ჯუმათის საეპისკოპოსო _ ეპარქია გურიის სამთავროში

gurianews.com

ისტორია

ჯუმათის საეპისკოპოსო _ ეპარქია გურიის სამთავროში

2016 მარ 17 15:29:25

ჯუმათის საეპისკოპოსო  დაარსდა XV საუკუნის 70-იან წლებამდე შემოქმედის ეპარქიასა და ხინოწმინდის საეპისკოპოსოსთან ერთად. მოიცავდა ზემო გურიას, მდინარე რიონსა და სუფსას შორის მდებარე ტერიტორიას. ჯუმათელის რეზიდენცია იყო ჯუმათის მთავარანგელოზის ეკლესია.

პირველი ჯუმათელი მღვდელმთავრების ვინაობა ცნობილი არ არის. პირველი, ვინც წყაროებში გვხვდება არის სიმონ ჩხეიძე (ჩხეტიძე), რომელიც როსტომ გურიელის დროს (1534-1566) იყო ეპისკოპოსი. სიმონი იხსენიება როსტომის, მისი მეუღლე თინათინისა და ძის, გიორგის მიერ გაცემულ სიგელში. ჩხეტიძზების გვარის სასულიერო თანამდებობებზე დაწინაურება იმერეთის მეფე ბაგრატ III-ს უკავშირდება. ჩხეტიძეები მეფის მომხრე ფეოდალებს ეკუთვნოდნენ. XVI საუკუნის დასაწყისში მათ დასავლეთ საქართველოს ხუთ საეპისკოპოსო კათედრა ეჭირათ.

XVII საუკუნის დასაწყისიდან 1639 წლამდე ჯუმათის ეპისკოპოსი იყო მალაქია II, შემდგომში დასავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი და გურიის მთავარი. 1640 წელს ეპისკოპოსი გახდა ნიკოლოზ მანველიშვილი. 1658 წელს შემოქმედისა და ჯუმათის ეპისკოპოსი იყო მალაქია II გურიელი, 1660 წელს ჯუმათის ეპისკოპოსად იხსენიება ვინმე სესიაშვილი. სესიაშვილი მონაწილეობდა ქაიხოსრო I გურიელის წინააღმდეგ მოწყობილ ლაშქრობაში, რომელიც ვამეყ III დადიანმა მოაწყო.

1676 წლამდე ჯუმათელი ეპისკოპოსი იყო მაქსიმე მაჭუტაძე. 1676 წელს ის აღმოსავლეთ საქართველოში გადავიდა ძმასთან, ონოფრე მაჭუტაძესთან ერთად. ისინი თუთა გურიელის ამალაში იყვნენ, რომელიც ლევან ბატონიშვილის ცოლი გახდა. მაქსიმე ბოლნისის ეპისკოპოსი იყო 1688-1701 წლებში და ჯუმათელის ტიტულსაც ინარჩუნებდა. მაგრამ მისი ჯუმათლობა ფიქტიური იყო, ეპარქიას რეალური მღვდელმთავარი ესაჭიროებოდა.

ეპისკოპოსად დაინიშნა მაქსიმე II შარვაშიძე, რომელსაც "დიდ ჯუმათელს"უწოდებდნენ. ის ეპისკოპოსი იყო 1677-1685 წლებში. მაქსიმე და გიორგი III გურიელი გორში მყოფ კაპუცინელ მისიონრებს, მკურნალობისა და ქირურგიის მცდონე პატრებს სთოხვდნენ გურიაში ჩასვლას და ჰპირდებოდნენ მათ თეატინელების დანატოვას მამულებს, ეკლესიას, საქონელსა და ერთ სოფელს, სადაც 20 მოსახლე იყო.

შემდეგი ეპისკოპოსი იყო იოანე ბერიძე. XVIII საუკუნის დასაწყისში ჯუმათის ეპისკოპოსი იყო გაბრიელ ჩიქვანი, რომელიც ამავდროულად ჭყონდიდელ-გაენათელიც იყო. ის ჭყონდიდის ეპისკოპოსი იყო 1701-1714 წლებში. სავარაუდოდ ჭყონდიდის კათედრასთან ერთად დაკარგა ჯუმათის კათედრაც.

მომდევნო ეპისკოპოსი იყო ერკეთის წინამძღვარი მაქსიმე III შარვაშიძე. ის XVIII საუკუნის 40-50-იან წლებში მოღვაწეობდა. მის შემდეგ მისივე ძმისწული გენათელი ექვთიმე გახდა ეპისკოპოსი. იგი 1736 წელს უკვე იყო ჯუმათელი ეპისკოპოსი და შემდგომ მიიღო გენათელობა. 1767 წელს ის მხოლოდ ჯუმათელ ეპისკოპოსად იხსენიება.

რუსეთ-ოსმალეთის ომმა 1768-74 წლებში გურიაზე ცუდი ზეგავლენა იქონია და გურიის საეპისკოპოსოები რამდენიმე წელი დაქვრივებული იყო. 1777 წელს ჯუმათის ეპისკოპოსად დაინიშნა სიმონ აბაშიძე, რომელიც 1778 წლამდე იყო მღვდელმთავარი. 1780 წლის 1 აგვისტოს ჯუმათის ეპისკოპოსად დაადგინეს ხინოწმინდელყოფილი იოანე. 1788-1794 წლებში ჯუმათის ეპისკოპოსი იყო იოსებ თაყაიშვილი.

თაყაიშვილი ამავე დროს შემოქმედელის ტიტულსაც ატარებდა, რადგან 1788 წლიდან შემოქმედის ეპარქია კი პრაქტიკულად გაუქმებული იყო და გურიაში მხოლოდ ჯუმათის საეპისკოპოსი იყო დარჩენილი. მის შემდეგ ჯუმათელი ეპისკოპოსი იყო მაქსიმე IV ნიჟარაძე, რომელიც 1811 წლის 13 სექტემბრამდე დგა კათედრას სათავეში. ამ დროს საეკლესიო მამულები საერო პირებმა დაისაკუთრეს. ჯუმათის კათედრის აღდგენის შემდეგაც გრძელდებოდა ყმა-მამულის მიტაცება. ამ ნიადაგზე ჯუმათელ მაქსიმე IV-ს კონფლიქტი ჰქონდა დავით გიორგის ძე გურიელთან და ვახტანგ გურიელთან.

მათ ძალით წაურთმევიათ საჯუმათლო მამულები, აზნაურნი და გლეხნი. როდესაც მიტაცებული დააბრუნეს, მაქსიმე უკვე გარდაცვლილი იყო. 1811-1827 წლებში ეპისკოპოსი იყო ნიკოლოზ II შერვაშიძე, ერისთავ ქაიხოსრო შერვაშიძის ძე.

იყო რუსული ორიენტაციის და დიდი როლი შეასრულა მამია V გურიელის რუსული პოლიტიკისკენ გადახრაში. გურიის სამთავროს რუსეთის მიერ მიერთების შემდეგ მან შეხედულება შეიცვალა და 1827 წელს იყო იმ თავადაზნაურთა სიაში, რომელიც მთავარმმართებელ ერმოლოვს სთხოვდა რუსული ორიენტაციის მქონე გურიის სამმართველო საბჭოს გაუქმებას.

ნიკოლოზ ჯუმათელის გარდაცვალების შემდეგ, 1827 წელს ჯუმათის საეპისკოპოსო გაუქმდა. გურიის ეკლესიები დროებით სამართავად ჩააბარეს შემოქმედის არქიმანდრიტ არსენ მგალობლიშვილს. 1833 წელს ჯუმათის და შემოქმედის ეპარქიები გააუქმეს და იმერეთისას შეუერთეს.

მიუხედავად ამისა, ფაქტობრივად გურიის ეკლესიებს მაინც არსენი მართავდა გარდაცვლაებამდე, 1842 წლამდე. 1844 წლის 1 აპრილს გურიაში ახალი საეკლესიო კათედრა _ გურიის ეპარქია შემოიღეს, კათედრით ჯუმათში. 1885 წლის 12 ივნისს გურია-სამეგრელოს ეპარქია გაერთიანდა.

1844 წელს დაარსდა გურიის ეპარქია. გურიის ეპისკოპოსიც ჯუმათში იმყოფებოდა. 1885 წელს გურიის ეპარქია სამეგრელოს ეპარქიას შეუერთეს. 1963 წელს აღდგა შემოქმედის ეპარქია, რომელიც ჯუმათის ეპარქიის ტერიტორიასაც მოიცავდა.

გამოყენებულია ვიკიპედიას მასალები


ნახვა: 178


 ახალი ამბები
  • გაერთიანებულო წყალმომარაგების კომპანიას ახალი ხელმძღვანელი ჰყავს"გურია ნიუსისთვის" ექსკლუზიურად  ხდება ცნობილი, რომ საქართველოს გაერთიანებული წყალმლმარაგების კომპანიას ახალი ხელმძღვანელი ჰყავს. ამ პოსტზე გიორგი კობერიძე ეკა ქალდავამ ჩაანაცვლა. ქალდავა ბოლო პერიოდში ინფრასტრუქტურის სამინისტროში მუშაობდა და დონორებთან ურთიერთობდა. მანამდე კი წყალმომარაგების კომპანიის თანამშრომელი ... ...
  • „საპრეზიდენტო კანდიდატად საპენსიო ასაკის პოლიტიკოსი უნდა დაასახელონ“_ ცინცაძეპოლიტოლოგი სოსო ცინცაძე  ,,გურია ნიუსთან“ საუბრისას აცხადებს, რომ ,,ქართული ოცნებისთვის“ გონივრული გადაწყვეტილება იქნება, თუ მმართველი გუნდი საპრეზიდენტო კანდიდატად  საპენსიო ასაკის მქონე პოლიტიკოსს დაასახელებს. ამასთან, როგორც ცინცაძე აღნიშნავს, მაღალი ხარჯებიდან და პრეზიდენტის უფლებამოსილებიდან გამომდინარე, სჯობს პრეზიდენტის ინსტიტუტი  საერთოდ გაუქმდეს. ,,მას შემდეგ, რაც თბილისის მერად დაასახელეს და გაამარჯვებინეს ნარმანიას, რომლის შემოქმედების შედეგს დილიდან საღამომდე იწვნიეს თბილისის დღევანდელი მერი, ყველაფერი მოსალოდნელია. ჩემთვის საინტერესოა მმართველ გუნდს  როგორ სისტემურად და მიზანმიმართულად უშლის ნერვებს მარგველაშვილი, ეს სახალისოც არის. გონივრული იქნებოდა ,,ქართულ ოცნებას“ საპრეზიდენტო კანდიდატად დაესახელებინათ საპენსიო ასაკის მქონე პოლიტიკოსი. სიმართლე გითხრათ,  ახალგაზრდა, ენერგიული და კრეატიული აზროვნების მქონე პოლიტიკოსი პრეზიდენტის პოსტისთვის არ მემეტება. საერთოდ არ ვიქნებოდი წინააღმდეგი, მაღალი ხარჯებიდან გამომდინარე, პრეზიდენტის ინსტიტუტი გაუქმდეს. პრეზიდენტს არავის სთხოვს, გასცეს პასუხი კითხვებს: რატომ გაიზარდა კრიმინალი, რატომ გაიზარდა ნარკომანია, რატომ არის უმუშევრობა, რატომ უფასურდება ლარი, რატომ არის ფარული ინფლაცია, მას არანაირი უფლებამოსილება არ გააჩნია“, _ გვითხრა ... ...
  • ჩაკეტილი კარი ოზურგეთის გამგეობაში _ პირადი კომფორტი თუ საშემსრულებლო დისციპლინის გაუმჯობესებაროგორც „გურია ნიუსს“ ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიაში უთხრეს,  შენობის პირველ სართულზე,  დერეფნის  მარცხენა  მხარის პირდაპირი გასასვლელი კარი დღეს ჩაკეტილი დახვდათ. აქამდე ეს კარი არ იკეტებოდა, მით უფრო, როცა  ამ მხრიდან აქვს შენობას პანდუსით  შემოსასვლელი და,  მიღების დღეებში    განსაკუთრებით,   ამ შემოსასვლელით  სარგებლობენ შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირები. _ ეს კარი ადმინისტრაციული სამსახურის უფროსმა, გოგი ინწკირველმა ჩაკეტა.  ის  ამ თანამდებობაზე ახლახან დაინიშნა.  გასასვლელთან არის  მისი კაბინეტი და ეტყობა, დისკომფორტი შეექმნა, მაგრამ არ ვიცით, რატომ.   ადმინისტრაციულ შენობას პანდუსით შემოსასვლელიც მხოლოდ აქ აქვს. დავუშვათ, მოვიდა პირი, რომელიც ეტლით გადაადგილდება,   კარი ადმინისტრაციული სამსახურის  უფროსმა,   გოგი ინწკირველმა უნდა  გაუღოს? ვთქვათ,  არ არის ადგილზე, სად უნდა ეძებონ? როცა შენობას აქვს ორი ცენტრალური შესასვლელი და არცერთი არ დაკეტილა,   ასევე  შენობას   აქვს ორი შემოსასვლელი უკანა  მხრიდან და  არცერთი არ დაკეტილა, მაინცდამაინც ის რატომ დაიკეტა, სადაც  გადიან შესვენების დროს  თანამშრომლები და რაც მთავარია,   პანდუსით შემოსასვლელიც მხოლოდ აქ არის?  თუ მაინცდამაინც საჭიროა  ასეთი ცვლილება, შინაგანაწესში  ცვლილების შეტანამდე ჩაკეტვა მაინც არ შეიძლება და  ეს არის ერთპიროვნული გადაწყვეტილება. მას  არ ევალება   ამ კარის ჩაკეტვა, ისევე, როგორც არ ევალება დანარჩენი რვა სამსახურის უფროსს, _ აცხადებს  „გურია  ნიუსთან“ მერიის არაერთი თანამშრომელი. „გურია  ნიუსი“ ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის  მერიის  ადმინისტრაციული სამსახურის  უფროსს გოგი ინწკირველს  აღნიშნული საკითხის ირგვლივ ესაუბრა. _ გეტყვით, რომ ეს პანდუსი ჩაკეტილი არ იქნება.  ეს არის ჩვენი ერთობლივი გადაწყვეტილება.   ამ წუთში ადაპტირებისთვის გავაკეტეთ.  ჩვენ ახლა  ვაპირებთ მერიის თანამშრომელთა დისციპლინის გაუმჯობესებას _ სამსახურში გამოცხადება,  სამსახურიდან წასვლა...ზოგჯერ საპარადე გასასვლელს  არც  იყენებს ზოგი.   აქედან უფროა ადვილია გასვლა... _ რის თქმა გინდათ, იპარებიან? _ ახალგაზრდები არიან, ზოგჯერ ხდება შინაგანაწესის დარღვევა... _ იქ პანდუსია, რომელიც სხვაგან  არ აქვს   ამ შენობას. ასევე აივანზე, იქნებ, თამბაქოს მოსაწევად უნდოდეთ გასვლა, ეკრძალებათ? _ პანდუსი არ ჩაიკეტება. შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირებს არავინ შეუქმნის პრობლემას.  სიგარეტს კიდევ, თუ არ მოწევს რამდენჯერმე ადამიანი, იქნებ, სულ გადაეჩვიოს და კარგია.  ახლა მე გეტყვით  კიდევ ერთს _უზარმაზარ  შენობებს აქვს ერთი   შესასვლელი.  თბილისში  სახელმწიფო  კანცელარიას აქვს ერთი შესასვლელი და ამ შენობას რად უნდა ხუთი შესასვლელ-გამოსასვლელი? იყო ორი მუნიციპალიტეტი, ხომ? ახლა გაერთიანდა.  ვფიქრობ, ამდენი შესასვლელ-გამოსასვლელი საჭირო არ არის. ამაზე უმოკლეს დროში შევთანხმდებით. პრობლემა არავის შეექმნება. ყველაფერს მოვაგვარებთ. განსაკუთრებით კი, შშმ პირებს არავინ შეუქმნის პრობლემას  იმის გამო, რომ  აქ კარი დროებით დაიკეტა.  პანდუსი არის შენობის პირველი სართულის ამ მხარეს და  მიღების დღეებში იქნება თუ ისე,  მათ არავინ დააბრკოლებს, _  გვითხრა  გოგი ... ...
  • პრეზიდენტმა 143 მსჯავრდებული შეიწყალასაქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა 2018 წლის 24 მაისის შეწყალების აქტით, 143 მსჯავრდებული შეიწყალა. ამის შესახებ  დღეს გამართულ ბრიფინგზე შეწყალების კომისიის ხელმძღვანელმა ზვიად ქორიძემ განაცხადა. ქორიძის განმარტებით, შეწყალებულებიდან საპატიმროს 84 დღესვე დატოვებს. 54 მსჯავრდებულს სასჯელი შეუმცირდა. შეწყალების კომისიის თავმჯდომარის განცხადებით, სულ 1347 მსჯავდებულის საქმე განიხილეს. რაც შეეხება იმ მსჯავდებულებს, რომლებიც სასჯელს მძიმე დანაშაულისთვის იხდიან, ასეთი 216 საქმე განხილვაშია, თუმცა მორატორიუმის გამო კომისიამ მათი განხილვა დროებით გადადო.  ცნობილია, რომ  პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა, 2013 წლის დეკემბრიდან დღემდე, 3655 მსჯავრდებული შეიწყალა. ბოლოს, პრეზიდენტის მიერ პატიმრების შეწყალების საკითხი კრიტიკის მიზეზი აპრილში, ბარნოვის ქუჩაზე ქალის მკლელობის შემდეგ გახდა, მკვლელობა წარსულში ნსამართლევმა და პრეზიდენტის მიერ შეწყალებულმა პირმა ჩაიდინა. ამის შემდეგ პრეზიდენტმა მარგველაშვილმა ძალადობრივ დანაშაულზე შეწყალებასთან ... ...
  • ,,ფაქტების გარეშე საუბარი არ შეიძლება“_ ჭიჭინაძე ბრალდებებს პასუხობსმმართველი გუნდის წევრი დავით ჭიჭინაძე ,,გურია ნიუსთან“ საუბრისას საზოგადოების კრიტიკას გამოეხმაურა იმასთან დაკავშირებით, რომ შესაძლოა, ხელისუფლება ნარკორეალიზატორებს მფარველობდეს. ჭიჭინაძე ბრალდებებს უარყოფს და აცხადებს, რომ კონკრეტული ფაქტების გარეშე საუბარი არამართლზომიერია. ჭიჭინაძე სამართალდამცველების მხრიდან  ნარკოტიკების ე.წ. ჩადების პოლიტიკასაც გამოეხმაურა და აღნიშნა, რომ სამართალდამცველებმა ნარკოტიკები, შესაძლოა, მხოლოდ ისეთ ადამიანს ჩაუდონ, რომელიც კრიმინალად არის მიჩნეული. ,,როგორ შეიძლება სახელმწიფოსა და რომელიმე მაღალჩინოსნის მიმართ ასეთი ბრალდებები გააჟღერო.  ნარკოდანაშაულის მფარველობა არის უდიდესი დანაშაული, ამიტომ ამ თემაზე  კონკრეტული ფაქტების გარეშე საუბარი არ შეიძლება. ეს არამართლზომიერი და არაადეკვატური ბრალდებაა. პირდაპირ გეტყვით, თქვენ იცით, რომ ვისაც იჭერენ, იმაზე ამბობენ ჩაუდესო, საზოგადოებაც ძალიან სცოდავს, რადგან სტერეოტიპი ჩამოყალიბდა, თითქოს შს სამინისტროს შეგნებულად  ჩადის დანაშაულს და ვიღაცებს უდებს. არ შეიძლება,  შს სამინისტრო, ვისაც  ქუჩაში დაინახავს, ყველას უდებდეს. შესაძლოა, რაღაც მომენტში ჩადება არსებობს, მაგრამ ეს იმ მომენტში შესაძლებელია მოხდეს, როდესაც ადამიანი კრიმინალად არის მიჩნეული. ამერიკა ომს აწყობდა და ისე ებრძოდა ნარკოგამსაღებლებს, თუ ჩვენ ცივილიზებულ სამყაროსკენ მივისწრაფით, დაუნდობელი ბრძოლა უნდა გამოვუცხადოთ ნარკორეალიზატორებს“,_ გვითხრა ... ...

არქივი

ზაფრანი

250 სინათლის წლის მოშორებით 5 მზიანი პლანეტა აღმოაჩინეს

კაცობრიობა აგრძელებს კოსმოსის საიდუმლოებების შესწავლას....

ამერიკა ჩინელებმა აღმოაჩინეს?

როგორც ჩანს, გეოგრაფიის და ისტორიის...

გაზიანი სასმელები ქალებში ინსულტს იწვევს

იაპონელმა ეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ხშირად...

დროში მოგზაური ჩინელი ბიჭუნა

1995 წლის დასაწყისში ჩინეთის ქალაქ...

დროში მოგზაური ჩინელი ბიჭუნა

1995 წლის დასაწყისში ჩინეთის ქალაქ...

მსოფლიოში ყველაზე პატარა ირემი

აზიური ირმები - ძუძუმწოვარ ჩლიქოსანთა...
კარმიდამო ჩემი

მარტო კაცის დიდი მეურნეობის სავიზიტო ბარათი იხვისა და ბატის ფერმაა

ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სუფსის მკვიდრი...

ევკალიპტი _"ტყეების ალმასი" და მისი ისტორია საქართველოში

ევკალიპტის კულტურას საქართველოში საუკუნეზე ცოტა...

როგორ გადავრგოთ და გავახაროთ ჟოლო

კენკროვანი კულტურები დღეს განსაკუთრებული პოპულარობით...

როგორ გამოვხადოთ თაფლის არაყი

საქართველოში მეფუტკრეობის განვითარების მრავალსაუკუნოვან გზაზე...

მაისში განსაკუთრებით ვიზრუნოთ შეწამვლით სამუშაოებზე

აპრილის ბოლოს, მაისის დასაწყისში, თვის...

როგორ ავიმაღლოთ იმუნიტეტი

იმუნიტეტი ეს არის ორგანიზმის დამცველობითი...

ბროკოლი გულს დაავადებებისგან იცავს

ორთქლზე მომზადებული კომბოსტო ბროკოლი გულის...

ეთნოგრაფიული ნივთების კოლექციონერის მიზნები და გულისტკივილი

დღეს საქართველოში მრავალი ეთნოგრაფიული მუზეუმი...

როდის დავთესოთ და როგორ მოვუაროთ ბოსტნეულს ღია გრუნტში

მარტის ბოლოს და აპრილის დასაწყისში...

შინაური პირუტყვის პროფილაქტიკა საგაზაფხულოდ

გამოზამთრებულ შინაურ პირუტყვს, მსხვილფეხა თუ...

თხილის პირველი საგაზაფხულო წამლობის პრინციპი

ვაგრძელებთ რჩევების მიცემას იმ ადამიანებისთვის...