საიდან იღებს სათავეს ლელოს თამაშის ტრადიცია

ისტორია

საიდან იღებს სათავეს ლელოს თამაშის ტრადიცია

2016 მარ 24 13:53:38

ლელობურთი გურიაში ყოველწლიურად, აღდგომის დღესასწაულზე  იმართება. თამაშში ერთმანეთს  ზემო და ქვემო შუხუთის მცხოვრებლები უპირისპირდებიან. 

თამაშის მთავარი ატრიბუტი 16 კილოგრამიანი ბურთია, რომელსაც სოფლის მღვდელი ხალხში აგდებს.

ამის შემდეგ იწყება ბრძოლა, სადაც, როგორც გურულები ხუმრობენ, არავის ინდობენ. როგორც ქვემო, ასევე, ზემო შუხუთის მაცხოვრებლების მიზანი ბურთის საზღვარს იქით გადატანაა. 

წინასწარ არავინ იცის, როდის დასრულდება თამაში, რომელსაც არც წესები აქვს და არც _ დრო.

საბოლოოდ, როცა ბურთი რომელიმე მხარეს გადავა, როცა ტანსაცმელშემოხეული ადამიანები ღობეებს მიესვენებიან, გამარჯვებულის ვინაობაც ირკვევა. ტრადიციის თანახმად, ლელო იმ წელს გარდაცვლილი ყველაზე ახალგაზრდა ადამიანის საფლავზე მიაქვთ.

ისტორული წყაროების მიხედვით ლელოს ტრადიცია სათავეს შუხუთფერდის ბრძოლიდან იღებს. ეს იყო  ბრძოლა რუსეთის იმპერიისა და ოსმალეთის იმპერიის ჯარებს შორის ყირიმის ომის (1853-1856) დროს. ბრძოლა გაიმართა 1854 წლის 20 მაისს, გურიის სოფლების ნიგოითისა და შუხუთის მიდამოებში და რუსეთის იმპერიის ძალების გამარჯვებით დასრულდა.

1854 წელს ოსმალებმა ფართო ფრონტით დაიწყეს შეტევა ბათუმიდან, ანაკლიიდან და სოხუმიდან. ოსმალების ბათუმის კორპუსს, რომელსაც სელიმ-ფაშა მეთაურობდა, ოზურგეთ-ქუთაისის გავლით თბილისის მიმართულებით უნდა ემოქმედა. სელიმ-ფაშა 34 ათასი მებრძოლით მდინარე ჩოლოქს, რუსეთისა და ოსმალეთის იმპერიების საზღვარს მიადგა.

სელიმ-ფაშას რაზმი შედგებოდა მოხალისეთაგან (ბაში-ბუზუკები), რომლებსაც ეთნიკურად ქართველი ჰასან-ბეგი თავდგირიძე მეთაურობდა. რუსეთის იმპერიის მხრიდან ახალციხე-გურიის რაზმის უფროსად დანიშნული იყო გენერალ-ლეიტენანტი ივანე ანდრონიკაშვილი. ნიგოითიდან ქუთაისისკენ მიმავალ გზას იცავდა პოდპოლკოვნიკი ნიკოლოზ ერისთავი 2 ბატალიონითა და 4 ქვემეხით. ოსმალები შეიარაღებულნი იყვნენ ინგლისური იარაღით, ხოლო რუსების რეგულარული ჯარი და ქართველებით დაკომპლექტებული მილიცია _ კაჟიანი თოფებით.

სელიმ-ფაშას 12-ათასიანმა რაზმმა გადაკვეთა მდინარე ჩოლოქი, შემდეგ მდინარე სუფსა, ბრძოლით გაიარა სოფლები აკეთი, მამათი, ლანჩხუთი და შეუტია თავად მაჭუტაძეების სასახლეს ნიგოითში. 27 მაისს ნიკოლოზ ერისთავი მოულოდნელად თავს დაესხა მტერს და ხელჩართული ბრძოლა გაუმართა. ოსმალებმა რიცხობრივი უპირატესობა ვერ გამოიყენეს და უკუიქცნენ. რუსეთის იმპერიის რეგულარულმა ჯარმა და ქართველთა მილიციამ მტერს მძიმე მარცხი მიაყენა. ჰასან-ბეგ თავდგირიძე ბრძოლის ველზე აზნაურმა ერასტი ჭყონიამ მოკლა. სელიმ-ფაშამ მოკლულთა და დაჭრილთა სახით 3 ათასი მებრძოლი დაკარგა, ერისთავის რაზმმა _  600.

ნიგოითის ბრძოლამ საშუალება მისცა გენერალ ანდრონიკაშვილს ოზურგეთისკენ დაძრულიყო. სელიმ-ფაშამ ქალაქი მიატოვა და ჩოლოქის მარცხენა მხარეს, გაღმა ქაქუთში დაბანაკდა, რასაც მოჰყვა ჩოლოქის ბრძოლა.

ნიგოითის ბრძოლა და ჰასან-ბეგ თავდგირიძის სიკვდილი ასახულია ხალხურ სიმღერაში "ხასანბეგურა".




 ახალი ამბები
  • „საქართველოს რეგიონული მედიის ასოციაცია“ ლაშა ზარგინავას მხარდამჭერ განცხადებას ავრცელებს„საქართველოს რეგიონული მედიის ასოციაცია“ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატებს ღია წერილით მიმართავს. „საქართველოს რეგიონული მედიის ასოციაცია“ ყურადღებით აკვირდება ბოლო პერიოდში საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიის ირგვლივ განვითარებულ მოვლენებს. საზოგადოებრივ მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიასა და რადიოში მრჩეველთა საბჭოს მეხუთე წევრის ასარჩევად ემზადება. მეხუთე წევრის არჩევა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დღეს, როდესაც დირექტორის არჩევას კრიტიკული შეფასებები მოჰყვა, როგორც არასამთავრობო სექტორის, ასევე თავად ჟურნალისტების მხრიდან. გამოცხადებულ კონკურსში ბევრი ღირსეული კანდიდატი მონაწილეობს, თუმცა მიგვაჩნია, რომ ლაშა ზარგინავას კანდიდატურა განსაკუთრებულ მხარდაჭერას იმსახურებს. იგი ერთადერთი ჟურნალისტია იმ 9 კანდიდატს შორის, რომელიც ამჟამად საზოგადოებრივ მაუწყებელში მუშაობს. შესაბამისად, არსებულ პრობლემებსა და გამოწვევებს კარგად იცნობს. ლაშა ზარგინავა არის პროფესიონალი, წარმატებული და პრინციპული ჟურნალისტი, რაც არაერთხელ დაუმტკიცებია თავისი მრავალწლიანი პროფესიული საქმიანობით. დარწმუნებული ვართ, ის აუცილებლად იქნება საბჭოში ჟურნალისტების ინტერესების დამცველი და ობიექტური წევრი. ამდენად, მზად ვართ მხარი დავუჭიროთ აჭარის საზოგადოებრივი ტელევიზიის ჟურნალისტს და “მთავარი აჭარაში“ წამყვანს ლაშა ზარგინავას აღნიშნულ კონკურსში“,_ წერია გავრცელებულ ... ...
  • ვინ არის რუსეთში მოკლული ოზურგეთელი ახალგაზრდა რუსეთში მოკლული ახალგაზრდა ოზურგეთელი მამუკა დარჩია არის. ის დაახლოებით 20 წელზე მეტია მოსკოვში ცხოვრობდა მშობლებთან ერთად. როგორც   მამუკა დარჩიას მეგობარი გვეუბნება,  ის კეთილშობილი ადამიანი იყო. “რამდენიმე წელი ბაილეთის საშუალო სკოლაში სწავლობდა, შემდეგ მშობლებთან ერთად რუსეთში წავიდა, “_ გვითხრა რესპონდენტმა. გარდაცვლილის ჩამოსვენება საქართველოში სავარაუდოდ ორ დღეში ... ...
  • უვარგისი ხორცი საბავშვო ბაღებისთვის: რატომ არ დაიწერა კრიტიკულ შეუსაბამობაზე ოქმიოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ დვაბზუში მდებარე სასაკლაოში აღმოჩენილი ვადაგასული  ხორცის  გამო,  კომპანია "სოფოს"  1000 ლარიანი ჯარიმა დაეკისრა. თუმცა, მას შემდეგ, რაც უვარგისი ხორცის გამო, ქვეყნის მასშტაბით განგაში ატყდა, მალევე ამოტივტივდა  „სიტუაციის  დაცხრომის“ სურათი_ ტონაზე მეტი  ვადაგასული ხორცის გამო, არ დაწერილა კრიტიკული შეუსაბამობის  ოქმი. კომპანიას მხოლოდ ჯარიმა  აკმარეს.  ამასთანავე, დიდი კითხვის ნიშანი დაისვა სურსათის  ეროვნული  სააგენტოს  სამმართველოს  გურიის რეგიონული ცენტრის უფროსის,  მანანა ერქომაიშვილის  განცხადების გამო,  რომ  ხორცი აჭარის ბაღებისთვის იყო განკუთვნილი და ბათუმში უნდა გაეტანათ. _შპს  „სოფო“ ამარაგებს აჭარისა და ოზურგეთის საბავშვო  ბაღებს.  ამ შემთხვევაში აღმოვაჩინეთ  ტონაზე მეტი ვადაგასული ხორცი,  რომელიც არ იყო  დამუშავებული, მისთვის  არ იყო მოშორებული  რისკის შემცველი ნაწილები და  ეტიკეტის და საბუთების გარეშე  იყო დასაწყობებული.   მეორე   დილით უნდა შესულიყო აჭარის საბავშვო ბაღებში, მხოლოდ პროდუქციის ნაწილზეა ეტიკეტი, რომელიც  4 დეკემბრითაა  დათარიღებული. ხოლო  რომელიც უფრო ახალი ჩანდა,  იმას არ ჰქონდა ჯანმრთელობის ნიშანდება.  ჩემთვის ჯანმრთელობის ნიშანდების გარეშე,  ხორცი არის საკვებად უვარგისი, _ გვითხრა ერქომაიშვილმა.  _ქალბატონო მანანა, საზოგადოებაში აქტიურია კითხვა,  კრიტიკული შეუსაბამობის გამო ოქმი რატომ არ დაიწერა? _  კრიტიკულ შეუსაბამობებს აქვს ჩამონათვალი, როდის არის საჭირო ასეთი ოქმის დაწერა. ამ შემთხვევაში არ ყოფილა  კრიტიკული შეუსაბამობა. გეუბნებით,  კრიტიკულ შეუსაბამობას სხვა ჩამონათვალი  აქვს.  ფორმალობის გარეშე იყო შემოტანილი და ამის გამო იყო სხვა საჯარიმო მუხლები დარღვეული ,  _   ეტიკეტირების წესი, ხორცი ვადაგასული იყო.  ამ ეტაპზე დალუქულია ხორცი და მიმდინარეობს  გამოძიება. _როცა ხორცი,  ლამის, დეფიციტია,  არის თუ არა გასაკვირი,   ამდენ ხორცს ვინ იმეტებს გასაფუჭებლად და რატომ? _ ეტყობა, აგროვებდა მაცივარში. გითხარით,  მხოლოდ ერთ ნაწილზე იყო შერჩენილი  ეტიკეტი, იკითხებოდა ვადა , 4 დეკემბერი დ 6 დეკემბერს უკვე ვადა ჰქონდა გასული.   _როცა  თქვენ მიერ გაჟღერდა,  რომ  ხორცი  ბათუმისთვის იყო განკუთვნილი,   ამის გამო,    განსაკუთრებით,  ბათუმში გაღიზიანდნენ. ნახავდით, ფეისბუკსივრცეში წერენ, რა იცოდა რომ ბათუმში მიჰქონდათ და არა ჩხოროწყუშიო... _ როგორც ბიზნესოპერატორმა თქვა, ეს ხორცი მიჰქონდათ ბათუმის ზოგიერთ საბავშვო ბაღში. იმიტომ, რომ შპს „სოფო“  ყველა ბაღს არ ამარაგებს. შპს „სოფო“ არის დამფასოებელი და შპს „მანუჩარს“ შეაქვს ბაღებში. ხელშეკრულება აქვთ  მათ, ტენდერში გაიმარჯვეს.  ჩვენი მოგონილი კია რ არის , - გვითხრა ერქომაიშვილმა . თუმცა საზოგადოებაში კვლავ აქტიოურად საუბრობენ იმაზე, რომ ბიზნესოპერატორმა შესაძლოა,  ისიც თქვას,  რომ ეს ხორცი ვარგისი და საუკეთესოა , (ამბობდა კიდეც, როგორც  ვიდეოკადრებში არაერთხელ ნახა საზოგადოებამ) და ჩვენ უნდა გავიმეოროთ?     ... ...
  • თორნიკე გურული: " საქართველოს ისტორიის წიგნი დაწვეს და გაიპარნენ"„სამწუხაროა, რომ ასეთი ფაქტები ხდება. რუსმა ტურისტებმა ჩემს ბინაში საქართველოს ისტორიის წიგნი დაწვეს და გაიპარნენ,“_ წერს ფეისბუქზე ილიას უნივერსიტეტის პროფესორი თორნიკე გურული. „გურია ნიუსთან“ საუბრის დროს თორნიკე გურული ამბობს, რომ წლებია საცხოვრებელ ბინას აქირავებს, რომელიც მსოფლიოს ერთ-ერთ ცნობილ ვებ-გვერდიდან აკეთებენ ჯავშანს ტურისტები. "წიგნი რუსულენოვანი იყო და თამარ მეფის ეპოქას ეხებოდა. აშკარად, არ მოეწონა ჩვენი ისტორია,"_ გვითხრა თორნიკე გურულმა. მისივე თქმით, ბინაში სხვა წიგნებიც იყო, მაგრამ ტურისტმა მაინდამაინც საქართველოს ისტორიის წიგნი დაწვა. ... ...
  • სუს-მა დაცული ტერიტორიების სააგენტოს რეინჯერი დააკავასახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ანტიკორუფციული სააგენტოს თანამშრომლებმა, ჩატარებული ოპერატიულ-სამძებრო და საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, ქრთამის აღების ფაქტზე, საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტოს რეინჯერი გოჩა ჩ. დააკავეს. გამოძიებამ დაადგინა, რომ გოჩა ჩ-მ საქართველოს მოქალაქეს ბორჯომ-ხარაგაულის დაცული ტერიტორიიდან  500 ტომარა მიწის ნაყოფიერი ფენის უკანონოდ მოპოვების სანაცვლოდ, ქრთამის სახით მოსთხოვა და ორ ნაწილად გამოართვა 3500 ლარი. გამოძიება ქრთამის აღების ფაქტზე მიმდინარეობს (საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 338-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით, რაც სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას ვადით 6- დან 9  წლამდე). გამოძიებას აწარმოებს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ანტიკორუფციული ... ...

არქივი

ზაფრანი

როგორ ვებრძოლოთ დაღლილობას

თუ ხშირად გრძნობთ დაღლილობას, გტანჯავთ...

ჯენიფერ ლოპესის სილამაზის საიდუმლო

ცოტა ხნის წინ უბერებელმა კინომსახიობმა...

რა დაავადებისგან იცავს ვარჯიში მამაკაცებს

რეგულარული ვარჯიში კონკრეტული დაავადებების რისკს...

დღეში, რამდენი ფინჯანი ყავის დალევა შეიძლება

რამდენიმე თვის წინ ამერიკელმა მკვლევარებმა...
კარმიდამო ჩემი

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...

საშიშია თუ არა ჯანმრთელობისთვის ლამინატის იატაკი

დღეს მოჭიმული იატაკი და ლამინატი...

როგორ ამოვიცნოთ ნატურალური თაფლი

ნამდვილი თაფლი არომატით გამოირჩევა ხელოვნურად...

უებარი საშუალება სიბერის შესაჩერებლად

მწვანილი ანელებს დაბერების პროცესს, აუმჯობესებს...

უებარი საშუალება გაციების წინააღმდეგ

ზამთრის მოახლოებასთან ერთად ვირუსებისა და...

მარილი _ უნიკალური გამაყუჩებელი საშუალება

თავის ტკივილით უამრავი ადამიანი იტანჯება....

ხურმა _ ჯადოსნური ხილი

ხურმა - ჩვენში დასავლეთ საქართველოში...

საშუალება, რომელიც კიბოს ამარცხებს

ლიკოპენს, რომელიც ბუნებრივი ძლიერი ანტიოქსიდანტია,...

უნიკალური მკურნალი მცენარე

მიუხედავად არაერთი მედიკამენტისა, საზოგადოების გარკვეული...

რას კურნავს მრავალძარღვა

მრავალძარღლვას საუკუნეების განმავლობაში იყენებდნენ, როგორ...

საპარლამენტო არჩევნების რომელ მოდელს უჭერთ მხარს