რატომ ჰქონდა ბათუმში ცხოვრება აკრძალული ნიკო ბერძენიშვილს

gurianews.com

ისტორია

რატომ ჰქონდა ბათუმში ცხოვრება აკრძალული ნიკო ბერძენიშვილს

2016 მაი 19 14:10:20

ისტორიკოსი, პროფესორი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე ნიკოლოზ (ნიკო) ალექსანდრეს ძე ბერძენიშვილი დაიბადა ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ გოგოლესუბანში.

1906 წელს ბათუმის გიმნაზიაში სწავლის დროს მოსწავლეთა რევოლუციური მოძრაობაში მონაწილეობისათვის გიმნაზიიდან გარიცხეს და ბათუმში ცხოვრება აუკრძალეს.

მხოლოდ თებერვლის რევოლუციის შემდეგ 1917 წელს, დაასრულა გიმნაზიის კურსი.

1920 წელს შევიდა თბილისის უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1926 წელს. ი. ჯავახიშვილის შუამდგომლობით დატოვეს საქართველოს ისტორიის კათედრაზე საპროფესოროდ მოსამზადებლად. 1938 წელს დისერტაციის დაუცველად მიენიჭა ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. 1939 წელს აირჩიეს თსუ-ის საქართველოს ისტორიის კათედრის პროფესორად.

1939-1958 წლებში მუშაობდა ისტორიის განყოფილების გამგედ ჯერ სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის საქართველოს ფილიალის ნ. მარის სახელობის ენის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტში, შემდეგ საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ი. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტში.

1948-1965 წლებში იყო ამავე ინსტიტუტის დირექტორი, 1951-1957 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ქუთაისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში (1935-1938), თბილისის პუშკინის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში (1938-1940), თსუ-ში იყო საქართველოს ისტორიის კათედრის გამდეგ (1946-1956).

ბერძენიშვილის თაოსნობით მოხდა მეცნიერული კვლევის გეგმაზომიერი დიფერენციაცია, მომზადდა ისტორიკოსთა კადრები. მისი თანაავტორობით დაიწერა საქართველოს ისტორიის პირველი მარქსისტული სასკოლო სახელმძღვანელო (1943). 1958 წელს მისივე რედაქტორობითა და თანაავტორობით გამოიცა ნაშრომი "საქართველოს ისტორია".

თვალსაჩინო წვლილი შეიტანა ბერძენიშვილმა საქართველოს ისტორიის პრობლემათა მეცნიერულ შესწავლაში. მარქსისტული მოძღვრების შუქზე განიხილა XIII-XVIII საუკუნეების საქართველოს ისტორია; წამოაყენა დებულებები ფეოდალური ხანის (VI-XIX სს.) საქართველოს ისტორიის ძირითადი პრობლემების შესახებ; გააშუქა ფეოდალური ეპოქაში მწარმოებელი კლასის ჩამოყალიბებასთან დაკავშირებული კონკრეტული მოვლენები; დაადგინა ბატონყმობის დამკვიდრების დრო; ახლებურად ახსნა სათავადოების ჩამოყალიბების საკითხი, კერძოდ, დაასაბუთა, რომ სათავადოების წარმოშობა საქართველოს ისტორიის გარკვეულ საფეხურზე შექმნილი "ჩიხის" შედეგი იყო და არა პროგრესისა, როგორც მანამდე ფიქრობდნენ.

ასევე ახლებურად გააშუქა რუსეთ-საქართველოს მრავალსაუკუნოვანი ურთიერთობის, XIX საუკუნის საქართველოს საზოგადოებრივი-პოლიტიკური მოძრაობის ისტორია და სხვა მრავალი პრობლემის საკვანძო საკითხები. ბერძენიშვილის დიდი ღვაწლი მიუძღვის საქართველოს ისტორიის გეოგრაფიის, როგორც მეცნიერების, შემდგომ განვითარებაში. ბერძენიშვილის კვლევა-ძიებათა მთავარი საგანი იყო ფეოდალური საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკის, პოლიტიკის, კულტურის განვითარების საკითხები.

ბერძენიშვილის შრომებმა _ "ფეოდალური ურთიერთობიდან XV საუკუნეში" (1937), "ნარკვევი XIII-XVI საუკუნეები საქართველოს ფეოდალურ ურთიერთობათა განვითარების ისტორიიდან" (1938, რუსულ ენაზე), "რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის ისტორიიდან XVI-XVII საუკუნეთა მიჯნაზე" (1944), "XVIII საუკუნის საქართველოს ისტორიიდან" (1944), "კლასობრივი და შინაკლასობრივი ბრძოლის გამოვლინება საქართველოს საგარეო-პოლიტიკურ ურთიერთობაში" (1955), "საქართველოს ისტორია" (1943-1960, თანაავტორი და რედაქტორი) და სხვა, აგრეთვე ისტორიული დოკუმენტების მრავალრიცხოვანმა პუბლიკაციებმა - განსაზღვრა ფეოდალური ხანის საქართველოს ისტორიის მეცნიერული კვლევის მიმართულება ამ უკანასკნელი 30 წლის მანძილზე.

ბერძენიშვილი აქტიურ საზოგადოებრივ მოღვაწეობას ეწეოდა. მისი ინიციატივით შეიქმნა საქართველოს ისტორიის არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიის და ფოლკლორის სამეცნიერო საზოგადოება, რომლის პირველი თავმჯდომარე თვითონ იყო.

1947 წელს ბერძენიშვილს ი. ჯავახიშვილთან და ს. ჯანაშიასთან ერთად საქართველოს ისტორიის სასკოლო სახელმძღვანელოს შექმნისათვის მიენიჭა სახელმწიფო პრემია. იყო საქართველოს სსრ VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია 2 შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით. დაკრძალულია თბილისში, ქართველ მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა მთაწმინდის პანთეონში.

ნიკოლოზ ბერძენიშვილის პირადი არქივი 1974 წლის 31 მაისიდან დაცულია საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში.
ნიკო ბერძენიშვილის ფონდი 3734 საარქივო საქმეს შეიცავს:  ბიოგრაფიისა და საზოგადოებრივი მოღვაწეობის ამსახველი მასალა;  შემოქმედებითი;  მიმოწერა;  ფოტოები;  სხვადასხვა.

გამოყენებულია ვიკიპედიას მასალები

ნახვა: 86


 ახალი ამბები
  • რას იწვევს სმარტფონებისა და ლეპტობების ლურჯი ნათებასმარტფონების, ლეპტოპებისა და სხვა ციფრული მოწყობილობებიდან გამოსხივებული ლურჯი  შუქი მხედველობას აზიანებს. ამის შესახებ THE GUARDIAN-ის ინფორმაციით, ტოლედოს უნივერსიტეტის მეცნიერები საუბრობენ. როგორც ისინი ამბობენ, ლურჯი შუქი ხელს უწყობს თვალის მგრძნობიარე უჯრედებში შხამიანი მოლეკულების წარმოქმნას. „ლურჯი გამოსხივება მხედველობას და თვალის ბადურას აზიანებს. ჩვენი ექსპერტები იკვლევენ და ვიმედოვნებთ, ახალი ტიპის თვალის წვეთით თერაპია იქნება შესაძლებელი“,_ამბობენ ... ...
  • სახიფათოა თუ არა ჯანმრთელობისთვის მარილისა და შაქრის მოხმარებამარილის და შაქრის მოხმარება გლობალური პრობლემაა. მსოფლიოს მოსახლეობის 75% მოიხმარს რეკომენდირებულ დოზაზე ორჯერ მეტ სუფრის მარილს. საქართველოში ჩატარებული კვლევის შედეგად აღმოჩნდა, რომ მოსახლეობის უმრავლესობა საკვებში მარილს სუფრაზე მიტანის შემდეგაც ამატებს.  მოქალაქეების ნაწილი თვლის, რომ მარილი სუფრის აუცილებელი ატრიბუტია. მარილსა და შაქარს თეთრ სიკვდილსაც უწოდებენ. სახიფათოა თუ არა ადამიანის ჯანმრთელობისთვის მარილისა და შაქრის ჭარბი მოხმარება_ამ საკითხზე „გურია ნიუსი“ მედიცინის დოქტორს, ნესტან ბოსტოღანაშვილს ესაუბრა. მისი თქმით, შაქრისა და მარილის ჭარბი ოდენობით მოხმარებას სხვადასხვა დაავადებების გამოწვევა შეუძლია. „მარილის და შაქრის ჭარბი მოხმარება იწვევს შესაბამისად ელექტროლიტებისა და ნახშირწყლოვანი ცვლის მოშლას. ეს ჰიპერტენზიას, ჭარბ წონას და შესაძლო შაქრიანი დიაბეტის განვითარებას გულისხმობს. ამიტომაც მაქსიმალურად უნდა შევზღუდოთ მათი გამოყენება,“_ამბობს ბოსტოღანაშვილი. დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ინფორმაციით კი მსოფლიოში 2,3 მილიონი კარდიული სიკვდილი უკავშირდება მარილის ჭარბ მოხმარებას. რაც შეეხება შაქარს, დიაბეტის გარდა, სტომატოლოგიური დაავადებების, მაგალითად კბილების კარიესის განვითარების დიდ რისკს წარმოადგენს. დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ცნობით, შაქრები, რომლებიც რძეში, ხილსა და ბოსტნეულში გვხვდება, არ არსებობს მტკიცებულებები უარყოფითი გვერდითი ეფექტების შესახებ. აღსანიშნავია რომ, შაქრების დიდი ნაწილი დღესდღეობით ფარულად შედის ისეთი საკვები პროდუქტების შემადგენლობაში, რომლებიც, როგორც წესი, ტკბილეულად არ განიხილება. მაგალითად, ერთი სუფრის კოვზი „კეტჩუპი“დაახლოებით 4 გრამ შაქარს (დაახლოებით ერთი ჩაის კოვზი თავისუფალი შაქარი) შეიცავს. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მკაცრი რეკომენდაციით საერთო მოხმარებული ენერგიიდან თავისუფალი შაქრების მოხმარება 10%-ით უნდა შემცირდეს, რაც დღეში 6 ჩაისკოვზი შაქრის გამოყენებას გულისხმობს, რაც შეეხება მარილს - 5 გრამამდე. იმ ადამიანებისთვის კი, ვინც მარილსა და შაქარს ვერ ელევა, შემდეგი რეკომენდაციები არსებობს: არ დაამატოთ კერძს  მარილი განუსაზღვრელად,  ნუ მოიხმართ მარილწყალს მაკარონის,  ბრინჯის და ბოსტნეულის მოხარშვისას, თავი აარიდეთ მარილიან სოუსებს და სანელებლებს, ბოსტნეული (მაგ: ნიახური) ბოსტნეულიდან „მიღებული მარილი“ ჯანმრთელობისთვის საზიანო არაა.  ნუ მოამზადებთ ზედმეტად მარილიან კერძს,  ნუ დადებთ სუფრაზე მარილს ცალკე, კერძის კიდევ უფრო მეტად დასამლაშებლად,  შეამცირეთ შაქარი ჩაისა და ყავაში,  წაიკითხეთ ეტიკეტი. აგავას ნექტარი, ლერწამის კრისტალები, დექსტროზა, ფრუქტოზა, ლაქტოზა, მალტოზა, თაფლი, ბადაგი, ყველა ეს სიტყვა „შაქრის“ ... ...
  • რატომ გააუქმა თბილისის მერმა დიდუბეში სასტუმროს მშენებლობის ნებართვადედაქალაქის მერიამ დიდუბის რაიონში, წერეთლის გამზირზე სასტუმროს მშენებლობის ნებართვა გააუქმა. ამის შესახებ დედაქალაქის მერმა კახა კალაძემ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის დღევანდელ სხდომაზე განაცხადა.  დედაქალაქის მერმა შესაბამისი ფოტომასალა წარმოადგინა, რომელზეც აღნიშნულია, თუ რა მჭიდრო დასახლებაში უნდა აშენებულიყო სასტუმრო და განაცხადა, რომ ამან ადგილობრივი მოსახლეობის დიდი უკამყოფილება გამოიწვია.  „დიდუბის რაიონში, წერეთლის გამზირზე, მე-12-13-15 კორპუსების მიმდებარედ, შუა ნაწილში, მჭიდრო და შეზღუდულ ტერიტორიაზე, ოთხსართულიანი სასტუმრო უნდა აშენებულიყო. სამწუხაროა, რომ ეს ნებართვა ჩვენ მიერ გაიცა, რომელიც არ უნდა გაცემულიყო. მაშინ ახალი მოსული ვიყავით და მუშაობა ახალი დაწყებული გვქონდა. ჩვენ ამ შენიშვნას ვიღებთ და ამ ეტაპზე, ნებართვა გაუქმებულია. მოლაპარაკება გვქონდა კერძო მესაკუთრესთან, ვისიც იყო ეს კონკრეტული ტერიტორია. შევთანხმდით, რომ  ადგილმონაცვლეობას გავაკეთებთ. მინდა, მას თანამშრომლობისთვის მადლობა გადავუხადო, რადგან ამ კონკრეტულ ადგილზე პროექტის განხორციელება შეუძლებელი იყო, მითუმეტეს, სასტუმროს აშენება“, - აღნიშნა კახა კალაძემ.  დედაქალაქის მერმა დიდუბის რაიონის გამგებელს, ირმა ზავრადაშვილს დაავალა, რომ აღნიშნულ ტერიტორიაზე სკვერი მოეწყოს. „მინდა, ირმა ზავრადაშვილს დავავალო, რომ ამ კონკრეტულ ადგილზე მცხოვრებ ადამიანებს მწვანე სივრცე, ძალიან ლამაზი სკვერი მოვუწყოთ. თუ ჩვენი დახმარებაც იქნება საჭირო, მზად ვართ, პროცესში მონაწილეობა მივიღოთ“, - განაცხადა კახა კალაძემ.     ... ...
  • ტელევიზიის გავლენა მოზარდების აგრესიულ ქცევაზეაშშ-ის პედიატრთა ასოციაცია გვირჩევს, რომ 3 წლის და უფრო მეტი ასაკის ბავშვებმა დღეში ტელევიზორთან არ უნდა გაატარონ 2 საათზე მეტი. მიუხედავად ამ რჩევისა, ერთ-ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ მშობლების 65% შვილებს უფლებას აძლევდა 3 საათი და უფრო მეტი გაეტარებინათ ტელევიზორთან. თუმცა ყველაზე მნიშვნელოვანია არა ის თუ რამდენი ხნის განმავლობაში უყურებენ ბავშვები ტელევიზორს, არამედ ის თუ რას უყურებენ და რას სწავლობენ ტელევიზიით. კვლევაში გამოვლინდა, რომ 2757 სატელევიზიო პროგრამის 75%-ში იყო ასახული ძალადობრივი სცენები და მათზე არ იყო დაწესებული ასაკობრივი ცენზი. ტელევიზიით აგრესიული და ძალადობრივი შინაარსის შემცველი ინფორმაციის მიწოდება ზრდის აგრესიული ქცევის გამოვლენის ალბათობას. აქედან გამომდინარე, მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ თუ, როგორ ახდენს ამ გავლენას ტელევიზია. 1)მედიით ძალადობის ექსპოზიცია ასუსტებს მაყურებელში ანალოგიური ქცევის განხორციელების შეკავებას. ამგვარი ფილმების ნახვის შემდეგ მაყურებელი ნაკლებად იგრძნობს თავს შეზღუდულად მსგავსი ქცევის განხორციელებისათვის. 2)ვარაუდობენ რომ ძალადობის ექსპოზიცია აიარაღებს მაყურებელს ახალი ტექნიკით თუ როგორ შეუძლია შეუტიოს და ავნოს სხვას უფრო დახვეწილი მანერებით. მაყურებელი ამით იძენს აგრესიის გამოხატვის ისეთ "დახვეწილ" მანერებს, რომელიც მის დისპოზიციაში მანამდე არ ყოფილა და რაკი ეს მიღწეულია, ე. ი. თავდასხმის ახალი ხერხი შეძენილია, შემდეგი ნაბიჯი მისი პრაქტიკაში გამოყენება უნდა იყოს, როცა შესატყვისი სიტუაცია გაჩნდება. 3)სხვის მიერ განხორციელებული აგრესიული ქცევის ხშირმა ყურებამ, შესაძლოა გავლენა მოახდინოს მაყურებლის კოგნიციაზე. ნავარაუდევია, რომ ამის შემდეგ ადამიანები უფრო მიდრეკილნი ხდებიან მოვლენები აღიქვან ნეგატიურად და მტრულად. ან ორაზროვანი სიტუაციის ინტერპრეტაცია მოახდინონ, როგორც ბუნებით აგრესიული. ასევე, შესაძლოა ინდივიდმა გააზვიადოს მის ირგვლივ სოციალურ სამყაროში აგრესიის სიხშირის შეფასება, შეიძლება აგრესია დაინახოს, როგორც ჩვეულებრივი და ამდენად უფრო მისაღები. ასეთმა იდეებმა და აზრებმა შეიძლება გაზარდოს სხვის წინააღმდეგ ღია აგრესიის ალბათობა. 4)ვარაუდობენ, რომ ძალადობის ხშირმა ექსპოზიციამ შეიძლება შეამციროს ძალადობისა და მისი მტკივნეული შედეგების მიმართ ინდივიდის ემოციონალური მგრძნობიარობა. მოკლედ, უამრავი მკვლელობების, თავდასხმებისა და ბრძოლის ყურების შემდეგ, შესაძლოა მაყურებელმა სუსტი ემოციონალური რეაქცია გამოავლინოს მასზე. ემოციონალური მდგომარეობის ასეთი გადაწევა კი ინდივიდს გაუადვილებს განახორციელოს თვითონაც ... ...
  • რას გეგმავს დედაქალაქის მერია შარტავას ქუჩაზეთბილისში, შარტავას ქუჩის რეაბილიტაციისთვის დაახლოებით 3 მილიონ 200 ათასი ლარი დაიხარჯება. ამის შესახებ დედაქალაქის მერმა, კახა კალაძემ დღეს განაცხადა. მან, ასევე, შარტავას ქუჩაზე ჩასატარებელი სამუშაოების შესახებ ისაუბრა. „დღეს ვიწყებთ ერთ კიდევ მსხვილ პროექტს, ეს არის შარტავას ქუჩის მთლიანი რეაბილიტაცია. ამ პროექტის ფარგლებში მოხდება სავალ ნაწილზე ორფენიანი ასფალტ-ბეტონის საფარის მთლიანი შეცვლა, ახალი სანიაღვრე სისტემა მოეწყობა, გზის ორივე მხარეს მოწესრიგდება ტროტუარები. ასევე შეიცვლება მიწისქვეშა კომუნიკაციები და ტროტუარებზე მოეწყობა შშპ პირებისთვის ადაპტირებული გადასასვლელები, ასევე გზის მთელ სიგრძეზე გაკეთდება ველობილიკი, რომელიც დაუკავშირდება და შეუერთდება კოსტავას ქუჩას. ასევე პეკინს და შეიქმნება 1 დიდი წრე. ამ პროექტში იხარჯება, დაახლოებით, 3 მილიონ 200 ათასი ლარი, ხოლო კომპანია Georgian Water and Power აღნიშნულ ლოკაციაზე 800 000 ლარამდე ინვესტიციას ახორციელებს, რის ფარგლებშიც წყლის ქსელების შეცვლა მოხდება“, _განაცხადა კალაძემ. დედაქალაქის მერის განცხადებით, შარტავას ქუჩის სარეაბილიტაციო სამუშაოები სექტემბერში დასრულდება.    ... ...

არქივი

ზაფრანი

მსოფლიოში ყველაზე პატარა ირემი

აზიური ირმები - (თრაგულუს) ძუძუმწოვარ...

რა ხდება თქვენს ორგანიზმში როცა გძინავთ

ყველასთვის ცნობილია, რომ სანამ გვძინავს,...

საინტერესო ფაქტები წყლის შესახებ

იუნესკოს მონაცემების მიხედვით, დედამიწაზე არსებული...

ალბინოსი მაიმუნი

ის ყველასგან გამორჩეულია, ჩხუბითაც კი...

დაბადების თარიღი და ადამიანის ხასიათი

როგორც ასტროლოგები, ფსიქოლოგები და სხვა...

აშშ-ში „ორიგინალური“ პერანგი გამოიგონეს

ცოტა ხნის წინ ამერიკელი ენთუზიასტების...
კარმიდამო ჩემი

გურული მეურნის მიერ დამორჩილებული ცნობილი "ლედის თითები" _ იგივე ბამია

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაკვანეთის მკვიდრი,...

მცენარეთა რძე და რძის პროდუქტები

ჩვენს წარმოდგენაში რძე და რძის...

გავამდიდროთ ხაჭაპური ჯიჯილაყას ნარევი გულსართით

მცენარე ჯიჯილაყა, იგივე ამარანტი, რომელსაც...

თევზის ფილეს სალათი

ზეთში შემწვარი თევზის ფილე დავჭრათ...

ბერძნული მუსაკა

მასალა: 1 კგ კარტოფილი; 2...

სუსტი განტოტვის დამაგრება

ხეხილის მოსავლიან ბაღებში, ისეთი უხვი...

დავრგოთ ტირიფი შესაფერის გარემოში

გურიაში ტირიფს ბევრგან შეხვდებით. 600-მდე...

პირველ რიგში ჩასატარებელი სამუშაოები აგვისტოში

აგვისტოში, როგორც ბაღ-ვენახებში, ისე, ბოსტნებში...

ქართველი "ზორო" ბიზნესსაქმიანობას, ამქრებთან ერთად, "ზუკიტოს ქოხიდან" იწყებს

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომში (შემოქმედის...