"განმაცვიფრა საქართველოსთან მსგავსებამ: ყველაფერი მაგონებდა საქართველოს, კერძოდ, გურიას" _ ჩვენ და ბასკები

gurianews.com

ისტორია

"განმაცვიფრა საქართველოსთან მსგავსებამ: ყველაფერი მაგონებდა საქართველოს, კერძოდ, გურიას" _ ჩვენ და ბასკები

2017 თებ 4 16:30:24

ქართველებისა და ბასკების ნათესაობის პრობლემა დიდი ხანია აინტერესებს მეცნიერებას, ქართველ საზოგადოებრიობას.

"ოცი საუკუნეა კაცობრიობის ისტორიაში ტრიალებს აზრი პირენეის ნახევარკუნძულის მკვიდრთა და ქართველთა ეთნიკურ ლინგვისტური მიმართების თაობაზე. ამ საკითხზე მოსაზრებები აქვთ გამოთქმული ანტიკური ხანის ავტორებს, ევროპის მეცნიერებსა და საბჭოთა მკვლევარებს. ეს პრობლემა იდგა ძველ საქართველოშიც და, როგორც ჩანს, იმდროინდელ მოწინავე მოღვაწეებს ნაბიჯებიც გადაუდგამთ "ევროპელ ქართველებთან" კავშირ-ურთიერთობის დასამყარებლად", - წერს აკადემიკოსი შოთა ძიძიგური.

1965 წელს გაზეთ "იზვესტიის" ყოველკვირეულ დამატებაში ("ნედელია") სპორტულმა ჟურნალისტმა და მწერალმა, არაერთი საინტერესო ნარკვევისა და მემუარის ავტორმა ალექსანდრე კიკნაძემ გამოაქვეყნა სტატია "ბასკები. საიდან არიან ისინი?" და "სიმღერა ბასკზე". მან საზოგადოებრივ სამსჯავროს ისევ დაუბრუნა, ცნობილი საბჭოთა მეცნიერ-აღმოსავლეთმცოდნის, ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორის, პროფესორ მ. კოროსტოვცევის სიტყვებით რომ ვთქვათ, ეს "დაუმსახურებლად დავიწყებული" პრობლემა.

როგორც მოსალოდნელი იყო, სტატიამ დიდი გამოხმაურება პოვა. "ნედელია" რამდენიმე ხნის შემდეგ ისევ დაუბრუნდა აღნიშნულ თემას. ამ პუბლიკაციასთან დაკავშირებით ესპანეთის პროლეტარიატის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი დოლორეს იბარური წერდა ა. კიკნაძეს: ქართველ ლინგვისტებს, ისტორიკოსებსა და ეთნოგრაფებს, რომლებიც ბასკებისა და ქართველების ნათესაობის პრობლემებზე მუშაობენ, გულწრფელად ვუსურვებ წარმატებებს მათ მეტად საინტერესო და კეთილშობილურ საქმიანობაში".

შემდგომ ქართულ პერიოდულ გამოცემებში ჩანახატების, შთაბეჭდილებების, მოგონებების სახით კვლავ გამოქვეყნდა "ჩვენ და ბასკები", ხოლო გამომცემლობა "ნაკადულმა" მკითხველებს შესთავაზა ქართველთა რძლის, ბასკი მანდილოსნის მარტინა მინტეგი ბილბაოს წიგნი "ჩემი ბასკეთი".

საინტერესო მასალები გამოქვეყნდა ჟურნალებში "ტეხნიკა - მოლოდეჟი" (N 6, 1975 წ.) და "ნაუკა ი ჟიზნ" (N 8, 1975 წ.)

აკად. შ. ძიძიგური წერს, რომ X საუკუნის სახელგანთქმულ მწიგნობარს იოანე მთაწმინდელს, გამოჩენილი ქართველი ლიტერატორის გიორგი მთაწმინდელის ცნობით (ნაგულისხმებია "იოანეს და ექვთიმეს" ცხოვრება, რომელიც 1042-44 წლებშია დაწერილი, - გ.მ.), ექსპედიცია მოუწყვია ესპანეთში გასამგზავრებლად, რათა მოენახულებინა ქართველთა ნათესავნი: "განიზრახა ნეტარმან მამამან ჩუენმან იოვანე, რაითა აღიღოს ძე თვისი და რავდენნიმე მოწაფენი და ივლტოდის სპანიად... რამეთუ ასმიოდა, ვითარმედ ქართველნი არამცირედნი ნათესავნი და ერნი მკვიდრ არიან მუნ. და ამის პირისათვის წარვიდა ვიდრე ავიდოსამდე, რაითა მიერ პოვოს ნავი, კერძოთა სპანიისათა მიმავალი, და წარვიდეს მუნ..."

დოც. რ. სირაძე შენიშნავს, რომ "მართალია წარუმატებელი, მაგრამ ესაა ერთადერთი ჩვენთვის ცნობილი ცდა ძველ საქართველოში ესპანეთის იბერებთან დაკავშირებისა"* (*რ. სირაძე. "ესპანეთის ქართველთა" უძველესი მოხსენიება ქართულ მწერლობაში და მისი მნიშვნელობა (რამდენიმე შენიშვნა)". ჟურნალი "მნათობი", N 3, 1971 წ.)

მე-17 საუკუნის ფრანგი მოგზაური შარდენი საქართველოში ყოფნისას ნადიმზე მიუწვევიათ მეფესთან. "გამომშვიდობებისას, - წერს შარდენი, - მან მკითხა, როგორ ბრძანდებაო ჩემი ნათესავი, ესპანეთის მეფე, და ძვირფასი ქვებით მორთული თასით შესვა მისი სადღეგრძელო. მან მოისურვა კაპუცინებსა და მეც ამ მდიდრულ სასმისით შეგვესვა ეს სადღეგრძელო.** (**ჟან შარდენის მოგზაურობა ესპანეთსა და აღმოსავლეთის სხვა ქვეყნებში, თბ., 1975წ., გვ. 349.) თავის მხრივ ჟან შარდენი დასძენს, ევროპაში ეს ამბავი მეც ხშირად მსმენიაო. "...დიდხანს ვიფიქრე იმის შესახებ, თუ რანაირად უნდა ყოფილიყო მთავარი ესპანეთის მეფის ნათესავი და მივხვდი, რომ ეს მრავალი ავტორის აზრს ეთანხმებოდა. ესპანელები წარმოშობით იბერიელები არიან"*** (***იქვე.)

XVIII საუკუნის თვალსაჩინო მოღვაწე და მწერალი ტ. გაბაშვილი სამოგზაურო ჟანრის თხზულებაში "მიმოსვლა" წერს: "...ვკითხევდი ევგენიოს. ხოლო იგი განგვიმარტებდა, ვითარმედ არის ძველთა წერილთა შინა მდებარედ, ვითარმედ ქართველნი მოსრულან შპანიად და დამკვიდრებულან, და უწოდეს მეფესა შპანიისასა ქართველი; და კვალად შპანიელნი წარსრულან საქართველოთა შინა და მუნ დამკვიდრებულან, ამისთვის ქართველთა და შპანიელთა ურთიერთარს სახელი ენაცვლებიან"* (*ტ. გაბაშვილი მიმოსვლა, 1956 წ., გვ. 55).

აკად. ნ. მარმა სამეცნიერო მივლინებით კარგა ხანი დაჰყო საფრანგეთის ბასკებში და 1927 წელს კავკასიის ისტორიულ-არქეოლოგიური ინსტიტუტის V ტომში გამოაქვეყნა ცნობილი ნაშრომი "Из Пиринейской Гурии".

"განმაცვიფრა საქართველოსთან მსგავსებამ: ყველაფერი მაგონებდა საქართველოს, კერძოდ, გურიას. საჭმლის კეთება ჩვენებურად იციან,** ((**პროფ. ი. ტაბაღუა, რომელიც იყო საფრანგეთის ბასკეთში, თავის ერთ-ერთ სტატიაში წერს, რომ ბასკების სახლებში ფართო კერიაა, რომელიც ქართულს მოგვაგონებს. ცეცხლის თავზე ქვაბი ჩამოკიდებულია გრძელ ჯაჭვზე. ბასკურად მას ეწოდება "ლაცა", მეგრულად - "ლარჭა". სვანურად - "ნაცა". (იხ. ი. ტაბაღუა, ბასკებთან, "ცისკარი", 1963, N 8.)

ბასკეთში გვხვდება კაფე-რესტორნები, წარწერით "გურია", რაც ქართველის ყურადღებას იქცევს. თუმცა ამ სახელწოდებას არაფერი აქვს საერთო ჩვენს გურიასთან ("გურია" ბასკურად ნიშნავს: "ჩვენთან").

პროფ. ირ. მიქელაძე მოგვითხრობს, რომ ბაიონის "ეთნოგრაფიულ მუზეუმში ცოტა რამ საერთო როდი იგრძნობა გურიისა და აჭარის სოფლის ყოფასთან: დაახლოებით იგივე აკვანი, შუაცეცხლი, ურემი, სამთო მარხილი, საოჯახო დანიშნულების მრავალი საგანი და სხვა მოწყობილობა... ბასკების ცეკვამ ძალიან მოგვაგონა ჩვენებური, განსაკუთრებით ხორუმი" (გაზ. "თბილისი", 19.02.73 წ.).

მარტინა მინტეგი ბილბაო წიგნში "ჩემი ბასკეთი" მიუთითებს, რომ სადილს ბასკი უღვინოდ არ მიირთმევს, სახარჯოდ თხელი ღვინო აქვს, გურულ იზაბელას ჩამოგავს. კერძებში ბევრი პილპილი და მწვანილი იციანო.)) მიხრა-მოხრა ქართველისებურია,*** ((***ბასკონიის ქალაქ სან-სებასტიანოში გამართულ მსოფლიო კინოფესტივალის მონაწილემ, რესპუბლიკის დამსახურებულმა არტისტმა სოფიკო ჭიაურელმა თქვა, რომ ფესტივალის დღეებში აკვირდებოდა ბასკებს და "საერთოდ დიდი მსგავსება დავინახე გარეგნობაში, საქციელში, ტემპერამენტში. ისინიც ჩვენსავით გულღია, მოსიყვარულე, გულთბილი, სტუმართმოყვარე ხალხია" (გაზ. "ახ. კომუნისტი", 19.08.72 წ.)) სიმღერებიც ქართულ მოტივებს შეიცავენ, - ამბობს ნ. მარი.

შეადარეთ ერთი ადგილი "ჩემი ბასკეთიდან":

"შვიდკაცას გახსენებამ და ღვინომ სიმღერის ხასიათზე დააყენა ინიაკი, სივესტრე და ხოსე. სამხმიანი ბასკური სიმღერა წამოიწყეს, ბევრი რამ ნაცნობი მომესმა მათ სიმღერებში. განსაკუთრებით ერთი მათგანი ძალიან ჰგავდა გურულ სიმღერას: სამნი ძმანი გურულები მუშაობდნენ ყანასა..."

ვფიქრობთ, ძალზე საგულისხმოა ბასკი ხალხის საამაყო შვილის დოლორეს იბარურის განცხადება ერთ-ერთ საუბარში:

- ზოგჯერ ვფიქრობ, თუ როგორ შეხვდებოდნენ ბასკეთში და, საერთოდ, ესპანეთში ქართული სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლს... იცით, რა წარმატება ექნებოდა მას?

საოცრად საინტერესო ექსპერიმენტი ჩაუტარებია ა. კიკნაძეს: "ცალკე ფურცლებზე ამოვწერე ძველი წიგნებიდან აღებული ბასკების დახასიათება, - წერს იგი, - ამონაწერები მოგვითხრობდნენ ბასკების ზნე-ჩვეულებებს, ღვინის დაყენების დიდ უნარს, მისი დალევის არანაკლებ ხელოვნებას, ბასკების სუფრის რიტუალს.

შემდეგ ეს ამონაწერები წავუკითხე საქართველოში ცნობილ სამ ადამიანს - ისტორიკოსს, მწერალსა და ჟურნალისტს, ოღონდ არ მითქვამს, რომ ლაპარაკია ბასკებზე. სამივე დარწმუნებული იყო, რომ ეს ქართველების დახასიათებაა, და გაოცდნენ, ასეთი აღწერილობა ადრე რატომ არ გვსმენიაო".

ჟურნალისტი ა. კიკნაძე თავის ზემოხსენებულ სტატიაში ხაზგასმით აღნიშნავს ბურთის კულტზე ბასკონიაში* ((*ბურთის თამაში ბასკეთში დღესაც ძალზე პოპულარულია. რომ არაფერი ვთქვათ ლანგარასა და რეგეიროს ბრწყინვალე გუნდის შესახებ, ესპანეთის 1971 წლის ნაკრებში სამი ბასკი გამოდიოდა ბილბაოს "ატლეტიკიდან" - მეკარე ხოსე ირიბარი, ნახევარმცველი ანტონიო არიეტე, თავდამსხმელი ფიდელ ურიარტე.

რაკი სიტყვა ბასკურ ფეხბურთზეა, მოგაგონებთ ერთ საკმაოდ უცნაურ, მაგრამ უდავოდ საინტერესო დეტალს ინგლისელი ჟურნალისტის ნორმან კატლერის წერილიდან: ბილბაოს "ატლეტიკში", ბასკონიის ამ უძლიერეს გუნდის შემადგენლობაში, 1915 წლიდან დღემდე თურმე არ უთამაშია ფეხბურთელს, რომელიც ბასკეთში არ დაბადებულა (ყოველკვირეული დამატება "ფუტბოლი", N 37, 1973 წ.)) და იქვე მოჰყავს ნაწყვეტი ნიკო მარის ნაშრომიდან:

"ბურთი" - ეს წმინდა საგანია; ბურთის თამაში კულტის გადმონაშთია, როგორიც უნდა იყოს თამაშის ტექნიკა, იქნება ეს მოთამაშის წინაშე საგანგებოდ აღმართული მაღალი კედელი, როგორც ბასკებს აქვთ. ან მებრძოლები ერთმანეთს ეჯიბრებიან ბურთის ბოლომდე გატანაში. ამასთან, მიღწევას აგვირგვინებენ გამარჯვების ყიჟინით "LELO", რაც საკუთრივ, ღვთაების სახელი უნდა იყოს, გავკადნიერდები და ვიტყვი, სწორედ იმ ღვთაებისა, რომელმაც თავისი სახელი ლელო დაგვიტოვა ბასკური ეპოსის ერთ-ერთ შემონახულ ფრაგმენტში: ეს ფრაგმენტი რომის იმპერატორ ოქტავიანესთან ბრძოლის შესახებ იწყება სწორედ ამ ოთხტაეპოვანი ლექსით "ლელო! ილ ლელო!" და ა.შ. ...ყოველივე ეს განსაკუთრებით უნდა გვახსოვდეს, როცა ლაპარაკია ისეთ ქვეყანაზე - ბასკონიაზე, სადაც ბურთის თამაში - "ღვთაებრივი თამაში" უკვდავ კულტად არის გადაქცეული და ოდესღაც თვით ბასკების ბურთის თამაში იყო".

"ჩვენი და ბასკების" პრობლემის გაშუქებისას აზრთა სხვადასხვაობაა სადაურობის, ურთიერთმიმართების საკითხშიც. ეს სხვადასხვაობა თავიდანვე დაჰყოლია ამ პრობლემას, რაც ნათლად ჩანს მეორე საუკუნის ბერძენი ისტორიკოსის აპიანეს დასკვნაშიაც: "იბერებს, რომლებიც აზიაში არიან, ზოგი მიიჩნევს ევროპელი იბერების წინაპრებად, ზოგი მოახალშენეებად, სხვები კი მხოლოდ თანამოსახლეებად".

სოკრატე წერდა: "ევქსინის პონტოსთან (შავ ზღვასთან) მცხოვრები ეს იბერიელები გამოსული არიან იმ იბერიელთაგან, რომლებიც ესპანეთში იმყოფებიან". პირველ საუკუნეში მცხოვრები ვარონი ფიქრობდა, თითქოს პირინეელი იბერიელები საქართველოდან არიან გადასახლებული დასავლეთში. ამავე აზრის ყოფილა ბიზანტიელი მწერალი მაქსიმე აღმსარებელიც.

XVI საუკუნის გერმანელი დიპლომატიური მოღვაწე ს. შვაიგერი (1551-1622 წ.) ფიქრობდა, რომ ქართველები ესპანეთიდან გადასახლდნენ საქართველოში. 1606 წელს ნიურნბერგში გამოქვეყნებულ წიგნში "ახალი ჩანაწერები მოგზაურობისა გერმანიიდან კონსტანტინოპოლსა და იერუსალიმამდე" შვაიგერი გამოთვამს მოსაზრებას, რომ ქართველთა სახელწოდება ესპანეთის მდინარე იბეროდან (ებროდან) წარმოდგებაო; რომ ქართველები ოდითგანვე ამ მდინარის ნაპირას ბინადრობდნენ, ხოლო შემდგომ, როცა გამრავლდნენ, საქართველოში გადასახლდნენ.* ((*ისეთი ვერსიაც გამოჩნდა, მარტო საქართველოში კი არა, თითქოსდა, ბრიტანეთის კუნძულებზედაც წასულიყვნენ ესპანეთის იბერიიდან.

ინგლისელი ისტორიკოსი ა. მორტონი თავის კაპიტალურ ნაშრომში "ინგლისის ისტორია" (1948 წ. ლონდონი) ახსენებს იბერიელებს, როგორც დიდი ბრიტანეთის კუნძულების პირველ მერცხლებს და აღნიშნავს, რომ ისინი მოვიდნენ ესპანეთის იბერიიდან ჯერ კიდევ მესამე ათასწლეულში ჩვენს წელთააღრიცხვამდე (ლ. ბახტრიონელი, ინგლისური ივერიადა, გაზ. "სოფლის ცხოვრება", 1975 წ.)) ამასთან ერთად, შვაიგერი არც სხვათა მოსაზრებას უვლის გვერდს იმის შესახებ, რომ თითქოს ესპანელებიც იბერიელებისგან არიან წარმოშობილი (გაზ. "თბილისი", 3.04.73, შ. რევიშვილი).

ფრანგი ა. ბოდრიმონი წიგნში "ბასკების ისტორია", რომელიც 100 წლის წინათ გამოუციათ პარიზში, ასკვნის, რომ იბერიელები პირენეის ნახევარკუნძულზე მოვიდნენ კავკასიის იბერიიდან - საქართველოდან და თავიანთ ქვეყანას იმ ქვეყნის სახელი დაარქვეს (იბერია), საიდანაც მოვიდნენო.

ნიკო მარის ჰიპოთეზის მიხედვით იბერიელები (ბასკების წინაპრები) საქართველოდან არიან წასული. მათი მიგრაცია დასავლეთით ნავარაუდევია ორი გზით:

ერთი - ზღვაზე სამხრეთით, მცირე აზიისა და ხმელთაშუა ზღვის კუნძულების მიმართულებით, მეორე - ჩრდილოეთით მატერიკზე, შავი ზღვის ჩრდილო სანაპიროებზე და ევროპის სამხრეთით..

შ. ძიძიგური ხაზგასმით მიუთითებს, "საბჭოთა ქართველოლოგია აღიარებს, რომ ბასკები ქართველების მონათესავე ხალხია, ხოლო ბასკური ენა მიეკუთვნება იბერიულ-კავკასიური ენების ოჯახს (აკად. არნ. ჩიქობავა). ეს თვალსაზრისი შესულია როგორც საქართველოს ისტორიის, ისე ენათმეცნიერების სახელმძღვანელოებში".

ფონეტიკური შეპირისპირებებისა და სინტაქსური შეხვედრების გარდა, დღემდე დადასტურებული ყოფილა ბასკურ-ქართულის ორმოცამდე მორფოლოგიური შეხვედრა და სამასამდე ლექსიკური მსგავსება.

გაზეთ "ახალგაზრდა კომუნისტის" ფურცლებზე 1974 წელს გამოქვეყნდა პედაგოგ ლ. თავდუმაძის მიერ ინგლისურიდან თარგმნილი ბასკური ზღაპარი "ცრუ" 1879 წელს ლონდონში გამოცემულ წიგნიდან "ბასკური ლეგენდები". პუბლიკაციის ავტორი დოც. გ. ჭელიძე კომენტარებში შენიშნავდა, რომ "ამ ზღაპარში ქართველი მკითხველისათვის ბევრი რამაა ნაცნობი: უსაქმური პერსონაჟის სახლიდან გაგდება, მოჯამაგირედ დადგომა, უკმაყოფილების გამოთქმისას - დასჯა, ავსულებთან გაჯიბრება, სანაძლეო, მოხერხებულობა... გვაქვს ამ ზღაპრის მეორე ვარიანტიც, სადაც გადმოცემულია ვაჟის შვიდთავიან გველეშაპთან ბრძოლის სურათი, მეფის ასულის დახსნა".

1966 წლის შემოდგომაზე, პირველად თბილისის უნივერსიტეტში (და საერთოდ, ჩვენი ქვეყნის უნივერსიტეტებში) ჩატარდა ლექციების ციკლი ბასკებისა და ბასკური ენის შესახებ.

ლექციებს კითხულობდა გამოჩენილი ფრანგი მეცნიერი, ბასკოლოგ-ქართველოლოგი (იმ დროისათვის ამ ორივე დარგის ერთადერთი სპეციალისტი), ბორდოს უნივერსიტეტის პროფესორი რენე ლაფონი.* (*გაზეთ "ლიტერატურული საქართველოს" 1972 წლის 28 ივლისის ნომერში დაისტამბა ი. ტაბაღუას მიმოხილვითი ხასიათის წერილი, რომელშიც ნათქვამია: - "პარიზში გამოვიდა სამეცნიერო ჟურნალი "ბედი ქართლისა, რევიუ დე ქართველოლოჟი"-ს მორიგი ნომერი. ამ ნომერში გაერთიანებულია ორი ტომი - XXIX და XXX ტომები (რედაქტორი პროფ. კ. სალია, გამომცემელი ნინო სალია, მდივანი - გ. გოგოლაშვილი). რენე ლაფონი სტატიაში "ბასკური და კავკასიური ენების შედარებისათვის" იძლევა კავკასიურ ენებთან ბასკურის კავშირის მეტად საინტერესო მაგალითებს. რენე ლაფონის ეს მესამე სტატიაა ამ საკითხზე".

რენე ლაფონი 75 წლის ასაკში გარდაიცვალა 1974 წლის თებერვალში)).

ამ ღირსშესანიშნავ ფაქტთან დაკავშირებით, აკად. არნ. ჩიქობავა გაზეთ "კომუნისტის" ფურცლებზე წერდა: "ბასკური ენა თითქმის ორი ათასი წლის განმავლობაში მოქცეულია ინდო-ევროპულ ენათა გარემოცვაში ესპანეთსა და საფრანგეთში, მაგრამ იგი მკვეთრად განსხვავდება ინდო-ევროპულ ენათაგან არსებითი მომენტების, მიხედვით: სიტყვის (სახელის, განსაკუთრებით კი ზმნის) აგებულების და შესაბამისად - წინადადების სტრუქტურის მიხედვით.

და აი, სწორედ ამ მომენტების მიხედვითაა, რომ შეინიშნება გასაოცარი დამთხვევები იბერიულ-კავკასიურ ენებთან"* ((*საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის კ. კეკელიძის სახელობის ხელნაწერთა ინსტიტუტმა იტალიიდან 1972 წლის დასაწყისში მიიღო ოთხტომიანი წიგნი - "აღმოსავლური ცივილიზაცია" (რედაქტორი ჯუზეპე ტუჩი).

საქართველოს შესახებ ჯოზეფ სმიტის სტატიაში ნათქვამია, რომ შესაძლებელია ბასკურიც ენათესავებოდეს ქართულს. დასაშვებია ბასკები ეთნიკურადაც "კავკასიური" წარმომავლობისა იყვნენ. თუ გავიხსენებთ, რომ რომაელები საქართველოსა და ესპანეთსაც იბერიას ეძახდნენ, საფიქრებელია, ეს საერთო წარმოშობას მიუთითებდეს. (გაზ. "ლიტერატურული საქართველო", 14.04.72)).

მარტინა მინტეგი ბილბაო წიგნში "ჩემი ბასკეთი" მიუთითებს, რომ თანდებული ბასკურში, როგორც ქართულში, სიტყვის ბოლოსაა; რომ მახვილი ბასკურში არ იგრძნობა და გრამატიკული სქესიც არ არსებობსო.

ბილბაოს ფუნიკულიორი გადაჰყურებს თავს. "ჩემი ბასკეთის" ავტორი წერს: "როდესაც ბურუსიან ამინდში ატლანტის ოკეანიდან დაძრული ღრუბლები თავზე ტყვიასავით დააწვებიან ხოლმე, არჩანდა* (*ფუნიკულიორი) ნამდვილად არ ჩანს".

ბილბაოს ერთ-ერთ საუკეთესო სასტუმრო-რესტორანს იბერია ჰქვიაო, წერს მარტინა მინტეგი ბილბაო.

"ბასკები გარეგნობით ძალიან ჰგვანან ქართველებს, - განაგრძობს იგი, - მეც საქართველოში ქართველ ქალში ვერ მარჩევენ. ბასკი ფიცხი და მოუსვენარია".

გამოჩენილი ქართველი მედიკოს-მეცნიერის პროფ. ნიკოლოზ მახვილაძის ცხოვრების ერთი საინტერესო ეპიზოდი გაუზიარა მკითხველთ რამდენიმე წლის წინ მეცნიერების დამსახურებულმა მოღვაწემ პროფ. ა. გზირიშვილმა.

პროფ. ნ. მახვილაძე 1928 წელს მივლინებული იყო ესპანეთში, ტროპიკულ სნეულებათა შესასწავლად და კვალიფიკაციის ასამაღლებლად.

"სასადილოში შევედი და ცალკე მაგიდას მივუჯექი... ჩემ წინ ოთხი შავგრემანი ვაჟკაცი იჯდა. შევამჩნიე, ჩემზე ლაპარაკობდნენ და მიყურებდნენ. ერთმა მათგანმა მოიბოდიშა, გვერდით მომიჯდა და დამიწყო საუბარი ესპანურად. მე გერმანულად ვუპასუხე. ჩემდა სასიხარულოდ მან ეს ენა იცოდა.

ორი-სამი სიტყვის შემდეგ მთხოვა მათ მაგიდაზე ამხანაგებთან ერთად მესადილა... ჩვენსავით რიგრიგად სვამენ სადღეგრძელოს. ისინი მასწავლებლები იყვნენ და მითხრეს: "ჩვენი უფროსი წინაპარი იბერიელი ხართო".

1970 წლის 8 აგვისტოს შარანტის დეპარტამენტის ქალაქ კონფოლანში საზეიმოდ გაიხსნა ფოლკლორის მე-13 საერთაშორისო ფესტივალი, რომელშიც მსოფლიოს 17 ქვეყნის მხატვრული კოლექტივი მონაწილეობდა. მათ შორის რუსთავის თვითმოქმედი ვოკალურ-ქორეოგრაფიული ანსამბლი "სალხინო".

ფესტივალზე "სალხინოს" გამოსვლას წინ უძღოდა მოგზაურობა საფრანგეთის მთელ რიგ დეპარტამენტებში. გამოვიდა "სალხინო" საფრანგეთის ბასკეთშიაც, სადაც მცხოვრებლებმა უაღრესად გულთბილი შეხვედრა მოუწყეს ქართველ მსახიობებს.

საფრანგეთში გატარებულ დღეთა შთაბეჭდილებებზე საუბარში ანსამბლის მხატვრულმა ხელმძღვანელმა რ. მორჩილაძემ თქვა:

"ისინი არა მხოლოდ გარეგნულად ჰგვანან ქართველებს, არამედ ზოგიერთს გვარიც კი ჩვენებური აქვს, მაგალითად, მეუნარგია, ლორია..."

რამდენიმე წლის წინათ გაზეთ "თბილისის" ფურცლებზე" თავის ესპანურ შთაბეჭდილებებზე მკითხველებს ესაუბრა მწერალი როდამ ჩაჩანიძე. გიბრალტარიდან, სიერა-კარბონერას მთებს იქით, "კლდეთა უბეში შეყუჟული სოფელი ლენტეხი", იქვე გვერდით - ალ-იბერია, ნავსადგურში ესპანელი შეხვედრია, გვარად ... ბოკერია. ჩვენთან ნარსიებიც არიანო, "ჩემი გვარიც საკმაოდ გავრცელებულიაო", - უთქვამს ესპანელ ბოკერიას.

ადრე უკვე მოხსენებულ საუბარში სოფიკო ჭიაურელს უთქვამს, რომ სან-სებასტიანის მახლობლად გზაზე უნახავს მდინარე ალგეთი და სოფელი ალგეთი. საოცარი გრძნობა დამეუფლაო, დაუმატებია მსახიობ ქალს.

ესპანეთის კორტესების დეპუტატი, ბასკთა ქვეყნის მეგობართა საზოგადოების თავმჯდომარე, საბჭოთა კავშირისადმი სიმპათიებით ცნობილი დოქტორი მანუელ დე არანეგი, რომელსაც როგორც საპარლამენტთაშორისო კავშირის წევრს აქტიური მონაწილეობა მიუღია მშვიდობისა და უშიშროებისათვის ჰელსინკში გამართულ სრულიად ევროპის თათბირის მომზადებაში, მოსკოველი მეგობრებისა და განსაკუთრებით ჩვენი თანამემამულის ა. კიკნაძის მეშვეობით (იგი ჯერ მიმოწერით, შემდეგ კი პირადად გაეცნო ესპანელ მკვლევარს) აქტიურად ჩაება ბასკთა და ქართველთა ნათესაობის პრობლემური საკითხების შესწავლა-გაშუქების ფერხულში.

მანუელ დე არანეგიმ თარგმნა და გამოსაცემად მოამზადა შ. ძიძიგურის წიგნი "ქართული ენა", მოაწყო კონფერენცია თემაზე "იბერები და ბასკები".

სტატიაში "აქვთ თუ არა საერთო წარმოშობა ბასკურ და ქართულ ენებს?" დოქტორი არანეგი წერს: "არ შეიძლება ყურადღება არ მიიქციოს იმ ფაქტმა, რომ მრავალი ქართული გვარი ზუსტი ასლია ბასკურისა, ან პირიქით. მაგალითად: ერისთავი, ლოლუა, ნოდია, აგრეთვე მრავალრიცხოვანი გვარი, რომელთა დაბოლოებაა "ური": ხუბულური, ინაური, ოჩიაური, წიკლაური და სხვა... დიდ ინტერესს იწვევენ ტოპონიმიკის მონაცემები. ქართული დაბა სოფლების სახელწოდებანი გალი, ლენტეხი, ხაშური, გორი, მესტია და ბევრი სხვა თითქოს ბასკეთის რუკიდან აუღიათო, ან პირიქით, ქართულიდან ბასკურში გადაუტანიათო..."* (*გაზ. "კომუნისტი", 15.02.75 წ.)

საინტერესო ცნობა ამოვიკითხეთ პრაქტიკული ექიმებისა და მეცნიერ-მუშაკთათვის განკუთვნილ ნ. სოკოლოვის წიგნში "Наследственные болезни человека"** (**Изд .„ Медицина“, Москва 1965 г)

წიგნში აღნიშნულია, რომ ჩვენს დროში გამოკვლეულია ყოველი ერის ადამიანთა სისხლი და რომ ამ მხრივ სურათი ერთობ ჭრელია, რადგან სხვადასხვა ხალხსა და დედამიწის სხვადასხვა გეოგრაფიულ ზონაში სისხლის ჯგუფები სხვადასხვაგვარად არის განაწილებული. და აქ საინტერესო ის არის, რომ ბასკებსა და დასავლეთ საქართველოში სისხლის ერთგვაროვანი ჯგუფების არსებობაზე მსჯელობა ავტორს ერთ აბზაცში აქვს მოქცეული. "У басков – древнейшего коренного населения Пиренеев – отмечается исключительно высокая частота группы крови О. Очень низкое распространение группи крови В и высокое группы крови О обнаруживается в Западной Грузии“* (*Н. Соколов, „Наследственные болезни человека“, стр.99).

წერილში "სიტყვა ბასკებზე"** (**გაზ. "კომუნისტი", 15.02.75 წ.) ა. კიკნაძე მოგვითხრობს გენეტიკის დარგში ცნობილი საბჭოთა სელექციონერის აკადემიკოსის ნ. ვავილოვის დაკვირვებებზე.

მცენარეთა კულტურების მსოფლიო კერების ძიებაში მეცნიერს სამოცი ქვეყანა შემოუვლია და ჩრდილოეთ ესპანეთში უპოვია პურის ისეთი სახეობა, რაც მხოლოდ საქართველოში იყო ცნობილი და სხვაგან არსად.

ასევე მისი ყურადღება მიუქცევია პატარა ჯოხებს, რომელთაც თავთავების გადასატანად იყენებდნენ, მოსავლის მოწევის ასეთი ხერხი კი შემდეგ დასავლეთ საქართველოში დაბა ლეჩხუმში უნახავს.

"ამრიგად, - წერს მეცნიერი, - აგრონომიულად და ბოტანიკურად მოხერხდა განსაცვიფრებელი კავშირის დადგენა ჩრდილოეთ ესპანეთსა და საქართველოს შორის".

სხვადასხვა მონაცემის გაანალიზების შედეგად აკად. ვავილოვი დაასკვნის, რომ "ჩრდილოეთ ესპანეთის ხალხები გენეტიკურად შეკავშირებულან ერთიან ოჯახში... თანამედროვე კავკასიის ხალხებთან".

ფრანგული ჟურნალის "ფრანს-ურსს მაგაზინის" ფურცლებზე (1973 წლის სექტემბერი, N 60) გამოქვეყნდა პროფ. ი. ტაბაღუას წერილი "ბასკები - საქართველოდან მოვიდნენ?"

წერილის დასკვნით ნაწილში ავტორს მოჰყავს ციტატი ფრანგი ავტორის ფილიპ ვეირენის წიგნიდან "ბასკები", რომელიც გამოვიდა 1957 წელს:

"ლინგვისტები ბასკურ და კავკასიის დღევანდელ ცოცხალ ენებს შორის საერთოს პოულობენ, კერძოდ, ფონეტიკაში, სიტყვების ძირებში და გრამატიკულ სუფიქსებში. მთელი რიგი სპეციალისტებისათვის, როგორიც არიან პროფ. რ. ლაფონი და კარლ ბოუდა, არსებობს საერთო ეუსკარო-კავკასიურს შორის, რომლის ერთ-ერთი შტო არის ბასკური. მათი აზრით, ბასკები პირენეის ნახევარკუნძულზე მოვიდნენ აზიიდან, ნეოლითის ხანაში. აღვნიშნავთ, რომ ეს აზრი ამჟამად მეტად გავრცელებულია, თუმცა საყოველთაოდ აღიარებული ჯერ არ არის".

ეს მოკლე საუბარი გვსურს დავასრულოთ აკად. შ. ძიძიგურის სიტყვებით: "ათასი წლის წინანდელი იმ ქართველი მოღვაწის ოცნებას, რომელიც "ილტვოდა სპანიად რამეთუ ასმიოდა, ვითარმედ ქართველნი არამცირედნი ნათესავნი და ერნი მკვიდრ არიან", რათა შეესწავლა მათი თავგადასავალი, რეალური ხორცშესხმა შეიძლება ეღირსოს დღეს, საბჭოთა ქართველოლოგიის უმაგალითო აღმავლობის ეპოქაში".

         

გიორგი მახარაძის წიგნიდან „არდავიწყება მოყვრისა“ (თბ. 1976)

წყარო


ნახვა: 940


 ახალი ამბები
  • საქართველოს გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანია რეორგანიზაციას იწყებსსაქართველოს გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანია რეორგანიზაციას იწყებს, _ ამის შესახებ განცხადება გაერთიანებული წყალმომარაგების ვებგვერდზეა განთავსებული. როგორც განცხადებაშია აღნიშნული, საქართევლოს გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანია განვითარების ახალ ეტაპზე გადადის, რომელიც პროექტებთან ერთად, წყალმომარაგების დარგის კომპლექსურად განვითარებას გულისხმობს. ახალი გამოწვევების წარმატებით დაძლევის მიზნით, კომპანია სტრუქტურული და ორგანიზაციული ცვლილებების განხორციელებას იწყებს. ცვლილებების მიზანია მმართველობის ეფექტური სისტემის შექმნა, მათ შორის კადრების ოპტიმიზაცია, მაღალკვალიფიციური და კონკურენტუნარიანი პერსონალის მოზიდვა, რომელთა ჩართულობაც მნიშვნელოვანია კომპანიის ამბიციური გეგმების განხორციელებისთვის. რეორგანიზაციის ფარგლებში, ასევე გამოცხადდება ვაკანსიები სხვადასხვა პოზიციის დასაკავებლად. პროცესი ხელს შეუწყობს გამჭირვალობის პრინციპით, ახალგაზრდა და პროფესიონალი კადრების შერჩევას, რომლებიც  ფლობენ წყალმომარაგების სფეროში ახალი ტექნოლოგიების საერთაშორისო სტანდარტებით მართვის გამოცდილებასა და ... ...
  • საკრებულოს ხმაურიანი სხდომა და “ნაცმოძრაობის“ წევრების გარეშე დამტკიცებული საკითხები“ბატონი დავით დარჩია გაურბის პასუხისმგებლობას და ის ამიტომ არ არის საკრებულოს სხდომაზე. ჩვენ დავაფიქსირებთ ჩვენს აზრს და შემდეგ გადავწყვეტთ, დავრჩეთ თუ არა დღევანდელ სხდომაზე. მე მაინტერესებს, ამ შენობაში რაც გახორციელდა _ ბესო ქათამაძეზე მოხდა თავდასხმა, ამ ფაქტზე იღებთ თუ არა პოლიტიკურ პასუხისმგებლობას თქვენ და თქვენი პარტია“, _ ეს განცხადება ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ოპოზიციონერმა წევრმა დავით მჟავანაძემ საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილის მისამართით სხდომის დასაწყისში გააკეთა. “მე შემიძლია გაგცეთ პასუხი, რატომ არ ესწრება სხდომას საკრებულოს თავმჯდომარე, ის  თბილისში,  ღია მმართველობის პარტნიორობის მეხუთე გლობალურ სამიტს ესწრება. განცხადებები კი გააკეთეთ სხდომის დასასრულს, ამის საშუალება მოგეცემათ“, _ უპასუხა დავით მჟავანაძეს გიორგი ღურჯუმელიძემ. საკრებულოს წევრმა “ერთიანი ნაციონალური მოძრაობიდან“  ბესო ქათამაძემ სხდომაზე თქვა, რომ მას ინციდენტისას არა ტარიელ აროშიძე, არამედ დავით ჭაკნელიძე მიეპარა. “ფრაქციის თავმჯდომარეს ააღებინეს თავზე დანაშაული და დავით ჭაკნელიძეს ხელი დააფარეს. ჭაკნელიძე მომეპარა და ჩამარტყა თავში. დამნაშავეები სხედან დარბაზი. კეთილი ინებეთ და აიღეთ პასუხისმგებლობა მომხდართან დაკავშირებით“, _ თქვა ბესიკ ქათამაძემ. არც თუ დიდი კამათის და დაპირსპირების შემდეგ დარბაზი პროტესტის ნიშნად “ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წევრებმა დატოვეს. “ჯერ იყო და გადადეს საკრებულო სხდომა და ახლა დარჩია არ არის საკრებულოს სხდომაზე, მათ არ უნდათ დისკომფორტი შეექმნათ. საკრებულოს თავმჯდომარემ ვერც გაბედა აქ მოსულიყო. ერთი თვეა, ვითხოვთ აიღონ პასუხისმგებლობა, მაგრამ ყველამ კარგად დაინახა, რაც მოხდა. ეს იყო ორგანიზებული თავდასხმა და არავინ იღებს ამაზე პასუხისმგებლობას“, _ თქვა მედიის წარმომადგენლებთან დავით მჟავანაძემ. „ნაციონალური მოძრაობის“ წევრების მიერ სხდომის დატოვებას არაკონსტრუქციული უწოდა საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე გიორგი ღურჯუმელიძემ. “ნაცმოძრაობის დეპუტატებმა არაკონსტრუქციული გზა აირჩიეს. დღეს მათი პროტესტი გაუგებარი იყო, ძალიან მნიშვნელოვანი, მოსახლეობისთვის აქტუალური საკითხები განიხილებოდა საკრებულოს დღევანდელ სხდომაზე და მათ არ მიიღეს ამ განხილვაში მონაწილეობა“, _ თქვა გიორგი ღურჯუმელიძემ საკრებულოს სხდომის დასასრულების შემდეგ. “ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველოს“ ფრაქციის წევრებმა თქვეს, რომ ემიჯნებიან ყოველგვარ ძალადობას. ისინი მოუწოდებენ „ნაცმოძრაობის“ წევრებს „უარი თქვას პოლიტიკაში პროვოკაციული და ძალადობრივი ელემენტების შემოტანაზე“. “ფრაზა "იმდენი შეგვიძლია, რამდენიც ვიცით", კარგად ასახავს "ნაციონალური მოძრაობის" წარმომადგენლის ბოლოდროინდელ პროვოკაციულ ქმედებებს. მან პოლიტიკურ პროცესებში მონაწილეობის ერთადერთ გზად დესტრუქციული მეთოდები აირჩია. დაგეგმილ ცილისმწამებლურ, ღირსების შემლახავ კამპანიას და საჯარო სივრცეში მიყენებულ სიტყვიერ შეურაცხყოფას მოჰყვა ინციდენტი, რომელიც, სამწუხაროდ, ფიზიკურ დაპირისპირებაში გადაიზარდა. ჩვენ, რა თქმა უნდა, ვემიჯნებით ყოველგვარ ძალადობას და მაღალი პოლიტიკური პასუხისმგებლობიდან გამომდინარე, ჩვენი ხელწერა იქნება მხოლოდ კანონიერი პასუხი ყველა პროვოკაციაზე. ფრაქცია "ქართული ოცნება-დემოკრატიული საქართველო" ყოველთვის იდგა და დღესაც დგას პოლიტიკური პლურალიზმის სადარაჯოზე. შეუძლებელია, აიძულო ადამიანი თავის შესაძლებლობაზე მეტი გააკეთოს, თუმცა, მოვუწოდებთ ინციდენტის ინსპირატორს, უარი თქვას პოლიტიკაში პროვოკაციული და ძალადობრივი ელემენტების შემოტანაზე. მეგობრებო, იქნებ დაემსგავსოთ კვალიფიციურ ოპოზიციას“, _ თქვეს ფრაქცია “ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველოს“  წევრებმა. ოპოზიციონერი დეპუტატების მიერ პროტესტის ნიშნად სხდომათა დარბაზის დატოვების შემდეგ ტრიბუნასთან სამანდატო, საპროცედურო, იურიდიულ საკითხთა და ეთიკის კომისიის თავმჯდომარე ეროდი გორდელაძე მივიდა. “მინდა გაცნობთ, რომ საკრებულოს სხდომაზე ფრაქცია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარის ცვლილებაზე გაკეთდა განცხადება. თორნიკე გოგუაძე დავით მჟავანაძემ შეცვალა. კი, მინდოდა, ეს ინფორმაცია გაეგო, მაგრამ პროტესტის ნიშნად დაგვტოვა“, _ თქვა ეროდი გორდელაძემ. საკრებულოს სხდომაზე შვიდი საკითხი განიხილეს. სხდომაზე გახდა ცნობილი, რომ განისაზღვრა ქალაქ ოზურგეთში მართვის მოწმობის პრაქტიკული გამოცდისთვის მომზადებულ 3 (სამ) სამარშუტო ტრასაზე დასაყენებელი საგზაო ნიშნების რაოდენობა და მარკირება. როგორც სხდომაზე აღინიშნა, ამისთვის სულ 605 ერთეული საგზაო ნიშანი დამონტაჟდება. გარდა ამისა, საპროექტო გზის ერთ მონაკვეთზე, დოლიძის და გაბრიელ ეპისკოპოსის ქუჩების გადაკვეთასთან, სამარშრუტო და სატრანსპორტო საშუალებების მოძრაობის დარეგულირების მიზნით, მოეწყობა შუქნიშანი. ოზურგეთის საკრებულომ მიმდინარე სხდომაზე სხდომაზე, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დასახლებული ტერიტორიის დასუფთავებისათვის მოსაკრებლის ოდენობის შემოღებისა და გადახდის ინსტრუქციის დამტკიცების შესახებ“ - საკრებულოს დადგენილება მიიღო. დადგენილების დამტკიცებამდე, ნორმატიული სამართლებრივი აქტის პროექტში, საჯარო ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში ცვლილება შევიდა. საკრებულოს ინიციატივით, პროექტით წარმოდგენილი მოსაკრებლის რაოდენობის შემცირება მოხდა და დადგენილების პროექტი აღნიშნული სახით დამტკიცდა. უკვე მიღებული დადგენილების მიხედვით _ ერთ სულ მოსახლეზე მოსაკრებლის ოდენობა განისაზღვრა 0.40 ლარით თვეში; ერთ სულ მოსახლეზე „სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში“ 0-დან 150 001-მდე ქულის მქონე პირებისათვის მოსაკრებლის ოდენობა განისაზღვრა 0,20 ლარით თვეში; ორივე შემთხვევაში ოჯახის წევრთა რაოდენობის მიუხედავად, სულადობის მაქსიმალური ზღვრული ოდენობა განისაზღვრა 4 სულით. დაწესებულებებისთვის, ორგანიზაციებისთვის, იურიდიული პირებისათვის და ინდივიდუალურ მეწარმეთათვის მოსაკრებლის ოდენობა ერთ კუბურ მეტრ ნარჩენებზე განისაზღვრა 14 (თოთხმეტი) ლარი და 30 თეთრი. ოზურგეთის საკრებულომ, ,,ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში სატრანსპორტო საშუალებების პარკირების რეგულირების წესისა და პარკირების საფასურის დადგენის შესახებ“, საკრებულოს დადგენილების მისაღებად, საჯარო ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების თაობაზე გადაწყვეტილება მიიღო. "საკითხს აუცილებლად განიხილავენ კომისიები, ფრაქციები, ბიურო. სხდომებზე დასწრება თავისუფალია და ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს შეუძლია ჩაერთოს განხილვის პროცესში. საკრებულო საკითხზე საზოგადოებრივ დარბაზთან ერთადაც იმსჯელებს. საზოგადოების მაღალი ინეტერესიდან გამომდინარე, აუცილებლად დაიგეგმება საჯარო განხილვა, რათა გადაწყვეტილების მიღება მოქალაქეთა ინტერესებიდან გამოდინარე მოხდეს", _ განაცხადა საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილემ გიორგი ... ...
  • უსუფაშვილისა და მარგველაშვილის ალიანსი_ ,,გუნდის ფორმირების პროცესი დაწყებულია“"შენების მოძრაობის“ ლიდერ დავით უსუფაშვილსა და საქართველოს პრეზიდენტს შორის მოლაპარაკება შედგა. საპრეზიდენტო არჩევნებში გაერთიანება და ერთ გუნდად ჩამოყალიბება_ ეს არის ის მთავარი საკითხები, რომლებზეც დახურულ კარს მიღმა პოლიტიკოსებმა  გუშინ იმსჯელეს. ,,გურია ნიუსი“ ,,შენების მოძრაობის“ ლიდერს, დავით უსუფაშვილს დახურულ კარს მიღმა წამოჭრილ ძირითად თემებსა და აქცენტებზე ესაუბრა: _ შეხვედრა შედგა, ვისაუბრეთ იმ საჭირბოროტო საკითხებზე, რომელიც მიმართვაშიც იყო და რომელზეც არა ერთხელ გვისაუბრია. ჯერ კონკრეტული გადაწყვეტილებები არ არის მიღებული. შეხვედრა იყო საინტერესო და სასარგებლო. მე ზომიერად ოპტიმისტურად ვარ განწყობილი, რომ  შევძლებთ ერთად პოლიტიკური საქმიანობის გაგრძელებას, მაგრამ, ასევე, ძალიან მნიშვნელოვანია  პრინციპულ საკითხებზე ერთ აზრამდე მისვლა, კერძოდ, ის, რომ მომავალი საპარლამენტო არჩევნებისთვის  პოლიტიკური ახალი ძალა ასპარეზზე არის გამოსასვლელი და ვთავაზობ გიორგი მარგველაშვილს  მოვხმარდეთ ამ საქმეს“, _ გვითხრა უსუფაშვილმა. _ ბატონო დავით, შეხვედრის შემდეგ როგორი შთაბეჭდილება დაგრჩათ, როგორ ფიქრობთ, მიიღებს მარგველაშვილი თქვენს წინადადებას გაერთიანებასთან დაკავშირებით? _ არ ვიცი, ჩემი განწყობა გამოვხატე იმით, რომ ზომიერად ოპტიმისტურად ვარ განწყობილი. დანარჩენს მომავალი გვიჩვენებს. _ თუკი მარგველაშვილი თქვენს წინადადებას დათანხმდება და მეტიც, ის საპრეზიდენტო არჩევნებში იყრის კენჭს, მზად ხართ, თქვენი კანდიდატურა მოხსნათ და მას დაუჭიროთ მხარი? _ რა თქმა უნდა, მაგრამ აქ არის ძალიან მნიშვნელოვანი საკითხი. გიორგი იქნება თუ სხვა, საპრეზიდენტო კანდიდატი, ჩემი ღრმა რწმენით, უნდა იყოს ჩვენი პოლიტიკური გუნდის ამოცანებით გამსჭვალული. მე ცალკე აღებულ საპრეზიდენტო არჩევნებს არ და ვერ ვხედავ. არ მაინტერესებს ისეთი კანდიდატი, რომელიც ამ არჩევნებში მონაწილეობს და იმას იქით,  მეორე და მესამე დღეს საკუთარ პოლიტიკურ გეგმებს არ უკავშირებს ამ პროცესებს. ეს არის კონტექსტი, მთავარი ის კი არ არის, ვინ იქნება კანდიდატი, მთავარია, კანდიდატს  პოლიტიკური გუნდის ფორმირება მიაჩნდეს პრიორიტეტად. _ გარდა მაგველაშვილისა, სამომავლოდ ვის მოიაზრებთ თქვენს გუნდში? _ მე საპრეზიდენტო არჩევნებისთვის გუნდზე არ ვფიქრობ. გუნდზე საპარლამენტო არჩევნებისთვის ვფიქრობ. ამ გუნდის მნიშვნელოვანი ნაწილი კი  საპრეზიდენტო კამპანიის  პროცესში გამოჩნდება. ზუსტად საპრეზიდენტო კამპანიის დროს ერთ-ერთი მთავარი ამოცანა გუნდის ფორმირება იქნება.  ჩვენ გვჭირდება 100-150 თანალიდერი, რომლებიც იქნებიან პარლამენტის წარმატებული წევრები. როგორც ცნობილია, გიორგი მარგველაშვილი საბოლოო გადაწყვეტილების მისაღებად ერთკვირიან ვადას ითხოვს. შეძლებენ თუ არა პოლიტიკოსები ერთ გუნდად ჩამოყალიბებას დროის მოცემულ ვადაში გახდება ... ...
  • საპრეზიდენტო კანდიდატი_,,დარწმუნებული ვარ ივანიშვილი დასახელდება“ვინ იქნება მმართველი გუნდის საპრეზიდენტო კანდიდატი _ ,,ქართულ ოცნებას“ საპრეზიდენტო კანდიდატი, ჯერჯერობით, არ დაუსახელებია, თუმცა მმართველ გუნდში დარწმუნებულები არიან, რომ მათ კანდიდატს საპრეზიდენტო არჩევნების მოგება პირველივე ტურში არ გაუჭირდება. პარლამენტის თავმჯდომარის თქმით, კონსულტაციები თვის ბოლოს პოლიტსაბჭოსა და უმრავლესობის ფორმატში დაიწყება, სადაც საპრეზიდენტო კანდიდატის ვინაობა გამოიკვეთება.   ,,ჩვენს პოლიტიკურ გუნდში არის რამდენიმე კანდიდატი, რომელსაც უმარტივესად შეუძლია პირველ ტურში ამ არჩევნების მოგება, თუმცა, რა თქმა უნდა, ყველაფერი უნდა გადაწყდეს კონსულტაციების საფუძველზე და ამ კონსულტაციებით გაირკვევა, თუ როგორ წარვდგებით  საპრეზიდენტო არჩევნებში“, _განაცხადა პარლამენტის თავმჯდომარემ. საზოგადოებრივი ორგანიზაცია ,,სამოქალაქო რეფორმაციის“ დამფუძნებელი, ანდრო ბარნოვი დარწმუნებულია, რომ მმართველი გუნდის საპრეზიდენტო კანდიდატი ,,ქართული ოცნება-დემოკრატიული საქართველოს“ თავმჯდომარე, ბიძინა ივანიშვილი იქნება. მისი თქმით, ,,ქართული ოცნების“ მიერ დასახელებულ სხვა კანდიდატს, საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვების ალტერნატივა არ გააჩნია. ,,დარწმუნებული ვარ, რომ საპრეზიდენტო არჩევნებში ივანიშვილი დაასახელებს საკუთარ თავს. სხვა შანსი ,,ქართულ ოცნებას“, უბრალოდ, არ აქვს. ეს არის ერთადერთი თეორიული შანსი, როდესაც შეიძლება, დღევანდელი ხელისუფლების წარმომადგენლებმა გაიმარჯვოს. სხვა ნებისმიერი  კანდიდატი, რომელიც აქამდე დაუსახლებიათ ან შეიძლება მომავალში დაასახელონ, იმდენად უფერულია, რომ, მერწმუნეთ, აუცილებლად დამარცხდებიან. სალომე ზურაბიშვილი წარმოუდგენლად კომიკური ფიგურაა, არა მხოლოდ ჩემთვის, არამედ ზოგადად, ჩვენი მოსახლეობისთვის“, _გვითხრა ბარნოვმა ,,გურია ნიუსი“ მომავალ საპრეზიდენტო კანდიდატის შესახებ  მმართველი გუნდის წარმომადგენელს, კახაბერ ოქრიაშვილს ესაუბრა. ოქრიაშვილის თქმით, ბიძინა ივანიშვილი საუკეთესო საპრეზიდენტო კანდიდატი იქნება.  _ ადრეც მქონდა ნათქვამი, რომ თუ ბატონი ბიძინა სრულად დაბრუნდება პოლიტიკაში, არა მარტო პარტიის ხელმძღვანელად, არამედ პრემიერ-მინისტრად, საზოგადოებისთვის კარგი იქნება. კი ბატონო, საპრეზიდენტო კანდიდატადაც საუკეთესო კანდიდატი იქნება თუ თვითონ მოისურვებს“, _ გვითხრა ოქრიაშვილმა. _ ბატონო კახაბერ, როგორ ფიქრობთ, სურს ივანიშვილს საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობა? _ არ ვიცი, ვერ გეტყვით, არანაირი ინფორმაცია არ გამაჩნია ამასთან დაკავშირებით. ვისაც ,,ქართული ოცნება“ დაასახელებს, ჩემს საარჩევნო ოლქში იმ კანდიდატს დავუჭერ მხარს და ვიმუშავებ, როგორც მისი შტაბის წევრი. არა აქვს მნიშვნელობა ვინ დასახელდება. _ სალომე ზურაბიშვილის კანდიდატურას მხარს დაუჭერთ? _ კი, რა თქმა უნდა, ქალბატონ სალომეს ძალიან დიდ პატივს ვცემ. ჩვენი ინფორმაციით, პარლამენტის დამოუკიდებელი დეპუტატი, სალომე ზურაბიშვილი საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობის მიღებას გეგმავს, თუმცა, ამ დრომდე გაურკვეველია დაუჭერს თუ არა მას მხარს ,,ქართული ოცნება“. მმართველი გუნდის ერთ-ერთი სავარაუდო საპრეზიდენტო კანდიდატი, რომელზეც გადაწყვეტილება, ჯერჯერობით, მიღებული არ არის, ბიძინა ივანიშვილია. საპრეზიდენტო კანდიდატის შესახებ ოფიციალური ინფორმაცია თვის ბოლოს გახდება ... ...
  • სხვისი სასაქონლო ნიშნის მართლსაწინააღმდეგო გამოყენების ორი ფაქტი გამოავლინეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის თანამშრომლებმა, გატარებული ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებებისა და საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, სხვისი სასაქონლო ნიშნის მართლსაწინააღმდეგო გამოყენების ორი  ფაქტი გამოავლინეს. გამოძიებით დადგინდა,  რომ ქვემო ქართლის და იმერეთის რეგიონებში, მობილური ტელეფონებითა და მისი აქსესუარებით მოვაჭრე ორი მეწარმე სუბიექტი  ჩინური წარმოების იაფფასიანი მობილური ტელეფონების ნიშანდებას NOKIA-ს სასაქონლო ნიშნით ახდენდა და მის რეალიზაციას ბრენდირებული ტექნიკის სახით  ახორციელებდა. გატარებული საგამოძიებო მოქმედებების  შედეგად, ჯამში ამოღებულია NOKIA-ს სასაქონლო ნიშნით უკანონოდ ნიშანდებული 3 791 მობილური ტელეფონი. გამოძიება მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 196-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რაც სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას 2 წლამდე ვადით.  ... ...

არქივი

ზაფრანი

მარსის საიდუმლო

ყველას დაგვბადებია კითხვა ვართ თუ...

გამქრალი ტბა

2007 წლის მაისში, ჩილეში პატაგონიაში,...

ცხოველთა სამყაროც ირჩევს

გასული საუკუნის 30–იან წლებში, როდესაც...

საინტერესო ფაქტები ცისარტყელაზე

ცისარტყელა უძველესი დროიდან იპყრობდა ადამიანის...

პატარა ეშმაკობა შოპინგის დროს

მაღაზიებში ცდუნებისგან თავს ვერ იკავებთ...
კარმიდამო ჩემი

ქართველი "ზორო" ბიზნესსაქმიანობას, ამქრებთან ერთად, "ზუკიტოს ქოხიდან" იწყებს

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომში (შემოქმედის...

წიფლის წიწიბო

წიფელი ჩვენს ქვეყანაში ერთ-ერთი მძლავრი...

ჩეხური "კალაჩი"

ჩეხური სამზარეულო ლუდის გემრიელი მენიუსა...

როგორ ვიმკურნალოთ თაფლით

ხალხურ მედიცინაში არ მოიპოვება ისეთი...

პეტუნიას პოპულარობა და თავისებურება

ბოლო წლების განმავლობაში, ჩვენში განსაკუთრებული...

ალოეს სამკურნალო თვისებები

შესაძლოა, ალოეს დადებითი თვისებების შესახებ...

როგორ აღვიდგინოთ მხედველობა ნივრის დახმარებით

დროთა განმავლობაში, ადამიანის ჯანმრთელობის მდგომარეობა...

რატომ არ უნდა აადუღოთ წყალი ხელმეორედ

ფილმის ყურებაში ისე გაერთეთ, რომ...

"უთვალავ საქმეთაგან, სახარების გადაწერაა შვება"

ჩვენი სტატიის გმირი მრავალმხრივი ნიჭით...

როგორ ვებრძოლოთ პირუტყვის კანქვეშა ბორას

ზაფხულის პერიოდში განსაკუთრებით, მსხვილფეხა რქოსანი...

მეფუტკრის კალენდარი _ მაისი და ივნისი

მაისის შუა რიცხვებიდან დგება დიდი...