"დავალებაზე წავედით და დავალება შევასრულეთ" _ "ლომისკარელის" ბედი და ანტირელიგიურობა

ისტორია

"დავალებაზე წავედით და დავალება შევასრულეთ" _ "ლომისკარელის" ბედი და ანტირელიგიურობა

2017 ივლ 18 18:55:54

 რაც მე ჩემი თავი მახსოვს, მესმის საუბარი და სჯა-ბაასი გურულების ანტირელიგიურობაზე, მათ მიერ ეკლესია-მონასტრების ნგრევასა და წაბილწვაზე. ამას მოყვება საქართველოს გასაბჭოებაში გურულების ბრალი – ამ დროს კი გურულების ლამის 90% მენშევიკი იყო და მთავარი კოზირი ე.წ. მბრალდებელი პროკურორებისა, ჩემი მოგვარე ფილიპე მახარაძეა (რომელიც ჩვენში დარჩეს და საქართველოში გასაბჭოების ექვსი თვის შემდეგ ჩამოვიდა, ხოლო შემდეგ კი უკლონიზმში იყო ბრალდებული, თუმცა მე არ ვაპირებ მის გამართლებას). მსგავს დაუსაბუთებელ ბრალდებებს მითქმა-მოთქმისა და ჭორებს აყოლილი ბევრი უწიგნური ქართველი იზიარებს (გადახედეთ სოციალურ ქსელებს) და რა გასაკვირია, რომ ამდაგვარ მცდარ აზრს იზიარებს ბევრი უცხოელიც.

ამ დროს კი გურიაში არაფერი ისეთი არ მომხდარა, რასაც ადგილი არ ჰქონია საქართველოს ნებისმიერ კუთხეში: ჯერ ცარისტულ და შემდეგ გასაბჭოებულ საქართველოში უამრავი ქართული ეკლესია იბილწებოდა, ინგრეოდა და თუ გურიაში ამის უფრო მეტი შემთხვევა იყო, რისი სტატისტიკა მე არ მინახავს (თუ ვინმეს მოგეპოვებათ გვიჩვენეთ ბატონო, რათა გურულთა ანტიქრისატიანობაში ყველა დარწმუნდეს, მარა ამდაგვარი არ არსებობს). ჩემი აზრით, ეს იმის შედეგია, რომ მეფის რუსეთსა და შემდეგ ბოლშევიკებს ყველაზე დაუნდობელი და სასტიკი წინააღმდეგობა სწორედ გურულებმა გაუწიეს (გაიხსენეთ გურიის აჯანყებები, განსაკუთრებით 1841 წლისა, გურიის რესპუბლიკა და 1924 წლის აჯანყება, სადაც გურულები ყველაზე მეტ ხანს ებრძოდნენ რუსებს. აქვე დავძენ - მე მხედველობაში მაქვს ცალკე აღებული მხარე და არა სამხედრო შენაერთები და დაჯგუფებები, რომლებიც საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედებდნენ), ამიტომაც რუსები, განსაკუთრებით კი ბოლშევიკები, სასტიკად იძიებდნენ შურს გურულებზე, რაც გამოიხატებოდა სწორედ ეკლესია-მონასტრების ნგრევაში. მე არ ვამტკიცებ, რომ გურულები ფრთაშესხმული ანგელოზები იყვნენ, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ ყველაფერი გურულებს დააბრალო და თავზე გადაატეხო!

დაახლოებით იგივე ხდებოდა ფირალებთან დაკავშირებითაც: XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ბევრი, მათ შორის განათლებული ქართველიც თვლიდა, რომ ფირალობა ეს იყო გურული გლეხის დამახასიათებელი და თანდაყოლილი თვისება. რუსი მოხელეები კი საკუთარ პატაკებში სიტყვა “გურულს” ყაჩაღს (რაზბოინიკ) უთანაბრებდნენ. თედო სახოკია წერდა: “...გურიას ერთ ხანს მეტად ცუდი რეპუტაცია ჰქონდა. ზოგნი, ვინც არ იცნობდნენ აქაურობას, ამბობდნენ: ბუნებაა ისეთი, ყაჩაღობა აქაურების დაბადებითვე თანდაყოლილი თვისებააო. გურული თუ არ ძარცვავს, თუ ვისმე ყელში არ უჭერს და არ ახრჩობს, ისე გული ვერ მოუსვენებსო.

ყოველივე ამ ვითომ თანდაყოლილ თვისებით უნდა აეხსნათ, კერძო ფაქტი უეჭველად უნდა განეზოგადებინათ: ერთს რომ რამე სიწუწკე ჩაედინა, უეჭველად ბუკითა და ნაღარით დუნიასთვის უნდა შეეტყობინებინათ: შეხეთ გურულებს, ქვეყანას ძილს უფრთხობენ, მათზე ახი იქნება, სულ ავყრიდეთ აქედანო. კმაროდა, გურულს მარცხად, სრულებით უნებლიედ, რაიმე კანონის საწინააღმდეგო დამართნოდა, მაშინვე ფეხზე დადგებოდნენ ყველანი: არიქა, შეთოკეთ, გაწკეპლეთ, ჩააგდეთ ბნელეთში, მზის სანთელს დაანატრეთ, ეგზეკუცია ჩაუყენეთ ოჯახშიო. არც კი დააცლიდნენ ბოდიში მოეხადა დამნაშავეს. ისე გააბოროტებდნენ ლანძღვით, ისე თვალის დახამხამებაში შელახავდნენ მის თავმოყვარეობას, მის წმიდათა-წმიდას, რომ კაცი იძულებული ხდებოდა ფირალად გავარდნილიყო, ე. ი. ისეთ კაცად იქცეოდა, რომლისთვისაც არ არსებობდა, როგორც ფრანგები ამბობენ, ni foi, ni loi (არც რჯული არც კანონი), გურული ფირალი უკანასკნელი სისტემის თოფს იყიდდა, პატრონებით დაიტვირთებოდა და გავარდებოდა. საგანი გავარდნისა ორი ჰქონდა: ერთი _ შური ეძია შეურაცხმყოფელთა, და მეორეც _ თავი დაეფარა მდევნელთაგან...” ასეა ბატონო, ჩემი თუ არ გჯერათ, ამ დიდი ქართველებს მაინც დაუჯერეთ...

სინამდვილეში გურულები გლეხები მორწმუნენი იყვნენ, რომლებიც ხატზე იფიცებოდნენ. ,,გურულს ,,მონათლულობით,” ე. ი. ქრისტიანობით თავი მოსწონდაო,” აღნიშნავდა ეთნოგრაფი და საზოგადო მოღვაწე აპოლონ წულაძე (წაიკითხეთ ,,ეთნოგრაფიული გურია” და ასევე სხვა ტექსტები და დარწმუნდებით, იყვნენ თუ არა გურულები მორწმუნენი და რომ დღეს XXI საუკუნეში ამის შესახებ მჭირდება ახსნა-განმარტების წერა, მგონია რომ ნაღდი სიბრიყვეა და რომ ჩვენი საზოგადოების დიდი ნაწილი ჯერ კიდევ უმეცრებისა და გაუნათლებლობის ჭაობშია ჩაფლული. აბა, სხვანაირად რომ იყოს საქმე, ამ ფსევდო ქრისტიანულ-პატრიოტულ- ქართველურ მარშებს ვინმე მოაწყობდა?).

რუსი ჩინოვნიკები XX საუკუნის დასაწყისში წერდნენ, რომ ,,...გურულებში ცოტაა მორწმუნე ხალხი. გურულებს სარწმუნოება არ სწამთ...

“ამის ერთ-ერთი მიზეზი იყო მარქსისტ პროპაგანდისტებად ქცეული გურიის საზღვრებს გარეთ მომუშავე გლეხები, რომლებიც პროკლამაციებს და სხვა არალეგალურ ლიტერატურას ავრცელებდნენ და ეწეოდნენ პოლიტიკურ მუშაობას. პროპაგანდისტებს გურულები “მქადაგებლებს” ეძახდნენ. ეს უკანასკნელნი რელიგიას, როგორც წესი არ ეხებოდნენ, პირიქით “სოციალიზმს ქრისტეს მოძღვრებითაც ამართლებდნენ და ცდილობდნენ დაესაბუთებინათ, რომ ხუცებმა გადაამახინჯეს ქრისტიანიზმი _ რომელიც უარყოფს რელიგიის მსახურთა მიერ სასყიდლის მიღებას და სხვა”, წერდა თენგიზ ჟღენტი. ეს სიმართლეს შეეფერება - წლების შემდეგ, გურულების ანტირელიგიურობის თაობაზე საკუთარ აზრს გამოთქვამს გერმანიის კომუნისტური პარტიის ერთ-ერთი დამაარსებელი კლარა ცეტკინი, რომელმაც 1924 წლის აჯანყების შემდეგ საქართველოში იმოგზაურა და საკუთარი შთაბეჭდილებები აღწერა წიგნში ,,Кавказ в огне”, ის გურიაში ანტისაბჭოთა აჯანყების ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად სწორედ ანტისაეკლესიო პოლიტიკას ასახელებს.

ან ავიღოთ ლომისკარელის ხატის ამბავი: როცა XX საუკუნის დასაწყისში მთავრობამ რომ ვერაფრით  ვერ ათქმევინა ხალხს ვინ იყვნენ ჯანყის მოთავენი, მან ხერხს მიმართა – გურულებში სათაყვანებელი სურების ეკლესიაში დასვენებული ,,ლომისკარელის” ხატი მოასვენა და ხალხი დააფიცა. ხალხი ხატის წინაშე ტყუილის თქმას ვერ ბედავდა - ,,ლომისკარელი” აგაყვირებსო. იყო შემთხვევა, როცა ვიღაცამ ერთ სოფელში კაცი მოკლა და მიიმალა. მკვლელის ვინაობა რომ დაედგინათ მოკლულის ოჯახის წევრებმა ,,ლომისკარელის” ხატი გადმოაბრძანეს სურებიდან სოფელში. როდესაც ხატი სოფლის სიახლოვეს ჩამოუბრძანებიათ, მკვლელი დაჩოქილა და ყვირილი დაუწყია: ვაღიარებ, რომ მე, მოვკალი! ოღონდ, გთხოვთ ხატი სოფელში არ შემოაბრძანოთო!

სწორედ ამ ხატის წყალობით მთავრობამ შეძლო მრავალი ადამიანის შეპყრობა და დაპატიმრება (დაპატიმრებულთა შორის იყო ცნობილი ბოლშევიკი თენგიზ ჟღენტი). ამის გამო გურულმა კომიტეტმა თვალში ამოიღო ,,ლომისკარელის” ხატი და მისი მოპარვა და განადგურება ბრძანა. ამ საქმის მოსაწყობად ტერორისტები გაიგზავნენ, მაგრამ მათში იმდენად ძლიერი იყო ხატის შიში და თაყვანისცემა, რომ მოპარვის მაგიერ სანთლები დაუნთეს, პირჯვარიც გადაიწერეს და ხელცარიელი დაბრუნდნენ. საბოლოოდ ,,ბათუმის კომიტეტმა, დათას (ქადეიშვილს), ელისო კუტალაშვილს და დომენტი მესხიშვილის დაავალა... მოეტაცა ხატი...

„დავალებაზე წავედით და დავალება შევასრულეთ”, _ იხსენებდა სიმონ ქადეიშვილი.

ერთი ცნობით, როცა მოძალადეებმა ,,ლომისკარელის” ხატი ჩოხატაურში წაასვენეს, ის რევოლვერით დაცხრილა თენგიზ ჟღენტმა, რომელმაც 1937 წელს, ბერიასთან მძიმე საუბრის შემდეგ, ამავე რევოლვერით თავი მოიკლა. კაი დღე არც ხატის ქურდებსაც დაადგათ – თითქმის ყველამ ძალადობრივი სიკვდილით დაასრულა სიცოცხლე.

კიდევ ბევრი ფაქტის მოყვანა შეიძლება, მაგრამ დღეისთვის ამას დავჯერდეთ.

 

ირაკლი მახარაძე

გამოყენებულია ირაკლი თოიძის ნახატები.




 ახალი ამბები
  • სალომე სამადაშვილი პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტს ტოვებსფრაქცია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წევრი სალომე სამადაშვილი პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტს ტოვებს.  „მწვავე საკითხებზე საუბრის შესაძლებლობა არ გვეძლევა. ამიტომ, ვტოვებ კომიტეტს და მივმართავ ბიუროს. იმედია, ადამიანის უფლებების დაცვის კომიტეტში მექნება საუბრის შესაძლებლობა“, - განაცხადა სალომე სამადაშვილმა იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის სხდომაზე და დარბაზიდან ... ...
  • დაპირისპირება იურიდიული კომიტეტის სხდომაზეპარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის სხდომა დღეს ხმაურის ფონზე წარიმართა. "ევროპული საქართველოს" წევრმა ოთარ კახიძემ შინაგან საქმეთა მინისტრი დაიბარა საკანონმდებლო ორგანოში, რაზეც კომიტეტის თავმჯდომარემ ეკა ბესელიამ შესაბამის პროცედურებზე მიუთითა, თუმცა ამას პოლიტიკური განცხადებები და შელაპარაკება მოჰყვა. ოპოზიციამ კომიტეტის სხდომა პროტესტის ნიშნად დატოვა. როგორც გაირკვა, ოპოზიციონერმა სალომე სამადაშვილმა კომიტეტი საერთოდ დატოვა. როგორც პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვის კომიტეტის თავმჯდომარე სოფო კილაძემ თქვა, სალომე სამადაშვილს მის კომიტეტში შეუძლია გადასვლა, რადგან ნაციონალურ მოძრაობას კომიტეტში დარჩენილი კვოტა ასათვისებელი ... ...
  • „გრიგოლ ვაშაძე არ არის ქუჩის პოლიტიკოსი, ქუჩაში ის გამარგინალდება”_დავით ბერძენიშვილი „გრიგოლ ვაშაძის მიმართ ერთგვარი იმედგაცრუების პროცესი მიმდინარეობს, რომლის სათავეში მიხეილ სააკაშვილი დგას. ვაშაძე ყოფილ პრეზიდენტს, სააკაშვილს სათანადოდ ვერ ეწინააღმდეგება და შესაბამის დარტყმებსაც იღებს. გრიგოლ ვაშაძე ქუჩის პოლიტიკოსი არ არის, ქუჩაში ის გამარგინალდება, რაც თავად მშვენივრად იცის“,_ აღნიშნა „გურია ნიუსთან“ საუბრისას „რესპუბლიკური პარტიის“ ერთ-ერთმა ლიდერმა დავით ბერძენიშვილმა. ბერძენიშვილი გაერთიანებულ ოპოზიციაში მიხეილ სააკაშვილის როლზე საუბრობს. „მიხეილ სააკაშვილის, რომელსაც ლიდერობის ნაცვლად, ბელადობა შეუძლია, ომის ირგვლივ პოზიციის გაერთიანების ნებისმიერი მცდელობა მარცხისთვის არის განწირული. ბიძინა ივანიშვილმა სააკაშვილი მტრის ხატად  მესამედ გამოიყვანა, ესე იგი, ანტიმიშა კარგად მუშაობს.   2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში „ნაციონალური მოძრაობა“ იმ შემთხვევაში შეიძლება გახდეს ერთ-ერთი წამყვანი პოლიტიკური ძალა, თუ ოპოზიცია გაერთიანდება, რომელშიც მიხეილ სააკაშვილის როლი, პრაქტიკულად, არ იქნება. დღეს მიმდინარეობს იმ 800 ათასამდე ხმების განიავების პროცესი, რომლებიც არჩევნებში გრიგოლ ვაშაძის სასარგებლოდ დაფიქსირდა, რომლის  მთავარი შემოქმედი აკვიატებული პოზიციების მქონე ადამიანი მიხეილ სააკაშვილია“, _ განაცხადა ბერძენიშვილმა. მისივე თქმით, გრიგოლ ვაშაძეს ქუჩაში დგომის გამოცილება არ აქვს. „ვაშაძე ქუჩაში ძლიერი არ არის. ის ძლიერი იყო სატელევიზიო დებატებში, პროგრამების წარდგენაში, მაგრამ საკმაოდ ბევრი ტაქტიკური შეცდომა დაუშვა. რა უნდოდა  მარტო რომ დადგა თელავში, მაშინ, როცა მისიანები თელავის მისადგომებთან იდგნენ?! აქცია ჩაატარა თუ?! მას არა აქვს გამოცდილება, რადგან ქუჩა და ვაშაძე თავსებადი კატეგორიები ნამდვილად არ არის. მიხეილ სააკაშვილი ერთგვარი მარცხის ფორმულაა. სწორედაც, რომ გრიგოლ ვაშაძის ქუჩაში გაყვანა სააკაშვილის უპასუხისმგებლო ქმედების შედეგია “, _ გვითხრა ბერძენიშვილმა.   კითხვაზე _ რამდენად მოსალოდნელია პოლიტიკური გაერთიანება „ძალა ერთობაშია“ დაიშალოს ?_ ბერძენიშვილი გვპასუხობს, რომ აღნიშნული ფორმატით პოლიტიკური პარტიები უახლოეს მომავალში  სრულფასოვნად ვეღარ იფუნქციონირებენ. „ვფიქრობ, რომ გაერთიანებული ოპოზიციის ფორმატი სრულფასოვნად ვეღარ შენარჩუნდება. გაერთიანებაში შიდა დუღილის პროცესები აუცილებლად დაიწყება, განსაკუთრებით კი “ნაციონალურ მოძრაობაში“, _ აღნიშნა ... ...
  • ბუტა რობაქიძის საქმეზე განაჩენი გამოცხადდათბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლემ დავით მგელიაშვილმა ბუტა რობაქიძის სიცოცხლის მოსპობის საქმეზე განაჩენი გამოაცხადა. ზაზა ბაქრაძე სასამართლომ დამნაშავედ სცნო, თუმცა მას საპროცესო შეთანხმება გაუფორმდება. ზაზა ბაქრაძეს სასჯელის სახით პირობითი მსჯავრი 4 წლის და 6 თვის წლის ვადით განესაზღვრა, ასევე ჯარიმა 5000 ლარის ოდენობით და 2 წლის ვადით თანამდებობის დაკავების უფლება ჩამოერთვა. გურამ დონაძე, დავით იაშვილი და ზურაბ მიქაძე დარბაზშივე დააკავეს სასამართლოს მანდატურებმა.  საქმეზე ხუთი ბრალდებული: გურამ დონაძე, ზურაბ მიქაძე, ირაკლი ფირცხალავა, დავით იაშვილი და ზაზა ბაქრაძე. მათგან ბრალს მხოლოდ ერთი ზაზა ბაქრაძე აღიარებს. ბუტა რობაქიძის საქმე მთავარმა პროკურატურამ 2012 წელს გახსნილად გამოაცხადა. ხელახალი გამოძიების შედეგად დადგინდა, რომ 19 წლის ბუტა რობაქიძის სიცოცხლე სამართალდამცველის, გიორგი ბაშალეიშვილის მიერ შემთხვევით გასროლილმა ტყვიამ იმსხვერპლა. ბუტა რობაქიძე თბილისში, აკ. წერეთლის გამზირზე 2004 წლის 24 ნოემბერს მოკლეს. ექსპერტიზით დადგინდა, რომ მომხდართან დაკავშირებით გავრცელებული ვიდეოჩანაწერი დამონტაჟებულია და მასზე 36 წყვეტა ფიქსირდება, რაც ბრალდების პოზიციას ამყარებს. ვიდეოკადრების გაყალბების ერთ-ერთ სავარაუდო ავტორად გურამ ... ...
  • შსს-მ მედია საშუალებებში გავრცელებული ვიდეო კადრების საფუძველზე გამოძიება დაიწყოშინაგან საქმეთა სამინისტრომ მედია საშუალებებში გავრცელებული  ვიდეო კადრების საფუძველზე გამოძიება დაიწყო. კადრებში ასახულია 16 დეკემბერს, კახეთში უცნობი პირი დაუდგენელ ნივთიერებას როგორ ასხურებს საპროტესტო კოლონის ერთ-ერთ მანქანაში.გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 118-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც ჯანმრთელობის განზრახ ნაკლებად მძიმე დაზიანენას გულისხმობს.ჩატარდება ვიდეომასალაში დაფიქსირებული  პირის დადგენისთვის საჭირო საგამოძიებო-ოპერატიული ღონისძიებები. საგამოძიებო ორგანოში გამოკითხვაზე დაბარებული იქნებიან დაზარალებულები და სავარაუდო დანაშაულის ჩამდენი ... ...

არქივი

ზაფრანი

“ყვითელი პრესის“ სათავეებთან

დღეს ყველამ იცის, რომ ტერმინი:...

მონტე-კრისტოს მისტიკა

ალექსანდრე დიუმა სანამ ახალ რომანზე...

იან ფლემინგის “ოქროს თვალი“

როდესაც ”აგენტ 007”-ის წიგნის ავტორი,...

10 რეალური მოსალოდნელი კატაკლიზმა დედამიწაზე

ახალი ოკეანე აფარის სამკუთხედი (იგივე...

საბედისწერო რიცხვი და ასტროლოგია

მაინც რატომ ეშინიათ ადამიანებს ასე...

როგორ ვიშოვნოთ ფული ზოდიაქოს ნიშნის მიხედვით

ადამიანების უმრავლესობა ოდითგანვე დაეძებდა გზებს...
კარმიდამო ჩემი

"ზამთარშიც გაზაფხულს ვეძებ და "გატყავებულ" გარემოს ვმოსავ"

"კარმიდამო ჩემის" უამრავ რესპონდენტს შორის,...

მოახლოებული ზამთარი და პირუტყვის მოვლა-დაბინავება

ზამთრის მოახლოებისას, შინაურ მსხვილფეხა თუ...

როგორ მოვსპოთ ზამთრის განმავლობაში ნიადაგში მავნებლები

დეკემბრიდან, ჩვენს ბაღ-ბოსტნებში, როცა უკვე...

ბროწეული _ გახდომის საუკეთესო საშუალება

ბროწეული, არა მარტო დეპრესიისა და...

შეიძლება თუ არა ცხოველის წლოვანების ზუსტად დადგენა

იშვიათია, ალბათ, ადამიანი, რომელიც ვერ...

მანჭკვალას გამოყენება ძველებური და განახლებული მეთოდით

როგორც ვიცით, სოკოები უმდაბლესი უქლოროფილო...

როგორ დავამზადოთ კივისა და ფეიჰოას ჩირი შინაურ პირობებში

ზოგადად, ჩირის დამზადება ჩვენში ხალხური...

ნიადაგში სასუქების შეტანის სამი წესით უნდა ვიმოქმედოთ

სხვადასხვა აგრარული კულტურების მოსავლიანობა საგრძნობლად...

დეკორატიული მანდარინი _ ოფისებისა და საოჯახო სივრცეების სეზონური მშვენება

დეკორატიულ ციტრუსოვნებშიც არსებობს სხვადასხვა ფორმისა...

მოვამზადოთ "ნარჩენების ჭრელი მჟავე"

უამრავი სახეობის მჟავეულებთან შედარებით, ჩვენ...

მექსიკური ტორტილია და ბურიტო

მექსიკური სამზარეულოს ძირითადი ელემენტები _...

ფრანგული სალათა

საჭირო მასალა: ორი ცალი მოხარშული...