"დავალებაზე წავედით და დავალება შევასრულეთ" _ "ლომისკარელის" ბედი და ანტირელიგიურობა

gurianews.com

ისტორია

"დავალებაზე წავედით და დავალება შევასრულეთ" _ "ლომისკარელის" ბედი და ანტირელიგიურობა

2017 ივლ 18 18:55:54

 რაც მე ჩემი თავი მახსოვს, მესმის საუბარი და სჯა-ბაასი გურულების ანტირელიგიურობაზე, მათ მიერ ეკლესია-მონასტრების ნგრევასა და წაბილწვაზე. ამას მოყვება საქართველოს გასაბჭოებაში გურულების ბრალი – ამ დროს კი გურულების ლამის 90% მენშევიკი იყო და მთავარი კოზირი ე.წ. მბრალდებელი პროკურორებისა, ჩემი მოგვარე ფილიპე მახარაძეა (რომელიც ჩვენში დარჩეს და საქართველოში გასაბჭოების ექვსი თვის შემდეგ ჩამოვიდა, ხოლო შემდეგ კი უკლონიზმში იყო ბრალდებული, თუმცა მე არ ვაპირებ მის გამართლებას). მსგავს დაუსაბუთებელ ბრალდებებს მითქმა-მოთქმისა და ჭორებს აყოლილი ბევრი უწიგნური ქართველი იზიარებს (გადახედეთ სოციალურ ქსელებს) და რა გასაკვირია, რომ ამდაგვარ მცდარ აზრს იზიარებს ბევრი უცხოელიც.

ამ დროს კი გურიაში არაფერი ისეთი არ მომხდარა, რასაც ადგილი არ ჰქონია საქართველოს ნებისმიერ კუთხეში: ჯერ ცარისტულ და შემდეგ გასაბჭოებულ საქართველოში უამრავი ქართული ეკლესია იბილწებოდა, ინგრეოდა და თუ გურიაში ამის უფრო მეტი შემთხვევა იყო, რისი სტატისტიკა მე არ მინახავს (თუ ვინმეს მოგეპოვებათ გვიჩვენეთ ბატონო, რათა გურულთა ანტიქრისატიანობაში ყველა დარწმუნდეს, მარა ამდაგვარი არ არსებობს). ჩემი აზრით, ეს იმის შედეგია, რომ მეფის რუსეთსა და შემდეგ ბოლშევიკებს ყველაზე დაუნდობელი და სასტიკი წინააღმდეგობა სწორედ გურულებმა გაუწიეს (გაიხსენეთ გურიის აჯანყებები, განსაკუთრებით 1841 წლისა, გურიის რესპუბლიკა და 1924 წლის აჯანყება, სადაც გურულები ყველაზე მეტ ხანს ებრძოდნენ რუსებს. აქვე დავძენ - მე მხედველობაში მაქვს ცალკე აღებული მხარე და არა სამხედრო შენაერთები და დაჯგუფებები, რომლებიც საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედებდნენ), ამიტომაც რუსები, განსაკუთრებით კი ბოლშევიკები, სასტიკად იძიებდნენ შურს გურულებზე, რაც გამოიხატებოდა სწორედ ეკლესია-მონასტრების ნგრევაში. მე არ ვამტკიცებ, რომ გურულები ფრთაშესხმული ანგელოზები იყვნენ, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ ყველაფერი გურულებს დააბრალო და თავზე გადაატეხო!

დაახლოებით იგივე ხდებოდა ფირალებთან დაკავშირებითაც: XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ბევრი, მათ შორის განათლებული ქართველიც თვლიდა, რომ ფირალობა ეს იყო გურული გლეხის დამახასიათებელი და თანდაყოლილი თვისება. რუსი მოხელეები კი საკუთარ პატაკებში სიტყვა “გურულს” ყაჩაღს (რაზბოინიკ) უთანაბრებდნენ. თედო სახოკია წერდა: “...გურიას ერთ ხანს მეტად ცუდი რეპუტაცია ჰქონდა. ზოგნი, ვინც არ იცნობდნენ აქაურობას, ამბობდნენ: ბუნებაა ისეთი, ყაჩაღობა აქაურების დაბადებითვე თანდაყოლილი თვისებააო. გურული თუ არ ძარცვავს, თუ ვისმე ყელში არ უჭერს და არ ახრჩობს, ისე გული ვერ მოუსვენებსო.

ყოველივე ამ ვითომ თანდაყოლილ თვისებით უნდა აეხსნათ, კერძო ფაქტი უეჭველად უნდა განეზოგადებინათ: ერთს რომ რამე სიწუწკე ჩაედინა, უეჭველად ბუკითა და ნაღარით დუნიასთვის უნდა შეეტყობინებინათ: შეხეთ გურულებს, ქვეყანას ძილს უფრთხობენ, მათზე ახი იქნება, სულ ავყრიდეთ აქედანო. კმაროდა, გურულს მარცხად, სრულებით უნებლიედ, რაიმე კანონის საწინააღმდეგო დამართნოდა, მაშინვე ფეხზე დადგებოდნენ ყველანი: არიქა, შეთოკეთ, გაწკეპლეთ, ჩააგდეთ ბნელეთში, მზის სანთელს დაანატრეთ, ეგზეკუცია ჩაუყენეთ ოჯახშიო. არც კი დააცლიდნენ ბოდიში მოეხადა დამნაშავეს. ისე გააბოროტებდნენ ლანძღვით, ისე თვალის დახამხამებაში შელახავდნენ მის თავმოყვარეობას, მის წმიდათა-წმიდას, რომ კაცი იძულებული ხდებოდა ფირალად გავარდნილიყო, ე. ი. ისეთ კაცად იქცეოდა, რომლისთვისაც არ არსებობდა, როგორც ფრანგები ამბობენ, ni foi, ni loi (არც რჯული არც კანონი), გურული ფირალი უკანასკნელი სისტემის თოფს იყიდდა, პატრონებით დაიტვირთებოდა და გავარდებოდა. საგანი გავარდნისა ორი ჰქონდა: ერთი _ შური ეძია შეურაცხმყოფელთა, და მეორეც _ თავი დაეფარა მდევნელთაგან...” ასეა ბატონო, ჩემი თუ არ გჯერათ, ამ დიდი ქართველებს მაინც დაუჯერეთ...

სინამდვილეში გურულები გლეხები მორწმუნენი იყვნენ, რომლებიც ხატზე იფიცებოდნენ. ,,გურულს ,,მონათლულობით,” ე. ი. ქრისტიანობით თავი მოსწონდაო,” აღნიშნავდა ეთნოგრაფი და საზოგადო მოღვაწე აპოლონ წულაძე (წაიკითხეთ ,,ეთნოგრაფიული გურია” და ასევე სხვა ტექსტები და დარწმუნდებით, იყვნენ თუ არა გურულები მორწმუნენი და რომ დღეს XXI საუკუნეში ამის შესახებ მჭირდება ახსნა-განმარტების წერა, მგონია რომ ნაღდი სიბრიყვეა და რომ ჩვენი საზოგადოების დიდი ნაწილი ჯერ კიდევ უმეცრებისა და გაუნათლებლობის ჭაობშია ჩაფლული. აბა, სხვანაირად რომ იყოს საქმე, ამ ფსევდო ქრისტიანულ-პატრიოტულ- ქართველურ მარშებს ვინმე მოაწყობდა?).

რუსი ჩინოვნიკები XX საუკუნის დასაწყისში წერდნენ, რომ ,,...გურულებში ცოტაა მორწმუნე ხალხი. გურულებს სარწმუნოება არ სწამთ...

“ამის ერთ-ერთი მიზეზი იყო მარქსისტ პროპაგანდისტებად ქცეული გურიის საზღვრებს გარეთ მომუშავე გლეხები, რომლებიც პროკლამაციებს და სხვა არალეგალურ ლიტერატურას ავრცელებდნენ და ეწეოდნენ პოლიტიკურ მუშაობას. პროპაგანდისტებს გურულები “მქადაგებლებს” ეძახდნენ. ეს უკანასკნელნი რელიგიას, როგორც წესი არ ეხებოდნენ, პირიქით “სოციალიზმს ქრისტეს მოძღვრებითაც ამართლებდნენ და ცდილობდნენ დაესაბუთებინათ, რომ ხუცებმა გადაამახინჯეს ქრისტიანიზმი _ რომელიც უარყოფს რელიგიის მსახურთა მიერ სასყიდლის მიღებას და სხვა”, წერდა თენგიზ ჟღენტი. ეს სიმართლეს შეეფერება - წლების შემდეგ, გურულების ანტირელიგიურობის თაობაზე საკუთარ აზრს გამოთქვამს გერმანიის კომუნისტური პარტიის ერთ-ერთი დამაარსებელი კლარა ცეტკინი, რომელმაც 1924 წლის აჯანყების შემდეგ საქართველოში იმოგზაურა და საკუთარი შთაბეჭდილებები აღწერა წიგნში ,,Кавказ в огне”, ის გურიაში ანტისაბჭოთა აჯანყების ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად სწორედ ანტისაეკლესიო პოლიტიკას ასახელებს.

ან ავიღოთ ლომისკარელის ხატის ამბავი: როცა XX საუკუნის დასაწყისში მთავრობამ რომ ვერაფრით  ვერ ათქმევინა ხალხს ვინ იყვნენ ჯანყის მოთავენი, მან ხერხს მიმართა – გურულებში სათაყვანებელი სურების ეკლესიაში დასვენებული ,,ლომისკარელის” ხატი მოასვენა და ხალხი დააფიცა. ხალხი ხატის წინაშე ტყუილის თქმას ვერ ბედავდა - ,,ლომისკარელი” აგაყვირებსო. იყო შემთხვევა, როცა ვიღაცამ ერთ სოფელში კაცი მოკლა და მიიმალა. მკვლელის ვინაობა რომ დაედგინათ მოკლულის ოჯახის წევრებმა ,,ლომისკარელის” ხატი გადმოაბრძანეს სურებიდან სოფელში. როდესაც ხატი სოფლის სიახლოვეს ჩამოუბრძანებიათ, მკვლელი დაჩოქილა და ყვირილი დაუწყია: ვაღიარებ, რომ მე, მოვკალი! ოღონდ, გთხოვთ ხატი სოფელში არ შემოაბრძანოთო!

სწორედ ამ ხატის წყალობით მთავრობამ შეძლო მრავალი ადამიანის შეპყრობა და დაპატიმრება (დაპატიმრებულთა შორის იყო ცნობილი ბოლშევიკი თენგიზ ჟღენტი). ამის გამო გურულმა კომიტეტმა თვალში ამოიღო ,,ლომისკარელის” ხატი და მისი მოპარვა და განადგურება ბრძანა. ამ საქმის მოსაწყობად ტერორისტები გაიგზავნენ, მაგრამ მათში იმდენად ძლიერი იყო ხატის შიში და თაყვანისცემა, რომ მოპარვის მაგიერ სანთლები დაუნთეს, პირჯვარიც გადაიწერეს და ხელცარიელი დაბრუნდნენ. საბოლოოდ ,,ბათუმის კომიტეტმა, დათას (ქადეიშვილს), ელისო კუტალაშვილს და დომენტი მესხიშვილის დაავალა... მოეტაცა ხატი...

„დავალებაზე წავედით და დავალება შევასრულეთ”, _ იხსენებდა სიმონ ქადეიშვილი.

ერთი ცნობით, როცა მოძალადეებმა ,,ლომისკარელის” ხატი ჩოხატაურში წაასვენეს, ის რევოლვერით დაცხრილა თენგიზ ჟღენტმა, რომელმაც 1937 წელს, ბერიასთან მძიმე საუბრის შემდეგ, ამავე რევოლვერით თავი მოიკლა. კაი დღე არც ხატის ქურდებსაც დაადგათ – თითქმის ყველამ ძალადობრივი სიკვდილით დაასრულა სიცოცხლე.

კიდევ ბევრი ფაქტის მოყვანა შეიძლება, მაგრამ დღეისთვის ამას დავჯერდეთ.

 

ირაკლი მახარაძე

გამოყენებულია ირაკლი თოიძის ნახატები.


ნახვა: 134


 ახალი ამბები
  • ,,როცა მშიერ ადამიანს ეუბნები, რომ მაძღარი ხარ, ცოტა უცნაურია“ _ სოსო ცინცაძეექსპერტი პოლიტიკურ საკითხებში სოსო ცინცაძე ,,გურია ნიუსთან“ პარლამენტის მიერ ,,მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში შესატანი ცვლილებების საკითხს გამოეხმაურა. როგორც ცინცაძე აცხადებს, გაუგებარია, თუ რატომ იხარჯება ათეულობით მილიონი ლარი იმ მაუწყებლის შესანახად, რომლის არსებობა საზოგადოებისთვის  უმნიშვნელოა. ,,საზოგადოებრივი მაუწყებელი ჩუმად რომ გაუქმდეს, ვერავინ გაიგებს, რომ აღარ არსებობს. მოსახლეობას ნაკლებად აინტერესებს სარეკლამო ბაზარი, ხალხმა იცის, რომ ტელევიზია 50  მილიონი ლარით ფინანსდება და კიდევ აძლევენ დამატებით მილიონებს და თანაც საიდან? ისევ ჩვენი ჯიბეებიდან.  საზოგადოებრივ მაუწყებელს  CNN -თან შედარებით 4-ჯერ მეტი შტატი აქვს. პირველმა არხმა 80 მანქანა შეიძინა ახლა და CNN- ს საერთოდ არ ჰყავს მანქანები, იქ ბიუჯეტის ფულით მანქანებს არ ყიდულობენ. ეს ფული პირველი არხის დირექტორს არ სჭირდება, მთავარია, თანხა არ წაიღონ კერძო ტელევიზიებმა. შემთხვევითი კი არ იყო ნინო ჯანგირაშვილსა და პარლამენტის თავმჯდომარეს შორის მწვავე საუბარი. ვისაც უჭირს, ის გრძნობს მეტ საშიშროებას. უცნაურია, როცა მშიერ ადამიანს ეუბნები, რომ შენ მაძღარი ხარ. პარლამენტის თავმჯდომარე ამ როლში გამოდის და ამბობს, თანაც ჩხუბით, ბრაზით _ ინტრიგანი ხარ, რადგან ამბობ, რომ გშიაო. ვინ იცის უკეთესად ვის შია, კობახიძემ თუ წვრილმა მედიასაშუალებებმა? კობახიძემ უკეთ იცის რა დღეშია დღეს მედია?  რა ელით მათ ამ კანონის მიღებით? ამ საკითხთან დაკავშირებით პარლამენტშიც დარღვეულია ერთიანობა  და გუშინ კობერიძე პირდაპირ ამბობდა, რომ ახალი ფული კი არა იმ 50 მილიონს რაში ხარჯავს მაღლაფერიძე ესეც გასაკვირიაო“, _ განაცხადა სოსო ცინცაძემ. ცნობისთვის,  ,,მაუწყებლობის შესახებ“ კანონპროექტს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა ვეტო დაადო. მმართველ გუნდში განსხვავებული პოზიციების მიუხადავად, პარლამენტში ვეტოს დაძლევას პროგნოზირებენ. მედიაორგანიზაციები კი პარლამენტის წევრებს მიუწოდებენ, არ დაძლიონ პრეზიდენტის ვეტო, რადგან საზოგადოებრივი მაუწყებლისთვის უფლებამოსილებების გაზრდა კერძო მედიასაშუალებებს მნიშვნელოვნად დააზარალებს. ... ...
  • ფშაველი -აბანო- ომალოს გზაზე მომხდარი ავარია მსხვერპლით დასრულდაფშაველი-აბანო-ომალოს გზაზე მსუბუქი ავტომანქანა სავალი ნაწილიდან გადავიდა და ხევში გადავარდა. შემთხვევის შედეგად ახალგაზრდა კაცი ადგილზევე დაიღუპა, ერთი მგზავრი კი თელავის რეფერალურ საავადმყოფოში გადაიყვანეს. როგორც შსს-მ "გურია ნიუსთან" განაცხადა, მომხდარზე საქმე სსკ-ის 276-ე მუხლის მე- 5 ნაწილით აღიძრა, რაც ტრანსპორტის მოძრაობის უსაფრთხოების ან ექსპლუატაციის წესის დარღვევას გულისხმობს, რამაც ადამიანის სიცოცხლის მოსპობა ... ...
  • ავტოსაგზაო შემთხვევას 1 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლათბილისში კახეთის გზატკეცილზე ავტოსაგზაო შემთხვევა მოხდა. ავტომობილი ქვეითად მოსიარულე 2 ადამიანს დაეჯახა, რის შედეგადაც 1 დაიღუპა, მძღოლი კი შემთხვევის ადგილიდან მიიმალა. როგორც „გურია ნიუსს“ შინაგან საქმეთა სამინისტროში განუცხადეს, მძღოლი ამ დროისთვის ნაპოვნია და ავტომობილიც საჯარიმო ავტოსადგომზეა გადაყვანილი. „ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად 1 ადამიანი გარდაიცვალა. მძღოლის ვინაობა დადგენილია და ავტომანქანაც საჯარიმო ავტოსადგომზეა გადაყვანილი. დანიშნულია ექსპერტიზები. გამოძიება 276-ე მუხლის მე-5 ნაწილით მიმდინარეობს“, _ ამბობენ შინაგან საქმეთა ... ...
  • რატომ დაიბარეს გუბერნატორები პარლამენტშიჩვენ აღნიშნული თემების ირგვლივ აქტიური თანამშრომლობის გაგრძელებაზე შევთანხმდით, _ განაცხადა მამუკა მდინარაძემ შეხვედრის დასრულების ... ...
  • საბავშვო ბაღის აღსაზრდელი, სავარაუდოდ, ჩუტყვავილას ვირუსით გარდაიცვალათბილისის 56-ე საბავშო ბაღის აღსაზრდელი გარდაიცვალა. მცირეწლოვანს სავარაუდოდ ჩუთყვავილას გართულებული ფორმა ჰქონდა და მედიკოსებმა მისი გადარჩენა ვეღარ შეძლეს. მცირეწლოვანი გოგო ბაღში პირველი თებერვლის შემდეგ ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო აღარ დადიოდა. ბაღის დირექტორი ადასტურებს, რომ მსგავსი სიმპტომები კიდევ რამდენიმე ბავშვს აღენიშნება და მოზარდები ჩუტყვავილას შედარებით მსუბუქი ფორმით მკურნალობენ. „ასეთ უბედური შემთხვევები ხდება ხოლმე. ძალიან იშვიათად მაგრამ ხდება. შეიძლება თანდართული ფონი იყო რაიმე დაავადების, მაგრამ ასეთი მძიმე შედეგით დამთავრდა. რა თქმა უნდა ჩვენი სამსახური, მუშაობს ამ შემთხვევაზე,“-განაცხადა დაავადებათა კონტროლის და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის სამეცნიერო ხელმძღვანელმა პაატა იმნაძემ. ბაღში ამ დროისთვის სასწავლო პროცესი შეჩერებულია. როგორც 56-ე ბაგა-ბაღის დირექტორი, მზია ჯიბლაძე ამბობს, სკოლამდელ დაწესებულებაში ჩუტყვავილას რამდენიმე შემთხვევა დაფიქსირდა. სპეციალისტების რეკომენდაციით, ბაღს დეზინფექცია უტარდება და სასწავლო პროცესი ხვალიდან ... ...

არქივი

ზაფრანი

ინდური „კომფორტი“

ცნობილია, რომ ინგლისელთა მმართველობის დროიდან...

"საკანონმდებლო" კრივი

ცოტა ხნის წინ ტაილანდის დედაქალაქ...

ძმური ლევიტაცია

ჩილეს ყველაზე ცნობილმა ილუზიონისტებმა, ტყუპმა...

"მიმზიდველი" თინეიჯერი

"მაგნიტური" ადამიანები თავისი თვისებების დემონსტრირებით...

სერფერი ტობი

ცოტა ხნის წინ აშშ-ში, კალიფორნიაში...

"სანტექნიკ-ოპერა"

ფლორიდის შტატის ქალაქ მაიამიში ლუკ...
კარმიდამო ჩემი

როგორ მოვუაროთ მცენარეებს ადრე გაზაფხულზე

გაზაფხულის დამდეგი ზამთრიდან გაზაფხულისკენ გარდამავალი...

სენპოლია _ მთელი წელი მოყვავილე ოთახის ია

ეს სამხრეთ აფრიკული მცენარე ინტერიერის...

როგორ დავიცვათ თავი ბრონქიტისგან

ხველება ყოველთვის მიგვანიშნებს ორგანიზმის არასასურველ...

ვიოლები _ საოცარი ყვავილების ისტორია და მოვლის წესები

ამ საოცარ ყვავილებს ვიოლებს უწოდებენ,...

ოთახის მცენარე, რომელიც ჰაერს გაზის ნამწვისგან წმენდს

სპეციალისტები გვირჩევენ, აუცილებლად ვიყოლიოთ სახლში...

ჩაი და ყავა არა მარტო სასმელია

ცნობილია, რომ ჩაისა და ყავის...

შეწამვლითი ღონისძიებები და უსაფრთხოების ზომები

ვაგრძელებთ უსაფრთხოების ზომების შესახებ საუბარს,...

ახლებურად შევხედოთ ჩაის აღდგენას და მისი მოვლის მეთოდებს

ჩაის გაშენება ჩაის რეაბილიტაციის სახელმწიფო...

მონსტერა ჩვენს პირობებში _ როგორ გამოვაზამთროთ ოთახის გარემოში

მონსტერა მარადმწვანე ბუჩქოვანი და ლიანა...

ლავანდი _ ძვირფასზეთოვანი და სურნელოვანი მცენარე

ლავანდი ეთერზეთოვანი მცენარეა, რომელიც ეკუთვნის...