"დავალებაზე წავედით და დავალება შევასრულეთ" _ "ლომისკარელის" ბედი და ანტირელიგიურობა

ისტორია

"დავალებაზე წავედით და დავალება შევასრულეთ" _ "ლომისკარელის" ბედი და ანტირელიგიურობა

2017 ივლ 18 18:55:54

 რაც მე ჩემი თავი მახსოვს, მესმის საუბარი და სჯა-ბაასი გურულების ანტირელიგიურობაზე, მათ მიერ ეკლესია-მონასტრების ნგრევასა და წაბილწვაზე. ამას მოყვება საქართველოს გასაბჭოებაში გურულების ბრალი – ამ დროს კი გურულების ლამის 90% მენშევიკი იყო და მთავარი კოზირი ე.წ. მბრალდებელი პროკურორებისა, ჩემი მოგვარე ფილიპე მახარაძეა (რომელიც ჩვენში დარჩეს და საქართველოში გასაბჭოების ექვსი თვის შემდეგ ჩამოვიდა, ხოლო შემდეგ კი უკლონიზმში იყო ბრალდებული, თუმცა მე არ ვაპირებ მის გამართლებას). მსგავს დაუსაბუთებელ ბრალდებებს მითქმა-მოთქმისა და ჭორებს აყოლილი ბევრი უწიგნური ქართველი იზიარებს (გადახედეთ სოციალურ ქსელებს) და რა გასაკვირია, რომ ამდაგვარ მცდარ აზრს იზიარებს ბევრი უცხოელიც.

ამ დროს კი გურიაში არაფერი ისეთი არ მომხდარა, რასაც ადგილი არ ჰქონია საქართველოს ნებისმიერ კუთხეში: ჯერ ცარისტულ და შემდეგ გასაბჭოებულ საქართველოში უამრავი ქართული ეკლესია იბილწებოდა, ინგრეოდა და თუ გურიაში ამის უფრო მეტი შემთხვევა იყო, რისი სტატისტიკა მე არ მინახავს (თუ ვინმეს მოგეპოვებათ გვიჩვენეთ ბატონო, რათა გურულთა ანტიქრისატიანობაში ყველა დარწმუნდეს, მარა ამდაგვარი არ არსებობს). ჩემი აზრით, ეს იმის შედეგია, რომ მეფის რუსეთსა და შემდეგ ბოლშევიკებს ყველაზე დაუნდობელი და სასტიკი წინააღმდეგობა სწორედ გურულებმა გაუწიეს (გაიხსენეთ გურიის აჯანყებები, განსაკუთრებით 1841 წლისა, გურიის რესპუბლიკა და 1924 წლის აჯანყება, სადაც გურულები ყველაზე მეტ ხანს ებრძოდნენ რუსებს. აქვე დავძენ - მე მხედველობაში მაქვს ცალკე აღებული მხარე და არა სამხედრო შენაერთები და დაჯგუფებები, რომლებიც საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედებდნენ), ამიტომაც რუსები, განსაკუთრებით კი ბოლშევიკები, სასტიკად იძიებდნენ შურს გურულებზე, რაც გამოიხატებოდა სწორედ ეკლესია-მონასტრების ნგრევაში. მე არ ვამტკიცებ, რომ გურულები ფრთაშესხმული ანგელოზები იყვნენ, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ ყველაფერი გურულებს დააბრალო და თავზე გადაატეხო!

დაახლოებით იგივე ხდებოდა ფირალებთან დაკავშირებითაც: XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ბევრი, მათ შორის განათლებული ქართველიც თვლიდა, რომ ფირალობა ეს იყო გურული გლეხის დამახასიათებელი და თანდაყოლილი თვისება. რუსი მოხელეები კი საკუთარ პატაკებში სიტყვა “გურულს” ყაჩაღს (რაზბოინიკ) უთანაბრებდნენ. თედო სახოკია წერდა: “...გურიას ერთ ხანს მეტად ცუდი რეპუტაცია ჰქონდა. ზოგნი, ვინც არ იცნობდნენ აქაურობას, ამბობდნენ: ბუნებაა ისეთი, ყაჩაღობა აქაურების დაბადებითვე თანდაყოლილი თვისებააო. გურული თუ არ ძარცვავს, თუ ვისმე ყელში არ უჭერს და არ ახრჩობს, ისე გული ვერ მოუსვენებსო.

ყოველივე ამ ვითომ თანდაყოლილ თვისებით უნდა აეხსნათ, კერძო ფაქტი უეჭველად უნდა განეზოგადებინათ: ერთს რომ რამე სიწუწკე ჩაედინა, უეჭველად ბუკითა და ნაღარით დუნიასთვის უნდა შეეტყობინებინათ: შეხეთ გურულებს, ქვეყანას ძილს უფრთხობენ, მათზე ახი იქნება, სულ ავყრიდეთ აქედანო. კმაროდა, გურულს მარცხად, სრულებით უნებლიედ, რაიმე კანონის საწინააღმდეგო დამართნოდა, მაშინვე ფეხზე დადგებოდნენ ყველანი: არიქა, შეთოკეთ, გაწკეპლეთ, ჩააგდეთ ბნელეთში, მზის სანთელს დაანატრეთ, ეგზეკუცია ჩაუყენეთ ოჯახშიო. არც კი დააცლიდნენ ბოდიში მოეხადა დამნაშავეს. ისე გააბოროტებდნენ ლანძღვით, ისე თვალის დახამხამებაში შელახავდნენ მის თავმოყვარეობას, მის წმიდათა-წმიდას, რომ კაცი იძულებული ხდებოდა ფირალად გავარდნილიყო, ე. ი. ისეთ კაცად იქცეოდა, რომლისთვისაც არ არსებობდა, როგორც ფრანგები ამბობენ, ni foi, ni loi (არც რჯული არც კანონი), გურული ფირალი უკანასკნელი სისტემის თოფს იყიდდა, პატრონებით დაიტვირთებოდა და გავარდებოდა. საგანი გავარდნისა ორი ჰქონდა: ერთი _ შური ეძია შეურაცხმყოფელთა, და მეორეც _ თავი დაეფარა მდევნელთაგან...” ასეა ბატონო, ჩემი თუ არ გჯერათ, ამ დიდი ქართველებს მაინც დაუჯერეთ...

სინამდვილეში გურულები გლეხები მორწმუნენი იყვნენ, რომლებიც ხატზე იფიცებოდნენ. ,,გურულს ,,მონათლულობით,” ე. ი. ქრისტიანობით თავი მოსწონდაო,” აღნიშნავდა ეთნოგრაფი და საზოგადო მოღვაწე აპოლონ წულაძე (წაიკითხეთ ,,ეთნოგრაფიული გურია” და ასევე სხვა ტექსტები და დარწმუნდებით, იყვნენ თუ არა გურულები მორწმუნენი და რომ დღეს XXI საუკუნეში ამის შესახებ მჭირდება ახსნა-განმარტების წერა, მგონია რომ ნაღდი სიბრიყვეა და რომ ჩვენი საზოგადოების დიდი ნაწილი ჯერ კიდევ უმეცრებისა და გაუნათლებლობის ჭაობშია ჩაფლული. აბა, სხვანაირად რომ იყოს საქმე, ამ ფსევდო ქრისტიანულ-პატრიოტულ- ქართველურ მარშებს ვინმე მოაწყობდა?).

რუსი ჩინოვნიკები XX საუკუნის დასაწყისში წერდნენ, რომ ,,...გურულებში ცოტაა მორწმუნე ხალხი. გურულებს სარწმუნოება არ სწამთ...

“ამის ერთ-ერთი მიზეზი იყო მარქსისტ პროპაგანდისტებად ქცეული გურიის საზღვრებს გარეთ მომუშავე გლეხები, რომლებიც პროკლამაციებს და სხვა არალეგალურ ლიტერატურას ავრცელებდნენ და ეწეოდნენ პოლიტიკურ მუშაობას. პროპაგანდისტებს გურულები “მქადაგებლებს” ეძახდნენ. ეს უკანასკნელნი რელიგიას, როგორც წესი არ ეხებოდნენ, პირიქით “სოციალიზმს ქრისტეს მოძღვრებითაც ამართლებდნენ და ცდილობდნენ დაესაბუთებინათ, რომ ხუცებმა გადაამახინჯეს ქრისტიანიზმი _ რომელიც უარყოფს რელიგიის მსახურთა მიერ სასყიდლის მიღებას და სხვა”, წერდა თენგიზ ჟღენტი. ეს სიმართლეს შეეფერება - წლების შემდეგ, გურულების ანტირელიგიურობის თაობაზე საკუთარ აზრს გამოთქვამს გერმანიის კომუნისტური პარტიის ერთ-ერთი დამაარსებელი კლარა ცეტკინი, რომელმაც 1924 წლის აჯანყების შემდეგ საქართველოში იმოგზაურა და საკუთარი შთაბეჭდილებები აღწერა წიგნში ,,Кавказ в огне”, ის გურიაში ანტისაბჭოთა აჯანყების ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად სწორედ ანტისაეკლესიო პოლიტიკას ასახელებს.

ან ავიღოთ ლომისკარელის ხატის ამბავი: როცა XX საუკუნის დასაწყისში მთავრობამ რომ ვერაფრით  ვერ ათქმევინა ხალხს ვინ იყვნენ ჯანყის მოთავენი, მან ხერხს მიმართა – გურულებში სათაყვანებელი სურების ეკლესიაში დასვენებული ,,ლომისკარელის” ხატი მოასვენა და ხალხი დააფიცა. ხალხი ხატის წინაშე ტყუილის თქმას ვერ ბედავდა - ,,ლომისკარელი” აგაყვირებსო. იყო შემთხვევა, როცა ვიღაცამ ერთ სოფელში კაცი მოკლა და მიიმალა. მკვლელის ვინაობა რომ დაედგინათ მოკლულის ოჯახის წევრებმა ,,ლომისკარელის” ხატი გადმოაბრძანეს სურებიდან სოფელში. როდესაც ხატი სოფლის სიახლოვეს ჩამოუბრძანებიათ, მკვლელი დაჩოქილა და ყვირილი დაუწყია: ვაღიარებ, რომ მე, მოვკალი! ოღონდ, გთხოვთ ხატი სოფელში არ შემოაბრძანოთო!

სწორედ ამ ხატის წყალობით მთავრობამ შეძლო მრავალი ადამიანის შეპყრობა და დაპატიმრება (დაპატიმრებულთა შორის იყო ცნობილი ბოლშევიკი თენგიზ ჟღენტი). ამის გამო გურულმა კომიტეტმა თვალში ამოიღო ,,ლომისკარელის” ხატი და მისი მოპარვა და განადგურება ბრძანა. ამ საქმის მოსაწყობად ტერორისტები გაიგზავნენ, მაგრამ მათში იმდენად ძლიერი იყო ხატის შიში და თაყვანისცემა, რომ მოპარვის მაგიერ სანთლები დაუნთეს, პირჯვარიც გადაიწერეს და ხელცარიელი დაბრუნდნენ. საბოლოოდ ,,ბათუმის კომიტეტმა, დათას (ქადეიშვილს), ელისო კუტალაშვილს და დომენტი მესხიშვილის დაავალა... მოეტაცა ხატი...

„დავალებაზე წავედით და დავალება შევასრულეთ”, _ იხსენებდა სიმონ ქადეიშვილი.

ერთი ცნობით, როცა მოძალადეებმა ,,ლომისკარელის” ხატი ჩოხატაურში წაასვენეს, ის რევოლვერით დაცხრილა თენგიზ ჟღენტმა, რომელმაც 1937 წელს, ბერიასთან მძიმე საუბრის შემდეგ, ამავე რევოლვერით თავი მოიკლა. კაი დღე არც ხატის ქურდებსაც დაადგათ – თითქმის ყველამ ძალადობრივი სიკვდილით დაასრულა სიცოცხლე.

კიდევ ბევრი ფაქტის მოყვანა შეიძლება, მაგრამ დღეისთვის ამას დავჯერდეთ.

 

ირაკლი მახარაძე

გამოყენებულია ირაკლი თოიძის ნახატები.




 ახალი ამბები
  • რუსთავი-თბილისის გზაზე ავარიას 6 თვის ბავშვი ემსხვერპლარუსთავი-თბილისის გზაზე ერთმანეთს "ტოიოტასა" და "კიას" მარკის ავტომობილები შეეჯახა. ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად 6 თვის ბავშვი დაიღუპა. როგორც „ინფო რუსთავი“ იუწყება, მცირეწლოვანი ბავშვი მშობლებთან ერთად სწორედ "ტოიოტას" მარკის ავტომობილში იმყოფებოდა. დაშავებული ბავშვი სასწრაფო-სამედიცინო დახმარების ჯგუფმა კლინიკა ნიუ-ჰოსპიტალსში გადაიყვანა, თუმცა, მისი გადარჩენა ვერ მოხერხდა. შემთხვევის ადგილზე მობილიზებული იყო საპატრულო პოლიციისა და სასწრაფო დახმარების ... ...
  • მეკვერნიე „ჩაქირა“: უნიკალური ჯიშის ძაღლი გურიაში, სავარაუდოდ, მხოლოდ ერთ კაცს ჰყავსმეკვერნიე ჯიშის ძაღლი „ჩაქირა“ ძველად  გურიაში საკმაოდ გავრცელებული ყოფილა და მას კვერნაზე სანადიროდ იყენებდნენ. შემდეგ კი გადაშენებულა და ახლა მხოლოდ მაკვანეთელ ილია თოიძეს ჰყავს. _ის თავს ევლება მეკვერნიე „ჩაქირას“, საოცარ ამბებს გიამბობთ, უვლის, ცდილობს გამრავლდეს და ყველას ჰყავდეს.  ეს ძაღლი  საუცხოო მონადირეა. გადაშენების პირას მყოფი, _ გვატყობინებს სოფელ ლიხაურის საჯარო სკოლის პედაგოგი, ირმა გორდელაძე. „გურია ნიუსი“ მალე  ილია თოიძესთან საინტერსო ინტერვიუს ... ...
  • საიდან მოდის და რას უკავშირდება ნოტების სახელები7 მუსიკალური ნოტი დო-რე-მი-ფა-სოლ-ლა-სი ყველასთვის კარგად არის ცნობილი, მაგრამ ცოტამ თუ იცის, რატომ ჰქვიათ ამ ნოტებს ასეთი სახელები და რას ნიშნავს თითოეული მათგანი. ნოტების სახელწოდების წარმოშობა დაკავშირებულია ნაწარმოებთან “Uტ ქუეანტ ლახის”, რომელიც კათოლიკური ჰიმნია და იოანე ნათლისმცემელს ეძღვნება. დო-რე-მი-ფა-სოლ-ლა-სი იოანე ნათლისმცემლისადმი მიძღვნილი ჰიმნის ლათინური ლოცვის პირველი მარცვლებია, თუმცა თავდაპირველად იყო ასე – უტ-რე-მი-ფა-სოლ-ლა-ჰექსაქორდი. სი მოგვიანებით გაჩნდა. უტ კი დო-თი მოგვიანებით მუსიკისმცოდნე დონმა შეცვალა თავისი გვარის პირველი მარცვლით. შვიდივე მუსიკალურ ნოტს თავისი სახელწოდება აქვს: დო – DOMINUS – ღმერთი,  რე – RERUM – მატერია, მი – MIRACULUM – სასწაული,   ფა – FAMILIAS PLANETARIUM – პლანეტების ოჯახი, ანუ მზის სისტემა,    სოლ – SOLIS – მზე,  ლა – LACTEA VIA – ირმის ნახტომი,  სი – SIDERAE – ზეცა.  წყარო : ... ...
  • $7 000 000 - აშშ, საქართველოში ახალ საგანმანათლებლო პროგრამას განახორციელებსაშშ-საქართველოს სტრატეგიული პარტნიორობის ფარგლებში, ვაშინგტონში მორიგი შეხვედრა გაიმართა. კულტურული გაცვლებისა და ხალხთაშორისი ურთიერთობების სამუშაო ჯგუფის შეხვედრაზე, საქართველოს საგარეო საქმეთა და განათლების მინისტრების მოადგილეები წარდგნენ. სახელმწიფო დეპარტამენტში გამართულ შეხვედრაზე განათლების, კულტურისა და სტრატეგიული კომუნიკაციების შესახებ იმსჯელეს. განათლების მინისტრის მოადგილის განცხადებით, შეხვედრაზე საუბარი შეეხო ოკუპირებული ტერიტორიებსა და საოკუპაციო ხაზის გასწვრივ არსბულ ვითარებას. ირინე აბულაძის თქმით, ქართულმა მხარემ, ამერიკელ პარტნიორებს სრული ინფორმაცია მიაწოდა გამოწვევების შესახებ, რაც ოკუპირებულ რეგიონებში, განათლების უფლების მხრივ დგას. მისი თქმით, შეხვედრაზე ასევე საუბარი შეეხო საქართველოს მთავრობის სამშვიდობო ინიციატივებს განათლების ხელმისაწვდომობის კონტექსტში. „ამერიკა რჩება საქართველოსთვის ძირითად სტრატეგიულ პარტნიორად, როგორც ქვეყნის სუვერენობის, ასევე განათლების ხარისხის განვითარების მიმართულებით.“_ განაცხადა აბულაძემ. აბულაძის თქმით, შეხვედრაზე საუბარი შეეხო პროფესიული განათლების ხელშეწყობის მიზნით, გაცვლითი პროგრამების წამოწყების იდეას. დღესვე ცნობილი გახდა, რომ ამერიკული მხარე, საქართველოში, $7 000 000 აშშ დოლარის ღირებულების საგანმანათლებლო პროგრამას განახორციელებს. „USAID” – ის დაფინანსებული პროექტი, ქართული საჯარო სკოლების დაწყებითი საფეხურის მასწავლებელთა გადამზადებას ითვალისწინებს. ამასთან, ამერიკული მხარის ინიციატივით, საქართველოში, „Fulbright“-ის პროგრამის გაფართოვება იგეგმება. „ფულბრაითის“ პროგრამის ფარგლებში, წელს უკვე 11 ქართველი სტუდენტი მიიღებს ამერიკაში განათლებას. 2020 წლის გაზაფხულიდან კი, როცა შეთანხმებას მოეწერება ხელი, საქართველოს, ამერიკიდან „ფულბრაითის“ 10-მდე სტიპენდიანტი ეწვევა, რომლებიც საქართველოს უნივერსიტეტში ინგლისურ ენას ასწავლიან. წყარო : ამერიკის ... ...
  • ქარი, თოვლი და ყინვა _ ტემპერატურა -20 გრადუსამდე დაეცემასინოპტიკოსთა ცნობით, საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე დღეიდან ტემპერატურა მკვეთრად დაეცემა. დღეს საქართველოს ზოგიერთ რაიონში ითოვებს. 25-27 იანვარს, ღამით გაძლიერდება ქარი და ყინვა. ჰაერის ტემპერატურა ღამის საათებში დასავლეთ საქართველოს დაბლობ რაიონებში -4, -6, აღმოსავლეთ საქართველოს ბარში ზოგან -8, მთაში -15, მაღალმთაში -20 გრადუსამდე დაიკლებს. 25 იანვარს, დღისით დაბლობსა და ბარში +1, +6 გრადუსი იქნება, ხოლო 26-27 იანვარს +7, +12 გრადუსამდე მოიმატებს. თბილისში ჰაერის ტემპერატურა 25-27 იანვარს ღამის საათებში -1, -3 გრადუსამდე დაიკლებს, დღისით კი +8, +10 გრადუსამდე ... ...

არქივი

ზაფრანი

მიწაზე მიყინული კნუტები კაცმა ყავით გადაარჩინა

BBC-ის ინფორმაციით, მიწაზე მიყინული კნუტები...

სასარგებლო რჩევები ცნობილი ქალებისგან

ანჯელინა ჯოლი ზოგჯერ, როცა თავის...

ბიონსეს სილამაზის საიდუმლო

მართალია მომღერალი ვეგეტარიანელი არაა, მაგრამ...

ცნობილი ვარსკვლავების ყოველდღიური დილის რეჟიმი

ჯენიფერ ენისტონი ჯენიფერ ენისტონის დილა...

რატომ უნდა დაიბანოთ გაზიანი წყლით

კორეულ კოსმეტიკასა და თავის მოვლის...
კარმიდამო ჩემი

ფუტკრის რძე _ ოცდამეერთე საუკუნის ჯადოსნური წამალი

საქართველოს ბუნება ყოველგვარ პირობას ქმნის...

როგორ დავიბრუნოთ ფუტკრის მართვე

გაზაფხულის მოახლოებისთანავე ნებისმიერმა მეფუტკრემ თუ...

მსხვილნაყოფა ციტრუსი _ "ოიუ" (Citrus Oiu)

საქართველოს მოსახლეობისთვის ციტრუსოვანი კულტურებიდან ყველაზე...

"გვაქვს უთვალავი ფერითა!"

ოზურგეთელი, პროფესიით ფარმაცევტი და ხელოვანი...

"დეკემბერა" საოცარი საშობაო ყვავილია

ალბათ, არც ერთი ყვავილის შესახებ...

როგორია ტყის მარწყვი და რა სასარგებლო თვისებები გააჩნია

გაზაფხულის დადგომისთანავე, ადამიანებს უდიდესი სურვილი...

პროდუქტები, რომელიც საუზმეზე არ უნდა მიირთვათ

დიეტოლოგებმა შეადგინეს პროდუქტების სია, რომელიც...

როგორ გაისუფთავონ ფილტვები მწეველებმა

ცოტა ხნის წინ ბრიტანულ მასმედიაში...

შქმერული

დღეს ერთ-ერთი საუკეთესო ქართული კერძის...

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...