ერთხელ "ველურ დასავლეთში"

gurianews.com

ისტორია

ერთხელ "ველურ დასავლეთში"

2018 მარ 17 15:38:10

მსოფლიოში ყოველი ომის შემდეგ იარაღი იცვლებოდა, იხვეწებოდა და მისი მოხმარება იზრდებოდა. მაგალითად, 1846-48 წლების მექსიკა-ამერიკის ომის დროს მთავრობამ სემუელ კოლტის იარაღის 50% სტანდარტებთან შეუსაბამობის გამო დაიწუნა. მაშინ კოლტმა საკუთარი ნაწარმის გაყიდვა ჩვეულებრივ მოქალაქეებზე დაიწყო, რომელნიც დიდი ენთუზიაზმით ყიდულობდნენ რევოლვერებს და თანაც ბევრად უფრო მაღალ ფასად, ვიდრე მთავრობას შეეძლო გადაეხადა. იარაღის ხელმისაწვდომობამ და ომიდან დაბრუნებული შეიარაღებული ჯარისკაცებისა და მოხალისეების ფაქტორმა კი გაზარდა ძალადობრივი ქმედებებისა და დანაშაულებათა რიცხვი. შეცვლილი ფსიქიკისა და მსოფლმხედველობის მქონე ომის ვეტერანები საზოგადოებისაგან გარიყულად გრძნობდნენ თავს, საკუთარ ადგილს ვერ პოულობდნენ, დაგროვილი ნეგატიური ენერგია მოსვენებას არ აძლევდა და ხშირად საკუთარ პრობლემებს ძალადობრივი ქმედებებით სწყვეტდნენ.

მიუხედავად ცუდი რეპუტაციისა ცნობილია, რომ დასავლეთის "მენახირე” ქალაქებსა და ღია ტერიტორიებზე მომხდარი ძალადობა და მკვლელობა, იმ პერიოდშიც კი როცა ისტორიულად მიმდინარეობდა კლასიკური ვესთერნის მოქმედება, ანუ სამოქალაქო ომის შემდგომ 30 წლის განმავლობაში, ახლოსაც ვერ მივიდოდა დიდი ქალაქებში გამეფებულ დამნაშავეობასთან. 1870-85 წლებში, როცა ვესთერნების მიხედვით დასავლეთი ყველაზე უფრო "ველური” იყო, მის ყველაზე აუგად ცნობილ ქალაქებში _ აბილენში, უიჩიტასა და დოდჟ-სითიში 45 მკვლელობა მოხდა. 1865 წლიდან 1900 წლის ჩათვლით ამერიკის დასავლეთში ოფიციალურად დაფიქსირებული იყო 600 მკვლელობა (უდავოდ, მკვლელობები უფრო მეტი იქნებოდა, რადგან დასავლეთში როგორც ერთი ავტორი წერდა "ათასობით იყო მსროლელი და ათასობით ხდებოდა შეტაკება”), მაშინ, როცა ნიუ იორკში, სადაც სასამართლო სისტემა უმაღლეს დონეზე იდგა, მხოლოდ 1866 წელს 799 მკვლელობა იყო რეგისტრირებული (ამ თემაზე შექმნილი მართინ სქორსეზის ფილმი "ნიუ იორკის ბანდები” /2004/ საკმაოდ ზუსტად ასახავს იმდროინდელ სასტიკ რეალობას).  რეალობა რომ დიდხანს არ შეცვლილა, ამას ერთი ფაქტი მოწმობს: როცა 1910 წელს ერთმა ნიუ იორკელმა ქალაქის მერი დაჭრა, პოლიციის კორონერმა განაცხადა: "ეს ქალაქი "ველური” დასავლეთის ქალაქს ჰგავს. მას იარაღიანი ადამიანები (განფაითერები) აკონტროლებენ”.  ტერმინი განფაითერი, რომელიც აღნიშნავდა ადამიანს, როგორც ბანდიტს ასევე კანონის დამცველს, ვინც იარაღს კარგად ფლობდა, პირველად გაჟღერდა 1874 წელს, თუმცა საყოველთაოდ XX საუკუნის დასაწყისში დამკვიდრდა. ამერიკელი განფაითერი უნიკალური მოვლენაა, თუმცა მსგავსი პერსონაჟები გამოჩნდნენ ავსტრალიასა და სამხრეთ აფრიკაში, მაგრამ ცნობილი ბაფალო ბილის შოუმ უზარმაზარი სამსახური გაუწია ქაუბოის, განფაითერს და "ველურ” დასავლეთს და მისმა დიდებამ სხვა ქვეყნის ყველა ცნობილი განფაიტერები (ნედ ქელი, "შეშლილი” ძაღლი მორგანი, ჯეკ დონოჰიუ, ბენ ჰოლი) დაჩრდილა. ალბათ შოუმენი ბაფალო ბილი ვერც კი იფიქრებდა, თუ განფაითერის ჰეროიკული იმიჯის ჩამოყალიბებაში რაოდენ დიდ როლს ითამაშებდა, როცა სცენაზე გამოიყვანა უკვე ლეგენდად ქცეული "ველური” ბილ ჰიქოქი. კლასიკურ ვესთერნებში ამ განფაითერებს, რომლებსაც ასახიერებდნენ უილიამ ჰართი, ტომ მიქსი ან გერი კუპერი, ჰქონდათ გამოგონილი და რომანტიზირებული  ბიოგრაფიები, რომლებიც როგორც წესი არავითარ რეალურ ფაქტებს არ ემყარებოდნენ. ეს ვესთერნები იყო მშვენიერი ზღაპრები სიმამაცეზე, კეთილშობილებაზე, მეგობრობასა და სიყვარულზე. ამერიკელებს, განსაკუთრებით აღმოსავლეთ სანაპიროზე, მრავლად ჰქონდათ წაკითხული დასავლეთის ცნობილ ბანდიტებზე, მათ "ჰეროიკულ” ცხოვრებაზე და კინოს გამოჩენისთანავე მათი "ცოცხლად” ნახვა მოისურვეს. ეს კი მშვენივრად გამოიყენეს კინოს მესვეურებმა და "ველური” დასავლეთის ბანდიტები და მძარცველები სამართლიანობისთვის მებრძოლი გმირების რანგში აიყვანეს, რითაც მაშინვე მოუპოვეს მაყურებლის სიმპათია. ასე მოხდა ჰოაკინ მურიეტას, ბილი ქიდის, ჯესი ჯეიმსისა და სხვათა მაგალითზე. მათ შესახებ გადაღებულია უამრავი ფილმი: ბილი ქიდზე და ჯესი ჯეიმსზე შექმნილი ფილმების რაოდენობა სამ ათეულს აღწევს. უფროსი თაობის ადამიანებისათვის კარგად არის ცნობილი ფილმი "შურისმაძიებელი ელდორადოდან”, სადაც ბანდიტი მურიეტა ნაჩვენებია უმწიკვლო და უსამართლოდ დაჩაგრულ ადამიანად, რომელიც იძულებული იყო ხელში იარაღი აეღო და კანონსაწინააღმდეგო ქმედებები ჩაედინა (სწორედ მან მისცა დასაბამი ზოროს შესახებ შექმნილ ლეგენდას). ისტორიული ფაქტების მიხედვით კი მურიეტა კალიფორნიაში ყველაზე დიდი ბანდის მეთაური იყო, რომელიც ასამდე კაცს ითვლიდა. მათ მიერ მოკლული ადამიანების რაოდენობა უზარმაზარ ციფრს აღწევს, ისინი განსაკუთრებით დაუნდობელნი იყვნენ ჩინელებისა და შავკანიანების მიმართ, არ ინდობდნენ არც ბავშვებს, არც ქალებს და მოხუცებს. ჰოაკინ მურიეტა 23 წლის ასაკში მოკლეს, მის გვამს თავი მოაჭრეს, სპირტიან ქილაში ჩადეს და მნახველებს ერთ დოლარად უჩვენებდნენ. 1906 წლის კალიფორნიის მიწისძვრის შემდეგ მისი თავი უგზო-უკვლოდ დაიკარგა. ბანკების მძარცველი, ამ საქმის უკანასკნელი მოჰიკანი ჰენრი სთარი (სხვათა შორის, იგი ერთადერთია "ველური” დასავლეთის ისტორიაში, რომელმაც ერთ ქალაქში, ერთსა და იმავე დღეს, ორი ბანკი გაძარცვა) 1915 წელს ქალაქ სთრაუდში ბანკის ძარცვის დროს დაჭრეს და ციხეში ჩასვეს, მაგრამ ოთხი წლის შემდეგ მას ამნისტია შეეხო და გაათავისუფლეს. მეგობრებმა უმუშევარ სთარს ურჩიეს ბედი კინოში ეცადა: "კინოში უფრო მეტი ფულია, ვიდრე ბანკში.” მართლაც, მან საკუთარი თავი განასახიერა ერთ ვესთერნში, სადაც მოთხრობილია სთრაუდის ბანკის ძარცვის ამბავი. იმ ადამიანის როლზე, ვინც სთარი დაჭრა, იგივე რეალური პიროვნება აიყვანეს. ფილმს დიდი წარმატება ხვდა წილად, სთარს სხვა პროექტებიც შესთავაზეს, მაგრამ, როგორც იტყვიან, "ჩვეულება რჯულზე უმტკიცესია” და ბანდიტი ისევ ძველ პროფესიას დაუბრუნდა. 1921 წელს არკანზასში ბანკის ძარცვის დროს ჰენრი სთარი თვით ბანკის მმართველმა მოკლა.
ბანდიტებისა და განფაითერების სიცოცხლე უმეტესწილად ძალადობრივად წყდებოდა (ან სახრჩობელაზე, ან ტყვიით). ასე დამთავრდა "ველური” ბილ ჰიქოქის, ჯონ უესლი ჰარდინის, ბილ ლონგლის, ჰარვი ლოგანის, ჯორჯ ფეროთის (ამბობენ, რომ ჩამოხრჩობის შემდეგ იგი ნაწილობრივ გაატყავეს და ჩანთა და ფეხსაცმელები შეკერეს) თომას ბლეკ ჯეკ ქეთჩამის (მისი სიკვდილით დასჯა ყველაზე საზარელი აღმოჩნდა "ველური” დასავლეთის ისტორიაში _ ჩამოხრჩობისას მას თავი მოწყდა  და სხვათა დღეები. იშვიათად, ისიც მხოლოდ ერთეულები, ბუნებრივი სიკვდილით კვდებოდნენ. ასე იყო უაიეთ ერფის მაგალითზე, რომელმაც საკუთარი თვალით ნახა "ველური” დასავლეთის, ბანდიტებისა და მსროლელების ეპოქის დასასრული, და საზოგადოებას ისე მიაწოდა საკუთარი ბიოგრაფია და თავგადასავალი, რომ იგი ლამის ნაციონალურ გმირად იქცა. უაიეთ ერფი 1929 წელს გარდაიცვალა და ჯონ ფორდის სიტყვებით, მან ერფის მონათხრობის მიხედვით დადგა "ჩემი საყვარელი ქლემენთინა”. "უაიეთ ერფი პასადენასთან ახლოს ცხოვრობდა. მისი მეუღლე ღვთისმოსავი ქალი იყო. წელიწადში ორჯერ თუ სამჯერ იგი მიდიოდა რელიგიურ კრებებზე. ამ დროს უაიეთი იპარებოდა ქალაქიდან და ჩემს ქაუბოებთან ერთად თვრებოდა. შუადღისთვის მთვრალები უკან ბრუნდებოდნენ, ამიტომ მე გადაღების განრიგის შეცვლა მიხდებოდა... მან მომიყვა  O. K. კორალთან ბრძოლის შესახებ ("ველური” დასავლეთის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ბრძოლა უაიეთ ერფის ძმებს, დოკ ჰოლიდეისა და კლენთონის ბანდას შორის, რომელსაც ადგილი ჰქონდა 1881 წლის 26 ოქტომბერს ქ. თუმბსთოუნში). ასე რომ, ჩემ საყვარელ ქლემენთინაში ჩვენ ზუსტად ისე ავსახეთ, როგორც ეს სინამდვილეში იყო. იმის გარდა, რომ მაშინ დოკ ჰოლიდეი არ მოუკლავთ...” თუმცა, ფორდი ამტკიცებს, რომ ყველაფერი სინამდვილესთან ახლოს იდგა, ეს ასე არ არის. ფორდს რომანტიზირებული ჰყავს მთავარი გმირი, რომელსაც რეალურ უაიეთ ერფთან არავითარი მსგავსება არ გააჩნია. ბრძოლა კორალთან უფრო მკვლელობას წააგავდა, ვიდრე ჰოლივუდურ რაინდულ დაპირისპირებას, სინამდვილეში ის სულ 30 წამს გაგრძელდა და 34 გასროლა მოხდა.  თუ როგორ იქმნებოდნენ ასეთი გმირები, კარგად არის ნაჩვენები "მიუტევებელში”, სადაც მსროლელი "ინგლისელი ბობი” (რიჩარდ ჰარისი) ჟურნალისტთან (სოულ რუბინეკი) ერთად მოგზაურობს, თავის "საგმირო” საქმეებს უყვება, რათა მან შემდეგ იგი წიგნში უკვდავყოს...
ლეგენდები და მითები ცნობილ განფაითერების მსხვერპლთა რიცხვს რამდენჯერმე ზრდიდნენ, მაგალითად, ცნობილია, რომ ბილი ქიდს ოთხი კაცი ჰყავდა მოკლული, მაგრამ ლეგენდის მიხედვით 21, ანუ ერთი ადამიანი ყოველ წელზე, რაც მან იცოცხლა. "ველური” ბილ ჰიქოქი ამტკიცებდა, რომ 100-ზე მეტი კაცი ჰყავდა მოკლული და "არც ერთი უმიზეზოდ”, თუმცა, ამის დამამტკიცებელი ისტორიული საბუთები არ არსებობს. ან ავიღოთ უაიეთ ერფი ან სანდენს ქიდი, რომლებიც ფილმებისა და რომანების მიხედვით მარცხნივ და მარჯვნივ ხოცავდნენ, აღმოჩნდა რომ მათ არც ერთი ადამიანი არ მოუკლავთ.




 ახალი ამბები
  • სალომე ზურაბიშვილი - დროა, გადავიდეთ ევროპულ ფორმატზე, რაც გულისხმობს, რომ საარჩევნო პლაკატებისთვის იყოს სპეციალური ადგილები...დროა, გადავიდეთ ევროპულ ფორმატზე, რაც გულისხმობს, რომ საარჩევნო პლაკატებისთვის იყოს სპეციალური ადგილები ან გამოვიყენოთ სარეკლამო ბანერები, – ამის შესახებ პრეზიდენტობის დამოუკიდებელმა კანდიდატმა სალომე ზურაბიშვილმა განაცხადა. სალომე ზურაბიშვილი გამოეხმაურა გიორგი ვაშაძის ბრალდებას, რომ დედაქალაქში მხოლოდ ოპოზიციის პრეზიდენტობის კანდიდატების პლაკატები ირეცხება. როგორც ზურაბიშვილმა აღნიშნა, მისი გადაწყვეტილებით, თბილისში არც ერთი მისი საარჩევნო პლაკატი არ არის. როგორც პრეზიდენტობის დამოუკიდებელმა კანდიდატმა აღნიშნა, ის სარეკლამოდ მხოლოდ ბანერებს იყენებს. „ჩემი გადაწყვეტილებით, ჩემი არც ერთი პლაკატი არ არის თბილისში, ვიყენებ მხოლოდ დიდ ბანერებს. დიდი ხანია ვფიქრობ ამაზე და მომხრე ვარ, რომ ჩვენი ქალაქი ასეთი პლაკატებით არ დავაბინძუროთ. დროა, რომ გადავიდეთ ევროპულ ფორმატზე, რაც გულისხმობს პლაკატებისთვის სპეციალურ ადგილებს ან ბანერების გამოყენებას“, – განაცხადა სალომე ზურაბიშვილმა. ... ...
  • სალომე ზურაბიშვილი სენაკში ამომრჩევლებს შეხვდა (R) “კაბინეტში, რომელსაც პრეზიდენტობის შემთხვევაში დავიკავებ, მსურს, სიმბოლურად ის სამფეროვანი დროშა იყოს, რომელიც საქართველოს აღდგენილ დამოუკიდებლობას წარმოადგენს”, – ამის შესახებ პრეზიდენტობის დამოუკიდებელმა კანდიდატმა სალომე ზურაბიშვილმა სენაკში მხარდამჭერებთან შეხვედრაზე განაცხადა. მისი თქმით, საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვების შემთხვევაში, სახელმწიფო სიმბოლიკის შეცვლას არ აპირებს. „თუ წინსვლა გვინდა, უნდა ვიცოდეთ ჩვენი ისტორია. ჩემს კაბინეტში, რომელსაც პრეზიდენტობის შემთხვევაში დავიკავებ, მსურს, რომ სიმბოლურად ის სამფეროვანი დროშა იყოს, რომლითაც გავიზარდე, რომლითაც თქვენ იბრძოდით და, რომელიც წარმოადგენს აღდგენილ დამოუკიდებლობას, რისთვისაც იბრძოდნენ ქართველები. სახელმწიფო სიმბოლიკას არ შევცვლი, ის ერთხელ შეიცვალა. თუ გვსურს ნამდვილ სახელმწიფოს დავემსგავსოთ და გავაძლიეროთ, არ შეიძლება, წამდაუწუმ შეიცვალოს სახელმწიფოს სიმბოლიკა. მე უბრალოდ მსურს, გვერდიგვერდ იდგას ძველი დროშა, დამოუკიდებლობის, წარსულის, მეხსიერების სიმბოლო, სახელმწიფო დროშა, რომელიც აღარ უნდა შეიცვალოს და დარჩეს დღევანდელი სახელმწიფოსა და სამომავლო გაძლიერების, დამოუკიდებლობის დროშად და ევროკავშირის დროშა, როგორც სიმბოლო ჩვენი ერთადერთი გზის, პერსპექტივის, რომელიც ღრმად არის ჩვენს ღირებულებებში, რადგან ნებისმიერი ქართველი ევროპელია. თუ ევროპელს აქვს იგივე ფასეულობები, რაც ქართველებს, სხვათა შორის, ჩვენთან ცოტა უფრო კარგად არის ეს ფასეულობები შენარჩუნებული, ვიდრე ევროპის ზოგ ქვეყანაში”, – განაცხადა სალომე ზურაბიშვილმა. ... ...
  • “კაბინეტში, რომელსაც პრეზიდენტობის შემთხვევაში დავიკავებ, მსურს, სიმბოლურად ის სამფეროვანი დროშა იყოს” (R) “კაბინეტში, რომელსაც პრეზიდენტობის შემთხვევაში დავიკავებ, მსურს, სიმბოლურად ის სამფეროვანი დროშა იყოს, რომელიც საქართველოს აღდგენილ დამოუკიდებლობას წარმოადგენს”, – ამის შესახებ პრეზიდენტობის დამოუკიდებელმა კანდიდატმა სალომე ზურაბიშვილმა სენაკში მხარდამჭერებთან შეხვედრაზე განაცხადა. მისი თქმით, საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვების შემთხვევაში, სახელმწიფო სიმბოლიკის შეცვლას არ აპირებს. „თუ წინსვლა გვინდა, უნდა ვიცოდეთ ჩვენი ისტორია. ჩემს კაბინეტში, რომელსაც პრეზიდენტობის შემთხვევაში დავიკავებ, მსურს, რომ სიმბოლურად ის სამფეროვანი დროშა იყოს, რომლითაც გავიზარდე, რომლითაც თქვენ იბრძოდით და, რომელიც წარმოადგენს აღდგენილ დამოუკიდებლობას, რისთვისაც იბრძოდნენ ქართველები. სახელმწიფო სიმბოლიკას არ შევცვლი, ის ერთხელ შეიცვალა. თუ გვსურს ნამდვილ სახელმწიფოს დავემსგავსოთ და გავაძლიეროთ, არ შეიძლება, წამდაუწუმ შეიცვალოს სახელმწიფოს სიმბოლიკა. მე უბრალოდ მსურს, გვერდიგვერდ იდგას ძველი დროშა, დამოუკიდებლობის, წარსულის, მეხსიერების სიმბოლო, სახელმწიფო დროშა, რომელიც აღარ უნდა შეიცვალოს და დარჩეს დღევანდელი სახელმწიფოსა და სამომავლო გაძლიერების, დამოუკიდებლობის დროშად და ევროკავშირის დროშა, როგორც სიმბოლო ჩვენი ერთადერთი გზის, პერსპექტივის, რომელიც ღრმად არის ჩვენს ღირებულებებში, რადგან ნებისმიერი ქართველი ევროპელია. თუ ევროპელს აქვს იგივე ფასეულობები, რაც ქართველებს, სხვათა შორის, ჩვენთან ცოტა უფრო კარგად არის ეს ფასეულობები შენარჩუნებული, ვიდრე ევროპის ზოგ ქვეყანაში”, – განაცხადა სალომე ზურაბიშვილმა. ... ...
  • ხულოში ხანძარს 2 ადამიანი ემსხვერპლახულოში სოფელ ჭახაურში, საცხოვრებელ სახლში გაჩენილ ხანძარს ორი ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. გარდაცვლილია 18 წლის გოგონა და 72 წლის მამაკაცი. ამის შესახებ ინფორმაციას საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური ავრცელებს. მეხანძრე - მაშველები ამ წუთებში, ხანძრის სალიკვიდაციო სამუშაოებს აწარმოებენ. ადგილზე მუშაობს 4 სახანძრო-სამაშველო ჯგუფი. მომხდარზე შინაგან საქმეთა სამინისტრომ საქმე სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლის მე-4 ნაწილით აღძრა, რაც გულისხმობს ნივთის დაზიანებას ან განადგურებას,  ჩადენილს ცეცხლის წაკიდებით, რამაც გაუფრთხილებლობით ორი ან მეტი ადამიანის სიცოცხლის მოსპობა ... ...
  • 28 ოქტომბრის არჩევნების შუალედური ანგარიში (R)ცენტრალური საარჩევნო კომისიის (ცესკო) თავმჯდომარე თამარ ჟვანიამ ადგილობრივ სადამკვირვებლო და საერთაშორისო ორგანიზაციებს, ასევე მედია წარმომადგენლებს 2018 წლის 28 ოქტომბრის არჩევნების შუალედური ანგარიში წარუდგინა. ანგარიში საქართველოს საარჩევნო ადმინისტრაციის მიერ პირველი აგვისტოდან პირველ ოქტომბრამდე  განხორციელებულ საქმიანობას ასახავს.  თამარ ჟვანიამ პრეზენტაციაზე მოწვეულ სტუმრებს 28 ოქტომბრის არჩევნებისთვის გაწეული საქმიანობა გააცნო. 2018 წელს ცესკომ გაზარდა ონლაინ რეგისტრაციების პროგრამის შესაძლებლობები და გარდა პარტიების წარმომადგენლებისა და საარჩევნო კომისიებში წევრების დანიშვნისა, პირველად, საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებისთვის რეგისტრირებულ დამკვირვებელ ორგანიზაციებს მისცა ალტერნატიული, გამარტივებული შესაძლებლობა, დამკვირვებლები დანიშნონ ონლაინ, ელექტრონული პროგრამის მეშვეობით. ცესკოს თავმჯდომარემ დეტალურად ისაუბრა ამომრჩეველთა ინფორმირების კამპანიის, საარჩევნო ადმინისტრაციის წევრთა კვალიფიკაციის ამაღლების, საარჩევნო პროცესის ორგანიზების, საარჩევნო და სამოქალაქო საგანმანათლებლო პროგრამების, ინკლუზიური საარჩევნო გარემოს, საარჩევნო პროცესში ჩართულ მხარეებთან თანამშრომლობის და სხვა მნიშვნელოვანი საკითხების შესახებ.  „ჩვენი საქმიანობა შეეხება ყველა იმ სასწავლო და სატრენინგო პროგრამას, საორგანიზაციო საკითხს, რომელიც უკავშირდება პრეზიდენტის არჩევნების ჩატარებას საქართველოში. ანგარიში მოიცავს ყველა იმ სატრენინგო პროგრამას რომელიც განახლებული მეთოდოლოგიით ემსახურება სწორედ საარჩევნო ადმინისტრაციის კვალიფიკაციის ამაღლებას, ასევე ჩართული მხარეების მომზადებას. წელს განსაკუთრებული აქცენტი იყო ახალგაზრდა ამომრჩეველზე და მათ აქტიურობაზე. ამავდროულად ანგარიშში ასახულია შშმ პირებისთვის მიწოდებული სერვისები, ასევე ეთნიკური უმცირესობების და სხვა ჩართული მხარეებისთვის, თითოეული ამომრჩევლისთვის მიწოდებული ყველა ის ინფორმაცია და სერვისი, რომელიც მათ თავისუფალ გარემოში არჩევნებში მონაწილეობის მიღებას შეუწყობს ხელს“, - აღნიშნა თამარ ჟვანიამ ჟურნალისტებთან საუბრისას. (R)   ... ...

არქივი

ზაფრანი

„უიღბლო“ ამერიკელი

კონექტიკუტის შტატში მცხოვრებმა ჩარლზ დადლიმ...

ახლო მეგობარი მოდელები

რატომღაც მივეჩვიეთ, რომ სამოდელო ბიზნესში...

რა დაგიცავთ ავი თვალისგან

ვერძმა სამოსში აუცილებლად უნდა შეიტანოს...

რატომ ტირიან მამაკაცები საკუთარ ქორწილში

მამაკაცები ხშირად მალავენ გრძნობებს, ალბათ...

დილით დასვენებულმა რომ გაიღვიძოთ…

ორგანიზმი ძილის დროს ახალგაზრდავდება, დუნდება...

ადამიანის იღბალი და მობილური ტელეფონის ნომერი

რიცხვების მაგია უძველესი დროიდან იღებს...
კარმიდამო ჩემი

ლობიოს რაგუ ბასკურად

ესპანური სამზარეულო მსოფლიოში ერთ-ერთი საუკეთესო...

გავამრავლოთ ქოთნის ყვავილები

შემოდგომის დასაწყისი, ოქტომბრის ბოლომდე, ქოთნის...

ბულგარული წიწაკის საწებელი ნედლი მწავანილეულით

მრავალგვარ საწებელს შორის, ჩვენს მიერ...

როგორ მოვამზადოთ წათხი

ყველის წათხის მოსამზადებლად საჭიროა: ერთი...

დანდური _ მხალეული, მწნილი, სამკურნალო მცენარე

ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე დანდური საქართველოში...

ბოსტნეულის შენახვის რა მეთოდს იყენებდნენ წინაპრები

შემოდგომის დასაწყისიდან ყველა დიასახლისი ამზადებს...

როგორ დავიცვათ სიმინდი ფაროსანასგან

აზიური მავნებლის ფაროსანას წინააღმდეგ ბრძოლის...

როგორ ამოვიცნოთ ინსულტი

ინსულტი 21–ე საუკუნის კიდევ ერთი...

"ყვავილებში ნაპოვნი ენერგია ჩაის აღორძინებაში დამეხმარება"

ფატი გრიგალაშვილი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...

ვის აძლევთ ხმას საპრეზიდენტო არჩევნებზე?