ერთხელ "ველურ დასავლეთში"

ისტორია

ერთხელ "ველურ დასავლეთში"

2018 მარ 17 15:38:10

მსოფლიოში ყოველი ომის შემდეგ იარაღი იცვლებოდა, იხვეწებოდა და მისი მოხმარება იზრდებოდა. მაგალითად, 1846-48 წლების მექსიკა-ამერიკის ომის დროს მთავრობამ სემუელ კოლტის იარაღის 50% სტანდარტებთან შეუსაბამობის გამო დაიწუნა. მაშინ კოლტმა საკუთარი ნაწარმის გაყიდვა ჩვეულებრივ მოქალაქეებზე დაიწყო, რომელნიც დიდი ენთუზიაზმით ყიდულობდნენ რევოლვერებს და თანაც ბევრად უფრო მაღალ ფასად, ვიდრე მთავრობას შეეძლო გადაეხადა. იარაღის ხელმისაწვდომობამ და ომიდან დაბრუნებული შეიარაღებული ჯარისკაცებისა და მოხალისეების ფაქტორმა კი გაზარდა ძალადობრივი ქმედებებისა და დანაშაულებათა რიცხვი. შეცვლილი ფსიქიკისა და მსოფლმხედველობის მქონე ომის ვეტერანები საზოგადოებისაგან გარიყულად გრძნობდნენ თავს, საკუთარ ადგილს ვერ პოულობდნენ, დაგროვილი ნეგატიური ენერგია მოსვენებას არ აძლევდა და ხშირად საკუთარ პრობლემებს ძალადობრივი ქმედებებით სწყვეტდნენ.

მიუხედავად ცუდი რეპუტაციისა ცნობილია, რომ დასავლეთის "მენახირე” ქალაქებსა და ღია ტერიტორიებზე მომხდარი ძალადობა და მკვლელობა, იმ პერიოდშიც კი როცა ისტორიულად მიმდინარეობდა კლასიკური ვესთერნის მოქმედება, ანუ სამოქალაქო ომის შემდგომ 30 წლის განმავლობაში, ახლოსაც ვერ მივიდოდა დიდი ქალაქებში გამეფებულ დამნაშავეობასთან. 1870-85 წლებში, როცა ვესთერნების მიხედვით დასავლეთი ყველაზე უფრო "ველური” იყო, მის ყველაზე აუგად ცნობილ ქალაქებში _ აბილენში, უიჩიტასა და დოდჟ-სითიში 45 მკვლელობა მოხდა. 1865 წლიდან 1900 წლის ჩათვლით ამერიკის დასავლეთში ოფიციალურად დაფიქსირებული იყო 600 მკვლელობა (უდავოდ, მკვლელობები უფრო მეტი იქნებოდა, რადგან დასავლეთში როგორც ერთი ავტორი წერდა "ათასობით იყო მსროლელი და ათასობით ხდებოდა შეტაკება”), მაშინ, როცა ნიუ იორკში, სადაც სასამართლო სისტემა უმაღლეს დონეზე იდგა, მხოლოდ 1866 წელს 799 მკვლელობა იყო რეგისტრირებული (ამ თემაზე შექმნილი მართინ სქორსეზის ფილმი "ნიუ იორკის ბანდები” /2004/ საკმაოდ ზუსტად ასახავს იმდროინდელ სასტიკ რეალობას).  რეალობა რომ დიდხანს არ შეცვლილა, ამას ერთი ფაქტი მოწმობს: როცა 1910 წელს ერთმა ნიუ იორკელმა ქალაქის მერი დაჭრა, პოლიციის კორონერმა განაცხადა: "ეს ქალაქი "ველური” დასავლეთის ქალაქს ჰგავს. მას იარაღიანი ადამიანები (განფაითერები) აკონტროლებენ”.  ტერმინი განფაითერი, რომელიც აღნიშნავდა ადამიანს, როგორც ბანდიტს ასევე კანონის დამცველს, ვინც იარაღს კარგად ფლობდა, პირველად გაჟღერდა 1874 წელს, თუმცა საყოველთაოდ XX საუკუნის დასაწყისში დამკვიდრდა. ამერიკელი განფაითერი უნიკალური მოვლენაა, თუმცა მსგავსი პერსონაჟები გამოჩნდნენ ავსტრალიასა და სამხრეთ აფრიკაში, მაგრამ ცნობილი ბაფალო ბილის შოუმ უზარმაზარი სამსახური გაუწია ქაუბოის, განფაითერს და "ველურ” დასავლეთს და მისმა დიდებამ სხვა ქვეყნის ყველა ცნობილი განფაიტერები (ნედ ქელი, "შეშლილი” ძაღლი მორგანი, ჯეკ დონოჰიუ, ბენ ჰოლი) დაჩრდილა. ალბათ შოუმენი ბაფალო ბილი ვერც კი იფიქრებდა, თუ განფაითერის ჰეროიკული იმიჯის ჩამოყალიბებაში რაოდენ დიდ როლს ითამაშებდა, როცა სცენაზე გამოიყვანა უკვე ლეგენდად ქცეული "ველური” ბილ ჰიქოქი. კლასიკურ ვესთერნებში ამ განფაითერებს, რომლებსაც ასახიერებდნენ უილიამ ჰართი, ტომ მიქსი ან გერი კუპერი, ჰქონდათ გამოგონილი და რომანტიზირებული  ბიოგრაფიები, რომლებიც როგორც წესი არავითარ რეალურ ფაქტებს არ ემყარებოდნენ. ეს ვესთერნები იყო მშვენიერი ზღაპრები სიმამაცეზე, კეთილშობილებაზე, მეგობრობასა და სიყვარულზე. ამერიკელებს, განსაკუთრებით აღმოსავლეთ სანაპიროზე, მრავლად ჰქონდათ წაკითხული დასავლეთის ცნობილ ბანდიტებზე, მათ "ჰეროიკულ” ცხოვრებაზე და კინოს გამოჩენისთანავე მათი "ცოცხლად” ნახვა მოისურვეს. ეს კი მშვენივრად გამოიყენეს კინოს მესვეურებმა და "ველური” დასავლეთის ბანდიტები და მძარცველები სამართლიანობისთვის მებრძოლი გმირების რანგში აიყვანეს, რითაც მაშინვე მოუპოვეს მაყურებლის სიმპათია. ასე მოხდა ჰოაკინ მურიეტას, ბილი ქიდის, ჯესი ჯეიმსისა და სხვათა მაგალითზე. მათ შესახებ გადაღებულია უამრავი ფილმი: ბილი ქიდზე და ჯესი ჯეიმსზე შექმნილი ფილმების რაოდენობა სამ ათეულს აღწევს. უფროსი თაობის ადამიანებისათვის კარგად არის ცნობილი ფილმი "შურისმაძიებელი ელდორადოდან”, სადაც ბანდიტი მურიეტა ნაჩვენებია უმწიკვლო და უსამართლოდ დაჩაგრულ ადამიანად, რომელიც იძულებული იყო ხელში იარაღი აეღო და კანონსაწინააღმდეგო ქმედებები ჩაედინა (სწორედ მან მისცა დასაბამი ზოროს შესახებ შექმნილ ლეგენდას). ისტორიული ფაქტების მიხედვით კი მურიეტა კალიფორნიაში ყველაზე დიდი ბანდის მეთაური იყო, რომელიც ასამდე კაცს ითვლიდა. მათ მიერ მოკლული ადამიანების რაოდენობა უზარმაზარ ციფრს აღწევს, ისინი განსაკუთრებით დაუნდობელნი იყვნენ ჩინელებისა და შავკანიანების მიმართ, არ ინდობდნენ არც ბავშვებს, არც ქალებს და მოხუცებს. ჰოაკინ მურიეტა 23 წლის ასაკში მოკლეს, მის გვამს თავი მოაჭრეს, სპირტიან ქილაში ჩადეს და მნახველებს ერთ დოლარად უჩვენებდნენ. 1906 წლის კალიფორნიის მიწისძვრის შემდეგ მისი თავი უგზო-უკვლოდ დაიკარგა. ბანკების მძარცველი, ამ საქმის უკანასკნელი მოჰიკანი ჰენრი სთარი (სხვათა შორის, იგი ერთადერთია "ველური” დასავლეთის ისტორიაში, რომელმაც ერთ ქალაქში, ერთსა და იმავე დღეს, ორი ბანკი გაძარცვა) 1915 წელს ქალაქ სთრაუდში ბანკის ძარცვის დროს დაჭრეს და ციხეში ჩასვეს, მაგრამ ოთხი წლის შემდეგ მას ამნისტია შეეხო და გაათავისუფლეს. მეგობრებმა უმუშევარ სთარს ურჩიეს ბედი კინოში ეცადა: "კინოში უფრო მეტი ფულია, ვიდრე ბანკში.” მართლაც, მან საკუთარი თავი განასახიერა ერთ ვესთერნში, სადაც მოთხრობილია სთრაუდის ბანკის ძარცვის ამბავი. იმ ადამიანის როლზე, ვინც სთარი დაჭრა, იგივე რეალური პიროვნება აიყვანეს. ფილმს დიდი წარმატება ხვდა წილად, სთარს სხვა პროექტებიც შესთავაზეს, მაგრამ, როგორც იტყვიან, "ჩვეულება რჯულზე უმტკიცესია” და ბანდიტი ისევ ძველ პროფესიას დაუბრუნდა. 1921 წელს არკანზასში ბანკის ძარცვის დროს ჰენრი სთარი თვით ბანკის მმართველმა მოკლა.
ბანდიტებისა და განფაითერების სიცოცხლე უმეტესწილად ძალადობრივად წყდებოდა (ან სახრჩობელაზე, ან ტყვიით). ასე დამთავრდა "ველური” ბილ ჰიქოქის, ჯონ უესლი ჰარდინის, ბილ ლონგლის, ჰარვი ლოგანის, ჯორჯ ფეროთის (ამბობენ, რომ ჩამოხრჩობის შემდეგ იგი ნაწილობრივ გაატყავეს და ჩანთა და ფეხსაცმელები შეკერეს) თომას ბლეკ ჯეკ ქეთჩამის (მისი სიკვდილით დასჯა ყველაზე საზარელი აღმოჩნდა "ველური” დასავლეთის ისტორიაში _ ჩამოხრჩობისას მას თავი მოწყდა  და სხვათა დღეები. იშვიათად, ისიც მხოლოდ ერთეულები, ბუნებრივი სიკვდილით კვდებოდნენ. ასე იყო უაიეთ ერფის მაგალითზე, რომელმაც საკუთარი თვალით ნახა "ველური” დასავლეთის, ბანდიტებისა და მსროლელების ეპოქის დასასრული, და საზოგადოებას ისე მიაწოდა საკუთარი ბიოგრაფია და თავგადასავალი, რომ იგი ლამის ნაციონალურ გმირად იქცა. უაიეთ ერფი 1929 წელს გარდაიცვალა და ჯონ ფორდის სიტყვებით, მან ერფის მონათხრობის მიხედვით დადგა "ჩემი საყვარელი ქლემენთინა”. "უაიეთ ერფი პასადენასთან ახლოს ცხოვრობდა. მისი მეუღლე ღვთისმოსავი ქალი იყო. წელიწადში ორჯერ თუ სამჯერ იგი მიდიოდა რელიგიურ კრებებზე. ამ დროს უაიეთი იპარებოდა ქალაქიდან და ჩემს ქაუბოებთან ერთად თვრებოდა. შუადღისთვის მთვრალები უკან ბრუნდებოდნენ, ამიტომ მე გადაღების განრიგის შეცვლა მიხდებოდა... მან მომიყვა  O. K. კორალთან ბრძოლის შესახებ ("ველური” დასავლეთის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ბრძოლა უაიეთ ერფის ძმებს, დოკ ჰოლიდეისა და კლენთონის ბანდას შორის, რომელსაც ადგილი ჰქონდა 1881 წლის 26 ოქტომბერს ქ. თუმბსთოუნში). ასე რომ, ჩემ საყვარელ ქლემენთინაში ჩვენ ზუსტად ისე ავსახეთ, როგორც ეს სინამდვილეში იყო. იმის გარდა, რომ მაშინ დოკ ჰოლიდეი არ მოუკლავთ...” თუმცა, ფორდი ამტკიცებს, რომ ყველაფერი სინამდვილესთან ახლოს იდგა, ეს ასე არ არის. ფორდს რომანტიზირებული ჰყავს მთავარი გმირი, რომელსაც რეალურ უაიეთ ერფთან არავითარი მსგავსება არ გააჩნია. ბრძოლა კორალთან უფრო მკვლელობას წააგავდა, ვიდრე ჰოლივუდურ რაინდულ დაპირისპირებას, სინამდვილეში ის სულ 30 წამს გაგრძელდა და 34 გასროლა მოხდა.  თუ როგორ იქმნებოდნენ ასეთი გმირები, კარგად არის ნაჩვენები "მიუტევებელში”, სადაც მსროლელი "ინგლისელი ბობი” (რიჩარდ ჰარისი) ჟურნალისტთან (სოულ რუბინეკი) ერთად მოგზაურობს, თავის "საგმირო” საქმეებს უყვება, რათა მან შემდეგ იგი წიგნში უკვდავყოს...
ლეგენდები და მითები ცნობილ განფაითერების მსხვერპლთა რიცხვს რამდენჯერმე ზრდიდნენ, მაგალითად, ცნობილია, რომ ბილი ქიდს ოთხი კაცი ჰყავდა მოკლული, მაგრამ ლეგენდის მიხედვით 21, ანუ ერთი ადამიანი ყოველ წელზე, რაც მან იცოცხლა. "ველური” ბილ ჰიქოქი ამტკიცებდა, რომ 100-ზე მეტი კაცი ჰყავდა მოკლული და "არც ერთი უმიზეზოდ”, თუმცა, ამის დამამტკიცებელი ისტორიული საბუთები არ არსებობს. ან ავიღოთ უაიეთ ერფი ან სანდენს ქიდი, რომლებიც ფილმებისა და რომანების მიხედვით მარცხნივ და მარჯვნივ ხოცავდნენ, აღმოჩნდა რომ მათ არც ერთი ადამიანი არ მოუკლავთ.




 ახალი ამბები
  • „დეპრესიას უმადურობა იწვევს“ - ფსიქოლოგი მარინა კაჭარავა„აზროვნების აკადემია“,  პროექტ  „სალონური საუბრების” ფარგლებში, სოციალურ ქსელში ამჯერად ფსიქოლოგ მარინა კაჭარავას ლექციას აქვეყნებს, რომელიც დერპესიულ აშლილობას ეხება: “ფსიქიატრების აზრი ძალიან უახლოვდება რელიგიურ მოსაზრებას, რომ უმადურება უდრის დეპრესიას. ამ დროს არ აქვს მნიშვნელობა, ბევრი გაქვს თუ ცოტა, ხახვის და პურის უმადური ხარ თუ სასახლეები გაქვს და ამის. ზოგადად, უმადურობა იწვევს დეპრესიას. აღმოჩნდა, რომ თავის ტვინში არის ოპიატური რეცეპტორები, სიამოვნების ჰორმონი, რომელიც თურმე გამომუშავდება მაშინ, როდესაც ხარ მადლიერი. როდესაც არ ხარ მადლიერი, ეს სიამოვნება დაკარგული გაქვს და მას ეძებ.  თუ ხარ მადლიერი იმის, რაც გაქვს, გაქვს სიმშვიდეც. სიმშვიდეც მადლიერებას მოაქვს და ანტიდეპრესანტიც ეგაა. ჩვენ კულტურალურად ძალიან დამძიმებულები და უმადურები ვართ. დაახლოებით 20 წლის წინ ამერიკელებთან ერთად ტრენინგზე ვისხედით და იქ იყო ასეთი სიტუაიცა. ყველა იწყებდა საუბარს ასე, გამარჯობა, მინდა მადლობა გადავუხადო ბებიას, რომელმაც ფუნთუშები დამიმზადა. მეორემ მადლობა მეზობელს გადაუხადა, რომელმაც გაუღიმა. მესამემ მადლობა გადაუხადა მზეს მზეს და მივხვდი, რომ აქ ხდება პოზიტივში საკუთარი თავის ამოქოქვა. ანუ დღეს ვიწყებთ პოზიტიურად იმით, რომ მადლობას ვუხდით ვინმეს და ეს თურმე ჩვენთვისვე არის კარგი. მადლობელი რომ ხარ უკვე ეს ჩემთვისაა კარგი და არა მისთვის, მისაც ... ...
  • მართვის მოწმობის აღების ასაკი იცვლება17 წლის მოქალაქე მართვის მოწმობას ვეღარ აიღებს. კანონში დაგეგმილი ცვლილებების მიხედვით, მოქალაქე 18 წლის უნდა იყოს, რათა მოტოციკლისა და მსუბუქი ავტომობილის მართვის უფლება მოიპოვოს. „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ კანონში ცვლილებების შეტანის ინიციატივა შინაგან საქმეთა სამინისტროს ეკუთვნის. „მთავარი ის კი არ არის, 17 წლისა აიღებს მართვის მოწმობას ადამიანი, 37 წლისა თუ 57-ის, არამედ ის, თუ რა ცოდნის საფუძველზე იღებს ის მართვის მოწმობას. დღეს ჩვენ გვაქვს პრობლემა, რომ ე.წ. ავტოსკოლებში მოქალაქეებს კოდირების გზით მართვის მოწმობის აღებას ასწავლიან. გამოცდაზე ადამიანები გადიან ცოდნის გარეშე, დაზეპირებული კოდებით, რის გამოც მართვის მოწმობას იღებს ადამიანი, რომელმაც საგზაო მოძრაობის შესახებ საერთოდ არაფერი იცის“, - ამბობს „ტრანსპორტისა და გზების ასოციაციის“ თავმჯდომარე დავით ... ...
  • "2020 წელს ვინ გაიმარჯვებს, ამას მოსახლეობა გადაწყვეტს და არა გიგა ბოკერია" _ კალაძე2020 წელს ვინ გაიმარჯვებს, ამას გადაწყვეტს ჩვენი ქვეყნის მოსახლეობა და არა გიგა ბოკერია, - ასე ეხმიანება დედაქალაქის მერი კახა კალაძე „ევროპული საქართველოს“ ერთ-ერთი ლიდერის, გიგა ბოკერიას განცხადებას. მისივე თქმით, ქვეყანაში პოლიტიკური კულტურის ნაკლებობაა და ამის ნათელი მაგალითი ოპონენტების განცხადებებია. „მე შემიძლია კიდევ ერთხელ მოვიშველიო ჩვენი პარტიის ლიდერის, ბიძინა ივანიშვილის განცხადება, რომ ჩვენ მოვექცევით ჩვენს ოპონენტებს ისე, როგორც ჩვენს ქვეყანას ეკადრება და არა ისე, რასაც ისინი იმსახურებენ. თუმცა, ამ წლების განმავლობაში ისინი შეეცადნენ, რომ ეს მიდგომა, ეს დამოკიდებულება ჩვენ წინააღმდეგ გამოეყენებინათ“, - განაცხადა კახა ... ...
  • „ტურიზმის განვითარების მიმართულებაში მთავარი „ჩაის გზაა“ _ კარლ ჰარცელი გურულ სოფელშიევროკავშირის ელჩმა კარლ ჰარცელმა, ევროპის დღეებთან დაკავშირებული ვიზიტის   ფარგლებში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წითელმთაში მეწარმე ლიკა მეგრელაძის საოჯახო სასტუმრო „კომლი“ დაათვალიერა. სახლის მფოლობელმა ლიკა მეგრელაძემ  ევროკავშირის მხარდაჭერილი პროექტის, “მონაწილეობითი პრონციპები გურიის ტურიზმის განვითარების სტრატეგიისთვის”, მიერ გაცემული გრანტის ფარგლებში, მოახდინა ჩაის პლანტაციის რეაბილიტაცია და გაფართოება, განაახლა ტრადიციული ჩაის ჯიშები. საპატიო სტუმართან ტურიზმის განვითარების მიმართულებებში ერთ-ერთ უმთავრესზე, „ჩაის გზის“ შესახებ, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიის ეკონომიკის სამსახურის უფროსმა ალეკო მამეშვილმა ისაუბრა: _  ბევრი ვიფიქრეთ, რა უნდა ყოფილიყო ისეთი, რაც გურიას  საქართველოს სხვა  რეგიონებისგან განასხვავებდა და ეს არის სწორედ, „ჩაის გზა“. ასე დავიწყეთ ამ პროექტის შექმნა.  ჩვენი ერთ-ერთი წარმატებული ნაბიჯი არის ის, რომ ტურისტების 70% ყოფილი საბჭოთა კქვეყნებიდან შემოდის და  კარგად ახსოვთ ქართული ჩაის გემო. ამიტომ ნაკლები რეკლამა სჭირდება ამ საქმეს. გვაქვს ოთხი ძირითადი ლოკაცია. ასევე, ტურიზმის განვითარების სტრატეგიაში ერთ-ერთი საინტერესო მიმართულებაა ბალნეოლოგიური ტურიზმი, _ უთხრა სტუმრებს მამეშვილმა და გააცნო მათ ინფორმაცია ნასაკირალის სამკურნალო წყლების შესახებ,  უთხრა, რომ აქ 1930 წელს გაიხსნა ბალნეოლოგიური კურორტი. კარლ ჰარცელმა ინტრესით   დაათვალიერა იქვე, სახელდახელო მოწყობილი გამოფენა, სადაც ვიზუალურად, ფოტოებით იყო ნაჩვენები 1930 წელს ნასაკირაში ბალნეოლოგიური კურრორტის გახსნა და თანმხლები ... ...
  • სისხლიანი გარჩევა ლისის ტბაზე - ექიმებმა ვეფხვაძის გადარჩენა ვერ შესძლესგოჩა ვეფხვაძე დღეს საავადმყოფოში გარდაიცვალა, მძიმე დაზიანებებით 41 წლის მამაკაცი საავადმყოფოში 6 ოქტომბერს მოათავსეს, თუმცა ერთ კვირიანი მცდელობის მიუხედავად ექიმებმა მისი გადარჩენა ვერ მოახერხეს. ვეფხვაძეს გულ-მკერდის მარცხენა მხარეს, ასევე ბარძაყის ქვედა კიდურზე და წვივებზე 4 მძიმე ჭრილობა ჰქონდა მიყენებული. 41 წლის მამაკაცს ქირურგიული ოპერაცია 3 საათის განმავლობაში უტარდებოდა. არსებული ინფორმაციით, ვეფხვაძეს დაპირისპირება, სავარაუდოდ, ძველ მეგობრებთან – ძმებ ფეიქრიშვილებთან და ნოდარ ნიშნიანიძესთან მოუვიდა, რომლებთანაც კონფლიქტი წლების განმავლობაში ჰქონდა. ვეფხვაძე 6 ოქტომბერს ლისის ტბაზე დაჭრეს, თუმცა, დაჭრილი კაცი შარტავას ქუჩაზე, მის საცხოვრებელ სახლთან მანქანით ... ...

არქივი

ზაფრანი

ჩაის რეცეპტი, რომელიც სიგარეტის მოწევის სურვილს აქრობს

თუ სიგარეტისთვის თავის დანებება გინდათ,...

რომელი პროდუქტი არ უნდა შეინახოთ საყინულეში

მაცივრის საყინულეში ბევრ საკვებ პროდუქტებს...

როგორ ამოვიცნოთ გენმოდიფიცირებული პროდუქტი

საზიანოა თუ არა გენმოდიფიცერებული საკვები...

მარტივი მეთოდები ჯანმრთელობის შესამოწმებლად

თვალები _ მოშორდით მონიტორს 4-5 ნაბიჯით,...

ხილი, რომელსაც უნდა ვერიდოთ

სამწუხაროდ, ყველა ხილი ჩვენი ფიგურისთვის...

მკურნალი ყველი

რამდენი თვის წინ დანიელმა მეცნიერებმა...
კარმიდამო ჩემი

ციტრუსოვანთა დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლა კიდევ უფრო უნდა გავააქტიუროთ

მეციტრუსეობა საქართველოს სუბტროპიკული სოფლის მეურნეობის...

მოცვის კულტურა სოფლის ხვალინდელი დღეა (R)

მოცვის კულტურის გაშენებით დაინტერესებულმა პირებმა...

გურიაში გოჯიბერის გაშენება პერსპექტიულია

არსებობს მცენარეთა ისეთი პერსპექტიული, პოპულარული...

ულამაზესი, "მორჩილი" სურო და ლიანებით გამოხატული სილამაზე

სუროს დეკორატიულობა განსაკუთრებით თვალში საცემი...

როგორ შევინახოთ სათესლედ და სანელებლად გამოსაყენებელი ბოსტნეული

სხვადასხვა ბოსტნეული, განსაკუთრებით, სანელებლები, როგორიცაა...

როგორ ვებრძოლოთ კოღოებს ხალხური მეთოდებით

კოღოები ნამდვილადაა დიდი თავსატეხი. არც...

როგორ გახდა იდეალური დედა იდეალური მეწარმე

ქალი, რომლის ცხოვრება საგანგებოდ შექმნილი...

საზამთრო გურიის პირობებში

ზოგადად, დასავლეთ საქართველოში საზამთროს მოყვანა...

შევარჩიოთ ტყემლის ჯიშები და მეტი ყურადღება დავუთმოთ მის გაშენებას

ტყემლის კულტურა საქართველოში უძველესი დროიდან...

სახის მოვლის ნატურალური საშუალებები

მუდამ სილამაზესა და სიკოხტავეზე მოფიქრალ...