"გავიცანი გადაბრაწული ციცაი მერილუ" _ უცნობი ფაქტები გურული მოჯირითეების შესახებ

gurianews.com

ისტორია

"გავიცანი გადაბრაწული ციცაი მერილუ" _ უცნობი ფაქტები გურული მოჯირითეების შესახებ

2017 აგვ 7 11:43:58

 2003 წლის 18 სექტემბერს ვაიომინგის შტატის პატარა ქალაქ ქოუდიში შედგა ქოუდისა და ლანჩხუთის დაძმობილების აქტის ხელმოწერა. ამ მოვლენის ერთ-ერთი ორგანიზატორი თავად გახლდით, ამავე დროს გრანტის მეშვეობით საშუალება მომეცა ჩამეტარებინა კვლევა_ძიება ქ. ქოუდის ბაფალო ბილის ისტორიულ ცენტრში, სადაც გურული მხედრების შესახებ უამრავი მასალა მოვიპოვე.

ამ ქალაქს 1896 წელს საფუძველი ჩაუყარა უილიამ ფრედერიქ ქოუდიმ, იგივე ბაფალო ბილმა, გურული მოჯირითეების ,,ხაზეინმა”, მხედრების უმრავლესობა კი ლანჩხუთიდან იყო, ამიტომაც დაუკავშირდა ეს ორი ქალაქი ერთმანეთს. დაძმობილების ამ ღირსშესანიშნავ ამბავს წინ უძღოდა გურული ცხენოსნების განსაცვიფრებელი ისტორია, რომელიც 1892 წელს დაიწყო, მაშინ პირველად ქართველი მხედრები ინგლისში შეუერთდნენ ბაფალო ბილის უაილდ უესთ შოუს_ველური დასავლეთის შოუს, ხოლო 1893 წელს კი ისინი აშშ_ში ჩავიდნენ.

ქართველი ცხენოსნების გამოსვლა უაილდ უესთ შოუს მთავარ წარმოდგენად ითვლებოდა. ასეთივე ინტერესს მხოლოდ ინდიელები და ქაუბოები იმსახურებდნენ, მიუხედავად იმისა რომ იქ მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის წარმომადგენელი მონაწილეობდა. საყურადღებოა, რომ ყოველი რესპექტაბელური შოუ თავს მოვალედ თვლიდა, რათა აუცილებლად ჰყოლოდა ე.წ. კაზაკების ჯგუფი. გურულებს სხვადასხვა მიზეზთა გამო ეძახდნენ კაზაკებს, უმთავრესი ის გახლდათ რომ ჩვენი ქვეყანა მაშინ რუსეთის იმპერიაში შედიოდა და აქედან გამომდინარე ყოველი მისი მოქალაქე რუსად მოიაზრებოდა.

გურულები 30 წელზე მეტ ხანს გამოდიოდნენ ამერიკული ცირკებისა და შოუების არენებზე, მოიარეს თითქმის მთელი მსოფლიო, მოიპოვეს საყოველთაო აღიარება და დიდი გავლენა იქონიეს ქაუბოებზე. ,,ველური” დასავლეთის ცნობილი  მკვლევარი და ისტორიკოსი დი ბრაუნი წერდა: `ცხენზე ჯირითი როდეოში შემოიტანეს თავზეხელაღებულმა კაზაკებმა. კაზაკების თავბრუდამხვევი ტრიუკებით დაინტერესებულმა ქაუბოებმა ეს გაითავისეს და შემდგომ თავისებური ვარიანტი წარმოადგინეს ამერიკულ როდეოში.~

საქართველოში გავრცელებული აზრის მიუხედავად, გურულებს საზღვარგარეთ საკუთარი ცხენები არ მიჰყავდათ (მარტო ერთი მხედრის გადაყვანა ევროპიდან ამერიკაში ჯდებოდა 320 დოლარი, რაც მაშინ უზარმაზარი თანხა იყო. თანაც რამდენადაც ვიცი, არსებობდა კარანტინი ცხოველების შეყვანაზე ამერიკაში), მათ შოუს ცხენები ეძლეოდათ. ლონდონის Daily  Telegraph--ის 1892 წლის 2 ივნისის ნომერში ვკითხულობთ:”...მათ თან არ ჩამოუყვანიათ თავისი ბანჯგვლიანი, ველური პატარა ბედაურები. ერლს ქორთში ისინი თავის სასწაულებრივ ტრიუკებს წარმოადგენენ ინდიელთა პონებზე”. აღნიშნავდნენ რა, რომ კაზაკებს ყველაფრის გაკეთება შეუძლიათ ცხენზე (განსაკუთრებით აოცებდათ თავყირა დგომი გაჭენებულ ცხენზე), ამავე დროს მიუთითებდნენ რომ მათ არ შეუძლიათ გაუხედნავ ცხენზე ჯირითი ისე, როგორც ქაუბოებს და ინდიელებს, ამიტომაც ხშირად გურულებს ბრწყინვალე აკრობატებს უწოდებდნენ. ამერიკელი ისტორიკოსი სერა ჯეი ბლექსთოუნი წერდა, რომ შოუს ცხენებს სჭირდებოდათ გარკვეული დრო, რათა მიჩვეულიყვნენ იმ უცნაურ ილეთებს, რასაც გურული ,,კაზაკები” აკეთებდნენ.

,,... ქალაქში ჩამევიდა დიდი ცირკი იანკები შოვს რომ უძახიან კვირა დღე იყო. მე და ჩემი აფხანაკები სეირის საყურებლათ.... ვეებერთელა ვაკე ადგილი იყო. ირგვლივ ხალხი იჯდა. ამფერი ცირკი მისდღემჩი არ მქონდა ნახული. იმხელა იყო კაცი კაცს ხმას ვერ მიაწდენდა... ჯირითობდენ სალდათები გერმანელები ფრანცუზები.... სიდან არ იყვენ ჩამოსულები... ინდიელები გამოჩდენ ღრიალით დააყაჩაღენ თეთრი ფერმერები. მერე მევიდა ჯარი. სულზე მიუსწრენ. ჯარი სროლილობდა ტყვიას და ყვიროდენ სა გაგვექცევა მაი ინდიელებიო....  ერთიანად გაჟუჟეს იგენი. ატყდა დიდი ტაში. ყმაყოფილი დავრჩით.“ (ეს ნაწყვეტი ამოღებულია უცნობი გურული მოჯირითეს დღიურიდან, რომელსაც ჩემმა ქალიშვილმა სალომემ მიაკვლია ნიუ_იორკში. ეს დღიური გამოვეცი სათაურით ,,ერთხელ ამერიკაში”).

თავის დროზე ჩვენი ცოდნა ,,ველური” დასავლეთის, ინდიელებისა და ინდიელთა ომების შესახებ მხოლოდ გერმანულ-რუმინულ-იუგოსლავიური წარმოების მდარე და უსუსური ვესთერნებით, გოიკო მიტიჩითა და ლეონარდ პელტიერით შემოიფარგლებოდა. მას შემდეგ რაც მე_19 საუკუნის ბოლოს ინდიელები ,,მოარჯულეს” და ცოცხლად გადარჩენილები რეზერვაციებში შეყარეს (დღეს თეთრკანიანები ინანიებენ ძველ ცოდვებს და პატიებას სთხოვენ ამერიკის მკვიდრ მოსახლეობას), ბევრი მათგანის სულისმოსათქმელ და ფულის გასაკეთებელ საშუალებად ველური დასავლეთის შოუ იქცა. ბევრი ცნობილი ინდიელთა ბელადი და მეომარი, მათ შორის მჯდომარე ხარი, შავი ცხენ_ირემი და ჯერონიმო, ამ წარმოდგენებში მონაწილეობდა. ხშირად ისინი თავისი პოპულარობით ჩრდილავდნენ ამერიკის ყოვლისშემძლე ადამიანებს. მაგალითად, 1905 წელს ჯერონიმო, როგორც საპატიო სტუმარი, მიიწვიეს პრეზიდენტ თეოდორ რუზველთის ინაუგურაციისადმი მიძღვნილ აღლუმში. როგორც თანამედროვეები აღნიშნავენ პრეზიდენტი აღარავის აღარ ახსოვდა. ყველას სურდა ჯერონიმოს გასაუბრებოდა და ხელით შეხებოდა. ამ ლეგენდარულმა მეომარმა იმ დღეს უამრავი ავტოგრაფი დაარიგა_თითო 25 ცენტად. ინაუგურაციის შემდეგ ჯერონიმო შეხვდა პრეზიდენტს და სთხოვა რეზერვაციიდან საკუთარ სახლში, არიზონაში დაებრუნებინა, მაგრამ პრეზიდენტმა იგი უარით გაისტუმრა. ცნობილია ფოუნი ბილის შოუს 1905 წლის პლაკატი (ჩემი დაინტერესება გურული ,,კაზაკებისადმი” ჟურნალ National Geographic -ში დაბეჭდილი ამ პლაკატით დაიწყო), სადაც ცენტრში გამოსახულია პრერიის ინდიელთა თავსაბურავით შემკობილი აპაჩი ჯერონიმო (სინამდვილეში აპაჩები პრერიებში არ ბინადრობდნენ და ასეთ თავსაბურავს არ ატარებდნენ), პლაკატის მარცხენა მხარეს, ზედა კუთხეში კი გამოსახულია ,,კაზაკი პრინცი” ლუკა ჩხარტიშვილი (prince /ინგლ./-თავადი. ასე მოიხსენიებდნენ მოჯირითეთა გუნდების მეთაურებს, მიუხედავად იმისა, თუ რა წარმომავლობა ჰქონდათ, მოჯირითეები კი უმთავრესად გლეხები იყვნენ. ეს, რაღა თქმა უნდა, კეთდებოდა მაყურებელთა ინტერესის გასაღვივებლად).

საერთოდ, ურთიერთობა გურულებსა და შოუს სხვა მონაწილეებს შორის თბილი იყო. ყველაზე უფრო ჩვენებურები ბურებთან და ინდიელებთან მეგობრობდნენ. ამერიკული გაზეთი New York Daily Tribune 1901 წლის 14 აპრილს იუწყებოდა: `პრინც ლუკას ბრწყინვალე ჯირითი მთავარი სანახაობაა ბაფალო ბილის შოუსი. პრინცი ჩამოვიდა ბათუმიდან... იგი შოუს შეუერთდა 9 წლის წინათ. ლუკამ გვითხრა, რომ პრინცი მას თანამემამულეებმა შეარქვეს, ისევე როგორც ინდიელები არქმევენ თავის ბელადებს სახელებს, თუმცა იგი თავადი არ არის, მაგრამ ეს წოდება არავისთვის შურის საგანი არ გამხდარა... მთელ შოუში არ მოიძებნება მასზე უფრო ამაყი ადამიანი, მისი ყველაზე დიდი მეგობარია ინდიელთა ბელადი შავი მელია...”

გასაჭირში გურულები და ინდიელები ხშირად ეხმარებოდნენ ერთმანეთს. აი, რას წერს უცნობი გურული მოჯირითე: ,,ფილადელფიაში ჩევედით მეორეჯერ მოვხთი იქინე ბევრი ნაცნობები დამხთა. გავიცანი ერ გადაბრაწული ციცაი მერილუ... მე მანიკოს ვუძახდი ჩვენებურათ. გადმეკიდა ერ იტალიელი აი ჩემი ქალიაო მანიკომ უთხრა დამთავრდა ჩვენს შორის ყოლისფერი დამეთხუეო, მაშვინ მთლა გასკტა გულზე არ დიეთხუა მე გასუმ მე გაჭუმო უჩივის. რა ბიძია ყრუი ხომ არ ხარ არ უნდიხარ მეთქი ვუთხარი რაცხა მომაძახა იტალიურად. რას პრაწავ მაგ თვალებს მეთქი გამეიწია მომიქნია მუშტი და მომხთა თვალში ეგონა დავეცემოდი. ცალი თვალი დამეფსო მარა უცფათ ვდღლიზე და ვაყრევინე კპილები გამოენთო მისი აფხანიკები ბედად შოვის კაცები იყვენ ორი მექსიკელი და ინდიელი შეიქნა ნამეტარი ბდღვნაი ძლივს გაგვაშორეს”. მაგრამ იქვე აღნიშნავს: ,,ინდიელებს უყვართ ნამეტარი სმაი და ...ზოგიერთი ინდიელი რუსივითაა ეიმყრალებენ ვისკით პირს მთლა დაკარქავენ გონებას ნამეტარი გლახა თრობა იციენ...” სიფხიზლით მაინცდამაინც არც გურულები გამოირჩეოდნენ, ერთი ამერიკული გაზეთი აღწერს შემთხვევას, როდესაც დილაუთენია ცხრის ნახევარზე ვინმე მიულერის სალუნში იქ მყოფთ შიშის ზარი დასცა წითელი ღვინით გამომთვრალმა კაზაკმა. იგი ხანჯლით ემუქრებოდა მოქალაქეებს და სალუნიდან აგდებდა, მისი ამხანაგები ცდილობდნენ მის დამშვიდებას, მაგრამ ამაოდ. მოვიდა პოლიციელი და მთვრალი ხანჯლით მისკენაც გაიწია. იგი წაიყვანეს პოლიციაში და ელოდებოდნენ მის გამოფხიზლებას, რათა დაეკითხათ.

`...აქ გაიმართა დოღი კაზაკებს, ინდიელებს, მექსიკელებსა და არაბებს შორის, რომელიც ველური სტეპების მაცხოვრებელთა გამარჯვებით დასრულდა.~ (Minneapolis Journal 1896 წ. 15 სექტემბერი) წაგებისაგან გულმოსული ინდიელები ხშირად ჩხუბს იწყებდნენ გურულებთან, თუმცა ბოლოს ყველაფერი სუფრით მთავრდებოდა.

გურულებისა და ინდიელების მადის შესახებ წერდნენ, რომ მათ ქვა რომ გადააყლაპო, იმასაც მოინელებენო. ბაფალო ბილის შოუს მთავარი მზარეული ერთ საგაზეთო ინტერვიუში ამბობდა:,, ...ჩვენ ყოველდღე ვამზადებთ 800_დან 1000_მდე ბიფშტექსს... ო, ბიჭები ბიფშტექსის ნამდვილი მტრები არიან! კაზაკებს და ინდიელებს ხორცი უნდათ სამჯერ დღეში და ისინი მას ღებულობენ!”

შოუს უკლებლივ ყველა მონაწილე_ქაუბოი, ინდიელი, არაბი თუ მექსიკელი ჟურნალ_გაზეთებს უყვებოდა გამოგონილ, უმეტესწილად სისხლიან ისტორიებს საკუთარი თავის შესახებ, არც გურულები ჩამორჩებოდნენ მათ. სხვადასხვა გაზეთებისათვის მიცემულ ინტერვიუში ლუკა ჩხარტიშვილი სიამაყით ჰყვებოდა თუ როგორ მოკლა თავდაცვის მიზნით დონის კაზაკი, სხვადასხვა ვერსიაში მოკლულ მტერთა რიცხვიც იცვლებოდა ერთიდან ოცამდე.

გურულების და ინდიელების ურთიერთობის ყველაზე საინტერესო მაგალითი გაზეთმა შტ. St. Louis Daily Globe Democrat –მა დაბეჭდა (თავისუფალ დროს ისინი ერთად თამაშობდნენ ბანქოს, მაგიდის ჩოგბურთს და რა თქმა უნდა, სვამდნენ). მისი თქმით ამერიკაში შეიქმნა ყველაზე უცნაური გოლფ_კლუბი, რომელშიც გაერთიანებული იყო ფოუნი ბილის უაილდ უესთ შოუს 9 წევრი: ინდიელები, ფილიპინელები, იაპონელები, მექსიკელები და ამერიკელი ქაუბოები. კლუბის პრეზიდენტად კი არჩეულია პრინცი ლუკა. ასე რომ, გურული გლეხები და ამერიკელი აბორიგენები ერთად ეზიარნენ შოტლანდიელების მიერ შემოღებულ ამ არისტოკრატიულ სპორტს...

ამერიკაში ყოფნისას დაძმობილებისადმი მიძღვნილ დიდ სუფრაზე შევხვდი მონტანას შტატში მცხოვრებ ქროუს ინდიელთა ბელადს უილიამ ბიგ დეის, რომელიც ოჯახითურთ გვეწვია. ბევრი ვისაუბრეთ, ვაჩუქე ჩემი წიგნის ,,უაილდ უესთის მხედრები” ინგლისური ვარიანტი, ვაჩვენე სხვადასხვა ფოტოები; ერთ_ერთ მათგანზე, სადაც ინდიელები და გურულები არიან გამოსახულნი, მან ქროუს ინდიელი ,,ცეცხლოვანი დათვი” ამოიცნო. ბიგ დეიმ მითხრა რომ მის ბავშვობაში მონტანას შტატში, ვაიომინგის საზღვართან ახლოს, ცხოვრობდა ერთი წვერებიანი კაცი, რომელსაც ,,რაშენს” ანუ რუსს ეძახდნენ, სავარაუდოდ იგი უაილდ უესთ შოუში გამოდიოდა. ისიც მითხრა რომ მას გრძელი ხმალი ჰქონდაო. სამწუხაროდ ,,რაშენის” არც სახელი და არც გვარი არ იცოდა. მორიგი სადღეგრძელოს შემდეგ ბელადს ვუთხარი რომ ჩვენ ალბათ ნათესავები ვართ მეთქი (მხოლოდ მაშინ დაეტყო მის აუღელვებელ სახეს გაკვირვება), რადგან არსებობს ჰიპოტეზა, რომ უხსოვარ დროს ინდიელთა შორეული წინაპრები ამერიკის კონტინენტზე ზუსტად კავაკასიიდან გადასახლდნენ. აღმოჩნდა, რომ ინდიელებს ჩვენებურად უყვართ მწვანილი და მისალმებისას ერთმანეთს გამარჯვებას უსურვებენ...

ბოლოს ქართული ღვინით, ბიზონის სტეიკითა და ახლადშეძენილი ,,ნათესავით” კმაყოფილი ბელადი თბილად დაგვემშვიდობა.

 ირაკლი მახარაძე

 



 ახალი ამბები
  • "ვერავინ გაბედავს ჩოგოვაძეს შეახოცოს ხელი" - ზვიად კვაჭანტირაძეგავრცელებულ ინფორმაციას იმის შესახებ, რომ ტურიზმის დეპარტამენტის თავმჯდომარეს გიორგი ჩოგოვაძეს თანამდებობას ატოვებინებენ, სოციალურ ქსელში ეხმაურება საპარლამენტო უმრავლესობის წევრი ზვიად კვაჭანტირაძე: -გიორგი ჩოგოვაძემ ძალიან ბევრის, თითქმის შეუძლებელის გაკეთება შეძლო საქართველის ტურისტული პოტენციალის ასეთ დონეზე წარმოჩენისთვის და კიდევ ძალიან ბევრს შეძლებს მომავალშიც.. ვერავინ გაბედავს გიორგი ჩოგოვაძეს შეახოცოს ხელი საკუთარი შეცდომებისთვის და თუნდაც გოლგრილობისთვის.  ჩოგოვაძის მსგავსი უმაღლესი პროფესიონალები სჭირდება საქართველოს სწორედ!. - წელს კვჭანტირაძე. გიორგი ჩოგოვაძეს მხარდაჭერას საზოგადოებისთვის ცნობილი სახეები და ჟურნალისტებიც უცხადებენ. სოციალურ ქსელში ათობით პოსტია იმის შესახებ, რომ ჩოგოვაძის გაშვება ხელისუფლების ყველაზე დიდი შეცდომა იქნება. აღსანიშნავია, რომ ჩოგოვაძის გათავისუფლებას ამ დრომდე არ ადასტურებენ ეკონომიკის სამინისტროში. კომენტარს არ აკეთებს თქვად გიორგი ჩოგოვაძე, რომელსაც არსებული ინფორმაციით ჯემფესტის დაფინანსების გამო სთხოვენ პასუხს და ფესტივალის წარუმატებლობას მას ... ...
  • ნაღობილევში მომხდარი მკვლელობა გახსნილიაშინაგან საქმეთა სამინისტროს გურიის პოლიციის დეპარტამენტის თანამშრომლებმა, ჩატარებული საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, 1974 წელს დაბადებული ზ.გ. განზრახ მკვლელობის ბრალდებით დააკავეს. როგორც "გურია ნიუსს" შსს-ში განუცხადეს, გამოძიებამ დაადგინა, რომ ბრალდებულმა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მერიაში, საკუთარ საცხოვრებელ სახლში, ურთიერთშელაპარაკების ნიადაგზე, მასთან სტუმრად მყოფი, 1988 წელს დაბადებული ბ.ბ. სანადირო თოფიდან გასროლით სასიკვდილოდ დაჭრა და შემთხვევის ადგილიდან მიიმალა. დაჭრილი მამაკაცი გარდაიცვალა. სამართალდამცველებმა ბრალდებული მომხდარიდან მეორე დღეს დააკავეს. პოლიციამ დანაშაულის ჩადენის იარაღი ნივთმტკიცებად ამოიღო. დაკავებული ჩადენილ დანაშაულს აღიარებს. გამოძიება განზრახ მკვლელობის ფაქტზე მიმდინარეობს (საქართველოს სსკ-ს 108-ე მუხლით). ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ნაღობილევში 30 წლის, ქობულეთის მუნიციპალიტეტის მკვიდრი ბაჩი ბოლქვაძე მოკლეს. მკვლელობაში ეჭვმიტანილი ადგილობრივი მკვიდრი, 45 წლის ი ზ.გ-ა. მკვლელობა 14 აგვისტოს გამთენიისას ... ...
  • აფეთქების ხმა _ ბათუმში 4 საცხოვრებელი სახლი იწვისბათუმში, გენერალ აბაშიძის ქუჩაზე აფეთქების ხმა იყო. არსებული ინფორმაციით, შემთხვევის შედეგად არავინ დაშავებულა. ხანძრის გამომწვევი მიზეზი უცნობია. გავრცელებული ინფორმაციით, გაზგასამართი სადგური აფეთქდა. ადგილზე 4 სახლი იწვის. ხანძრის ლოკალიზებას ბათუმის სახანძრო-სამაშველო სამსახურის ბრიგადები ცდილობენ. შემთხვევის  ადგილზე იმყოფება სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ... ...
  • ოპოზიცია მმართველ გუნდთან შეხვედრაზე ერთობლივ განცხადებას ავრცელებსოპოზიციური პოლიტიკური პარტიები მმართველ გუნდთან კონსულტაციებზე განცხადებას ავრცელებენ, სადაც ნათქვამია, რომ საკონსტიტუციო რეფორმის პროცესში საარჩევნო საკითხებთან დაკავშირებით კონსენსუსის მისაღწევად მზად არიან ხელისუფლებასთან დიალოგისთვის. „2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებისათვის სრულად პროპორციულ საარჩევნო სისტემაზე გადასვლა, ქვეყანაში სრულფასოვანი საპარლამენტო მმართველობის შემოღებასთან ერთად, იყო ის პოლიტიკური მოცემულობა, რომლის პირობებშიც „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებამ გამოაცხადა საკონსტიტუციო ცვლილებებზე მუშაობის დაწყება საკონსტიტუციო კომისიის ფარგლებში. სწორედ ამ მოცემულობის შესაბამისად შეიმუშავა სახელმწიფო საკონსტიტუციო კომისიამ კონსტიტუციაში განსახორციელებელ ცვლილებათა პაკეტი, რომელიც  „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებამ ერთპიროვნულად და თვითნებურად შეცვალა კონსტიტუციური კანონპროექტის საპარლამენტო განხილვების დაწყებამდე ორიოდე დღით ადრე და პარლამენტში წარმოდგენილ დეპუტატთა მხოლოდ საკუთარი კონსტიტუციური უმრავლესობის ხმებით, ორი მოსმენით უკვე მიიღო კანონპროექტი იმ ახალი პოლიტიკური მოცემულობით, რომ 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნები ჩატარდება არსებული, შერეული (მაჟორიტარულ - პროპორციული) სისტემით, ხოლო მთლიანად პროპორციულ საარჩევნო სისტემაზე გადასვლა მოხდება 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნებისათვის.  თუ “ქართული ოცნების“ ხელისუფლებას მართლაც სურს საკონსტიტუციო ცვლილებების მაღალი ხარისხის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური თანხმობის პირობებში განხორციელება და შესაბამისად, მის მიერ ჩიხში შეყვანილი კონსტიტუციური რეფორმის გადარჩენა, ის უპირობოდ უნდა დაუბრუნდეს მის მიერვე შემოთავაზებულ თავდაპირველ პოლიტიკურ მოცემულობას, რომ 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნები ჩატარდება მთლიანად პროპორციული სისტემით."- ნათქვამია განცხადებაში. ოპოზიციის განცხადებით, საარჩევნო სისტემის ყველა სხვა კომპონენტთან დაკავშირებით (როგორებიცაა: საარჩევნო ბარიერი,საარჩევნო ბლოკები და სხვა),საქართველოს ოპოზიციური პოლიტიკური ძალები მზად ვართ „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებასთან მოლაპარაკებები ვაწარმოოთ სუფთა ფურცლიდან. განცხადებას ხელს აწერენ: „ახალი საქართველო“, „ევროპული საქართველო - მოძრაობა თავისუფლებისთვის“, „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“, „ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია“, „თავისუფალი დემოკრატები“, „მოძრაობა სახელმწიფო ხალხისთვის“, „სამოქალაქო ალიანსი თავისუფლებისთვის“ და „საქართველოს დემოკრატიული პარტია“. გუშინ საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერმა არჩილ თალაკვაძემ განაცხადა, რომ მმართველი გუნდი ყველა კვალიფიციურ ოპოზიციურ პარტიას მიმდინარე კვირაში შეკრებას და საკონსტიტუციო ცვლილებების გარშემო მსჯელობის განახლებას ... ...
  • გაირყულას კოშკის განახლება დაიწყო (R) საქართველოს  კულტურული  მემკვიდრეობის  დაცვის  ეროვნული  სააგენტოსა  და  თიბისი  ბანკის  მხარდაჭერით, არტ-ვილა  გარიყულას  "კოშკის"  აღდგენა  დაიწყო. პროექტის  მიზანია  არტ-ვილა  გარიყულას  ყველაზე  სახასიათო  არქიტექტურული  დეტალის  „კოშკის"  როტონდის  გამაგრება  და  მისიიატაკისა  და  რიკულებიანი  მოაჯირის  განახლება.  ამის შემდგომ,  როტონდას   თავდაპირველი  ფუნქცია  დაუბრუნდება  სასახლის  მფლობელი  და  მისი  დამპროექტებელი,  როგორც  ადგილობრივები  გადმოგვცემენ,  როტონდას  სანათურივით  იყენებდა  დაგანსაკუთრებულ,  საზეიმო  შემთხვევებში  შუქურასავით  ანათებდა. არტ-ვილა   გარიყულა,   წარსულში  ბოლგარკიაანთ   სასახელე,  სოფელ  გარიყულაში  პოლონური  წარმოშობის  თბილისელმა  სამოქალაქოინჟინერმა  ვასილი  ბოლგარსკიმ  ააშენა 1885 წელს. ბოლგარსკის შესახებ საკმაოდ  მწირი  ინფორმაცია  მოიპოვება  ეროვნულ  არქივში.  ცნობილია,  რომ  ის იყო  ჭრელი  აბანოს  კომუნიკაციების,  დღევანდელი  ეროვნული  გალერეისა  და  უკვე  აღარარსებული  სამხედრო  ტაძრის ინჟინერი. სოფელ  გარიყულაში  მას  ქონდა  საკმაოდ  დიდი  მეურნეობა,  რომელიც  მოიცავდა  მარანს  თავისი  საწნახელითა  და  ქვევრებით  (დღემდემოქმედია),  სამაცივრე მეურნეობას,  ვრცელ ვენახებს და საკონსერვო წარმოებას. გასაბჭოების შემდეგ, ბოლგარსკი გააკულაკეს. მოახდინეს მისი ქონების კონფისკაცია, სააგარაკო მამულში კი სკოლა პანსიონი გახსნეს. მოგვიანებით, შენობა სამხატვრო აკადემიას გადაეცა, მაგრამ საკმაოდ სწრაფად ისევ სახელმწიფოს გამგებლობაში გადავიდა. 80-იანწლებში გავერანებულ, ნახევრადდანგრეულ შენობაში სოფლელები თივას ინახავდნენ. ბოლგარსკიაანთ სასახლის ახალი ისტორია 2000 წელს დაიწყო, როცა თბილისელი მხატვრის, ყარამან ქუთათელაძის ინიციატივით, მოხდატერიტორიის დასუფთავება და ნაგებობის აღდგენა. ამ სამუშაოში, მოხალისეებად იყვნენ ჩართული თბილისის სახელმწიფო სამხატვროაკადემიის სტუდენტები, ქართველი და უცხოელი არქიტექტორები. ნახევრადდანგრეულმა ბოლგარსკიაანთ სასახლემ ახალი ფუნქციაშეიძინა - გარდაიქმნა ხელოვნების რეგიონულ ცენტრად, სადაც , 2000 წლიდან მოყოლებული, უამრავი საინტერესო წამოწყებახორციელდება. დღეს, შენობა ეროვნული მნიშვნელობის არქიტექტურის ძეგლია. ყველა სამუშაო, დაკავშირებული შენობის აღდგენასთან, ტარდებაკულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს მონიტორინგის ქვეშ, არტ-ვილა გარიყულასა და მისი ფესტივალის - Fest I Nova-ს ტრადიციული სპონსორის - თიბისი ბანკის მხარდაჭერით. როტონდა ბოლგარსკიაანთ სასახლის სიმბოლოა. თავის დროზე, ვასილი ბოლგარსკის იქ დამონტაჟებული ჰქონდა სანათური, რომელიცსოფლის თითქმის ყველა ნაწილიდან, შუქურასავით ჩანდა. დღესდღეობით, როტონდა მოითხოვს გამაგრებას, რიკულებიანი ხის მოაჯირისა და იატაკის შეცვლას. ესა არის ის მინიმუმი, რაცსასახლის ამ სახასიათო არქიტექტურული დეტალის წესრიგში მოყვანას სჭირდება საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ეროვნული სააგენტოს სპეციალისტებმა უკვე დაიწყეს რესტავრაციის პროექტზე მუშაობა, რომლის დასასრულს, სააგენტოსთან შეთანხმებით, მოაჯირების, კიბეებისა და იატაკის გამოცვლა დაიწყება...  ... ...

არქივი

ზაფრანი

ყველაზე სახიფათო ხე მსოფლიოში

მანცინელას ხე, ან როგორც მას...

რას წარმოადგენს ცრემლი

ჯანმრთელი თვალი 6–7 ცრემლს შეიცავს....

ლამაზი ქალები და ასტროლოგია

ჩვენი დაბადების თარიღი, ასევე, ზოდიაქო...

საქორწილო ტრადიციები

ესპანეთის ქალაქ მაფალდაში არის ასეთი...

შოკოლადის ისტორია

1519 წლის ნოემბერში, როდესაც ესპანელი...
კარმიდამო ჩემი

რა უნდა ვიცოდეთ ციანიდის შესახებ მცენარეთა დაცვის საქმეში

ბოლო პერიოდში, ციანიდის ირგვლივ საქართველოში...

როგორ ვიმოქმედოთ ფუტკრის ღალიანობის დასასრულს

აგვისტოსა და სექტემბერში მთავრდება ფუტკრის...

როგორ ვკვებოთ ზაფხულში შინაური ფრინველები

შინაურ, კვერცხისმდებელ ფრინველს რომ მარცვლეულით...

ტყემლის მოდუღების ძველებური წესი

მოსახარშად დადგმულ ტყემალს აუცილებლად ჩააყოლებდნენ...

ჟოლოს ყვავილისა და ნაყოფის სიკეთე ხალხურ მედიცინაში

ჟოლოს გამოყენება, როგორც სამკურნალო, ისე...

ნივრის უნიკალური ნაყენი თავის ტკივილის საწინააღმდეგოდ

ნივრის უთვალავი სიკეთეებიდან, ქრონიკული თავის...

როგორ დავამყნოთ ციტრუსი

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, პრივატიზაციით...

ზაფხული და მორწყვის თავისებურება

მცენარის განვითარებისთვის, ერთწლოვანია იგი თუ...

ნიადაგის სტრუქტურის გაუმჯობესება სიდერატებით (მწვანე სასუქი)

სიდერატების თესვა ყველაზე შედეგიანია 15...

ნამცხვარი "იმპერატორი"

ჭიქანახევარი შაქარი და ვანილი დავუმატოთ...