ქართველი ყაჩაღი ქალი, რომლითაც უცხოური პრესა დაინტერესდა

ისტორია

ქართველი ყაჩაღი ქალი, რომლითაც უცხოური პრესა დაინტერესდა

22 თებ. 2019, 15:03:49

“გურია ნიუსის” მკითხველს რამდენიმე წლის წინ მეგრელი ყაჩაღი ქალის, ბარბარა დანელიას შესახებ პატარა ცნობა მივაწოდეთ (2016, 2 სექტემბერი). ახლა კი უფრო ვრცელ წერილს გთავაზობთ.

ამერიკელი ყაჩაღები საქვეყნოდაა ცნობილი - ამას მრავალი ფაქტორი უწყობდა ხელს: ძლიერი ქვეყანა, რომლისკენაც მთელი მსოფლიოს ყურადღება იყო მიპყრობილი (დღემდე ასეა), მთელ მსოფლიოში გავრცელებული ამერიკული ბულვარული რომანები ბანდიტებსა და ველური დასავლეთის გმირების შესახებ, ბაფალო ბილ ქოუდის ველური დასავლეთის შოუ, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა ბანდიტის და ქაუბოის რომანტიულ იმიჯს, დანარჩენი კი კინემატოგრაფმა გააკეთა. შედარებისათვის, ავსტრალიელებსაც ჰყავდათ განთქმული ყაჩაღები (ნედ ქელი, ,,ცოფიანი ძაღლი” მორგანი, ბენ ჰოლი და სხვები), მაგრამ ინფორმაციის და რეკლამის ნაკლებობის გამო ისინი მხოლიდ საკუთარ სამშობლოში იყვნენ ცნობილნი.

ქართველი ყაჩაღების, ბანდიტებისა და ტერორისტების შესახებ, რომლებიც თავისი თავგადასავლებით არაფრით ჩამოუვარდებიან, თუ არა ჯაბნიან კიდევაც, ამერიკელ და ავსტრალიელ თანამოძმეებს, თითქმის არავინ არაფერი იცის. ზოგიერთი გამონაკლისის გარდა - ალბათ პირველი ქართველი ყაჩაღი, რომლითაც უცხოური პრესა დაინტერესდა იყო ბარბარა დანელია 

1898 წლის 16 ოქტომბრის ,,ნიუ იორკ თაიმსმა” სტატია მიუძღვნა მეგრელ ყაჩაღ ქალს ბარბარა დანელიას, რომელიც თურმე შიშის ზარს სცემდა არა მარტო სამეგრელოს, არამედ იმერეთსაც. იმ ხანებში, ⅩXI-XⅨ საუკუნის მიწურულს, გურიაში ფირალური მოძრაობა დროებით ჩაწყნარდა, მეზობელ რეგიონებში კი, ამერიკული გაზეთის მიხედვით, სისხლიანი ძარცვა_გლეჯა მიმდინარეობდა. დანელია აღწერილია, როგორც უბადლო ცხენოსანი და ჩუბინი, რომელიც რუსულ ვერცხლის მონეტას, ,,რომელიც ჩვენი ექვსი პენსის მონეტაზე უფრო მცირეა”, შორი მანძილიდან ახვედრებდა ტყვიას. ამასვე ადასტურებს ქართული ,,ცნობის ფურცელი” (1898, 706): ,,ცხენზე ჯდომა იცოდა საოცარი, იარაღსაც ხმარობდა როგორც კარგი მეომარი... მისი ბღვრიალა თვალები უნებლიედ კაცს შეაშინებდა”.

,,ნიუ იორკ თაიმსის” და სხვა უცხოური გაზეთების მიერ ის გამოყვანილია ნამდვილ ,,რობინ ჰუდად”, რომელიც თურმე კაცის ტანსაცმელში გამოწყობილი მხოლოდ მდიდრებს ძარცვავდა. ,,ღარიბ მოგზაურებს არავითარი საშიშროება არ ელით ბარბარასაგან, _ წერდა გაზეთი _ რადგან ის ძალიან ხელგაშლილი და გულკეთილია”. ქართული გაზეთი ,,ცნობის ფურცელი” (1898, # 623) კი მას აუგად მოიხსენიებს, როგორც ყაჩაღს, რომელიც ,,თითქმის ათ წელიწადზე მეტია... ქურდობს და ყაჩაღობს... რამდენი თავმომწონე ყმაწვილები ჩამოუხტუნებია ცხენიდან და გაუძარცვავს, რამდენი ავქალობა ჩაუდენია და სასამართლოებში ჰქონია საქმე, მაგრამ ყოველთვის გამომძვრალა.”

გაზეთი The Philipsburg Mail (1899) ბარბარა დანელიას ადარებდა ცნობილს ამერიკელ ყაჩაღ ქალბატონს დორა კოქსს - ,,ყველაზე ცნობილ კანონგარეშე ქალს, რომელსაც უცხოვრია ოკლაჰომაში”. (Re-Dressing America’s Frontier Past By Peter Boag)  საინტერესოა, რომ კოქსის და დანელიას ბიოგრაფიები წააგავენ ერთნანეთს თავზეხელაღებული და საოცარი თავგადასავლებით: ისინი ერთი და იმავე წლებში ,,მოღვაწეობდნენ”. ორივე ატარებდა კაცის სამოსს, ძარცვავდა მგზავრებს, იპარავდა ცხენებს და ციხიდან იყო რამდენჯერმე გამოქცეული. ერთხელ როცა ციხეში ისხდნენ, დანელიამ და კოქსმაც, თავი შეაყვარეს ციხის დარაჯებს და მათი საშუალებით დააღწიეს საპყრობილეს. ერთმა უცხოურმა გაზეთმა მას Bandit Queen ბანდიტი - დედოფალი - შეარქვა და სწორედ ასე ეძახდნენ სახელგანთქმულ ბანდიტ ქალს ბელ სტარს და ზოგიერთ სხვა ყაჩაღ ქალბატონს ამერიკის  ,,ველურ” დასავლეთში.

თურმე ძარცვისას დანელია თავაზიანად ექცეოდა მსხვერპლს, ყოფილა შემთხვევა ღვინოსც კი შეუთავაზებია. თუმცა მას ხელი სისხლში ჰქონია გასვრილი: ერთხელ მას დაედევნა პოლიციელი ერისთავი, რომელთანაც შეტაკება მოსვლია და ეს უკანასკნელი დაღუპულა.

როგორც წესი ყაჩაღის დასასრული ეს ძალადობრივი სიკვდილია სახრჩობელაზე ან ტყვიით. ასევე დასრულდა,,ლომ-კაცა-ქალი” ბარბარა დანელიას ცხოვრება, რომელიც იმ დროს იქნებოდა 35-40 წლის, შვილების პატრონი: ,,საბრალო საქურდლად წასულა, მაგრამ გაუგეს და მოკლეს.” თურმე ის იძახდა, რომ ,,მე უნდა მოვკვდე ვაჟკაცურადო, გამგმირავს ოდესმე თოფ-ხმალ-ხანჯალი და მოულოდნელად შეიტყობს ყველა ჩემს სიკვდილსო”, რაც აღსრულდა კიდევაც.




 ახალი ამბები
  • მე-17 დღეა, უშედეგოდ ეძებენ 13 წლის მოზარდსუკვე მე-17 დღეა, უშედეგოდ ეძებენ მესტიაში,სოფელ ლენჯერში დაკარგულ 13 წლის მოზარდს. ილია ფილფანის სამძებრო ღონისძიებებში ჩართულია 80-მდე მაშველი და ერთი ვერტმფრენი. შეგახსენებთ, რომ ილია ფილფანი სახლიდან 18 ივლისს გავიდა და მას შემდეგ არ დაბრუნებულა. შსს-მ ფაქტზე გამოძიება სსკ-ის 143-ე მუხლით დაიწყო,რაც თავისუფლების უკანონო აღკვეთას ... ...
  • კოლეჯ „ჰორიზონტში" საშემოდგომო მიღება მიმდინარეობსკოლეჯ „ჰორიზონტ“-ში საშემოდგომო მიღება მიმდინარეობს. პროფესიული განათლების მიღების მსურველებს შესაძლებლობა აქვთ დაეუფლონ შრომის ბაზარზე მოთხოვნად შემდეგ პროფესიებს: ელექტროობა, თმის მომსახურება, კულინარიის ხელოვნება, სამკერვალო წარმოება, სკოლამდელი აღზრდა (მისანიჭებელი კვალიფიკაცია - უმაღლესი პროფესიული კვალიფიკაცია სკოლამდელ აღზრდაში), ბუღალტრული აღრიცხვა (მისანიჭებელი კვალიფიკაცია - უმაღლესი პროფესიული კვალიფიკაცია ბუღალტრულ აღრიცხვაში). პროფესიულ განათლებაში  მიმდინარე რეფორმის ფარგლებში, საშემოდგომო მიღებიდან, კოლეჯი „ჰორიზონტი“ ინტეგრირებული პროგრამების განხორციელებით, სწავლების ახალ შესაძლებლობას სთავაზობს საბაზო განათლების მქონე პირებს. აღნიშნულ პროგრამებზე სწავლის დასრულების შემდეგ, კურსდამთავრებულები სრული ზოგადი განათლების ატესტატთან გათანაბრებულ დიპლომს მიიღებენ, რაც მისცემთ შესაძლებლობას, სურვილის შემთხვევაში სწავლა განაგრძონ უმაღლეს სასწავლებლებში. 2020 წლის მიღებაზე, კოლეჯი შემდეგ ინტეგრირებულ პროგრამებზე სწავლებას სთავაზობს სტუდენტებს: ელექტროობა, რესტორნის მომსახურება, კომპიუტერული ქსელები და სისტემები. კოლეჯი „ჰორიზონტი“ 2020 წლის შემოდგომას უამრავი სიახლით ხვდება, მათ შორის ახალი ინტეგრირებული და V დონის პროფესიული პროგრამებით. კოლეჯში ყოველწლიურად 300-მდე სტუდენტი სწავლობს, კურსდამთავრებულთა დასაქმების საშუალო მაჩვენებელი 77%-ს შეადგენს. საშემოდგომო მიღებაზე რეგისტრაცია III, ინტეგრირებულ (IV) და V დონის პროგრამებზე 10 აგვისტომდე გაგრძელდება. სწავლის მსურველებს, ასევე, შესაძლებლობა აქვთ გაიარონ ელექტრონული რეგისტრაცია ვებგვერდზე https://vet.emis.ge/#/. სწავლა სრულად ფინანსდება სახელმწიფოს მიერ. ... ...
  • წელს ბახმაროში დოღი არ ჩატარდებაწელს, ბახმაროში ფერისცვალების დღესასწაულზე ტრადიციული დოღი არ ჩატარდება, _ ამის შესახებ განცხადებას ჩოხატაურის მერია ავრცელებს. "კორონავირუსის გავრცელების მაქსიმალური პრევენციისთვის, უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს რეკომენდაციის შესაბამისად, ბახმაროში დოღი არ ჩატარდება. იმედს გამოვთქვამთ, მომდევნო წელს ქვეყანაში იქნება ისეთი ეპიდემიოლოგიური ვითარება, რომ შესაძლებელი გახდება ბახმაროში ტრადიციული დოღის და სახალხო დღესასწაული გამართვა", _ ნათქვამია მერიის ... ...
  • ავტოსაგზაო შემთხვევა ჩოხატაურში _ დაღუპულია ერთი პიროვნებაავტოსაგზაო შემთხვევა მოხდა ჩოხატაურში, ავტომანქანა, რომელსაც რ. ბ. მართავდა, ხეს შეეჯახა. მძღოლი ადგილზე გარდაიცვალა. როგორც "გურია ნიუსისთვის" ხდება ცნობილი, სატვირტო მიკროავტობუსი, ჩოხატაური-ოზურგეთის ცენტრალურ გზაზე, კონკრეტულად კი, სოფელ გორაბერეჟოულთან, მოცურდა და ხეს შეეჯახა. საქმეზე შსს-მ გამოძიება უკვე დაიწყო. უწყების ცნობით, გამოძიება 276-ე მუხლის მე-6 ნაწილით ... ...
  • როგორი ამინდია მოსალოდნელი უახლოეს დღეებში- გაფრთხილება ამინდის შესახებგარემოს ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, 3 აგვისტოს, დღის მეორე ნახევრიდან საქართველოს ტერიტორიის უმეტეს ნაწილზე გამოიდარებს. 9 აგვისტომდე მხოლოდ ცალკეულ რაიონში შესაძლოა მცირე ხანმოკლე წვიმა აღინიშნოს. ჰაერის ტემპერატურა დაბლობსა და ბარში 4 - 6 აგვისტოს +27, +32 გრადუსი იქნება, ხოლო 7 - 8 აგვისტოს +30, +35 გრადუსამდე მოიმატებს. თბილისში უმეტესად უნალექო ამინდია მოსალოდნელი. ჰაერის ტემპერატურა 4 – 6 აგვისტოს +29, +31 გრადუსი იქნება, ხოლო 7 – 8 აგვისტოს +32, +34 გრადუსამდე ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ რამდენად ფართოა შენი ცოდნის არეალი

მე-20 საუკუნის რომელი პოლიტიკური მოღვაწე...

ტესტი _ იცნობ თუ არა ქართულ მხატვრობას?

გამოიცანი, ვისია ეს ნახატი

ტესტი _ რა არის გამოსახული ამ ისტორიულ ფოტოზე?

ისრაელის მიერ პალესტინის დაბომბვა თუ...

ტესტი _ რა გახსოვს სკოლიდან?

გამოქვაბულში ქვევიდან ზევით აღმართულ წარმონაქმნებს...

ტესტი _ შენ და საქართველოს ისტორია

საქართველოს რომელი მეფე დასაჯეს სიკვდილით...

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...