“ნურავინ დაიკვეხნის, კაცს ეროვნების მიხედვით არ ვასხვავებო”

ისტორია

“ნურავინ დაიკვეხნის, კაცს ეროვნების მიხედვით არ ვასხვავებო”

2018 სექ 10 12:48:21

სხვა ქალაქებისაგან განსხვავებით თბილისი ყოველთვის ერთი თვისებით გამოირჩეოდა - საქართველოს დედაქალაქში ერთმანეთის გვერდით არაერთი ეროვნების ხალხი ცხოვრობდა. მიღებულია აზრი, რომ ჩვენში ნაციონალური შუღლი უცხო გახლდათ და თანდათან დავიწყების გზაზე დამდგარ იტალიურ ეზოებში მობინადრე ადამიანებს ერთმანეთთან განსაკუთრებული ურთიერთობები აკავშირებდათ.

ჩემი უფროსი კოლეგა, ბატონი ნოდარი ნამდვილი თბილისელი გახლავთ. ამ ქალაქისათვის დამახასიათებელი ტრადიციები და სხვადასხვა ეროვნებებს შორის არსებული ურთიერთობები მისთვის უცხო არ არის. ბატონ ნოდარს რამდენიმე დღის წინ წარსულის გასახსენებლად ვეწვიე და თავდაპირველად თბილისური იტალიური ეზოს ფენომენით დავინტერესდი.

- ხშირად გამიგია, წინათ თბილისში ერთ იტალიურ ეზოში ათამდე ეროვნების მეზობლები ვცხოვრობდით და ერთმანეთს სულში ვიძვრენდითო. წინათაც თბილისში ვცხოვრობდი და ახლაც, და ასეთი რამ არ შემიმჩნევია, თუმცა ამხანაგებში სომხებიც მერივნენ, ებრაელებიც და რუსებიც. ნურავინ დაიკვეხნის, კაცს ეროვნების მიხედვით არ ვასხვავებო. გინდა თუ არა, ძვალსა და რბილში გაქვს გამჯდარი შენი ეროვნულობა, სხვა საქმეა, რომ არ იმჩნევ.

ბატონმა ნოდარმა თბილისში მცხოვრები სხვადასხვა ეროვნების წარმომადგენლებთან დაკავშირებით რამდენიმე საინტერესო ისტორია გაიხსენა. ერთი თხოვნაც გადმომცა - თუ ამ ამბებს დღის სინათლეზე გამოიტან ჩემი ნამდვილი ვინაობა არ ახსენოო. თავის დროზე ცნობილ ჟურნალისტს ამ თხოვნას ვუსრულებ და მკითხველებს ბატონი ნოდარის სახელით წარვუდგენ. საკუთარი ვინაობის დამალვა კი იმ ფაქტმა გადააწყვეტინა, რომ “ინტერნაციონალური” ავტორიტეტის მიუხედავად, თბილისში მცხოვრები სხვადასხვა ეროვნებების წარმომადგენლებს ერთმანეთთან იდეალური ურთიერთობა ნამდვილად არ ჰქონიათ.

ბავშვობა და მეზობელი ლოვა არაქელოვი

გაგიკვირდებათ და ერთი პიროვნება გუშინდელი დღესავით მახსოვს. მამაჩემის უახლოესი ფრონტელი მეგობარი, ოპერის მომღერალი ლოვა არაქელოვი, სომეხი იყო და ერთი ხანობა სქელი მინის ჩარჩოში ჩასმული მისი სურათი კამოდის თავზეც კი გვედგა. ამავე დროს, როდესაც ჩვენი “დინამო” ერევნის გუნდს ეთამაშებოდა, დილიდან იწყებდა ისეთ სამზადისს, გეგონებოდა, ომში მიდისო. ექვს საათზე უკვე ჰანტელები ეჭირა ხელში და ისე ხვნეშოდა, იფიქრებდი, ცემენტის ტომრებს ეზიდებაო. მერე, ჯერ ერთი ჰანტელი დაუვარდებოდა იატაკზე, მერე – მეორე, და ეს ხნეშა და ბრახა-ბრუხი იმის ნიშანი იყო, რომ მე და ჩემი ძმაც უნდა წამოვმხტარიყავით ფეხზე. ალბათ მიხვდით, ბატონმა ლოვამ “არარატის” განსაკუთრებული “სიყვარულით” და საკუთარი ჰანტელებით ჩემს მეხსიერებაში სამუდამო ადგილი დაიკავა.

დინამო” – “არარატისდაპირისპირება

- რაც შეეხება “დინამო” -“არარატს”, ამ აჟიოტაჟს ჩემს მაგალითზე აგიწერთ. სტადიონზე მეგობართან, მამამისთან და მის ძმასთან ერთად მივდიოდი. მეგობრის მამა რატომღაც “დინამოს” ბომბარდირს, კალოევს ვერ იტანდა. არ ვიცი იმიტომ რომ ოსი იყო, თუ იმიტომ, რომ მისი საფიცარი მიშა მესხის ჩაწოდებული ბურთები “მუქთად” გაჰქონდა. უშუალოდ ჩვენი ადგილების გვერდით, ქვის კიბეზე ისხდნენ კალოევის პლეხანოველი ძმის – ლეოს მეგობრები, რომლებსაც უბილეთოდ უშვებდნენ და უბატონოდ ხმას ვერავინ სცემდა. ბალერინა – ჯანდაბას, მაგრამ სულ იმის შიშში ვიყავით კალოევი არ შეეკურთხებინა – მაშინ უსიამოვნება არ აგვცდებოდა.

დაიწყებოდა თუ არა თამაში, საკმარისი იყო მოედნის ცენტრში ვინმეს მხარი გაეკრა მიშა მესხისათვის, რომ მეგობრის მამა უკვე ფეხზე იყო წამომხტარი “პენალ-პენალის” ყვირილით, ხოლო რაკი მსაჯი 11-მეტრიანს არ ნიშნავდა, მეორე იარუსიდან მოედანზე მიაწვდენდა ხმას – “სუდია-დაშნაკცუცუნ!”. ბევრჯერ გაგვიშველებია, უფრო მეტჯერ კი ჩვენც მიგვიღია მონაწილეობა დანარჩენ ათობით მაყურებელთან ერთად ლოკალური ეთნოსშორისი კონფლიქტის არაპოლიტიკურ გადაწყვეტაში, ჰაოსიანთა და ქართველოსიანთა შორის რომ ატყდებოდა ხოლმე ერთ-ერთი ცენტრალური გაზეთის (მეგობრის მამა იქ მუშაობდა) ჩხუბისთავა პარტკომის გამოისობით. არადა, ამ რუსული გაზეთის რედაქციაში, სადაც ქართველებთან ერთად სომხები, ებრაელები და ოსები მუშაობდნენ, გადაყოლილი იყო თავის არაქართველ თანამშრომლებზე, სულში იძვრენდა და ხშირად პატიჟებდა სახლში. მიდი და გაიგე რამე!

ებრაელი ნოდარი

- გაგონილი მქონდა, რომ ებრაელები ქრისტიანების სისხლს უშვრებოდნენ მაცაში. თუ მართალი გინდათ, მოზრდილთა უმრავლესობას დღესაც ასე ჰგონია, ოღონდ დელიკატურად არ იმჩნევენ და თავი მოაქვთ, ქართველები ერთადერთი ერი ვართ, ვინც ებრაელებს არ არბევდაო. თითქოს, ებრაელები იმისთვის ყოფილან გაჩენილი, რომ არბიო და აწიოკო. ჩვენ თურმე ისე კარგები ვართ, რომ ამისაგან ყოველთვის თავს ვიკავებდით.

ებრაელებს შორის არაერთი ახლობელი მყავდა. მათ შორის განსაკუთრებით ნოდარი მახსენდება, იშვიათი გულის ბიჭი. როდესაც დაბადების დღეზე დავადგებოდით ხოლმე 5-6 კაცი ერთად, ფანჯარასთან გველოდებოდა წინასწარ გამზადებული საჩუქრით – პერგამენტის ქაღალდში ლამაზად გახვეული ბროლის ვაზით ან ტრადიციული “ბანბანერკით” და შამპანურებით, და იქიდან გადმოგვაწვდიდა, მერე კი კიბეზე ჩამოირბენდა და კართან დაგვხვდებოდა, რათა თავისიანებისთვის ეჩვენებინა, როგორი ხელგაშლილი და ყურადღებიანი ამხანაგები ჰყავდა. “რად გინდოდათ, რაზე წუხდებოდითო”, გვეტყოდა ხოლმე მამამისის გასაგონად. ამავე დროს, როდესაც ნოდარის უმცროსი და ქართველზე გათხოვდა, ორივე მხარე – ებრაელობაც და ქართველობაც თავს იკლავდა და სანამ ერთმანეთს არ დააცილეს, ვერ მოისვენეს.

რუსის ბიჭუნა და პაატა სააკაძე

- დიდი სამამულო ომის დროს, რომელსაც 300 ათასი კაცით დაცოტავებული ჩვენი საზოგადოების მნიშვნელოვანი ნაწილი სამამულოდ არ აღითქვამდა, ხელისუფლებამ გადაწყვიტა, ხალხის პატრიოტული გრძნობების გასაღვივებლად ეკრანზე გაეცოცხლებინა ქართველ გმირთა დავიწყებული სახეები.

“გიორგი სააკაძის” გადაღებისას, ერთ-ერთ სცენაში, სხვა რეკვიზიტთან ერთად, პატარა ბავშვი დასჭირვებიათ, თოთო პაატა რომ განესახიერებინა. სასწრაფოდ უფრენიათ კაცი ბაგა-ბაღში, ყველაზე ახლოს რომ იყო კინოსტუდიასთან. საბავშვო დაწესებულების გამგეს, როგორც ირკვევა, მაღალი ეროვნული თვითშეგნებით აღსავსე ქალბატონს, კატეგორიულად განუცხადებია: ქართველ ბავშვს ცოცხალი თავით არ გაგატანთ, გამიცივებთ ან ფილტვების ანთებას დამართებთ, ათჩვილიან ჯგუფში ერთი რუსი ბაღანე მყავს, და თუ გინდათ, იმას მოგცემთ, რუსები მაინც ბევრნი არიანო.

ასე მოხვდა იმ ხანად ჩემი ერთი წლის რუსი ეროვნების ნაცნობი გადასაღებ მოედანზე. მართალია არ გაუცივებიათ, მაგრამ მხოლოდ გვიან ღამით დაუბრუნებიათ უკან გულგახეთქილი მშობლებისათვის, რომლებსაც ერთი მხრივ, ესმოდათ, რომ ხელოვნება მსხვერპლს მოითხოვს, მაგრამ, მეორე მხრივ ვერ გაეგოთ, რატომ უნდა გაეღო ეს მსხვერპლი მაინცდამაინც მათ ოჯახს.

სანამ მამულიშვილად ჩამოყალიბდებოდა, ამ ჩემს ახლობელს რამდენიმე ათასჯერ ჰქონდა მოსმენილი თავისი დეციმაციის ისტორია – როგორ გამოარჩიეს პატარაობისას ათ ბავშვში ეროვნული ნიშნის მიხედვით და როგორ გაწირეს ფილტვების ანთებისათვის. თბილისში დაბადებულმა და გაზრდილმა ამ პიროვნებამ, სკოლის დამთავრების შემდეგ დაჰკრა ფეხი რუსეთში და აქეთ მოხედვაც აღარ უნდა, მხოლოდ გასვენებაზე თუ ჩამოვა ხოლმე.

მისი ბაგა-ბაღიდან მოტაცებისა და ძალით გამსახიობების ამბავი პირველად რომ მოვისმინე, ისეთი სიცილი ამივარდა, ძლივს მომაბრუნეს. მაგრამ მერე, ანალოგიურ სიტუაციაში საკუთარი თავი რომ წარმოვიდგინე, შემრცხვა: მე რომ პატარა ვყოფილიყავი და დედაჩემის და მამაჩემის დაუკითხავად ასე გუდურასავით გავექანებინე ვინმეს, ვთქვათ, სკანდერბეგის შვილის ეპიზოდური როლის სათამაშოდ, ცალკე ალბანელები შემჯავრდებოდნენ და ცალკე – აკაკი ხორავა, გიორგი სააკაძის შემდეგ ალბანეთის ეროვნული გმირი, გეორგ კასტრიოიტ სკანდერბეგი რომ განასახიერა წინა საუკუნის 50-იანი წლების ქართულ-ალბანურ ფილმში.




 ახალი ამბები
  • თეიმურაზ გურჯისტანი: ჩემთვის საქართველო არის ქალის პატივისცემა და ვაჟკაცურად მოქცევა (R)"როგორც იცით, გასულ კვირას, მე, დედაჩემმა და ჩემმა დამ სიცოცხლის მოსპობის მუქარა მივიღეთ. ამ მუქარის მიუხედავად და კიდევ უფრო ამ მუქარის გამო, გადავწყვიტე, რომ ჩამოვსულიყავი თბილისში, იმიტომ, რომ ეს არის ჩემი მოვალეობა, როგორც შვილი და როგორც ქართველი კაცი, რომ ვიყო დედაჩემთან და დედაჩემი დავიცვა. ეს არის ჩემი გაგება, თუ რა არის საქართველო. ჩემთვის საქართველო არის ქალის პატივისცემა და ვაჟკაცურად მოქცევა", _ აცხადებს პრეზიდენტობის კანდიდატის, სალომე ზურაბიშვილის შვილი თეიმურაზ გურჯისტანი. მისივე თქმით, სწორედ ამის გამო საქართველოში არჩევნებამდე დარჩება: "ამის გამო, არჩევნებამდე ვიქნები და არჩევნებამდე დავრჩები, იმიტომ, რომ ეს არ არის ნორმალური არჩევანი, ეს არის ბრძოლა, ეს არის ბრძოლა. რომ ის საბჭოთა წარსული არ დაბრუნდეს, ეს არის ჩვენი ბრძოლა, რომ მომავალი, ევროპის მომავალი ავირჩიოთ და ჩვენ ერთად, თქვენთან ერთად, საქართველოს მოსახლეობასთან ვიქნებით და თავისუფლად, ერთად დავიცავთ ჩვენ თავისუფლებას და საქართველო გაიმარჯვებს", _ ამბობს ... ...
  • „არსებობს კითხვის ნიშნები“_სახალხო დამცველი არჩევნების მეორე ტურის თარიღზესაპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურის თარიღს ოპოზიცია ასაჩივრებს, სახალხო დამცველი კი კითხვის ნიშნებზე საუბრობს. ნინო ლომჯარიას  განცხადებით:„კანონში არსებობს ცალსახა ჩანაწერი კენჭისყრის დღის ვადასთან და მიმდინარეობასთან დაკავშირებით,  ამიტომ ნამდვილად არსებობს კითხვის ნიშნები“. სახალხო დამცველი ასევე აღნიშნავს, რომ მნიშვნელოვანია, სასამართლომ განმარტოს აღნიშნული გადაწყვეტილება. ცნობისთვის, ცესკომ საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტური 28 ნოემბერს, ოთხშაბათ დღეს დანიშნა და უქმე დღედ ... ...
  • განზრახ მკვლელობის მცდელობისთვის ბრალდებულს სასამართლომ 8 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯათელავის რაიონულმა სასამართლომ სრულად გაიზიარა პროკურატურის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და განზრახ მკვლელობის მცდელობისთვის ბრალდებული გ.ა.  დამნაშავედ ცნო. ამის შესახებ ინფორმაციას საქართველოს პროკურატურა ავრცელებს. „სასამართლო პროცესზე გამოკვლეული მტკიცებულებებით დადგინდა, რომ 2018 წლის 20 მაისს, ქალაქ თელავში, ერთ-ერთ სასაფლაოს ტერიტორიაზე გ.ა-ს შელაპარაკება მოუხდა გ.ბ.-სთან, რა დროსაც  შურისძიების მოტივით, განზრახ მოკვლის მიზნით, დანით თავის, წელისა და გულმკერდის არეში სიცოცხლისთვის სახიფათო, მძიმე ხარისხის სამი ჭრილობა მიაყენა და შემთხვევის ადგილიდან მიიმალა. დროული სამედიცინო ჩარევის შედეგად  გ.ბ-ს სიცოცხლის შენარჩუნება მოხერხდა. სამართალდამცველებმა გ.ა. 2018 წლის 20 მაისს  თელავში, საკუთარ საცხოვრებელ სახლში დააკავეს. მას ბრალდება  სისხლის სამართლის კოდექსის 19,108 მუხლით (განზრახ მკვლელობის მცდელობა) წარედგინა და აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა. თელავის რაიონულმა სასამართლომ გ.ა დამნაშავედ ცნო წარდგენილ ბრალდებაში და სასჯელის სახედ და ზომად 8 წლით  თავისუფლების აღკვეთა განუსაზღვრა“,_ნათქვამია პროკურატურის მიერ გავრცელებულ ... ...
  • “ბანერზე მაცხოვრის სურათიც რომ გააკრან, საზოგადოებას ხმის მიცემას ვერ აიძულებენ“ _ სოსო ცინცაძესაპრეზიდენტო არჩევნებთან დაკავშირებით “გურია ნიუსი“ პოლიტიკის ექსპერტს სოსო ცინცაძეს ესაუბრა. _ ბატონო სოსო, საზოგადოების გარკვეული ნაწილი თვლის, რომ მმართველმა პარტიამ სალომე ზურაბიშვილი გადამალა. ბილბორდებზე პარტიის ლიდერთა სურათების გამოჩენის შემდეგ აღნიშნულზე საუბარი კიდევ უფრო გააქტიურდა. როცა საზოგადოება ხმას სალომე ზურაბიშვილს აძლევს,  მმართველი პარტია რატომ ცდილობს, ამომრჩეველს საპრეზიდენტო კანდიდატი დაავიწყოს?   _ გამახსენდა ჩემი ახალგაზრდობა, როცა ამბობდნენ _ ვამბობ სტალინს, ვგულისხმობ ლენინს. როგორც ჩანს, სტრატეგიული რეზერვი ჩართო „ოცნებამ“. ცოტა უხერხულია, როცა ისეთ ექსტრავაგანტულ ზომებს მიმართავ, რომლის ანალოგიც მსოფლიო არჩევნების ისტორიაშიც არ არსებობს. ადამიანს რომ უთხრა, სალომე ზურაბიშვილი დამოუკიდებელი კანდიდატიაო, საუკეთესო შემთხვევაში, გაიცინებს, უარეს შემთხვევაში კი შეიგინება. თითქოს, რელიგიური ფანატიზმის რეალობაში გადავდივართ. როგორც მუსულმან შიიტს ვერ აიძულებ, რომ მუსულმან სუნიტს მისცეს ხმა, ისე ვერ აიძულებ საზოგადოებას, ზურაბიშვილს მისცეს ხმა. ბანერზე მაცხოვრის სურათიც რომ გააკრან სალომესთან ერთად, საზოგადოების იძულებას მაინც ვერ შეძლებენ.  _ პირველი ტურის მარათონში სალომე ზურაბიშვილის წარუმატებლობას მმართველი პარტიის წარმომადგენლები იმასაც აბრალებენ, რომ საზოგადოებამ  ზურაბიშვილი დამოუკიდებელ კანდიდატად აღიქვა, რამაც, მათივე თქმით, ამომრჩეველთა მობილიზება შეასუსტა. იმ ფონზე, როცა  „ქართული ოცნება“  ზურაბიშვილს დამოუკიდებელ კანდიდატად „ასაღებდა“ და ახლაც ასეა, როგორ უნდა შეფასდეს აღნიშნული განცხადება? _ ყველაფერს აქვს საზღვარი. სალომე ზურაბიშვილი ისეთივე დამოუკიდებელია, როგორც აფხაზეთი და ოსეთი. აფხაზეთი ზურაბიშვილზე გაცილებით დამოუკიდებელია. ასეთი განცხადებებით თავად იგდებენ თავს უხერხულ მდგომარეობაში. _ არსებობს მოსაზრება, რომ საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში “ძალა ერთობაშიას“ საპრეზიდენტო კანდიდატის, გრიგოლ ვაშაძის გამარჯვება, 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში „ნაციონალური მოძრაობის“ გამარჯვებას ნიშნავს. როგორ ფიქრობთ, საპრეზიდენტო არჩევნები განსაზღვრავს პარტია „ქართული ოცნებისა“და „ნაციონალური მოძრაობის“ პოლიტიკურ მომავალს? _ იმ შემთხვევაში, თუ გრიგოლ ვაშაძემ გაიმარჯვა, ეს ნიშნავს, რომ 2020 წელს „ნაციონალური მოძრაობა“ პარლამენტში სოლიდური რესურსით მოხვდება.  თუმცა მათი ხელისუფლებაში მობრუნება ფანტაზიაა. „ნაციონალური მოძრაობა” ამ ცხოვრებაში ხელისუფლებაში ვერასდროს დაბრუნდება, მაგრამ მათ ექნებათ შანსი, ძალიან სოლიდური ადგილები დაიკავონ საკანონმდებლო ორგანოში, ამიტომ არის საპრეზიდენტო არჩევნები მართლაც პრინციპული. რაც შეეხება „ქართულ ოცნებას“,  ბუნებრივია, მათ პოლიტიკურ ცხოვრებას საპრეზიდენტო არჩევნები განსაზღვრავს. მმართველ პარტიას საპრეზიდენტო კანდიდატად საზოგადოებისთვის მისაღები პირი რომ დაესახელებინა, არჩევნები მშვიდად ჩაივლიდა, მაგრამ სალომე ზურაბიშვილის სახით ნახეს ყველაზე ურეიტინგო კანდიდატი და შედეგებმაც არ დააყოვნა.    _ საპრეზიდენტო არჩევნებში რომელი კანდიდატი გაიმარჯვებს, ამ ეტაპზე  პროგნოზირება რთულია, თუმცა გაქვთ თქვენეული ვარაუდი? _ რომ ვცხოვრობდე ცივილიზებულ ქვეყანაში, ჩემს თავს უფლებას მივცემდი, რომ პროგნოზი გამეკეთებინა, მაგრამ დიდი ხანია გავერკვიე, რა ქვეყანაში ვცხოვრობ. ამ ეტაპზე პროგნოზი ძნელია. ერთი რამის თქმა შემიძლია,  „ქართულმა ოცნებამ“ საკუთარ თავს არჩევნების წაგების უფლება წაართვა, რითაც საკუთარ თავს განაჩენი ... ...
  • საცხოვრებელ სახლში ხანძარს ქალი ემსხვერპლასაცხოვრებელ სახლში გაჩენილ ხანძარს 85 წლის ქალის სიცოცხლე ემსხვერპლა. საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის ინფორმაციით, შემთხვევა ხობში, სოფელ ქვემო ქვალონში მოხდა. ცეცხლი ერთსართულიან საცხოვრებელ სახლში ცოტა ხნის წინ  გაჩნდა, რის შედეგადაც დამწვარია 6 კვ.მ ფართობი. საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის ცნობით, ხანძარი ამ დროისთვის ლიკვიდირებულია. ადგილზე მობილიზებული იყო 3 სახანაძრო-სამაშველო ... ...

არქივი

ზაფრანი

უცნობი ფაქტები მამაკაცის სხეულის შესახებ

დიდი ტვინი საშუალოდ, ტვინის მოცულობა...

სიყვარულის ფერების თეორია

ჯონ ალან ლი კანადელი მეცნიერია,...

ყველაზე არაპროგნოზირებადი და სახიფათო ცხოველები

თაფლიჭამია თაფლიჭამია, იგივე რეიტელი, მართალია,...

როგორ არ უნდა დალიოთ ღვინო

ღვინისათვის “სუნთქვის" საშუალების არ მიცემა...

7 თვისება, რომლითაც მაღალი ინტელექტის მქონე ადამიანს ამოიცნობთ

ინტელექტი ადამიანის თვისებაა, რომელიც აზროვნების...
კარმიდამო ჩემი

ლობიოს რაგუ ბასკურად

ესპანური სამზარეულო მსოფლიოში ერთ-ერთი საუკეთესო...

გავამრავლოთ ქოთნის ყვავილები

შემოდგომის დასაწყისი, ოქტომბრის ბოლომდე, ქოთნის...

ბულგარული წიწაკის საწებელი ნედლი მწავანილეულით

მრავალგვარ საწებელს შორის, ჩვენს მიერ...

როგორ მოვამზადოთ წათხი

ყველის წათხის მოსამზადებლად საჭიროა: ერთი...

დანდური _ მხალეული, მწნილი, სამკურნალო მცენარე

ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე დანდური საქართველოში...

ბოსტნეულის შენახვის რა მეთოდს იყენებდნენ წინაპრები

შემოდგომის დასაწყისიდან ყველა დიასახლისი ამზადებს...

როგორ დავიცვათ სიმინდი ფაროსანასგან

აზიური მავნებლის ფაროსანას წინააღმდეგ ბრძოლის...

როგორ ამოვიცნოთ ინსულტი

ინსულტი 21–ე საუკუნის კიდევ ერთი...

"ყვავილებში ნაპოვნი ენერგია ჩაის აღორძინებაში დამეხმარება"

ფატი გრიგალაშვილი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...

ვის აძლევთ ხმას საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში?