ოქონა _ თამარ მეფის ბრძანებით ერთ დღეში აგებული ეკლესია აცანაში

ისტორია

ოქონა _ თამარ მეფის ბრძანებით ერთ დღეში აგებული ეკლესია აცანაში

2019 თებ 7 15:47:02

ნაეკლესიარი ოქონა, სოფელი აცანა _ ეკლესია მთლიანად დაუნგრევიათ 1934 წელს. ოდნავ იკითხება ჩრდილო-აღმოსავლეთისა და სამხრეთ-დასავლეთის კუთხეები. მასალად გამოყენებულია ადგილობრივი ჯიშის ქვა. ეკლესიას შემოუყვებოდა გალავანი. მისგან გადარჩენილია აღმოსავლეთით მდებარ კარიბჭის მცირე ნაშთი. ეკლესიიდან წაღებული ორნამენტირებული ქვა ჩატანებულია შორიახლოს მდებარე ხიდის ბურჯში. ის წააგავს XIX საუკუნის ბოლო პერიოდის ეკლესიების ორნამენტებს.

არსებობს გადმოცემა, რომ ადრე ამ ადგილას ყოფილა ეკლესია, რომელიც თამარ მეფის ბრძანებით აუგიათ ერთ დღეში. შემდეგ ეს ეკლესია დანგრეულა და მის ადგილას აუგიათ ეს ეკლესია, რომლის ნაშთებიცაა შემორჩენილი. ხალხური გადმოცემის თანახმად აცანაში ძველი ციხესიმაგრის ადგილზე მდებარე მონასტერ ოქონას მფარველობას უწევდა პიროვნება, სახელად მალაქია. საფუძველი კი მას ჩაუყარა ქრისტეფორე კობალაძემ, რომელიც იყო მონასტრის პირველი წინამძღვარი – ეს ფაქტი დადასტურებულია ასომთავრული წარწერით ქვაზე. ცნობილი ისტორიკოსი დიმიტრი ბაქრაძე ოქონის მონასტრის აღწერისას აღნიშნავს, რომ შემონახულ წარწერებში ნახსენები პირებიდან ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი ისტორიული პიროვნებაა მალაქია II გურიელი, რომელიც მართავდა გურიას 1619-1639 წლებში და ამავდროულად იყო დასავლეთ საქართველოს პატრიარქი.

მიქელ თამარაშვილის ცნობით, 1634 წელს გორიდან გურიაში ჩავიდნენ თეატინელი მისიონრებიAანტონიო ჯარდინი და ქრისტეფორე კასტელი. იტალიელმა პატრებმა ახლო ურთიერთობა დაამყარეს გურიის პატრიარქ მალაქია გურიელთან. სწორედ ქრისტეფორე კასტელიმ დაგვიტოვა მალაქია II-ის პორტრეტი, რომელიც ვატიკანში ინახება. პატრები დასახლდნენ ოზურგეთში კათალიკოსის კარზე და გააჩაღეს კულტურულ-საგანმანათლებლო მოღვაწეობა. მათ იქ დაუარსებიათ კოლეჯი, სადაც, როგორც კასტელი აღნიშნავს, ასწავლიდნენ ყმაწვილებს. თამარაშვილის მოწმობით, პატრმა ანტონ ჯარდინამ ,,კარგად იცოდა ქართული ენა, მან შეადგინა ქართული გრამატიკა და დააწყებინა ყმაწვილებს მისი შესწავლა. ყმაწვილები ჩქარა დაწინაურდნენ სწავლაში და ყველასათვის ეს საოცარნი შეიქმნენ. მისიონრები ძლიერ აქებდნენ გურულების ნიჭიერებას და მათ ყველაფრის ადვილად შეთვისების უნარსა. გურულების საოცარი ნიჭის მიზეზით მისიონრებმა დააპირეს რამდენიმე ყმაწვილი იტალიაში გაეგზავნათ, რათა იქ მაღალი სწავლა მიეღოთ და შემდგომ დაბრუნებულიყვნენ თავიანთ მამულში საშრომელად, მაგრამ მისიონრები მტრებს მოერიდნენ, იქნება ხალხში ხმა გაავრცელონ და სთქვან, რომ პატრებმა ყმაწვილები თათრებს მიჰყიდესო. ამის გამო ყმაწვილები ევროპაში აღარ გააგზავნეს”.  აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ დაახლოებით XVII საუკუნის 30-იან წლებში ქრისტეფორე კობალაძემ ტყვეთა ვაჭრებისაგან შეიძინა ორი ქართველი ბიჭი, ძმები მამულია და ზაქარია ქინქლაძეები, მიანიჭა მათ თავისუფლება და ჩაწერა საეკლესიო კომლად. ანდერძის თანახმად, მან დაუტოვა მათ ,,სახატე”, ე.ი. სალოცავი მიწა-წყალი.

პატარა ისტორიული ექსკურსი: საქართველოში ოდითგანვე ყმების გაყიდვა და მათი გადაცვლა ჩვეულებრივი მოვლენა იყო. ყმების გაყიდვა საქართველოში მრავალი საუკუნის განმავლობაში ხდებოდა, ეს საკმაოდ სარფიანი ბიზნესი გახლდათ, ტყვეებს ყიდდნენ ყველანი, ვისაც კი არ ეზარებოდა, განსაკუთრებით დასავლეთ საქართველოში. ნოე ჟორდანია თავის მემუარებში ერთ საინტერესო ამბავს ყვება: ,,ოსმალოს დამარცხების შემდეგ ჩოლოქზე ჩვენი ჯარები შევიდა აჭარა-ქობულეთში. გურული მილიციის ერთი რაზმი ანტონ ქარცივაძის მეთაურობით დაბანაკდა ქ. ართვინში. ანტონმა მიიღო დაპატიჟება სადილად თავისი რაზმით ერთ ბერძნის ოჯახში. სტუმრები გამოცხადდენ, შეხვდა ახალგაზრდა ლამაზი დიასახლისი, რომელმაც დაახვედრა ჩვენებური სადილი. ქმარი შინ არ იყო. შუა ჭამაში რომ არიან ანტონს ფერი ეცვალა. დაკვირვებით ათვალიერებს დაისახლისს, უცებ იცნო და იქვე სტოლის ქვეშ ჩაიკეცა. მივარდენ, ააყენეს, გაიყვანეს მეორე ოთახში საყვედურებით _ ბევრი დაულევიაო. მაგრამ ქალი მიხვდა რაშიდაც იყო საქმე. მიხვდა რომ ქარცივაძემ ის იცნა, შევიდა მასთან ოთახში და ანუგეშებს _ წარსული მე უკვე დიდი ხანია დავივიწყე, ხომ ხედავ ღმერთმა არ მომიძულა, მოვესწარი გურულების ნახვასაც... გამოჩნდა, რომ ეს ქალია გურიანთელი გლეხის შვილი, მოტაცებული და გაყიდული სწორეთ ანტონ ქარცივაძის მიერ”. 

სარგის კაკაბაძის თქმით, მალაქია კათალიკოსის გავლენის მიუხედავად, ის უძლური იყო შეეჩერებინა ტყვეთა გაყიდვა გურიაში. ,,ეკლესია და მალაქია კათალიკოსი ებრძოდნენ ამ ბოროტმოქმედებას, მაგრამ საერთო სტიქიურ მოვლენას მარტო ზნეობრივი ხასიათის ზომები, რასაკვირველია ვერ შეაჩერებდა”.  ტყვეთა გაყიდვის ამ აღმაშფოთებელ ტენდენციას წერტილი მხოლოდ რუსეთ-თურქეთის (1877-78) ომის შემდეგ დაესვა. 

საკურთხევლის მარჯვენა ნიშში მოთავსებული წარწერა მოწმობს რომ საყდარი წინამძღვარ ქრისტეფორე კობალაძეს მოუხატვინებია. ამასთანავე შეუწირავს ბარძიმი, ფეშხუმი, კამარა, კოვზი, საწური, საცეცხლური, ტაკუკი, სახარება, სამოციქულო, ორი კომლი კაცი კი სატრაპეზოდ გაუჩენია. მონასტერში დაცული სახარების თანახმად ,,ქრისტეფორე კობალაძემან მოვჭედე, დავდექ თქვენსა საყდარსა. მე ვადე შენი წყალობა... დავდეგ სახარება სამოციქულო”. 

დიმიტრი ბაქრაძის მოგზაურობისას, 1873 წლისათვის, მონასტერი უკვე მიტოვებული ყოფილა. მოგვიანებით, მოძღვრისა დ ადგილობრივი მოსახლეობის მცდელობით ეკლესია ამოქმედებულა. 1897 წელს ,,კვალში” გამოქვეყნდა ცნობა, რომლის თანახმადაც ,,სოფელ აცანის ოქონის მონასტერი ბლაღოჩინ მღვდელ მამა ჩხაიძის თაოსნობით დაანგრიეს და ახალი ააშენეს”. მაგრამ, როგორც თვით მღვდელ ჩხაიძის წერილიდან ირკვევა, მას კი არ დაუნგრევია ძველი ეკლესია, არამედ ჩამონგრეული კედლების ნაცვლად ახალი აუშენებია. კერძოდ, მთლიანად აღუდგენია დასავლეთის კედელი და სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების ნაწილი, ხოლო საკურთხეველი თავისი მხატვრობით ხელუხლებლად დაუტოვებია. 

აცანის ოქონის ნანგრევებისაგან გაწმენდისას, 2006 წელს, მოულოდნელად ნაპოვნი იქნა ღვთისმშობლის ფრესკის ფრაგმენტი. ასევე აღმოჩენილი იქნა საინტერესო სხვადასხვა დეტალები, რომელიც დაკავშირებულია მონასტრის დაარსებასა და მის ისტორიასთან. 

ამონარიდი მომავალი წიგნიდან ლანჩხუთი, ავტორები: ირაკლი მახარაძე, ნონა იმნაძე და ლანჩხუთის მხარეთმცოდნეობის თანამშრომლები




 ახალი ამბები
  • "ვამხილოთ გურიის ფეოდალი მაჟორიტარები"-რას გეგმავს "სამოქალაქო მოძრაობა"15 დეკემბერს, "სამოქალაქო მოძრაობა" კამპანიის  "ვამხილოთ ფეოდალი მაჟორიტარების" ფარგლებში, გურიის მაჟორიტარებს არჩილ თალაკვაძესა და ნინო წილოსანს ამხელს. ალეკო ელისაშვილი მოსახლეობას დეპუტატების საქმიანობის კორუფციულ სქემებს გააცნობს და პროპორციული სისტემის უპირატესობებზე ისაუბრებს. როგორც „გურია ნიუსს“  „სამოქალაქო მოძრაობის“ პრესსამსახურში განუცხადეს, აღნიშნული კამპანია ჩოხატაურის ბაზრობის მიმდებარე ტერიტორიზე 12 საათზე  დაიწყება. კამპანიის ფარგლებში მოძრაობამ რამდენიმე რეგიონი უკვე ... ...
  • „საკვანძო საკითხია ტოლერანტობა და მრავალფეროვნება“: შეხვედრა ანასეულის ხანდაზმულთა სახლშიდღეს, ანასეულის ხანდაზმულთა სახლში, ოზურგეთის ახალგაზრდა პედაგოგთა კავშირის ინიციატივით, ტოლერანტობის და მრავალფეროვნების დღე აღნიშნეს. ახალგაზრდების ინიციატივა იყო, რომ ანასეულის ხანდაზმულთა სახლში აღნიშნულიყო ეს დღე, რადგან  მათივე თქმით,  ეს ერთგვარი სიმბოლური კავშირია, აქ  მცხოვრებ  სხვადასხვა  ეთნოსის წარმომადგენლებს შორის. როგორც ღონისძიებაზე აღინიშნა, ბავშვებმა გადაწყვიტეს, ხანდაზმულებთან ერთად, გადაეღოთ ფილმი, რომელიც პრეზენტაციის დასაწყისში აჩვენეს და  ასევე მოემზადებინათ მათი ქვეყნის და კუთხის ტრადიციული კერძები,  რომ მერე დამსწრე საზოგადეობასთან ერთად დაეგემოვნებინათ. ფილმი უშუალოდ ეხებოდა ხანდაზმულთა ცხოვრების ისტორიებს.  თვითონ ჰყვებოდნენ თავიანთი ცხოვრების მნიშვნელოვან დეტალებს. _ ეს ფილმი მომზადდა ახალგაზრდების ჩართულობით.  ჩვენი ორგანიზაციისთვის  უმნიშვნელოვანესი  საკვანძო საკითხია  ტოლერანტობა და მრავალფეროვნება. ასევე მნიშვნელოვნია დღევანდელი დღე ახალგაზრდებისა და დამსწრე საზოგადოებისთვის, რადგან გულისხმობს ერთგვარი შინაგანი სოციალური პასუხისმგებლობის გაძლიერებას, რომ ყველა ჩვენგანი ვიყოთ სოციალურად პასუხისმგებლიანები, _თქვეს ინიციატორებმა. მეცნიერი ზაურ გაბრიჩიძე მიესალმა და საკუთარი  თვალსაზრისი მადლიერებით  გამოხატა.  -ძალიან სასიხარულოა, რომ ახალგაზრდები  არიან  ამ დღის ორგანიზატორები.  მადლობა ფილმის შემქმნელებს,  მის  გმირებს, რომლებმაც  საკუთარი ისტორიები გაგვიზიარეს. ცხოვრება ნაფოტოვით გვატარებს წინ და უკან და  ვინ სად აღმოვჩნდებით, არ ვიცით და მხოლოდ უფალმა უწყის.   ამიტომ საზოგადოების და  ერთმანეთის დახმარებით ბედნიერი გავხადოთ მათი ცხოვრება,  ვისაც ყურადღება მეტად სჭირდება.  ქედს ვიხრი ამ საოცრად გულწრფელი ისტორიების წინაშე, რაც ეკრანიდან მოვისმინეთ, _ თქვა თავის გამოსვლაში ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიის განათლების, კულტურის, სპორტის და ახალგაზრდულ საკითხთა  და ჯანდაცვის და სოციალური სამსახურის  უფროსმა, მარინა ჯაფარიძემ. ღონისძიებაზე მოწვეული იყვნენ ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლები,  სოციალური სამსახურის წარმომადგენლები, ახალგაზრდა პედაგოგთა კავშირის პარტნიორი სკოლების წარმომადგენლები, ჟურნალისტები, ანასეულის უნივერსიტეტის  და ადგილობრივი თვითმმარტველობის ... ...
  • ვაჟა გაფრინდაშვილი ე.წ. სასამართლომ პატიმრობაში დატოვა ოკუპირებული ახალგორის ე.წ. რაიონულმა სასამართლომ ორთვიან წინასწარ პატიმრობაში დატოვა ექიმი ვაჟა გაფრინდაშვილი. ე.წ. სასამართლოს დახურულ სხდომას,  თავად ვაჟა გაფრინდაშვილიც ესწრებოდა ვლადიკავკაზელ ადვოკატთან ერთად. რუსეთის საოკუპაციო ძალებმა ცნობილი ექიმი-ტრავმატოლოგი ვაჟა გაფრინდაშვილი 9 ნოემბერს, ახალგორის რაიონში დააკავეს. მას დე ფაქტო ხელისუფლებამ ე.წ. საზღვრის განზრახ დარღვევის ბრალდება წაუყენა და 15 ნოემბერს ორთვიანი წინასწარი პატიმრობა ... ...
  • პატარა ანიტას მინსკში გადასაყვანად ამზადებენპატარა ანიტასთვის ოპერაციის გაკეთებაზე იტალიამაც უარი თქვა, ბავშვს ბელორუსიაში, კერძოდ კი მინსკში გასამგზავრებლად ამზადებენ. ამის შესახებ პოსტს სოციალურ ქსელში ანიტას ბებია, თამუნა გლურჯიძე ავრცელებს. „ბევრი მწერს, არ მიწყინოთ, ცალ-ცალკე ვერ გპასუხობთ, აქ გიპასუხებთ. ბელორუსია თანახმაა ბავშვის მიღებაზე, ამაში ჩვენი ხელისუფლება დაგვეხმარა. იმდენად გვიდგანან გვერდით თქვენთან ერთად, რომ იმედის დაკარგვის უფლებას არ მაძლევენ. ახლა მიმდინარეობს ბავშვის ავსტრიიდან ბელორუსიაში გადაყვანის ტექნიკური საკითხების მოგვარება,“_ წერს ... ...
  • წულუკიანი:"დეპუტატებმა მოსამართლეობის კანდიდატებს კენჭი თავისუფლად უყარეს"იუსტიციის მინისტრი თეა წულუკიანი უვადო მოსამართლეებთან დაკავშირებით ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩოს განცხადებას ეხმაურება. "ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩომ ადრეც გააკეთა განცხადება ამავე თემაზე და მასში ნათქვამი იყო, რომ თავად კანონი, რომელიც იქნა შემოღებული უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეების შესარჩევად, იყო წინ გადადგმული ნაბიჯი და რეალურად არ შეიძლება ამას არ დაეთანხმო, მაგრამ გუშინდელი განცხადება მოწმობს იმას, რომ მართალია უკეთესია ვიდრე იყო წარსულში, მაგრამ მისი სრულყოფა ყოველთვის შეიძლება და ამაზე მუშაობა ყველამ ერთად უნდა გავაგრძელოთ. რაც შეეხება კონკრეტულ გვარებსა და სახელებს, დეპუტატებმა თითოეულ მათგანს კენჭი უყარეს თავისუფლად და ყველანაირი ზეგავლენების გარეშე," - განაცხადა ... ...

არქივი

ზაფრანი

ყველაზე მსმელი ქალები მსოფლიოში

ცოტა ხნის წინ ამერიკელმა მეცნიერებმა...

რატომ ცოცხლობენ ქალები მამაკაცებზე დიდხანს

მამაკაცები ქალებზე უფრო ხანმოკლედ ცოცხლობენ....

რა უპირატესობებს ფლობენ ქალები მამაკაცებთან შედარებით

მოქნილობა _ კუნთებში ელასტინის მაღალი და...

რომელი ცხოველი ხართ ინდიელთა ჰოროსკოპით

რომელია თქვენი ტოტემის ცხოველი ინდიელთა...

სამკაულები, რომლებსაც უბედურება მოაქვს

ზოგიერთ სამკაულს თავისი მფლობელისთვის წარუმატებლობის...
კარმიდამო ჩემი

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...

საშიშია თუ არა ჯანმრთელობისთვის ლამინატის იატაკი

დღეს მოჭიმული იატაკი და ლამინატი...

როგორ ამოვიცნოთ ნატურალური თაფლი

ნამდვილი თაფლი არომატით გამოირჩევა ხელოვნურად...

უებარი საშუალება სიბერის შესაჩერებლად

მწვანილი ანელებს დაბერების პროცესს, აუმჯობესებს...

უებარი საშუალება გაციების წინააღმდეგ

ზამთრის მოახლოებასთან ერთად ვირუსებისა და...

მარილი _ უნიკალური გამაყუჩებელი საშუალება

თავის ტკივილით უამრავი ადამიანი იტანჯება....

ხურმა _ ჯადოსნური ხილი

ხურმა - ჩვენში დასავლეთ საქართველოში...

საშუალება, რომელიც კიბოს ამარცხებს

ლიკოპენს, რომელიც ბუნებრივი ძლიერი ანტიოქსიდანტია,...

უნიკალური მკურნალი მცენარე

მიუხედავად არაერთი მედიკამენტისა, საზოგადოების გარკვეული...

რას კურნავს მრავალძარღვა

მრავალძარღლვას საუკუნეების განმავლობაში იყენებდნენ, როგორ...