ოქონა _ თამარ მეფის ბრძანებით ერთ დღეში აგებული ეკლესია აცანაში

ისტორია

ოქონა _ თამარ მეფის ბრძანებით ერთ დღეში აგებული ეკლესია აცანაში

2019 თებ 7 15:47:02

ნაეკლესიარი ოქონა, სოფელი აცანა _ ეკლესია მთლიანად დაუნგრევიათ 1934 წელს. ოდნავ იკითხება ჩრდილო-აღმოსავლეთისა და სამხრეთ-დასავლეთის კუთხეები. მასალად გამოყენებულია ადგილობრივი ჯიშის ქვა. ეკლესიას შემოუყვებოდა გალავანი. მისგან გადარჩენილია აღმოსავლეთით მდებარ კარიბჭის მცირე ნაშთი. ეკლესიიდან წაღებული ორნამენტირებული ქვა ჩატანებულია შორიახლოს მდებარე ხიდის ბურჯში. ის წააგავს XIX საუკუნის ბოლო პერიოდის ეკლესიების ორნამენტებს.

არსებობს გადმოცემა, რომ ადრე ამ ადგილას ყოფილა ეკლესია, რომელიც თამარ მეფის ბრძანებით აუგიათ ერთ დღეში. შემდეგ ეს ეკლესია დანგრეულა და მის ადგილას აუგიათ ეს ეკლესია, რომლის ნაშთებიცაა შემორჩენილი. ხალხური გადმოცემის თანახმად აცანაში ძველი ციხესიმაგრის ადგილზე მდებარე მონასტერ ოქონას მფარველობას უწევდა პიროვნება, სახელად მალაქია. საფუძველი კი მას ჩაუყარა ქრისტეფორე კობალაძემ, რომელიც იყო მონასტრის პირველი წინამძღვარი – ეს ფაქტი დადასტურებულია ასომთავრული წარწერით ქვაზე. ცნობილი ისტორიკოსი დიმიტრი ბაქრაძე ოქონის მონასტრის აღწერისას აღნიშნავს, რომ შემონახულ წარწერებში ნახსენები პირებიდან ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი ისტორიული პიროვნებაა მალაქია II გურიელი, რომელიც მართავდა გურიას 1619-1639 წლებში და ამავდროულად იყო დასავლეთ საქართველოს პატრიარქი.

მიქელ თამარაშვილის ცნობით, 1634 წელს გორიდან გურიაში ჩავიდნენ თეატინელი მისიონრებიAანტონიო ჯარდინი და ქრისტეფორე კასტელი. იტალიელმა პატრებმა ახლო ურთიერთობა დაამყარეს გურიის პატრიარქ მალაქია გურიელთან. სწორედ ქრისტეფორე კასტელიმ დაგვიტოვა მალაქია II-ის პორტრეტი, რომელიც ვატიკანში ინახება. პატრები დასახლდნენ ოზურგეთში კათალიკოსის კარზე და გააჩაღეს კულტურულ-საგანმანათლებლო მოღვაწეობა. მათ იქ დაუარსებიათ კოლეჯი, სადაც, როგორც კასტელი აღნიშნავს, ასწავლიდნენ ყმაწვილებს. თამარაშვილის მოწმობით, პატრმა ანტონ ჯარდინამ ,,კარგად იცოდა ქართული ენა, მან შეადგინა ქართული გრამატიკა და დააწყებინა ყმაწვილებს მისი შესწავლა. ყმაწვილები ჩქარა დაწინაურდნენ სწავლაში და ყველასათვის ეს საოცარნი შეიქმნენ. მისიონრები ძლიერ აქებდნენ გურულების ნიჭიერებას და მათ ყველაფრის ადვილად შეთვისების უნარსა. გურულების საოცარი ნიჭის მიზეზით მისიონრებმა დააპირეს რამდენიმე ყმაწვილი იტალიაში გაეგზავნათ, რათა იქ მაღალი სწავლა მიეღოთ და შემდგომ დაბრუნებულიყვნენ თავიანთ მამულში საშრომელად, მაგრამ მისიონრები მტრებს მოერიდნენ, იქნება ხალხში ხმა გაავრცელონ და სთქვან, რომ პატრებმა ყმაწვილები თათრებს მიჰყიდესო. ამის გამო ყმაწვილები ევროპაში აღარ გააგზავნეს”.  აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ დაახლოებით XVII საუკუნის 30-იან წლებში ქრისტეფორე კობალაძემ ტყვეთა ვაჭრებისაგან შეიძინა ორი ქართველი ბიჭი, ძმები მამულია და ზაქარია ქინქლაძეები, მიანიჭა მათ თავისუფლება და ჩაწერა საეკლესიო კომლად. ანდერძის თანახმად, მან დაუტოვა მათ ,,სახატე”, ე.ი. სალოცავი მიწა-წყალი.

პატარა ისტორიული ექსკურსი: საქართველოში ოდითგანვე ყმების გაყიდვა და მათი გადაცვლა ჩვეულებრივი მოვლენა იყო. ყმების გაყიდვა საქართველოში მრავალი საუკუნის განმავლობაში ხდებოდა, ეს საკმაოდ სარფიანი ბიზნესი გახლდათ, ტყვეებს ყიდდნენ ყველანი, ვისაც კი არ ეზარებოდა, განსაკუთრებით დასავლეთ საქართველოში. ნოე ჟორდანია თავის მემუარებში ერთ საინტერესო ამბავს ყვება: ,,ოსმალოს დამარცხების შემდეგ ჩოლოქზე ჩვენი ჯარები შევიდა აჭარა-ქობულეთში. გურული მილიციის ერთი რაზმი ანტონ ქარცივაძის მეთაურობით დაბანაკდა ქ. ართვინში. ანტონმა მიიღო დაპატიჟება სადილად თავისი რაზმით ერთ ბერძნის ოჯახში. სტუმრები გამოცხადდენ, შეხვდა ახალგაზრდა ლამაზი დიასახლისი, რომელმაც დაახვედრა ჩვენებური სადილი. ქმარი შინ არ იყო. შუა ჭამაში რომ არიან ანტონს ფერი ეცვალა. დაკვირვებით ათვალიერებს დაისახლისს, უცებ იცნო და იქვე სტოლის ქვეშ ჩაიკეცა. მივარდენ, ააყენეს, გაიყვანეს მეორე ოთახში საყვედურებით _ ბევრი დაულევიაო. მაგრამ ქალი მიხვდა რაშიდაც იყო საქმე. მიხვდა რომ ქარცივაძემ ის იცნა, შევიდა მასთან ოთახში და ანუგეშებს _ წარსული მე უკვე დიდი ხანია დავივიწყე, ხომ ხედავ ღმერთმა არ მომიძულა, მოვესწარი გურულების ნახვასაც... გამოჩნდა, რომ ეს ქალია გურიანთელი გლეხის შვილი, მოტაცებული და გაყიდული სწორეთ ანტონ ქარცივაძის მიერ”. 

სარგის კაკაბაძის თქმით, მალაქია კათალიკოსის გავლენის მიუხედავად, ის უძლური იყო შეეჩერებინა ტყვეთა გაყიდვა გურიაში. ,,ეკლესია და მალაქია კათალიკოსი ებრძოდნენ ამ ბოროტმოქმედებას, მაგრამ საერთო სტიქიურ მოვლენას მარტო ზნეობრივი ხასიათის ზომები, რასაკვირველია ვერ შეაჩერებდა”.  ტყვეთა გაყიდვის ამ აღმაშფოთებელ ტენდენციას წერტილი მხოლოდ რუსეთ-თურქეთის (1877-78) ომის შემდეგ დაესვა. 

საკურთხევლის მარჯვენა ნიშში მოთავსებული წარწერა მოწმობს რომ საყდარი წინამძღვარ ქრისტეფორე კობალაძეს მოუხატვინებია. ამასთანავე შეუწირავს ბარძიმი, ფეშხუმი, კამარა, კოვზი, საწური, საცეცხლური, ტაკუკი, სახარება, სამოციქულო, ორი კომლი კაცი კი სატრაპეზოდ გაუჩენია. მონასტერში დაცული სახარების თანახმად ,,ქრისტეფორე კობალაძემან მოვჭედე, დავდექ თქვენსა საყდარსა. მე ვადე შენი წყალობა... დავდეგ სახარება სამოციქულო”. 

დიმიტრი ბაქრაძის მოგზაურობისას, 1873 წლისათვის, მონასტერი უკვე მიტოვებული ყოფილა. მოგვიანებით, მოძღვრისა დ ადგილობრივი მოსახლეობის მცდელობით ეკლესია ამოქმედებულა. 1897 წელს ,,კვალში” გამოქვეყნდა ცნობა, რომლის თანახმადაც ,,სოფელ აცანის ოქონის მონასტერი ბლაღოჩინ მღვდელ მამა ჩხაიძის თაოსნობით დაანგრიეს და ახალი ააშენეს”. მაგრამ, როგორც თვით მღვდელ ჩხაიძის წერილიდან ირკვევა, მას კი არ დაუნგრევია ძველი ეკლესია, არამედ ჩამონგრეული კედლების ნაცვლად ახალი აუშენებია. კერძოდ, მთლიანად აღუდგენია დასავლეთის კედელი და სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების ნაწილი, ხოლო საკურთხეველი თავისი მხატვრობით ხელუხლებლად დაუტოვებია. 

აცანის ოქონის ნანგრევებისაგან გაწმენდისას, 2006 წელს, მოულოდნელად ნაპოვნი იქნა ღვთისმშობლის ფრესკის ფრაგმენტი. ასევე აღმოჩენილი იქნა საინტერესო სხვადასხვა დეტალები, რომელიც დაკავშირებულია მონასტრის დაარსებასა და მის ისტორიასთან. 

ამონარიდი მომავალი წიგნიდან ლანჩხუთი, ავტორები: ირაკლი მახარაძე, ნონა იმნაძე და ლანჩხუთის მხარეთმცოდნეობის თანამშრომლები




 ახალი ამბები
  • ოზურგეთელი მონიკა ახვლედიანი უკრაინაში საერთაშორისო ფესტივალში მიიღებს მონაწილეობას28 ოქტომბერს, საქველმოქმედო ასოციციას “გურიას“ ბენეფიციარი მონიკა ახვლედიანი საერთაშორისო მუსიკალურ ფესტივალზე მიეგზავრება. მონიკას უკვე დაწყებული აქვს მზადება და ფესტივალზე სპეციალურად მომზადებულ სიმღერებს შეასრულებს. უკრაინში ჩასატარებელ კონკურსამდე ქუთაისში ჩატარდა სიმღერის, ცეკვისა და ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალი “ივერია ბრილიანტი“ (შესარჩევი ტური) და “გურიას“ ბენეფიციარებმა სხვადასხვა საპრიზო ადგილები დაიკავეს. პირველი ადგილი მონიკა ახვლედიანს ერგო და აქედან გამომდინარე, მიიღო მოწვევა უკრაინიდან.  “ჩემს ცხოვრებაში ძალიან ამაღელვებელი და სასიხარულოა, რომ უკრაინაში უნდა წარვადგინო ჩემი ქვეყანა, საქართველო. სხვადასხვა ქვეყნიდან ჩამოდიან შშმ პირები და დარწმუნებული ვარ, საინტერესო და კარგი ფესტივალი ჩატარდა”, _ გვითხრა მონიკა ... ...
  • ოზურგეთში, ღია დიალოგის რეჟიმში, მოსახლეობასთან შეხვედრა გაიმართა (R)ღია დიალოგის რეჟიმში, ოზურგეთში მოსახლეობასთან შეხვედრა გაიმართა. გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე იური ნოზაძე და გურიის მხარის რწმუნებული ზურაბ ნასარაია სოფელ ჯუმათის, ზვანის უბნისა და გრიბოედოვის ქუჩის მაცხოვრებლებს შეხვდნენ. ხელისუფლების წარმომადგენლებმა პრობლემების გადაჭრის გზებზე მოსახლეობასთან ერთად იმსჯელეს. ადგილობრივებს ინფორმაცია დაგეგმილ ინფრასტრუქტურულ პროექტებზე, მუნიციპალურ და სოფლის მეურნეობის პროგრამებზე მიაწოდეს. მოსახლეობისთვის პრიორიტეტული სკვერის, წყალმომარაგების, კანალიზაციის სისტემის მოწყობის და შიდა საუბნო გზების მოწესრიგების საკითხია. აღინიშნა, რომ რამდენიმე საკითხი ეტაპობრივად მოგვარდება, დამუშავდება და სამოქმედო გეგმაში აისახება. შეხვედრებს ოზურგეთის მერი კონსტანტინე შარაშენიძე, საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე გიორგი ღურჯუმელიძე და მპგ „ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველოს“ ოზურგეთის საოლქო ორგანიზაციის წევრები ესწრებოდნენ. ... ...
  • გენერალურმა პროკურატურამ პატიმრების შეწყალების ფაქტზე გამოძიება დაიწყოსაქართველოს გენერალურმა პროკურატურამ პატიმრების შეწყალების ფაქტზე გამოძიება დაიწყო. პროკურატურის ინფორმაციით, გამოძიება სამსახურებრივი უფლებამოსილების შესაძლო ბოროტად გამოყენების ფაქტზე მიმდინარეობს. „საქართველოს გენერალურმა პროკურატურამ დაიწყო გამოძიება მსჯავრდებულების: რამაზ დევაძის, ასლან ბეჟანიძის, ზურაბ ნადირაძის და სხვა პირთა შეწყალების პროცესში სამსახურებრივი უფლებამოსილების შესაძლო ბოროტად გამოყენების ფაქტზე, დანაშაული გათვალისწინებული სსკ-ის 332-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით. საზოგადოებას პერიოდულად მივაწვდით ინფორმაციას გამოძიების მიმდინარეობისა და შედეგების შესახებ“, _ ნათქვამია პროკურატურის ... ...
  • ანზორ ჩუბინიძე: ჩემი სამსახურის თანამშრომელს არანაირი იარაღი, არც ლეტალური და არც არალეტალური არ ქონიასახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის უფროსი ანზორ ჩუბინიძე 20 ივნისის მოვლენებთან დაკავშირებით გენერალურ პროკურატურაში დაიკითხა. როგორც ანზორ ჩუბინიძემ ჟურნალისტებთან საუბრისას განაცხადა, მან გამოძიებას ყველა კითხვაზე გასცა პასუხი. „20-21 ივნისის მოვლენებზე გამოვიკითხე და რაც მკითხეს, ვუპასუხე. რა დონეზე ვმონაწილეობდი, როგორ ვიყავით ჩართულები და პირადად ჩემთან ქონდათ გარკვეული კითხვები ჩემი მონაწილეობის შესახებ. მე ვარ სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის ხელმძღვანელი, პარლამენტის შენობა არის დაცვის სპეციალური სამსახურის დასაცავი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ობიექტი და აქ კითხვა არაა, თუ რატომ ვიყავი იქ. მე მითითებებს გავცემდი მხოლოდ და მხოლოდ სდსს თანამშრომლებზე. რა თქმა უნდა, არ გავცემდი არანაირ ბრძანებას სროლაზე“, – განაცხადა ანზორ ჩუბინიძემ. ამასთან სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის უფროსის თქმით, ის პასუხისმეგებლობისგან გაქცევას არ აპირებს. ​ „რაც შეეხება იმას, რომ სდსს-ის თანამშრომლები იყვნენ განლაგებული პარლამენტის სხვადასხვა შესასვლელთან, ეს ასე იყო და იქნება, სანამ მე ვიქნები ხელმძღვანელი სდსს-ის. ჩემი სამსახურის თანამშრომელს არანაირი იარაღი, არც ლეტალური და არც არალეტალური არ ქონია. არავინ გაექცევა პასუხისმგებლობას, მათ შორის არც მე, თუ დადგება ეს საკითხი. გამოძიება აუცილებლად მივა ბოლომდე და ყველა კითხვას პასუხი გაეცემა“, – განაცხადა ანზორ ჩუბინძემ. ... ...
  • გიორგი გახარია: "ეს იყო გავრილოვის დღე და ეს იყო პარლამენტის შტურმის ღამე""მე ვიყავი პირველი შინაგან საქმეთა მინისტრი, რომელიც მივიდა პროკურატურაში და გამოძიებას ჩვენება მისცა, თუ საჭირო იქნა, მე ვიქნები პირველი პრემიერ-მინისტრი, რომელიც ასევე მივა პროკურატურაში და მისცემს ჩვენებას" _ განაცხადა ჟურნალისტებთან საუბრისას საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ. მისივე თქმით, პროკურატურის გადასაწყვეტია რამდენ ადამიანს დააკავებენ: „20 ივნისი იყო გავრილოვის დღე, მაგრამ ეს იყო პარლამენტის შტურმის ღამე. კიდევ ერთხელ ვიმეორებ და კიდევ ერთხელ ხაზგასმით მინდა აღვნიშნო, რომ თითოეულმა პოლიციელმა მაშინ შეძლო და დაიცვა სახელმწიფო ინსტიტუტი, ემსახურა სახელმწიფოს და შეასრულა თავისი ძირითადი მოვალეობები. რა თქმა უნდა, იყო ერთეული გადაცდომები, რომელზეც დევნა დაწყებულია, გამოძიება გრძელდება, თუ იქნება საჭირო 10 ადამიანის დაკავება, დააკავებენ 10 ადამიანს, თუ იქნება საჭირო, დააკავებენ ოცს“,_  განაცხადა გიორგი გახარიამ. 21 ივნისის მოვლენებიდან დღეს 3 თვე გავიდა და აქცია "სირცხვილიას" ორგანიზატორები, რომლებიც 3 თვეა საპროტესტო აქციებს მართავენ, დღევანდელ დღეს პარლამენტის წინ მაშტაბური აქციით აღნიშნავენ. ... ...

არქივი

ზაფრანი

საკვები, რომელიც ხანგრძლივი სიცოცხლის საწინდარია

ადამიანის ჯანმრთელობა პირდაპირ კავშირშია კვებასთან....

მუდმივად დაამატეთ სოდა თქვენს ყავას

სოდას უამრავი სასარგებლო თვისება გააჩნია....

სიმართლე სანთლების შესახებ

ზოგიერთი სურნელოვანი სანთელი ორგანიზმისთვის მავნებელი...

სანამდე მივყავართ უძილობას

გარკვეული მიზეზების გამო, ხშირად გიწევთ...

როგორ უნდა მოხიბლოთ ქალი

ვერძი – ქალი ვერძების დიდ...

ქალები, რომელთა შეყვარებასაც მწარედ ინანებთ

ვერძი - მამაკაცური პლანეტა მარსი,...
კარმიდამო ჩემი

როგორ გახდა იდეალური დედა იდეალური მეწარმე

ქალი, რომლის ცხოვრება საგანგებოდ შექმნილი...

საზამთრო გურიის პირობებში

ზოგადად, დასავლეთ საქართველოში საზამთროს მოყვანა...

შევარჩიოთ ტყემლის ჯიშები და მეტი ყურადღება დავუთმოთ მის გაშენებას

ტყემლის კულტურა საქართველოში უძველესი დროიდან...

სახის მოვლის ნატურალური საშუალებები

მუდამ სილამაზესა და სიკოხტავეზე მოფიქრალ...

როგორ ვუმკურნალოთ კბილებს

ხილისა და ბოსტნეულის წვენების სასიკეთო...

ჭარბი ტენიანობის მიზეზებზე მუდმივად უნდა ვისაუბროთ

თხილის კულტურის სიდამპლის და სოკოვანი...

როგორ მოვიქცეთ ჭექა-ქუხილის დროს?

წელიწადის დროებსა და თვეებს შორის,...

სეზონის შესაფერი სამუშაოებისთვის მზადყოფნა აუცილებელია

ზოგს თოხნა და სარეველებისგან ბოსტნის...

უკრაინული გოგრა _ საუკეთესო თვისებების მქონე საკვები აგრარული კულტურა

წარმატებულმა მეურნემ ნოდარ დიასამიძემ, რომელიც...