ომისდროინდელი ამბები _ რას იხსენებენ მსახიობები

ისტორია

ომისდროინდელი ამბები _ რას იხსენებენ მსახიობები

2018 მაი 9 13:00:03

ქართველი ხელოვანების დიდი ნაწილის ბავშვობამ და ახალგაზრდობამ იმ ავადსახსენებელ წლებში გაიარა, როდესაც იშვიათი იყო ოჯახი ვისი წევრიც დაჭერილი არ გახლდათ. წინა საუკუნის 30-იანი წლების რეპრესიებს მოგვიანებით 1941-45 წლების ომი მოჰყვა.

დღევანდელ წერილში იმ დროის თბილისი და ადამიანებს შორის არსებული თბილი ურთიერთობები მინდა რომ გავიხსენო. ამჟამინდელ თაობას იმ პერიოდზე ნაკლები ინფორმაცია გააჩნია. ეს ვაკუუმი, ძირითადად, სხვადასხვა მოგონებებით ივსება.

იმ მძიმე წლებს და საკუთარ, არცთუ დალხენილ ბავშვობას დღეს ბატონები რობერტ სტურუა, მერაბ კოკოჩაშვილი და გიორგი შენგელაია გაიხსენებენ.

რობერტ სტურუა

„მახსოვს, პატარა ვიყავი, ჯერ სკოლაში არ დავდიოდი. გამეღვიძა და უცებ იმის შიშმა ამიტანა, რომ ოდესმე მოვკვდებოდი. ამ საშინელი განცდის გამო ავტირდი. მაშინ ღმერთზე არავინ ლაპარაკობდა. საიქიოზე ვინ მეტყოდა რამეს. ახლა ღმერთი მწამს, მაგრამ სიკვდილის განცდა ისეთივე დამრჩა, როგორიც ადრე, რომ ეს არის დასასრული...

ჯერ ჩუმად ვტიროდი, მერე მოვუმატე და მოვუმატე. დედაჩემმა გაიგონა და შეეშინდა: რა მოხდა, რა მოგივიდაო, დამიწყო მოფერება. ვუთხარი, ოდესმე რომ მოვკვდები, იმიტომ ვტირი, არ მინდა მოვკვდე-მეთქი. შენ არ მოკვდებიო, მითხრა. ვიცოდი, მატყუებდა, მაგრამ მაინც დავმშვიდდი, ტკბილად დამეძინა.

კიდევ რა მახსოვს? მახსოვს, რომ დიდად არ ვიკლავდი სწავლისთვის თავს, მაგრამ ვეშმაკობდი. რა ნიშანიც ატესტატში უნდა გადასულიყო, იმ საგანს ვსწავლობდი. მათემატიკა კარგად ვიცოდი. საბჭოთა კავშირის ოლიმპიადაში მაქვს აღებული პირველი ადგილი მათემატიკაში.

მამაჩემი მეუბნებოდა, როცა გენდომება, რომ სკოლაში არ წახვიდე, მითხარი და შინ დაგტოვებ, არ მინდა ქუჩაში იყიალოო. ვეტყოდი, დღეს არ მინდა წასვლა-მეთქი და ისიც მტოვებდა. დედაჩემი დამინახავდა და იწყებოდა ჩხუბი - რატომ არ წავიდაო. მამა ეტყოდა - დაანებე თავი, ასე სჯობსო...

თავისუფლად გავიზარდე. ყველა პირობა მქონდა, მეკითხა, მეხატა.

დედაჩემი ძალიან ძლიერი ქალი იყო. ერთი ფოტო მაქვს მისი ახალგაზრდობის, ბიჭიკო ჩხეიძესთან ერთად დგას სიგარეტით ხელში. მეთერთმეტე კლასში ვიყავი, მოწევა რომ დავიწყე და დედამ მომისწრო. ვაღიარე, ვეწევი და მამას ნუ ეტყვი-მეთქი... როდიდანო. მეთერთმეტე კლასიდან-მეთქი. მე მეორე კლასიდან ვეწეოდიო! კინაღამ გავგიჟდი...

დიდი ვაჟკაცობა იყო მამაჩემის მხრიდან, რომ დედა ცოლად მოიყვანა. ის ხომ ხალხის მტრის შვილი იყო. მამაჩემს კი ყველა პარტიული ჰყავდა.

დედაჩემის მამას, ვანო ბოლქვაძეს უცნაური ამბავი დაემართა: ცოლშვილიანი იყო, როცა სხვა შეუყვარდა - ზანგი ქალი, რომელიც როგორღაც შემორჩენილიყო თბილისში, ალბათ პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ. კინოთეატრ „აპოლოში“ გაეცნო. მოცეკვავე იყო. ბებიას გასცილდა. მალე ბაბუაც და ის ქალიც დააპატიმრეს, როგორც ჯაშუშები და დახვრიტეს.

დედაჩემი უატესტატოდ დატოვეს, როგორც ხალხის მტრის შვილი. მისი და მღეროდა და კონსერვატორიიდან გამოაგდეს, ძმა - პოლიტექნიკური ინსტიტუტიდან. საშინელ დღეში აღმოჩნდა ყველა. მამაჩემმა ბევრი იწვალა, დედაჩემთან ხელის მოწერა რომ მოეხერხებინა...

ბიძაჩემი - ბეჟანი, უკიდურესად ხელმოკლედ ცხოვრობდა, ერთხანს ფეხსაცმლის შეკეთებაზეც მუშაობდა... დეიდაჩემი ეკლესიაში გალობდა. მან მასწავლა მუსიკის ანაბანა. მუსიკის მასწავლებელი კი დადიოდა ჩვენთან, მაგრამ მკაცრი იყო და მირტყამდა, გამოვაცხადე, აღარ მინდა დაკვრის სწავლა-მეთქი“.

მერაბ კოკოჩაშვილი

„ორნახევარი ან სამი წლის ვიყავი და იმდროინდელი სხვა არაფერი მახსოვს... შეიძლება – სიცხე მქონდა, შეიძლება – მამა რომ წაიყვანეს, იმას განვიცდიდი ქვეცნობიერად (მამა სწორედ მაშინ წაიყვანეს და დააპატიმრეს. ის მალევე გარდაცვლილა. 1956 წელს ცნობა რომ მივიღეთ, ეს მაშინ გავიგეთ). ვიწექი და კედელს ვუყურებდი. შპალერს უცნაური დიდი ნახატები ჰქონდა და იქ რაღაცას ვხედავდი, მეშინოდა და ვტიროდი.

მაშინ ოჯახში ყველაფერი აწეწილი იყო. დედა დარბოდა, რომ ნავთლუღში, საიდანაც პატიმრები გაჰყავდათ, თვალი მაინც მოეკრა მამაჩემისათვის... მატარებლებში ეძებდა. ყველა თავისი ოჯახის წევრს ეძახდა, დახურული ვაგონებიდან პატარა საჰაეროები იყო გაჭრილი, იქიდან იყურებოდნენ ტუსაღები და ერთმანეთს გადასცემდნენ სახელებს. ამ ყველაფერს მეც განვიცდიდი...

საბავშვო ბაღშიც მახსოვს ჩემი თავი. საბავშვო ბაღში რომ მიმიყვანეს, ძალიან ვღელავდი. ალბათ, 5 წლის ვიქნებოდი... რაკი მშობლები მუსიკოსები მყავდა, მე მომანდეს ჩვენი საბავშვო ბაღის ანსამბლის დირიჟორობა. დაკვრა ჯერ არავინ ვიცოდით, უბრალოდ, ზოგს ზარი უნდა შემოეკრა, ზოგს სიმი ჩამოეკრა, მე კი მემართა ყველაფერი - მედირიჟორა. ამ საპასუხისმგებლო საქმის გამო ძალიან ვნერვიულობდი. ისიც კი მახსოვს, რა კოსტიუმი მეცვა: თეთრი აბრეშუმის პერანგი და ჟილეტი...

ახლა ისეთი მისვლა-მოსვლა აღარ არის, ხალხი უფრო ჩაიკეტა. მაშინ კი ყოველ საღამოს სტუმრად დავდიოდით. გვყავდა ნათესავი ელისაბედ ორბელიანი, რომელიც დღევანდელი სასტუმრო „საქართველოს“ პირდაპირ ცხოვრობდა. შესასვლელში მოხუცი გუვერნიორი გვხვდებოდა, ტახტზე მძინარი. როგორც ჩანს, იმდენად მოხუცი იყო, აღარ შეეძლო რამე გაეკეთებინა და ქალბატონი ელისაბედი არჩენდა. ომის წლები იყო და უჭირდათ. შინ ნავთქურა ენთოთ და ყველაფერი გაჭვარტლული იყო. მაგიდაზე უამრავი ფურცელი ეყარა. „ვეფხისტყაოსანს“ თარგმნიდა ფრანგულად და ლექსებსაც წერდა. სახლში რომ ვბრუნდებოდით, ჩემი თეთრი აბრეშუმის პერანგი სულ შავი იყო, მეც გამურული გახლდით ჭვარტლისგან.

მახსოვს, ჩვენს ნათესავთან, ივანე რატიშვილთან სტუმრობაც. ეს ის რატიშვილია, ზამთრის სასახლის კომენდანტი რომ იყო და მთელი ქონება გადაურჩინა რუსეთს. მისი ქალიშვილი გრაფ ლვოვის ცოლი იყო. ივანე რატიშვილი ჩაიკოვსკის ქუჩაზე ცხოვრობდა, ნახევრად მიწურში. ყოველთვის გაპარსული და მოწესრიგებული იყო. ერთხელ არ მახსოვს, დაეწუწუნა“.

გიორგი შენგელაია

„ჩემი პირველი მოგონებები, სამწუხაროდ, ძალიან მძიმე ამბავს უკავშირდება. ადრეული ბავშვობიდან მამაჩემის - ნიკოლოზ შენგელაიას გარდაცვალება ჩამრჩა მეხსიერებაში. მაშინ ოთხწლინახევრისა ვიყავი... მამა სულ ახალგაზრდა - 42 წლის იყო. ეს ტრაგედია მთელი სიცოცხლე გამყვა...

ოთხ წლამდე მოგონებების რაღაც ფრაგმენტები მიტივტივებს გონებაში. მახსოვს, მამა მოვიდოდა, ნანადირევს მოიტანდა და დაყრიდა. მერე ჩვენ გვავალებდა მეზობლებისთვის მოკითხვას.

თბილისურ ეზოში ვცხოვრობდით. მე და ჩემი ძმა დავდიოდით სართულ-სართულ და მეზობლებს ვურიგებდით ნანადირევს. ასეთი წესით ცხოვრობდნენ, უფრო გასცემდნენ, ვიდრე მოიხვეჭდნენ. სულ სხვა ხალხი იყო მაშინ.

მაგონდება დედაჩემის გაუბედურებული სახე. მამა ვაჟკაცი იყო, მომლხენი, მონადირე. ვიდრე რეჟისორი გახდებოდა, ლექსებს წერდა. მასთან მეგობრობდნენ გოგლა ლეონიძე, სიმონ ჩიქოვანი, კონსტანტინე გამსახურდია, ლეო ქიაჩელი... ჩვენთან იკრიბებოდნენ, ილხენდნენ, მსჯელობდნენ... ერთ დღეს კი, დაიცალა ჩვენი სახლი.

მერე დედამ შეცვალა ყველაფერი. მან გადაგვატანინა ეს უბედურება, თორემ დეპრესიული ბავშვობა მქონდა.

ომის დრო იყო. ფილმებს არ იღებდნენ და ლუკმაპური ნატო ვაჩნაძისთვისაც კი საფიქრალი გახდა. დედა დადიოდა რაიონებში ვასო გოძიაშვილთან, თამარ ჭავჭავაძესთან, კირა ანდრონიკაშვილთან, მწერლებთან ერთად... კონცერტებს მართავდნენ, რომ ცოტა რამ ეშოვათ.

თხუთმეტი წლის ვიყავი, დედა რომ დაიღუპა... ცხადია, ძნელია საქვეყნოდ ვილაპარაკო, როგორ განვიცადე ეს...

ადამიანი ასეა მოწყობილი, რაც უნდა გადახდეს, ეჩვევა. მამა რომ ცოცხალი იყო, სხვა ცხოვრება იყო ჩვენთან, დედა რომ დარჩა - სხვა... დედაჩემის მერე – სხვა...“




 ახალი ამბები
  • თეიმურაზ გურჯისტანი: ჩემთვის საქართველო არის ქალის პატივისცემა და ვაჟკაცურად მოქცევა (R)"როგორც იცით, გასულ კვირას, მე, დედაჩემმა და ჩემმა დამ სიცოცხლის მოსპობის მუქარა მივიღეთ. ამ მუქარის მიუხედავად და კიდევ უფრო ამ მუქარის გამო, გადავწყვიტე, რომ ჩამოვსულიყავი თბილისში, იმიტომ, რომ ეს არის ჩემი მოვალეობა, როგორც შვილი და როგორც ქართველი კაცი, რომ ვიყო დედაჩემთან და დედაჩემი დავიცვა. ეს არის ჩემი გაგება, თუ რა არის საქართველო. ჩემთვის საქართველო არის ქალის პატივისცემა და ვაჟკაცურად მოქცევა", _ აცხადებს პრეზიდენტობის კანდიდატის, სალომე ზურაბიშვილის შვილი თეიმურაზ გურჯისტანი. მისივე თქმით, სწორედ ამის გამო საქართველოში არჩევნებამდე დარჩება: "ამის გამო, არჩევნებამდე ვიქნები და არჩევნებამდე დავრჩები, იმიტომ, რომ ეს არ არის ნორმალური არჩევანი, ეს არის ბრძოლა, ეს არის ბრძოლა. რომ ის საბჭოთა წარსული არ დაბრუნდეს, ეს არის ჩვენი ბრძოლა, რომ მომავალი, ევროპის მომავალი ავირჩიოთ და ჩვენ ერთად, თქვენთან ერთად, საქართველოს მოსახლეობასთან ვიქნებით და თავისუფლად, ერთად დავიცავთ ჩვენ თავისუფლებას და საქართველო გაიმარჯვებს", _ ამბობს ... ...
  • „არსებობს კითხვის ნიშნები“_სახალხო დამცველი არჩევნების მეორე ტურის თარიღზესაპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურის თარიღს ოპოზიცია ასაჩივრებს, სახალხო დამცველი კი კითხვის ნიშნებზე საუბრობს. ნინო ლომჯარიას  განცხადებით:„კანონში არსებობს ცალსახა ჩანაწერი კენჭისყრის დღის ვადასთან და მიმდინარეობასთან დაკავშირებით,  ამიტომ ნამდვილად არსებობს კითხვის ნიშნები“. სახალხო დამცველი ასევე აღნიშნავს, რომ მნიშვნელოვანია, სასამართლომ განმარტოს აღნიშნული გადაწყვეტილება. ცნობისთვის, ცესკომ საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტური 28 ნოემბერს, ოთხშაბათ დღეს დანიშნა და უქმე დღედ ... ...
  • განზრახ მკვლელობის მცდელობისთვის ბრალდებულს სასამართლომ 8 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯათელავის რაიონულმა სასამართლომ სრულად გაიზიარა პროკურატურის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და განზრახ მკვლელობის მცდელობისთვის ბრალდებული გ.ა.  დამნაშავედ ცნო. ამის შესახებ ინფორმაციას საქართველოს პროკურატურა ავრცელებს. „სასამართლო პროცესზე გამოკვლეული მტკიცებულებებით დადგინდა, რომ 2018 წლის 20 მაისს, ქალაქ თელავში, ერთ-ერთ სასაფლაოს ტერიტორიაზე გ.ა-ს შელაპარაკება მოუხდა გ.ბ.-სთან, რა დროსაც  შურისძიების მოტივით, განზრახ მოკვლის მიზნით, დანით თავის, წელისა და გულმკერდის არეში სიცოცხლისთვის სახიფათო, მძიმე ხარისხის სამი ჭრილობა მიაყენა და შემთხვევის ადგილიდან მიიმალა. დროული სამედიცინო ჩარევის შედეგად  გ.ბ-ს სიცოცხლის შენარჩუნება მოხერხდა. სამართალდამცველებმა გ.ა. 2018 წლის 20 მაისს  თელავში, საკუთარ საცხოვრებელ სახლში დააკავეს. მას ბრალდება  სისხლის სამართლის კოდექსის 19,108 მუხლით (განზრახ მკვლელობის მცდელობა) წარედგინა და აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა. თელავის რაიონულმა სასამართლომ გ.ა დამნაშავედ ცნო წარდგენილ ბრალდებაში და სასჯელის სახედ და ზომად 8 წლით  თავისუფლების აღკვეთა განუსაზღვრა“,_ნათქვამია პროკურატურის მიერ გავრცელებულ ... ...
  • “ბანერზე მაცხოვრის სურათიც რომ გააკრან, საზოგადოებას ხმის მიცემას ვერ აიძულებენ“ _ სოსო ცინცაძესაპრეზიდენტო არჩევნებთან დაკავშირებით “გურია ნიუსი“ პოლიტიკის ექსპერტს სოსო ცინცაძეს ესაუბრა. _ ბატონო სოსო, საზოგადოების გარკვეული ნაწილი თვლის, რომ მმართველმა პარტიამ სალომე ზურაბიშვილი გადამალა. ბილბორდებზე პარტიის ლიდერთა სურათების გამოჩენის შემდეგ აღნიშნულზე საუბარი კიდევ უფრო გააქტიურდა. როცა საზოგადოება ხმას სალომე ზურაბიშვილს აძლევს,  მმართველი პარტია რატომ ცდილობს, ამომრჩეველს საპრეზიდენტო კანდიდატი დაავიწყოს?   _ გამახსენდა ჩემი ახალგაზრდობა, როცა ამბობდნენ _ ვამბობ სტალინს, ვგულისხმობ ლენინს. როგორც ჩანს, სტრატეგიული რეზერვი ჩართო „ოცნებამ“. ცოტა უხერხულია, როცა ისეთ ექსტრავაგანტულ ზომებს მიმართავ, რომლის ანალოგიც მსოფლიო არჩევნების ისტორიაშიც არ არსებობს. ადამიანს რომ უთხრა, სალომე ზურაბიშვილი დამოუკიდებელი კანდიდატიაო, საუკეთესო შემთხვევაში, გაიცინებს, უარეს შემთხვევაში კი შეიგინება. თითქოს, რელიგიური ფანატიზმის რეალობაში გადავდივართ. როგორც მუსულმან შიიტს ვერ აიძულებ, რომ მუსულმან სუნიტს მისცეს ხმა, ისე ვერ აიძულებ საზოგადოებას, ზურაბიშვილს მისცეს ხმა. ბანერზე მაცხოვრის სურათიც რომ გააკრან სალომესთან ერთად, საზოგადოების იძულებას მაინც ვერ შეძლებენ.  _ პირველი ტურის მარათონში სალომე ზურაბიშვილის წარუმატებლობას მმართველი პარტიის წარმომადგენლები იმასაც აბრალებენ, რომ საზოგადოებამ  ზურაბიშვილი დამოუკიდებელ კანდიდატად აღიქვა, რამაც, მათივე თქმით, ამომრჩეველთა მობილიზება შეასუსტა. იმ ფონზე, როცა  „ქართული ოცნება“  ზურაბიშვილს დამოუკიდებელ კანდიდატად „ასაღებდა“ და ახლაც ასეა, როგორ უნდა შეფასდეს აღნიშნული განცხადება? _ ყველაფერს აქვს საზღვარი. სალომე ზურაბიშვილი ისეთივე დამოუკიდებელია, როგორც აფხაზეთი და ოსეთი. აფხაზეთი ზურაბიშვილზე გაცილებით დამოუკიდებელია. ასეთი განცხადებებით თავად იგდებენ თავს უხერხულ მდგომარეობაში. _ არსებობს მოსაზრება, რომ საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში “ძალა ერთობაშიას“ საპრეზიდენტო კანდიდატის, გრიგოლ ვაშაძის გამარჯვება, 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში „ნაციონალური მოძრაობის“ გამარჯვებას ნიშნავს. როგორ ფიქრობთ, საპრეზიდენტო არჩევნები განსაზღვრავს პარტია „ქართული ოცნებისა“და „ნაციონალური მოძრაობის“ პოლიტიკურ მომავალს? _ იმ შემთხვევაში, თუ გრიგოლ ვაშაძემ გაიმარჯვა, ეს ნიშნავს, რომ 2020 წელს „ნაციონალური მოძრაობა“ პარლამენტში სოლიდური რესურსით მოხვდება.  თუმცა მათი ხელისუფლებაში მობრუნება ფანტაზიაა. „ნაციონალური მოძრაობა” ამ ცხოვრებაში ხელისუფლებაში ვერასდროს დაბრუნდება, მაგრამ მათ ექნებათ შანსი, ძალიან სოლიდური ადგილები დაიკავონ საკანონმდებლო ორგანოში, ამიტომ არის საპრეზიდენტო არჩევნები მართლაც პრინციპული. რაც შეეხება „ქართულ ოცნებას“,  ბუნებრივია, მათ პოლიტიკურ ცხოვრებას საპრეზიდენტო არჩევნები განსაზღვრავს. მმართველ პარტიას საპრეზიდენტო კანდიდატად საზოგადოებისთვის მისაღები პირი რომ დაესახელებინა, არჩევნები მშვიდად ჩაივლიდა, მაგრამ სალომე ზურაბიშვილის სახით ნახეს ყველაზე ურეიტინგო კანდიდატი და შედეგებმაც არ დააყოვნა.    _ საპრეზიდენტო არჩევნებში რომელი კანდიდატი გაიმარჯვებს, ამ ეტაპზე  პროგნოზირება რთულია, თუმცა გაქვთ თქვენეული ვარაუდი? _ რომ ვცხოვრობდე ცივილიზებულ ქვეყანაში, ჩემს თავს უფლებას მივცემდი, რომ პროგნოზი გამეკეთებინა, მაგრამ დიდი ხანია გავერკვიე, რა ქვეყანაში ვცხოვრობ. ამ ეტაპზე პროგნოზი ძნელია. ერთი რამის თქმა შემიძლია,  „ქართულმა ოცნებამ“ საკუთარ თავს არჩევნების წაგების უფლება წაართვა, რითაც საკუთარ თავს განაჩენი ... ...
  • საცხოვრებელ სახლში ხანძარს ქალი ემსხვერპლასაცხოვრებელ სახლში გაჩენილ ხანძარს 85 წლის ქალის სიცოცხლე ემსხვერპლა. საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის ინფორმაციით, შემთხვევა ხობში, სოფელ ქვემო ქვალონში მოხდა. ცეცხლი ერთსართულიან საცხოვრებელ სახლში ცოტა ხნის წინ  გაჩნდა, რის შედეგადაც დამწვარია 6 კვ.მ ფართობი. საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის ცნობით, ხანძარი ამ დროისთვის ლიკვიდირებულია. ადგილზე მობილიზებული იყო 3 სახანაძრო-სამაშველო ... ...

არქივი

ზაფრანი

უცნობი ფაქტები მამაკაცის სხეულის შესახებ

დიდი ტვინი საშუალოდ, ტვინის მოცულობა...

სიყვარულის ფერების თეორია

ჯონ ალან ლი კანადელი მეცნიერია,...

ყველაზე არაპროგნოზირებადი და სახიფათო ცხოველები

თაფლიჭამია თაფლიჭამია, იგივე რეიტელი, მართალია,...

როგორ არ უნდა დალიოთ ღვინო

ღვინისათვის “სუნთქვის" საშუალების არ მიცემა...

7 თვისება, რომლითაც მაღალი ინტელექტის მქონე ადამიანს ამოიცნობთ

ინტელექტი ადამიანის თვისებაა, რომელიც აზროვნების...
კარმიდამო ჩემი

ლობიოს რაგუ ბასკურად

ესპანური სამზარეულო მსოფლიოში ერთ-ერთი საუკეთესო...

გავამრავლოთ ქოთნის ყვავილები

შემოდგომის დასაწყისი, ოქტომბრის ბოლომდე, ქოთნის...

ბულგარული წიწაკის საწებელი ნედლი მწავანილეულით

მრავალგვარ საწებელს შორის, ჩვენს მიერ...

როგორ მოვამზადოთ წათხი

ყველის წათხის მოსამზადებლად საჭიროა: ერთი...

დანდური _ მხალეული, მწნილი, სამკურნალო მცენარე

ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე დანდური საქართველოში...

ბოსტნეულის შენახვის რა მეთოდს იყენებდნენ წინაპრები

შემოდგომის დასაწყისიდან ყველა დიასახლისი ამზადებს...

როგორ დავიცვათ სიმინდი ფაროსანასგან

აზიური მავნებლის ფაროსანას წინააღმდეგ ბრძოლის...

როგორ ამოვიცნოთ ინსულტი

ინსულტი 21–ე საუკუნის კიდევ ერთი...

"ყვავილებში ნაპოვნი ენერგია ჩაის აღორძინებაში დამეხმარება"

ფატი გრიგალაშვილი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...

ვის აძლევთ ხმას საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში?