"ოთარის ცოლსა ქოშები გაუხდია და ბაშმაკები ჩაუცვამს” _ თბილისური ამბები

ისტორია

"ოთარის ცოლსა ქოშები გაუხდია და ბაშმაკები ჩაუცვამს” _ თბილისური ამბები

2019 სექ 21 14:34:40

როგორც ყველა ევროპულ ქალაქს თბილისშიც იყვნენ განთქმული დალაქები. ერთი ასეთი იყო ადგილობრივი მცხოვრები ვინმე გრიქულა, რომელიც მერე თეატრში გადაიდა სამუშაოდ და ,,მეპარიკე” გახდა. ჩამოსულებიდან დიდი მოთხოვნით სარგებლობდა ფრანგი ბერლემონი. დალაქებთან თბილისელი ლამაზმანები ,,პრიჩოსკებს” იყენებდნენ და თმებსა და ფრჩხილებს ინით იღებავდნენ. დროთა განმავლობაში ცნობილი ბლოტის მაღაზიაში, რომელიც ერივანსკის (ახლანდელი თავისუფლების მოედანი) მოედანზე მდებარეობდა, ქალთა და მამაკაცთა ცალკე საპარიკმახერო ოთახები გაიხსნა.

1907 წლისათვის თბილისში აშენდა ახალი კინოთეატრები: ,,მუზა”, ,,აპოლო”, ,,კოლიზეი”, ,,ლირა”, ,,მინიონი”, ,,სინემა-დისკი” და ა.შ. მათ, ხშირ შემთხვევაში, ან ,,პროჟექტორებს”, ან ,,ელექტრო-თეატრებს”, უწოდებდნენ. შემდგომ წლებში კინოთეატრების რიცხვი გაიზარდა, მათი უმრავლესობა განლაგებული იყო მიხაილოვის (დღევანდელი აღმაშენებლის) გამზირზე. გოლოვინზე ერთადერთი კინოთეატრი ,,არფასტო” მდებარეობდა დღევანდელი კინოს და თეატრალური უნივერსიტეტის შენობაში და ის ცნობილ მიქაელ არამიანცს (ყველა როგორც საავადმყოფოს პატრონს რომ იცნობს) ეკუთვნოდა. კინოთეატრის დასახელება სავარაუდოდ წარმოებულია მისი შვილების სახელების პირველი ასოებიდან – არამ, ფლორა, ანა, სოგომონ, თამარა, ოვანეს –,,არფასტო”. კინოთეატრში მთელი სეანსის განმავლობაში 10-12 კაციანი ორკესტრი უკრავდა. მათ განკარგულებაში იყო უამრავი სხვადასხვა თხზულებისაგან შემდგარი მუსიკალური ბიბლიოთეკა, რომელიც სხვადასხვა გრძნობასა და განწყობილებას გამოხატავდა: ,,შეყვარებულთა პაემანი’’, ,,დევნა”, ,,დრამატული დაძაბულობა”, ,,ქარიშხალი” და სხვა. უკვე მაშინ მუსიკის საშუალებით ცდილობდნენ კინოკადრებთან ერთად განწყობილების შექმნას, მაყურებელზე უფრო მეტი ზემოქმედების მოხდენას და მხედველობით აღქმულის გაძლიერებას.

1873 წლის 6 დეკემბერს კავკასიის მეფისნაცვალი, დიდი მთავარი მიხეილ ნიკოლაევიჩი ალექსანდრეს ბაღში სეირნობდა. გზაში მას შეხვდა სამი ახალგაზრდა, რომლებმაც მეფისნაცვალს საკადრისი სალამი არ მისცეს, მხოლოდ ქუდებზე ხელი ოდნავ მოიკიდეს, ერთმა კი გაიღიმა კიდეც. მეფის ნაცვალი აღშფოთდა. საქმე ის არის, რომ ვინც მეფისნაცვალს შეხვდებოდა, უნდა გაჩერებულიყო, ქუდი მოეხადა და სალამი ისე მიეცა. დიდმა მთავარმა მოიხმო ყმაწვილები და გულმოსულმა ჰკითხა: _ მიცნობთ მე თუ არა, რატომ ქუდები არ მოიხადეთო. როცა გაიგო, რომ ისინი სემინარიელები იყვნენ, თავის ადიუტანტს დაავალა, ისინი რექტორთან მიეყვანა და ეს ამბავი გადაეცა. ეს სემინარიელები იყვნენ: დავით კეზელი, შემდეგში ცნობილი ჟურნალისტი, რომელიც სტატიებს `დავით სოსლანის~ და `ზოილის~ ფსევდონიმებით აქვეყნებდა, ალექსანდრე მაჭარაშვილი და სტეფანე ჭრელაშვილი, მომავალი პუბლიცისტი, `სანოს~ ფსევდონიმით ცნობილი. ამ ინციდენტს რომ დიდი გამოხმაურება მოჰყვა, ისიც მოწმობს, რომ საქმეში ჩარეული იყო ჟანდარმერია, პოლიცია, პროკურატურა, ხოლო გამოძიების შედეგები თვით ალექსანდრე II-ს წარუდგინეს. სემინარიელები სამ თვეს ჰყავდათ მეტეხის ციხეში გამომწყვდეული. მათ სხვადასხვა ვადით პატიმრობა მიუსაჯეს, დავით კეზელს კი ესეც არ აკმარეს და როგორც პოლიტიკურად არასაიმედოს, ციხიდან გამოსვლის შემდეგ საქართველოში ცხოვრების უფლება არ მისცეს და რუსეთში გადაასახლეს.

,,ალექსანდრეს ბაღის” (დღემდე ,,ალექსანდროვის ბაღს რომ უწოდებენ) ქვედა ნაწილში, სადაც ახლა გიორგი ლეონიძის ძეგლი დგას, ყაბახი იყო გამართული, სადაც იმართებოდა სპორტული სანახაობები - ჯირითი, შუბით, მშვილდ-ისრით, თოფით სროლაში შეჯიბრი. მოგვიანებით, ამ ადგილას გააშენეს ბაღი, მოაწყვეს შადრევანი და აუზი, ბარში უკრავდა ორკესტრი, იმართებოდა საცირკო სანააობები. ყაბახის ტრანსფორმაცია ევროპული ყაიდის ატრაქციონსა და სანახაობებში, ბევრ თბილისელში იწვევდა სინანულის გრძნობას. ჟურნალი ,,ცისკარი” (1858, #1) წერდა: ,,საღამოს ჟამს ჩაველ ყაბახზე, მუზიკა იკვროდა და იყო დიდი ხალხის დენა... დაიწყეს ჯერ გაჭიმულს თოკზე ხტომა ქალებმა და კაცებმა. მერმე ატყდა ცხენების ჭენება, ვუყურე, ვუყურე, თუ როგორ ტიტველა დედაკაცები უბელო ცხენებს გავაზე ახტებოდნენ.

აი, თქვენც შეგარცხვინათ მეთქი და ამის იქით თქვენთან მომსვლელიც. ამის შემდგომ დაიწყეს მალაყები და სხვა კიდევ რაღაც მიქარვები. წამოვდექ საჩქაროდ და გამოვვარდი გარეთ... მომაგონდა ძველი დროის შექცევები, უწინდელი ასპარეზობა, უწინდელი ჯირითობა ყაბახზე.”
XIX საუკუნის შუა წლებში საქართველოში უცხოეთიდან შემოტანილი ტანსაცმელი დიდი პოპულარობით სარგებლობდა. იხსნებოდა სხვადასხვა მაღაზიები ატელიები, სადაც კლიენტებს სთავაზობდნენ ევროპულ ტანსაცმელს. ეს გულისწყრომას იწვევდა ძველი ყაიდის ქალაქელებში. გრიგოლ ორბელიანი იგონებს: ,,ერთხელ ივანე მალხაზიჩის (ანდრონიკოვის) დედასთან, მარამთან, შევედი და ბატონიშვილი დიდად და დიდად გაჯავრებული დამხვდა.

- რაო, ბატონიშვილო, რამ გაგაჯავრა ასე, ვინ რა გაწყენინა?

- როგორ რამ გამაჯავრა; უი, სირცხვილო! შვილო, გაგონილა? ოთარის ცოლსა ქოშები გაუხდია და ბაშმაკები ჩაუცვამს”.




 ახალი ამბები
  • ლომჯარიას მიწიერ ჯოჯოხეთს მოვუწყობთ ოფისსა და სახლთან – სანდრო ბრეგაძე„ქართული მარშის“ ლიდერმა, სანდრო ბრეგაძემ, „პუბლიკასთან“ განაცხადა, რომ სახალხო დამცველმა „ქართულ მარშს“ ძალადობრივი ჯგუფი უწოდა, რის გამოც ლომჯარიამ ბოდიში უნდა მოიხადოს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მისი თქმით, ომბუდსმენს „მიწიერ ჯოჯოხეთს მოუწყობს“. „ქალბატონ ნინო ლომჯარიას მოუწევს პირველ რიგში საჯარო ბოდიშის მოხდა და შემდგომში თანამდებობის დატოვება. ჩვენ ვგეგმავთ გრანდიოზულ, რადიკალურ აქციას სახალხო დამცველის წინააღმდეგ. ვაძლევთ  ერთკვირიან ვადას, რომ საჯაროდ მოიხადოს ბოდიში. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მიწიერ ჯოჯოხეთს მოვუწყობთ ოფისთან და არა მარტო ოფისთან, საცხოვრებელ სახლთანაც. თუ ოფისში დაგვემალება, ჩვენ მივალთ საცხოვრებელ სახლში“, – თქვა ბრეგაძემ. მანამდე სახალხო დამცველის მოადგილემ, გიორგი ბურჯანაძემ, განაცხადა, რომ ისინი შეხვედრაზე მზაობას გამოთქვამდნენ, თუმცა მისივე თქმით, იმ ფორმატითა და რეჟიმით, რაც ბრეგაძეს სურდა, შეხვედრა ვერ გაიმართებოდა. „ჩვენ გახსნილები ვართ შეხვედრისთვის. მან აქცია დააანონსა და განაცხადა, რომ ბოდიში უნდა მოეხდევინებინა და ბუნებრივია,  ვაცნობე, რომ ამ ფორმატითა და ამ რეჟიმში ასეთი დესტრუქციული თვალსაზრისით, ვერ მოხდებოდა შეხვედრის გამართვა და ამიტომ ვუთხარი, რომ წერილობით მოემართა, რის შესახებაც ვიმსჯელებდით და კანონით დადგენილი წესით ვაცნობებდით პასუხს“, – განაცხადა ... ...
  • საქართველო ევროსაბჭოს თავმჯდომარე ხდებასაქართველო ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტის თავმჯდომარე ქვეყანა ხდება. როგორც ევრო საბჭოს გენერალურმა მდივანმა განაცხადა, მისი ვიზიტი საქართველოში ქვეყნის თავმჯდომარეობისთვის მომზადებას უკავშირდებოდა. „მჯერა, რომ საქართველოს თავმჯდომარეობა ძალზედ წარმატებული იქნება და ველი მინისტრის ვიზიტს სტრასბურგში, რათა 27 ნოემბერს საქართველომ თავმჯდომარეობა გადაიბაროს. მოხარული ვარ რომ საქართველომ თავის თავმჯდომარეობის პრიორიტეტებში ადმიანის უფლებების დაცვისა და კანონის უზენაესობის საკითხებთან ერთად, გარემოს დაცვის პრიორიტეტი გამოყო. საყურადღებოა, რომ თავმჯომარე ქვეყანამ პირველად გამოყო გარემოს დაცვის თემატიკა თავის პრიორიტეტებში, რაც ხაზს უსვამს თუ რამდენად მნიშვნელოვანია აღნიშნულ საკითხებზე საზოგადოების ინფორმირებულობის და გათვითცნობიერების ამაღლება“, _ განაცხადა ბურიჩმა. ბურიჩმა მაღალი შეფასება მისცა საქართველოს მიერ მიღწეულ პროგრესს კორუფციასთან ბრძოლის, გენდერულ საკითხებთან და ბავშვთა უფლებებთან მიმართებაში. გენერალური მდივანი ასევე შეეხო საქართველოსთვის ევროპის საბჭოს 2020-2023 წწ. სამოქმედო გეგმის საკითხს და აღნიშნა, რომ სამოქმედო გეგმა ძალზედ მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია, რომელიც საქართველო საჭიროებებს და ევროპის საბჭოს პრიორიტეტებს ასახავს. გენერალურმა მდივანმა ხაზი გაუსვა იმ ფაქტს, რომ ამ რანგში ეს მისი პირველი ოფიციალური ვიზიტია ევროპის საბჭოს წევრ სახელმწიფოში და მადლობა გადაუხადა საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის ვიზიტის ორგანიზებისთვის. ბურიჩის თქმით, საქართველოს ორგანიზაციაში გაწევრიანების 20 წლის იუბილე შესანიშნავად დაემთხვა საქართველოს ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტის თავმჯდომარეობას და მისი ვიზიტის ძირითადი ამოცანა საქართველოს თავმჯდომარეობის მომზადებაა. როგორც ცნობილია ევროპის საბჭოს გენერალური მდივანი ამზადებს კონსოლიდირებულ ანგარიშს „კონფლიქტი საქართველოში“, რომლის მეშვეობითაც ევროპის საბჭო ახდენს საერთაშორისო საზოგადოების ინფორმირებას საქართველოს ოკუპირებულ რეგიონებში ადამიანის უფლებების კუთხით არსებულ მდგომარეობაზე. „მოგეხსენებათ ჩვენ ვახორციელებთ ოკუპირებულ ტერიტორიებზე არსებულ მდგომარეობის მუდმივ მონიტორინგს და მინდა გამოვხატო შეშფოთება ოკუპირებულ ტერიტორიებზე უსაფრთხოებასა და ჰუმანიტარულ მდგომარეობასთან დაკავშირებით. ჩემი კონსოლიდირებული ანგარიში მიმართული იქნება არსებული სიტუაციის დამშვიდებაზე და საკითხის მშვიდობიან მოგვარებაზე, რაც მნიშვნელოვანია როგორც საქართველოსთვის, ასევე ევროპის საბჭოსთვის და ზოგადად ევროპისთვის“, _ განაცხადა გენერალურმა მდივანმა დავით ზალკალიანთან გამართულ ერთობლივ ... ...
  • რა გავლენას ახდენს დედის ტირილი ნაყოფზეორსული ქალბატონები, არავითარ შემთხვევაში არ უნდა გაანაწყენოთ. გარეგანი ფაქტორები გავლენას ახდენს ჰორმონალურ ცვლილებებზე და განწყობაზე. ამიტომ, საინტერესოა, რას იწვევს დედის ტირილი ნაყოფზე. ბავშვი მჭიდროდ არის დაკავშირებული დედასთან. ოცდამეცხრე კვირიდან ბავშვს უკვე განვითარებული აქვს შეგრძნების ორგანოები. განარჩევს სუნს, გემოს, გრძნობს სივრცეს მის გარშემო. დედა და ბავშვი ერთმანეთთან დაკავშირებულია როგორც ემოციურად, ასევე ფიზიკურად. როცა დედას უხარია, სისხლში გამოიყოფა ენდორფინი და ბავშვის განწყობაც საშვილოსნოში უმჯობესდება. ხოლო, როცა დედა ნერვიულობს ან ტირის გამოიყოფა სისხლში სტრესის ჰორმონი - კორტიზოლი. დედა უნებურად გადასცემს ამ ჰორმონს ბავშვს და შესაბამისად, ცუდ განწყობას. იმისათვის, რომ გაზარდოთ ჯანმრთელი და ბედნიერი ბავშვი, აკონტროლეთ ემოციები. დაიცავით ნეგატიური განწყობისაგან ბავშვი. ის, ასე მშვიდი და გაწონასწორბული ... ...
  • რამდენ ხანში გამოდის ნიკოტინი ორგანიზმიდანრამდენ ხანში გამოდის ნიკოტინის სიმპტომები ორგანიზმიდან? _ ნიკოტინის სიმპტომები, როგორიცაა გაღიზიანება, დაბალი ენერგია, კონცენტრაციის სირთულე, თავის ტკივილი, შიმშილის გრძნობა და ცუდი განწყობა შეიძლება გაგრძელდეს სამი თვის განმავლობაში. ნიკოტინი მოწევის შეწყვეტიდან 72 საათის განმალობაში გამოდის ორგანიზმიდან, მისი სიმპტომების გამოსვლა კი 2-3 დღიდან იწყება და მთლიანობაში 3 თვემდე გრძელდება. მოწევის შეწყვეტა ნამდვილად იწვევს შიმშილის გრძნობას? უმეტეს შემთხვევაში იწვევს რადგან სიგარეტის მოწევა თრგუნავს მადას და მგრძნობელობას, შეწყვეტის შემდეგ კი უკეთესად შეიგრძნობა საჭმლის გემო და ამიტომაც შეიძლება გამოიწვიოს წონაში მატება. მოწევა ასევე აჩქარებს მეტაბოლიზმს, შეწყვეტის შედეგად კი ვწვავთ უფრო ნაკლებ კალორიას. სიგარეტი შეიცავს 4000 ქიმიურ ნივთიერებას, მათ შორის 43 ცნობილია როგორც კიბოს გამომწვევი (კანცეროგენური) ნაერთები და 400-მდე სხვა ტოქსინებს. ნიკოტინი მაღალი დამოკიდებულების მატარებელია და იგი ტვინამდე მოწევიდან მხოლოდ 6 წამში აღწევს. როცა გადაწყვეტთ მოწევისთვის თავის დანებებას დაკავდით სპორტით და მიაქციეთ ყურადღება რას ... ...
  • სამტრედიაში გარდაცვლილი 24 წლის ბიჭი დღეს მართლმადიდებლური წესის აგების გარეშე დაკრძალესსამტრედიაში 24 წლის ახალგაზრდა ცოტა ხნის წინ ისე დაკრძალეს, რომ მას წესი არც ერთმა მღვდელმა არ აუგო. მოტივი, გარდაცვლილის ე.წ. "ბიბლიური თავისუფლების" წევრობა გახდა. საუბარია პარტია "გირჩის" მიერ დაფუძნებულ რელიგიურ ორგანიზაციაზე, რომელიც მღვდელმსახურის მოწმობას ნებისმიერ მსურველზე გასცემს. ამ გზით ახალგაზრდები სავალდებულო სამხედრო სამსახურისგან თავისუფლდებიან. მართალია "გირჩმა" ავარიაში დაღუპული შაკო ბარამიძის მოწმობა გააუქმა, რომ დაკრძალვასთან დაკავშირებით პრობლემები არ შექმნილიყო, თუმცა მართლმადიდებლური წესით დაკრძალვის უფლება სამღვდელოებამ 24 წლის ბიჭის ოჯახს მაინც არ მისცა. წყარო: ... ...

არქივი

ზაფრანი

როგორ გამოვავლინოთ ნიჭიერი ბავშვი

არ დაგეგმოთ შვილებს მომავალი შეეცადეთ...

აუცილებელი წასაკითხი მამებისთვის

ახალშობილს უნდა ეძინოს დედის საწოლში...

ბეკონი ჯანმრთელობისთვის სახიფათო ყოფილა

შვედი მეცნიერების მტკიცებით, ბეკონის საკვებად...

როგორ დავალევინოთ წამალი პატარას

წამლის დალევა პატარებს არ უყვართ,...

მერილინ მონროს სილამაზის საიდუმლო

 რა იყო ის საიდუმლო, რომლის...

რატომ უნდა ვხატოთ

ცოტა ხნის წინ, ამერიკელმა ფსიქოლოგებმა...
კარმიდამო ჩემი

საშიშია თუ არა ჯანმრთელობისთვის ლამინატის იატაკი

დღეს მოჭიმული იატაკი და ლამინატი...

როგორ ამოვიცნოთ ნატურალური თაფლი

ნამდვილი თაფლი არომატით გამოირჩევა ხელოვნურად...

უებარი საშუალება სიბერის შესაჩერებლად

მწვანილი ანელებს დაბერების პროცესს, აუმჯობესებს...

უებარი საშუალება გაციების წინააღმდეგ

ზამთრის მოახლოებასთან ერთად ვირუსებისა და...

მარილი _ უნიკალური გამაყუჩებელი საშუალება

თავის ტკივილით უამრავი ადამიანი იტანჯება....

ხურმა _ ჯადოსნური ხილი

ხურმა - ჩვენში დასავლეთ საქართველოში...

საშუალება, რომელიც კიბოს ამარცხებს

ლიკოპენს, რომელიც ბუნებრივი ძლიერი ანტიოქსიდანტია,...

უნიკალური მკურნალი მცენარე

მიუხედავად არაერთი მედიკამენტისა, საზოგადოების გარკვეული...

რას კურნავს მრავალძარღვა

მრავალძარღლვას საუკუნეების განმავლობაში იყენებდნენ, როგორ...

არის თუ არა თქვენ საცხოვრებელ ადგილას სასმელი წყალი?