ფანჯარა დასავლეთში _ გურული მხედრები ინგლისში

ისტორია

ფანჯარა დასავლეთში _ გურული მხედრები ინგლისში

2017 ივნ 12 12:07:52

გასული საუკუნის 10-იანი წლების ბოლოს, ამერიკიდან მშობლიურ ლანჩხუთში დაბრუნებული მოჯირითე ლუკა ჩხარტიშვილი, ნათესავებსა და მეგობრებს ეუბნებოდა: "მე განთქმული კაცი ვიყავი ამერიკაში. როცა მოვკვდები, ჩემი სახელი იქ ეხსომებათ".

მისი ნათქვამი წინასწარმეტყველური აღმოჩნდა: დღეს ამერიკის საისტორიო წყაროებში უამრავი დოკუმენტია, რომელიც ე. წ. "რუს კაზაკებს", იგივე ქართველ მხედრების ამერიკულ შოუებსა და ცირკებში მონაწილეობას ეძღვნება.

ისტორიას შემორჩა ასევე რამდენიმე მოჯირითეს ნამდვილი სახელიც (როგორც წესი, შოუებში მათ უფრო მეტად გამოგონილი სახელები ჰქონდათ): ივანე მახარაძე, ველიკო კვიტაიშვილი, ალექსი გოგოხია-ჯორჯიანი, დიმიტრი მგალობლიშვილი, დათა ქაჯაია, დიმიტრი ცინცაძე და ლუკა ჩხარტიშვილი. ეს ის ქართველები არიან, რომლებმაც ამერიკის შეერთებული შტატების მიწაზე პირველმა დადგეს ფეხი (თამამად შეგვიძლია განვაცხადოთ, რომ ქართველებში დასავლეთისკენ ფანჯარა პირველად სწორედ გურულებმა გაჭრეს) და უზარმაზარი წვლილი შეიტანეს ამერიკული შოუ-ბიზნესისა და საცხენოსნო სპორტის განვითარების საქმეში.

მიუხედავად იმისა, რომ დღემდე ბევრ წყაროებში ისინი "კაზაკებად" არიან მოხსენიებულები, ეს შეცდომა ნელ-ნელა სწორდება: რამდენიმე მუზეუმში მივაღწიე იმას, რომ ფოტოების აღმნიშვნელ წარწერებზე რუსების მაგივრად ქართველები დაეწერათ; თანამედროვე ამერიკულ საისტორიო წიგნებში უკვე მითითებულია, რომ ისინი მხედარი კაზაკები კი არა, არამედ ქართველი მოჯირითეები იყვნენ საქართველოს დასავლეთ ნაწილიდან _ გურიიდან.

წელს სრულდება 125 წელი, რაც გურული მხედრები პირველად შეუერთდნენ ცნობილი ამერიკელი შოუმენის _ ბაფალო ბილის "უაილდ უესთ შოუს" (ველური დასავლეთის შოუს).

არსებობდა სხვადასხვა თარიღი და ვერსია, თუ როგორ მოხვდნენ გურულები უცხოეთში. ყველაზე სანდო ვერსია, რომელსაც ისტორიული წყაროებიც უმაგრებენ ზურგს, ასეთია: 1891 წლის მიწურულს ან 1892 წლის დასაწყისში, ბათუმში მოჯირითეების შესარჩევად ჩამოვიდა ბაფალო ბილის წარმომადგენელი თომას ოლივერი (მოჯირითე ველიკო კვიტაიშვილის ცნობით, წარმომადგენელი ქალბატონი იყო, თუმცა, ამის დამადასტურებელ ცნობა ვერსად მოვიკვლიე). იგი ინგლისელ კონსულთან, ჯეიმს ჩემბერსთან დაბინავდა. კონსულთან იმხანად მოსამსახურედ (ის ასევე მდივნის როლსაც ასრულებდა) იდგა ზემო ჩიბათელი კირილე ჯორბენაძე. იგი გურული ნაყმევის ოჯახში იყო დაბადებული და ბათუმს საარსებო წყაროს საძებნელად ეწვია (მომდევნო წლებში ჯორბენაძე ფინანსურად ისე მომაგრდა, რომ ბათუმში რესტორანი "ფლორიდა" გახსნა. ის იყო მეწილე სასტუმრო "ლონდონისა", რომელიც გასაბჭოების შემდეგ ბოლშევიკებმა ჩამოართვეს).

ჯორბენაძემ, გაიგო რა საქმის ვითარება, ოლივერს განუცხადა, რომ ცხენოსნების შეგროვებაში დაეხმარებოდა. თანხმობა რომ მიიღო, ჯორბენაძე ოლივერთან და ვიცე-კონსულ ჰარი ბრიგსთან ერთად სოფელ ბახვში, მთელ გურიაში ცხენოსნობაში განთქმულ ივანე (დიდი) როსტომის ძე მახარაძის, მეტსახელად "მათრახას" ოჯახში მივიდა. გადაწყდა, რომ ივანე გუნდს შეკრებდა. აქედან დაიწყო გურული მოჯირითეების მრავალწლიანი საზღვარგარეთული ტურნე.

ცოტა ხანში რჩეული ახალგაზრდებისგან შემდგარი ათკაციანი გუნდი, "ივერიას" თქმით, სოფელ ჩიბათს და ლანჩხუთში მცხოვრებელნი, სხვა და სხვა წოდებისა, მომეტებულად აზნაურობა შეიკრიბა. მათ სათანადო წვრთნა გაიარეს, ქუთაისში შეაკერინეს 6-6 წყვილი სხვადასხვა ფერის ჩოხა-ახალუხი, მოიწესრიგეს იარაღი, ცხენის აღკაზმულობა და ბათუმში გაემგზავრნენ (ჩოხები მყვირალა ფერის: ყვითელი, მწვანე, ვარდისფერი, ნარინჯისფერი და ა. შ. იყო. სავარაუდოდ, ეს შოუს ორგანიზატორთა მოთხოვნა იყო, თორემ როგორც ვიცით, მსგავსი ფერის ჩოხებს ჩვენში იშვიათად ან საერთოდ არ ატარებდნენ).

უნდა აღინიშნოს, რომ გურული მხედრების უმრავლესობა მომცრო ტანის, ძარღვიანი ახალგაზრდები იყვნენ. როგორც Wisconsin State Journal (24 ივლისი, 1901) წერდა"...ისინი უმეტესწილად პატარა ტანის ბიჭები არიან. მათ გვერდს ულამაზო ხმლები უმშვენებთ და ყველა სიგარეტს ეწევა." ხოლო Monday Morning (27 ივლისი, 1896) აღნიშნავდა:"...მათი ბელადი დაახლოებით 140 ფუნტს (დაახლოებით 60 კილოგრამს _ ი.მ.) იწონიდა", რაც არ უნდა იყოს გასაკვირი, რადგან იმდაგვარი ტრიუკების შესრულებას, რასაც ქართველები აკეთებდნენ, დიდი ტანის კაცს გაუძნელდებოდა (რა თქმა უნდა, გამონაკლისებიც არსებობდა, მაგალითად, კირილე ხოფერია, რომელიც გადმოცემით სიმაღლეში ლამის ორ მეტრს აღწევდა).

ბათუმში შეყრილმა ქართველებმა სამხედრო გუბერნატორისგან საზღვარგარეთული პასპორტები აიღეს (ხანდახან, გურულებს პრობლემებიც ექმნებოდათ ხოლმე: ერთხელ ლუკა ჩხარტიშვილმა ვიღაც რუსს ხელი გაარტყა და ნაცემმა მას ყოველნაირად შეუშალა ხელი პასპორტის აღებაში, რის გამოც ლუკა ერთ სეზონში შოუში ვერ გამოჩნდა. ამერიკული პრესა წერდა: "სპილოსთვის კბილის ამოღება უფრო ადვილია, ვიდრე კაზაკების გამოგლეჯვა რუსეთის ყბებიდანო" (Collier"s Weekly, 13 აპრილი, 1901) და გემ "მარიათი" ბოსფორ-დარდანელის გავლით, მარსელს მიადგნენ, აქედან პარიზზე გავლით ჰავრში ჩავიდნენ, საიდანაც "ორთქლის" გემით ამერიკისკენ გაემგზავრნენ.

გურულების პირველი ნაკადის საიმიგრაციო დეკლარაციებში მითითებული არ არის, თუ რა თანხა მიჰქონდა თან თითოეულ მოჯირითეს, მაგრამ 1905 წლის დეკლარაციაში უკვე აღნიშნულია, რომ ყოველ მათგანს ჯიბეში 20 დოლარი ედო. 1912 წლის დეკლარაციაში კი ჯორჯ ჯორჯიანს (მისი ნამდვილი სახელი უცნობია) ხელზე 500, ვასო წულაძეს _ 200, ხოლო პლატონ მურვანიძეს 215 დოლარი ჰქონდათ.

ლონდონში გურულების გამოჩენამ დიდი ალიაქოთი გამოიწვია _ მანამდე კაზაკები იქ არავის ენახა. განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევდა ხმალ-ხანჯალი და მასრები, რომლებიც ინგლისელებს მინიატურული დინამიტები ეგონათ. ინგლისური ჟურნალი The Illustrated London News (18 ივნისი, 1892) იუწყებოდა: "საერთაშორისო მებაღეობის მშვენიერი გამოფენა მოწყობილია ერლს ქორთ სთეიშენსა და უესთ ბრომფთონს შორის... აქ კვლავ საშუალება გეძლევათ იხილოთ ბაფალო ბილის უაილდ უესთი ჩრდილოეთ ამერიკის პრერიებიდან... აგრეთვე, კაზაკები რუსეთის კავკასიიდან, ცნობილი სამხედრო კავალერისტები, მათი ჰეტმანის პრინც ივანე მახარაძის ხელმძღვანელობით, რომლებიც წარმოაჩენენ ცხენოსნობის უმაღლეს ხელოვნებას..."

თუ რა შთაბეჭდილება მოახდინეს "კაზაკებმა" ინგლისელებზე, ამას მოწმობს 1892 წლის 15 ივნისის The London Serio-Comic Journal-ში დაბეჭდილი ვინმე სუზენ სპრეგის სიზმარი, რომელიც მას ეზმანა ერლ ქორთში"კაზაკების" შოუს შემდეგ _ სიზმარში კაზაკმა სცემა მისი სატრფო, სუზენი კი მოიტაცა და წაიყვანა სტეპებში, სადაც ბოლოს იგი მშვენიერ მეფე მაზეპას გაჰყვა ცოლად.

კაზაკების პოპულარობაზე ერთი საყურადღებო ფაქტიც მეტყველებს _ იმ წელს მანდილოსანთა შორის დიდი მოწონებით სარგებლობდა ე. წ. კაზაკური ჩაცმულობა _ ჩოხა-ახალუხის მსგავსად შეკერილი ტანსაცმელი.

გუნდის ლიდერი ივანე მახარაძე ინტერვიუში (Pen & Pencil, 16 ივლისი, 1892) აცხადებდა: "ჩვენ მოგვწონს ლონდონი. მატარებელი მიწის ქვეშ რომ დადის, ეს გასაოცარია და ქალაქიც დიდია. ჩვეულებრივი მატარებელი ჩვენ ვიცით, ერთი ასეთი ჩვენს სამშობლოშია, ბათუმში... ჩვენ იმიტომ ჩამოვედით, რომ აქ უფრო ბევრ ფულს ვიშოვით, ვიდრე სახლში, აქ მხოლოდ ექვსი თვით ჩამოვედით.. ამის შემდეგ ჩვენს ცოლებს და შვილებს დავუბრუნდებით."

ჟურნალი "კვალი" (#34, 11 აგვისტო, 1896) წერდა:"ბევრ საწყალ გურულ გლეხს გამოაჭყეტინა თვალები ლუკაიას (ჩხარტიშვილი. ი. მ.) ამერიკაში მოგზაურობამ. ზოგმა, ლუკაიას მიერ იქ წაყვანილმა კაცებმა, რომელთაც შინ არც ლუკმა-პური და არც სახლ-კარი მოეძეოდათ, მისი შემწეობით და გზის გასწავლებით სახლ-კარიც აიშენეს, ლუკმა-პურიც იშოვნეს და მუდამ შიმშილისგან მტირალ ბავშვებს ცრემლი შეუშრეს თვალებზე."

კაზაკების ჩამოსვლის ამბავმა ინგლისის სამეფო კარამდეც მიაღწია _ სულ მალე შოუს გენერალურმა მენეჯერმა ნეით სოლსბერიმ შეტყობინება მიიღო დედოფალ ვიქტორიას მეჯინიბეთუხუცესისაგან იმის თაობაზე, რომ მისი აღმატებულება დიდად ნასიამოვნები იქნება, თუ"უაილდ უესთის" მენეჯერები მოახერხებენ კაზაკების ჩაყვანას უინძორში და მშვენიერი ჯირითის ჩვენებას. როგორც ისტორიული დოკუმენტებიდან და წიგნებიდან ირკვევა, შოუს ნახვა დედოფალს მხოლოდ და მხოლოდ კაზაკების გულისთვის უნდოდა, რომელთა თაყვანისმცემელი სიცოცხლის ბოლომდე იყო.

1892 წლის 25 ივნისს, ბაფალო ბილის შოუ მთელი შემადგენლობით წარსდგა უინძორში და გურულებმა ივანე მახარაძის თავკაცობით დედოფლის, მისი შვილებისა და წარჩინებულ პირთა წინაშე იჯირითეს. ჯირითი სულ 12 წუთს გაგრძელდა. წარმოდგენის დროს პრინცი ჰენრი დედას, დედოფალ ვიქტორიას, გერმანულად შეეკითხა: "დედა, თქვენ ფიქრობთ, რომ ისინი ნამდვილი კაზაკები არიან?" იქვე მდგომმა სოლსბერიმ პრინცს უპასუხა: "მომიტევეთ, სერ, მაგრამ რასაც და ვისაც აქ ხედავთ, ყველაფერი ნაღდია".

რა იცოდა მისმა აღმატებულებამ, რომ რუსი კაზაკების მაგივრად მის წინაშე უბრალო ბახველი და ლანჩხუთელი გლეხები ჯირითობდნენ? ეს დედოფლისა და გურულების პირველი შეხვედრა არ ყოფილა _ ცნობილია, რომ XIX საუკუნის 60-იანი წლების დასაწყისში ლონდონში იმყოფებოდა თავადი დიმიტრი ქაიხოსროს ძე გურიელი, რომელიც დედოფალმა ვიქტორიამ მიიწვია სადილზე, სადაც ეროვნულ ტანსაცმელში გამოწყობილ გურიელს საზოგადოების ყურადღება მიუქცევია.

სხვათა შორის, მრავალწლიანი ძებნის მიუხედავად, ვერსად მივაკვლიე გურულების ჯირითის ამსახველ ფოტოსურათებს _ მხოლოდ ორი ნახატი მაქვს ხელთ. არადა, ეს არ იყო რიგითი ამბავი და ფოტოგრაფები ამ სანახაობას აუცილებლად გადაიღებდნენ. ცოტა ხნის წინ თხოვნით მივმართე ცნობილ ბრიტანელ ისტორიკოსს და მწერალს ბატონ რონალდ რეიფილდს და მან დახმარება აღმითქვა.

დედოფალი იმდენად ნასიამოვნები დარჩა ამ სანახაობით, რომ, როგორც თვითმხილველები იუწყებოდნენ, გურულებს გადასცა მათივე ფოტოსურათებით სავსე მოვარაყებული ალბომი (არსებობდა ცნობა, რომ თითქოს ეს ალბომი ივანე მახარაძის ოჯახში ინახებოდა და როგორც ამბობენ, 1917 წელს მის ამერიკულ ყაიდაზე აშენებულ სახლში გაჩენილი ხანძრის დროს დაიწვა) და მადლობა გამოუცხადა, ხოლო ინგლისის საზოგადოებამ 20 000 კაცის მიერ ხელმოწერილი ქებისა და მადლობის ადრესი შეადგინა ქართველთა საპატივსაცემოდ.

რუსული გაზეთი "Московские Ведомости" (25 ივნისი, 1892) იუწყებოდა, რომ"კავკასიელ კაზაკებს (სხვა ნომერში გაზეთი მათ"გურულ კაზაკებს" უწოდებს. ი. მ.), რომლებიც ახლა იმყოფებიან ლონდონში პოლკოვნიკ ქოუდის ხელმძღვანელობით, ბრიტანელი მაყურებელი ძალზე გულთბილად ხვდება. დღეს ისინი გამოძახებულნი იყვნენ უინძორში, სადაც დედოფლის წინაშე იჯირითეს". იმავე წლის 5 ივლისის ნომერში გაზეთი წერდა, რომ ინგლისელი "ქრონიკიორი" (ასეა ტექსტში. ი. მ.) აღწერს მათ შთამბეჭდავ გარეგნობას, მათ ცეკვებსა და მელანქოლიურ სიმღერებს, რომლებიც მშვენიერია და ისეთივე შთაბეჭდილებას ახდენს, თითქოს სიმღერებს სოფლის გუნდები ასრულებენ რუსულ სტეპებში". გაზეთი იქვე გულისტკივილით დასძენს:"და ამას ამბობენ ქართულ სიმღერებზე! რა ცოტა რამ იციან ევროპაში რუსეთსა და რუსებზე".

ზოგიერთი თავიდანვე ეჭვს ქვეშ აყენებდა გურულების "კაზაკურ" წარმომავლობას: გაზეთმა Army and Navy Gazette (11 ივნისი, 1892), დაბეჭდა ვინმე ინგლისელი Alex Kinloch-ის წერილი, სადაც იგი წერდა: "...როდესაც მე მათ შევეკითხე, ისინი გამოტყდნენ, რომ კაზაკები არ არიან და რომ მიეკუთვნებიან კავკასიურ ტომს, არ მსახურობენ და არც მსახურობდნენ რუსულ არმიაში. მათი უცნაური ლაპარაკი და ჟესტები, აგრეთვე, მოძრაობები ცეკვაში, მაფიქრებინებს, რომ ისინი კავკასიელი ებრაელები არიან".

გაზეთი Saturday Review (2 ივლისი, 1892) წერდა: "მათ არაფერი საერთო არა აქვთ კაზაკებთან. ისინი მიეკუთვნებიან კავკასიურ ტომებს ქუთაისიდან. მათი სწორი სახელია Kafkaskia Grousini, რაც ნიშნავს კავკასიელ ქართველებს".

თუმცა ამ ერთეულ შემთხვევებს მათ იდენტიფიკაციაზე არანაირი გავლენა არ მოუხდენია და ქართველებს კაზაკებად მიიჩნევდნენ. როგორც ირკვევა, გურულების"კაზაკებად" გასაღება, უცოდინრობის გამო კი არა, არამედ განზრახ ხდებოდა, ეს შოუს შემადგენელი ნაწილი იყო: კაზაკებს საზოგადოება ასე თუ ისე იცნობდა, მათი სახელი კომერციულ მოგებას უქადდა შოუს მფლობელებს, ქართველების შესახებ კი არავის არანაირი წარმოდგენა არ ჰქონდა; ამის გამო გაასაღეს ქართველები, როგორც კაზაკები.

ასევე ხდებოდა შოუს სხვა მონაწილეთა მაგალითზეც: შოუში უმთავრესად სიუს ტომის ინდიელები იღებდნენ მონაწილეობას, მაგრამ როცა საჭირო იყო, ისინი ხან ნავაჰოს, ხან ქროუს ან სხვა ტომის ინდიელებად და ზოგჯერ ამერიკელ ქაუბოებადაც იქცეოდნენ ხოლმე.

ყველა აღმოსავლელი ქალბატონი აუცილებლად "პრინცესა" იყო, ყველა ევროპელი მხედარი (ინგლისელი, გერმანელი, ფრანგი, იტალიელი...) კი პოლკოვნიკი. მსგავსი შემთხვევები დაფიქსირებული იყო სხვა ერის წარმომადგენელთა შორისაც.

გურული მოჯირითეები ინგლისში 1892 წლის ოქტომბრამდე დარჩნენ და 15 ოქტომბერს სამშობლოში გაემგზავრნენ. ამის შემდეგ კი გურულების რამდენიმე გუნდი სისტემატურად მოგზაურობდა ევროპასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში.

 P.S. ამ თემაზე უკვე ლამის ოცი წელია ვმუშაობ და დაინტერესებულებს შეუძლიათ ნახონ ჩემი წიგნები, ასევე ვებგვერდი www.georgians.ge და ფეისბუქგვერდი.

 ირაკლი მახარაძე




 ახალი ამბები
  • 3 გარდაცვლილი, დაშავებულები, ნანგრევებში მოყოლილი ადამიანები _ აფეთქება დიდ დიღომშითბილისში, დიდ დიღომში, ავთანდილის ქუჩაზე საცხოვრებელ კორპუსში გაზის გაჟონვის შედეგად აფეთქება მოხდა. აფეთქებას ნგრევა მოჰყვა. შენობაში ჩამსხვრეულია შუშები და არის ხანძარი. ადგილზე მობილიზებულები არიან სამაშველო სამსახურის თანამშრომლები. ისინი ნანგრევებში ჩარჩენილი ადამიანების გამოყვანას ცდილობენ. აქვე არიან სასწრაფო დახმარების ბრიგადები. მათ დაშავებული ადამიანები სამედიცინო დაწესებულებებში გადაჰყავთროგორც "კურიერს" საგანგებო სიტუაციების სამსახურში განუცხადეს, ჯერჯერობით მაშველები მათ გამოყვანას ვერ ახერხებენ. ადგილზე იმყოფება თბილისის მერიც. თვითმხილველთა თქმით, სავარაუდოდ, გარდაცვლილია 3 ადამიანი, თუმცა ოფიციალურად ცნობა დაღუპულთა შესახებ არ ... ...
  • მცხეთის ჯვრის მონასტრის წინამძღვარის პირველი კომენტარი – რატომ მიგვიყვანეს ამ ზომამდე?მცხეთის ჯვრის წინამძღვარი იღუმენი კონსტანტინე ჯინჭარაული განმარტავს, თუ რატომ მიიღო ჯვრის მონასტრის დაკეტვის გადაწყვეტილება. მან ამის შესახებ  “რუსთავი 2”-თან ისაუბრა. იღუმენი ამბობს, რომ მან ხელისუფლების წარმომადგენლებისგან წლების განმავლობაში ცრუ დაპირებები მიიღო და პრობლემა არასდროს გადაიჭრა. “21 წელია აქ ვარ. რაიმე ბიზნეს ინტერესი რომ გვქონდეს, ვერ გავაკეთებდით? კაპიტალურად მოვაწყობდით. მორჩილებს ვუთხარი, თუ რამეს გკითხავენ, უპასუხეთ: დაკეტილია ტაძარი და მიზეზი იცის მცხეთის მერმა. რატომ მიგვიყვანეს ამ ზომამდე? ორი წელია ვითხოვთ. უმოქმედობას ვაბრალებ. ხელისუფლების წარმომადგენლებსაც ჰქონდათ ეს ინფორმაცია. ვერაფერი ვერ მოწესრიგდა. გარემოვაჭრეებმა კანონი უნდა შეასრულონ. კანონით ეს აკრძალულია“, – განაცხადა კონსტანტინე ჯინჭარაულმა. მისი თქმით, საპატრიარქო ამ გადაწყვეტილების თაობაზე ინფორმირებული არ ... ...
  • „ეს ძალიან მნიშვნელოვანია“_რა პრობლემებზე საუბრობს მხატვართა კავშირის თავმჯდომარეშეზღუდული საგამოფენო სივრცე და თანამედროვე მხატვრების მიმართ ნაკლები ყურადღება_ აღნიშნულ საკითხებს საქართველოს მხატვართა კავშირის თავმჯდომარე, გურამ ცერცვაძე მხატვრობის სფეროს პრობლემებად ასახელებს. როგორც ცერცვაძე „გურია ნიუსთან“ საუბარში ამბობს, მხატვრებს სხვადასხვა სტრუქტურებიდან უფრო მეტი მხარდაჭერა ჭირდებათ, ვიდრე დღეს აქვთ.  „პრობლემები უამრავია, როგორც ყველა სფეროში ასევე ჩვენთანაც. ძალიან შეზღუდული ვართ საგამოფენო სივრცით. ვერ ვიტყვით, რომ სულ უყურადღებოდ ვიყოთ, მაგრამ უფრო მეტი მხარდაჭერაა, ალბათ, საჭირო სახელისუფლებო სტრუქტურებიდან. სასურველია იყოს თუნდაც უმნიშვნელო თანხები, რასაც ჩვენი შეხედულემისამებრ განვკარგავთ და დაეწესებინათ მასზე მონიტორინგი, თუ რაში იხარჯება და ეს საბიუჯეტო თანხა. ვგულისხმობ, კატალოგების დაბეჭდვას, სხვადასხვა სახის პროექტებს არამარტო საქართველოში, არამედ უცხოეთშიც, ასეთი მხარდაჭერის შემთხვევაში წარმატებაც არ დააყოვნებს და ჩვენს კულტურას მნიშვნელოვან შენაძენს მოუტანს“,_ამბობს ცერცვაძე. მხატვართა კავშირის თავმჯდომარის თქმით, მხატვრობა მარადიული ხელოვნებაა და სასურველია, რომ მხატვრების შრომა დაფასებული იყოს. „ეს არის მარადიული ხელოვნება. ძალიან მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები იქმნება ქართველი ხელოვნების მხრიდან და სასურველია, რომ მათი შრომა იყოს დაფასებული. თუნდაც, ხდებოდეს სხვადასხვა სტრუქტურებიდან, მუზეუმებიდან, ბიზნესექტორიდან მათი ნამუშევრების შეძენა. ეს ძალიან მნიშვნელოვანია“,_ამბობს ცერცვაძე.     ... ...
  • „სილქ როუდ ჯგუფი“ აჭარის ტელევიზიით გასულ სიუჟეტს ცილისმწამებლურს უწოდებს„სილქ როუდ ჯგუფი“ ა/წ 12 იანვარს აჭარის ტელევიზიით გასულ სიუჟეტს ეხმაურება, რომელიც „სილქ როუდ ჯგუფის“ და მისი დამფუძნებლის გიორგი რამიშვილის მიმართ ცილისმწამებლურ განცხადებებს და არაერთ მცდარ ფაქტს შეიცავდა. „გვსურს, გამოვეხმაუროთ აჭარის ტელევიზიით ა/წ 12 იანვარს გასულ სიუჟეტს, რომელიც შეიცავდა „სილქ როუდ ჯგუფის“ და მისი დამფუძნებლის, ბატონ გიორგი რამიშვილის, მიმართ ცილისმწამებლურ განცხადებებს და არაერთ მცდარ ფაქტს. „სილქ როუდ ჯგუფმა“ საქართველოში განახორციელა რამდენიმე წარმატებული დეველოპერული პროექტი, მათ შორის, „რედისონის“ ბრენდის სასტუმროები თბილისსა და ბათუმში, მრავალფუნქციური კომპლექსი „რესპუბლიკა“ თბილისში, სასტუმრო „რედისონ ქოლექშენი“ წინანდალში. აღნიშნული პროექტების დაგეგმვა და განხორციელება მოხდა მსოფლიოში ცნობილი არქიტექტორების, დიზაინერების და სხვა მაღალი კლასის პროფესიონალთა ჯგუფების მონაწილეობით. პროექტების პროფესიონალურად და მაღალი ხარისხით განსახორციელებლად, გათვალისწინებული და უზრუნველყოფილი იყო ყველა დეტალი. ამასთან, უმთავრესი პრიორიტეტი იყო გარემოსთან ჰარმონიული შერწყმა და მდგრადობის უზრუნველყოფა. ამგვარი მიდგომის შედეგად „სილქ როუდ ჯგუფის“ პროექტებმა მრავალი საერთაშორისო ჯილდო დაიმსახურა და თავისი წვლილი შეიტანა საქართველოს ტურისტული პოტენციალის ზრდასა და მისი ცნობადობის ამაღლებაში. „სილქ როუდ ჯგუფი“ გახლავთ სერიოზული ინვესტორი, რომელმაც ბოლო 12 წლის განმავლობაში საქართველოს ეკონომიკის სხვადასხვა სექტორში 1 მილიარდ აშშ დოლარმდე ინვესტიცია განახორციელა, ხოლო აჭარის რეგიონში ჩვენს მიერ განხორციელებული ინვესტიცია 100 მილიონ აშშ დოლარს აჭარბებს. რაც შეეხება აჭარის ტელევიზიის მიერ ზემოხსენებულ სიუჟეტში გასულ მცდარ ინფორმაციას: ბათუმში „რივიერას“ ტერიტორია შეძენილ იქნა 2006 წლის მაისში საგადასახადო ორგანოს მიერ ორგანიზებულ აუქციონზე და სახელმწიფოსთვის გადახდილ იქნა 10,086,000 ლარი (რაც იმ დროისთვის მოქმედი კურსით 5.6 მილიონი აშშ დოლარის ექვივალენტი იყო). ამას გარდა, ჩვენმა კომპანიამ გაისტუმრა სახელმწიფოს 2 კრედიტორი და მათთვის ჯამში გადახდილ იქნა 2,5 მილიონ აშშ დოლარზე მეტი. შესაბამისად, საუბარი იმის შესახებ, რომ ჩვენ უპირობოდ შევიძინეთ ეს ქონება, არის საზოგადოების შეცდომაში განზრახ შეყვანის მცდელობა. ამ ტერიტორიაზე იგეგმებოდა „ტრამპ თაუერის“ მშენებლობა, თუმცა მისი განხორციელება ვერ მოხერხდა სხვადასხვა ობიექტური გარემოებების გამო. ამ ეტაპზე გვაქვს ახალი პროექტი, რომელიც გულისხმობს სხვადასხვა ფუნქციის მქონე ექვსი ნაგებობის მშენებლობას, მწვანე ფასადით და გამწვანებული პოდიუმებით. აღნიშნული პროექტის განხორციელება მნიშვნელოვნად აამაღლებს ბათუმის ტურისტულ პოტენციალს. „სილქ როუდ ჯგუფი“ და მისი დამფუძნებელი, ბატონი გიორგი რამიშვილი რამდენჯერმე შეხვდა აჭარის საზოგადოებას, არასამთავრობო სექტორს, მედიის წარმომადგენლებს (მათ შორის, აჭარის ტელევიზიას) აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის და ქ. ბათუმის მერიის მესვეურებს ამ პროექტზე სასაუბროდ. შეხვედრებზე გაეცა პასუხი მრავალ კითხვას და გაკეთდა დეტალური განმარტებები. ეს შეხვედრები ჩვენი ჯგუფის ინიციატივით მოეწყო ბათუმელებისთვის და ყველა დაინტერესებული პირისთვის პროექტის დეტალურად გაცნობის მიზნით, თუმცა ამის არანაირი სამართლებრივი ან რაიმე სხვა სახის ვალდებულება ჩვენ არ გვქონდა. პროექტის გენერალური გეგმა შეიმუშავა მსოფლიოში წამყვანმა არქიტექტურული დიზაინის და გეგმარების კომპანიამ „ჩეპმენ ტეილორმა“, რომელიც თავის საქმიანობაში უმაღლესი სტანდარტებით ხელმძღვანელობს. ჩვენი ჯგუფი ითვალისწინებს ბათუმის „რივიერას“ ტერიტორიის უნიკალურობას და ჩვენი დაკვეთით შემუშავებული გეგმის თანახმად, თითოეული ნაგებობისთვის გათვალისწინებულია 1 ჰექტარის ფართის მიწის ნაკვეთი, რაც უზრუნველყოფს ნაგებობებს შორის საკმარისზე გაცილებით მეტ დაშორებებს. ინვესტორის მიერ ტერიტორიის მსგავსი ფორმით ათვისება იშვიათად გვხვდება მსოფლიოს ყველაზე ცივილიზებულ ქვეყნებშიც. ამასთან, პროექტით გათვალისწინებულია მიმდებარე ტერიტორიაზე 2 ჰექტარის ფართობზე პარკის გაშენება, რაც ამ პროექტის უნიკალურობას განაპირობებს.  რაც შეეხება უსაფუძვლო ბრალდებას იმის შესახებ, თითქოს სილქ როუდ ჯგუფმა აჭარის ა/რ მთავრობისგან შეიძინა ობიექტები და შემგდომში ისინი არ განავითარა, ან განცხადებას იმის შესახებ, რომ ჯგუფი უდიერად მოეპყრო დევნილებს - ეს ინფორმაცია მცდარია. ჩვენმა კომპანიამ აჭარის ა/რ მთავრობისგან საინვესტიციო პირობით შეიძინა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული კომპანიების - სს „აჭარის კურორტების“ და სს „მესხეთის“ - აქციები და შესაბამისად, მათ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთები. ჩვენს მიერ სახელმწიფოს ბიუჯეტში გადახდილ იქნა 4 მილიონი აშშ დოლარი, ხოლო იძულებით გადაადგილებულ პირთა საკომპენსაციოდ გადახდილ იქნა 13,5 მილიონი აშშ დოლარი. ჩვენ ყველა იძულებით გადაადგილებული პირის ოჯახს გადავეცით კომპენსაცია, თუმცა, სილქ როუდ ჯგუფის მიერ ვინმეს გასახლება არ მომხდარა. ეს სახელმწიფოს ვალდებულება გახლდათ. ჩვენი კომპანიის მიერ მოხდა აჭარის სანაპირო ზოლზე ძველი, უსახური და ამორტიზებული საბჭოური შენობების დემონტაჟი, სადაც წლების განმავლობაში გაუსაძლის საყოფაცხოვრებო პირობებში იმყოფებოდნენ დევნილები, სანაპირო ზოლი გავათავისუფლეთ ნანგრვებისგან და წლების განმავლობაში დაგროვილი ნაგვისგან. საინვესტიციო ვალდებულებების სრული მოცულობით შესრულებას ხელი შეუშალა ფინანსურმა კრიზისმა და 2008 წლის ომმა, რამაც ყველა ინვესტორს შეუქმნა სერიოზული პრობლემები. თუმცა, სილქ როუდ ჯგუფმა ომის დამთავრებიდან მალევე დაასრულა 2 სერიოზული პროექტი: ერთი თბილისში, სასტუმრო რედისონ ბლუ ივერიის და მეორე ბათუმში სასტუმრო რედისონ ბლუს ბრენდით. რაც შეეხება თქვენს სიუჟეტში ნახსენებ „ბტა ბანკს“ და აღნიშნულ ბანკთან დაკავშირებით ცილისმწამებლურ განცხადებებს, გვსურს აღვნიშნოთ, რომ ყაზახური „ბტა ბანკის“ მფლობელები საქართველოში 2005 წელს ჩამოვიდნენ და სურვილი გამოთქვეს ჩვენს ქვეყანაში ინვესტიციების განხორციელების შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ „ბტა ბანკსა“ და „სილქ როუდ ჯგუფს“ შორის გაფორმდა შესაბამისი დაფინანსების ხელშეკრულებები, ბანკმა 2008 წლის ომის შემდგომ შეწყვიტა თავისი ვალდებულებების შესრულება. რაც შეეხება იპოთეკების შესახებ ინფორმაციის გასაიდუმლოებას: გაურკვეველია, რას ნიშნავს იპოთეკის გასაიდუმლოება, როდესაც იპოთეკის, ისევე, როგორც უძრავი ქონების შესახებ სხვა ინფორმაცია საქართველოში საჯაროა და მის საჯაროობას უზრუნველყოფს საჯარო რეესტრი. „სილქ როუდ ჯგუფმა“ 2014 წელს დაასრულა მოლაპარაკებები „ბტა ბანკთან“ და ფაქტობრივად, ხელმეორედ მოუწია იმავე აქტივების გამოსყიდვა. შესაბამისად, ყველა იპოთეკა მოიხსნა. სახელმწიფოს უკან დაუბრუნდა 18 საკადასტრო ერთეულზე მდებარე მიწის ნაკვეთი, რაც ისედაც იგეგმებოდა. ჩვენს მიერ სახელმწიფოსთვის დაბრუნებული მიწის ნაკვეთების ფასი ბევრად მაღალია, ვიდრე თავდაპირველად იყო, ვინაიდან მოხდა მათზე არსებული ძველი ამორტიზებული შენობების დემონტაჟი, ტერიტორიების მოსუფთავება და ყველა არსებული ვალდებულების გასტუმრება. „სილქ როუდ ჯგუფი“ მზად არის დაიცვას თავისი რეპუტაცია მსგავსი სახის მცდარი და ცილისმწამებლური ინფორმაციის გავრცელებისგან“, - ნათქვამია განცხადებაში. ... ...
  • ოზურგეთში სტატისტიკის ბიუროს უფროსი წარადგინესდღეს,  გურიის სტატისტიკის ბიუროს უფროსის ბადრი რამიშვილი წარდგენა სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაციაში გაიმართა.  შეხვედრას სახელმწიფო რწმუნებულის მოადგილე გია ებრალიძე, სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის აღმასრულებელი დირექტორი გოგიტა თოდრაძე, აღმასრულებელი დირექტორის მოადგილე პაატა შავიშვილი,   სტრატეგიული დაგეგმვის, კოორდინაციისა და კომუნიკაციის დეპარტამენტის უფროსი ბორის ეზუგბაია, რწმუნებულის ადმინისტრაციისა და სტატისტიკის ბიუროს თანამშრომლები დაესწრნენ. როგორც შეხვედრაზე გახდა ცნობილი, ბიუროს მთავარი ფუნქცია - მოვალეობა რეგიონის მასშტაბით სტატისტიკური ინფორმაციის შეგროვება და გავრცელება ... ...

არქივი

ზაფრანი

ჯონ ლენონის ნივთები დღესაც სარფიანად იყიდება

მას შემდეგ, რაც დიდი ბრიტანელი...

„სექსუალური ურთიერთობა ქმნის ფაზას“_რას ამბობს ახალი კვლევა

წყვილები სქესობრივ ურთიერთობას უფრო ადრე...

ვარსკვლავური შობა–ახალი წელი

ახალი წელი და შობა ის...

საშობაო - საახალწლო ოჯახური ფასეულობანი

ფრანგი ლამაზმანი ოდრი ტოტუ ყოველთვის...

რონალდუ ფსიქოპათია _ ფეხბურთელის ყოფილი მეგობარი გოგონა

კრიშტიანუ რონალდუს ყოფილმა მეგობარმა გოგონამ,...

ვარსკვლავთა თილისმები

კინოვარსკვლავები პრეტენზიული და ორიგინალური პიროვნებები...
კარმიდამო ჩემი

"ბარი უნდა იცნობდეს მთასა და საქმეზე შეყვარებული და-ძმას"

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მთისპირის მკვიდრი...

რა გავაკეთოთ შემოდგომის მიწურულს საკარმიდამო ნაკვეთებში

ნოემბერ-დეკემბერში აქტიური სამეურნეო სამუშაოები ძირითადად...

პესტიციდების გამოყენებისას უდიდესი სიფრხილეა საჭირო

არსებობს უნივერსალური პესტიციდები, რომლებსაც ერთდროულად...

სიმინდის მოვლა თავიდან უნდა ვისწავლოთ

სიმინდის მოვლა-მოყვანის წესებს დასავლეთ საქართველოს...

რატომ უნდა მოვაშენოთ ბატი

როგორც უხნესი ადამიანები ამბობენ, საქართველოში...

დედოფლის ყვავილს დედოფალივით მოვლა სულ არ სჭირდება

წარსულში ძალზე პოპულარული და მერე...

მოვამზადოთ ნესვის სასმელი

ნესვი გოგრისებრთა ოჯახის ერთ-ერთი ყველაზე...

თაფლის ღვინო _ "თაფლუჭა"

თაფლის ღვინო და არაყი უნიკალური...

"ზამთარშიც გაზაფხულს ვეძებ და "გატყავებულ" გარემოს ვმოსავ"

"კარმიდამო ჩემის" უამრავ რესპონდენტს შორის,...

მოახლოებული ზამთარი და პირუტყვის მოვლა-დაბინავება

ზამთრის მოახლოებისას, შინაურ მსხვილფეხა თუ...

როგორ მოვსპოთ ზამთრის განმავლობაში ნიადაგში მავნებლები

დეკემბრიდან, ჩვენს ბაღ-ბოსტნებში, როცა უკვე...