ფანჯარა დასავლეთში _ გურული მხედრები ინგლისში

gurianews.com

ისტორია

ფანჯარა დასავლეთში _ გურული მხედრები ინგლისში

2017 ივნ 12 12:07:52

გასული საუკუნის 10-იანი წლების ბოლოს, ამერიკიდან მშობლიურ ლანჩხუთში დაბრუნებული მოჯირითე ლუკა ჩხარტიშვილი, ნათესავებსა და მეგობრებს ეუბნებოდა: "მე განთქმული კაცი ვიყავი ამერიკაში. როცა მოვკვდები, ჩემი სახელი იქ ეხსომებათ".

მისი ნათქვამი წინასწარმეტყველური აღმოჩნდა: დღეს ამერიკის საისტორიო წყაროებში უამრავი დოკუმენტია, რომელიც ე. წ. "რუს კაზაკებს", იგივე ქართველ მხედრების ამერიკულ შოუებსა და ცირკებში მონაწილეობას ეძღვნება.

ისტორიას შემორჩა ასევე რამდენიმე მოჯირითეს ნამდვილი სახელიც (როგორც წესი, შოუებში მათ უფრო მეტად გამოგონილი სახელები ჰქონდათ): ივანე მახარაძე, ველიკო კვიტაიშვილი, ალექსი გოგოხია-ჯორჯიანი, დიმიტრი მგალობლიშვილი, დათა ქაჯაია, დიმიტრი ცინცაძე და ლუკა ჩხარტიშვილი. ეს ის ქართველები არიან, რომლებმაც ამერიკის შეერთებული შტატების მიწაზე პირველმა დადგეს ფეხი (თამამად შეგვიძლია განვაცხადოთ, რომ ქართველებში დასავლეთისკენ ფანჯარა პირველად სწორედ გურულებმა გაჭრეს) და უზარმაზარი წვლილი შეიტანეს ამერიკული შოუ-ბიზნესისა და საცხენოსნო სპორტის განვითარების საქმეში.

მიუხედავად იმისა, რომ დღემდე ბევრ წყაროებში ისინი "კაზაკებად" არიან მოხსენიებულები, ეს შეცდომა ნელ-ნელა სწორდება: რამდენიმე მუზეუმში მივაღწიე იმას, რომ ფოტოების აღმნიშვნელ წარწერებზე რუსების მაგივრად ქართველები დაეწერათ; თანამედროვე ამერიკულ საისტორიო წიგნებში უკვე მითითებულია, რომ ისინი მხედარი კაზაკები კი არა, არამედ ქართველი მოჯირითეები იყვნენ საქართველოს დასავლეთ ნაწილიდან _ გურიიდან.

წელს სრულდება 125 წელი, რაც გურული მხედრები პირველად შეუერთდნენ ცნობილი ამერიკელი შოუმენის _ ბაფალო ბილის "უაილდ უესთ შოუს" (ველური დასავლეთის შოუს).

არსებობდა სხვადასხვა თარიღი და ვერსია, თუ როგორ მოხვდნენ გურულები უცხოეთში. ყველაზე სანდო ვერსია, რომელსაც ისტორიული წყაროებიც უმაგრებენ ზურგს, ასეთია: 1891 წლის მიწურულს ან 1892 წლის დასაწყისში, ბათუმში მოჯირითეების შესარჩევად ჩამოვიდა ბაფალო ბილის წარმომადგენელი თომას ოლივერი (მოჯირითე ველიკო კვიტაიშვილის ცნობით, წარმომადგენელი ქალბატონი იყო, თუმცა, ამის დამადასტურებელ ცნობა ვერსად მოვიკვლიე). იგი ინგლისელ კონსულთან, ჯეიმს ჩემბერსთან დაბინავდა. კონსულთან იმხანად მოსამსახურედ (ის ასევე მდივნის როლსაც ასრულებდა) იდგა ზემო ჩიბათელი კირილე ჯორბენაძე. იგი გურული ნაყმევის ოჯახში იყო დაბადებული და ბათუმს საარსებო წყაროს საძებნელად ეწვია (მომდევნო წლებში ჯორბენაძე ფინანსურად ისე მომაგრდა, რომ ბათუმში რესტორანი "ფლორიდა" გახსნა. ის იყო მეწილე სასტუმრო "ლონდონისა", რომელიც გასაბჭოების შემდეგ ბოლშევიკებმა ჩამოართვეს).

ჯორბენაძემ, გაიგო რა საქმის ვითარება, ოლივერს განუცხადა, რომ ცხენოსნების შეგროვებაში დაეხმარებოდა. თანხმობა რომ მიიღო, ჯორბენაძე ოლივერთან და ვიცე-კონსულ ჰარი ბრიგსთან ერთად სოფელ ბახვში, მთელ გურიაში ცხენოსნობაში განთქმულ ივანე (დიდი) როსტომის ძე მახარაძის, მეტსახელად "მათრახას" ოჯახში მივიდა. გადაწყდა, რომ ივანე გუნდს შეკრებდა. აქედან დაიწყო გურული მოჯირითეების მრავალწლიანი საზღვარგარეთული ტურნე.

ცოტა ხანში რჩეული ახალგაზრდებისგან შემდგარი ათკაციანი გუნდი, "ივერიას" თქმით, სოფელ ჩიბათს და ლანჩხუთში მცხოვრებელნი, სხვა და სხვა წოდებისა, მომეტებულად აზნაურობა შეიკრიბა. მათ სათანადო წვრთნა გაიარეს, ქუთაისში შეაკერინეს 6-6 წყვილი სხვადასხვა ფერის ჩოხა-ახალუხი, მოიწესრიგეს იარაღი, ცხენის აღკაზმულობა და ბათუმში გაემგზავრნენ (ჩოხები მყვირალა ფერის: ყვითელი, მწვანე, ვარდისფერი, ნარინჯისფერი და ა. შ. იყო. სავარაუდოდ, ეს შოუს ორგანიზატორთა მოთხოვნა იყო, თორემ როგორც ვიცით, მსგავსი ფერის ჩოხებს ჩვენში იშვიათად ან საერთოდ არ ატარებდნენ).

უნდა აღინიშნოს, რომ გურული მხედრების უმრავლესობა მომცრო ტანის, ძარღვიანი ახალგაზრდები იყვნენ. როგორც Wisconsin State Journal (24 ივლისი, 1901) წერდა"...ისინი უმეტესწილად პატარა ტანის ბიჭები არიან. მათ გვერდს ულამაზო ხმლები უმშვენებთ და ყველა სიგარეტს ეწევა." ხოლო Monday Morning (27 ივლისი, 1896) აღნიშნავდა:"...მათი ბელადი დაახლოებით 140 ფუნტს (დაახლოებით 60 კილოგრამს _ ი.მ.) იწონიდა", რაც არ უნდა იყოს გასაკვირი, რადგან იმდაგვარი ტრიუკების შესრულებას, რასაც ქართველები აკეთებდნენ, დიდი ტანის კაცს გაუძნელდებოდა (რა თქმა უნდა, გამონაკლისებიც არსებობდა, მაგალითად, კირილე ხოფერია, რომელიც გადმოცემით სიმაღლეში ლამის ორ მეტრს აღწევდა).

ბათუმში შეყრილმა ქართველებმა სამხედრო გუბერნატორისგან საზღვარგარეთული პასპორტები აიღეს (ხანდახან, გურულებს პრობლემებიც ექმნებოდათ ხოლმე: ერთხელ ლუკა ჩხარტიშვილმა ვიღაც რუსს ხელი გაარტყა და ნაცემმა მას ყოველნაირად შეუშალა ხელი პასპორტის აღებაში, რის გამოც ლუკა ერთ სეზონში შოუში ვერ გამოჩნდა. ამერიკული პრესა წერდა: "სპილოსთვის კბილის ამოღება უფრო ადვილია, ვიდრე კაზაკების გამოგლეჯვა რუსეთის ყბებიდანო" (Collier"s Weekly, 13 აპრილი, 1901) და გემ "მარიათი" ბოსფორ-დარდანელის გავლით, მარსელს მიადგნენ, აქედან პარიზზე გავლით ჰავრში ჩავიდნენ, საიდანაც "ორთქლის" გემით ამერიკისკენ გაემგზავრნენ.

გურულების პირველი ნაკადის საიმიგრაციო დეკლარაციებში მითითებული არ არის, თუ რა თანხა მიჰქონდა თან თითოეულ მოჯირითეს, მაგრამ 1905 წლის დეკლარაციაში უკვე აღნიშნულია, რომ ყოველ მათგანს ჯიბეში 20 დოლარი ედო. 1912 წლის დეკლარაციაში კი ჯორჯ ჯორჯიანს (მისი ნამდვილი სახელი უცნობია) ხელზე 500, ვასო წულაძეს _ 200, ხოლო პლატონ მურვანიძეს 215 დოლარი ჰქონდათ.

ლონდონში გურულების გამოჩენამ დიდი ალიაქოთი გამოიწვია _ მანამდე კაზაკები იქ არავის ენახა. განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევდა ხმალ-ხანჯალი და მასრები, რომლებიც ინგლისელებს მინიატურული დინამიტები ეგონათ. ინგლისური ჟურნალი The Illustrated London News (18 ივნისი, 1892) იუწყებოდა: "საერთაშორისო მებაღეობის მშვენიერი გამოფენა მოწყობილია ერლს ქორთ სთეიშენსა და უესთ ბრომფთონს შორის... აქ კვლავ საშუალება გეძლევათ იხილოთ ბაფალო ბილის უაილდ უესთი ჩრდილოეთ ამერიკის პრერიებიდან... აგრეთვე, კაზაკები რუსეთის კავკასიიდან, ცნობილი სამხედრო კავალერისტები, მათი ჰეტმანის პრინც ივანე მახარაძის ხელმძღვანელობით, რომლებიც წარმოაჩენენ ცხენოსნობის უმაღლეს ხელოვნებას..."

თუ რა შთაბეჭდილება მოახდინეს "კაზაკებმა" ინგლისელებზე, ამას მოწმობს 1892 წლის 15 ივნისის The London Serio-Comic Journal-ში დაბეჭდილი ვინმე სუზენ სპრეგის სიზმარი, რომელიც მას ეზმანა ერლ ქორთში"კაზაკების" შოუს შემდეგ _ სიზმარში კაზაკმა სცემა მისი სატრფო, სუზენი კი მოიტაცა და წაიყვანა სტეპებში, სადაც ბოლოს იგი მშვენიერ მეფე მაზეპას გაჰყვა ცოლად.

კაზაკების პოპულარობაზე ერთი საყურადღებო ფაქტიც მეტყველებს _ იმ წელს მანდილოსანთა შორის დიდი მოწონებით სარგებლობდა ე. წ. კაზაკური ჩაცმულობა _ ჩოხა-ახალუხის მსგავსად შეკერილი ტანსაცმელი.

გუნდის ლიდერი ივანე მახარაძე ინტერვიუში (Pen & Pencil, 16 ივლისი, 1892) აცხადებდა: "ჩვენ მოგვწონს ლონდონი. მატარებელი მიწის ქვეშ რომ დადის, ეს გასაოცარია და ქალაქიც დიდია. ჩვეულებრივი მატარებელი ჩვენ ვიცით, ერთი ასეთი ჩვენს სამშობლოშია, ბათუმში... ჩვენ იმიტომ ჩამოვედით, რომ აქ უფრო ბევრ ფულს ვიშოვით, ვიდრე სახლში, აქ მხოლოდ ექვსი თვით ჩამოვედით.. ამის შემდეგ ჩვენს ცოლებს და შვილებს დავუბრუნდებით."

ჟურნალი "კვალი" (#34, 11 აგვისტო, 1896) წერდა:"ბევრ საწყალ გურულ გლეხს გამოაჭყეტინა თვალები ლუკაიას (ჩხარტიშვილი. ი. მ.) ამერიკაში მოგზაურობამ. ზოგმა, ლუკაიას მიერ იქ წაყვანილმა კაცებმა, რომელთაც შინ არც ლუკმა-პური და არც სახლ-კარი მოეძეოდათ, მისი შემწეობით და გზის გასწავლებით სახლ-კარიც აიშენეს, ლუკმა-პურიც იშოვნეს და მუდამ შიმშილისგან მტირალ ბავშვებს ცრემლი შეუშრეს თვალებზე."

კაზაკების ჩამოსვლის ამბავმა ინგლისის სამეფო კარამდეც მიაღწია _ სულ მალე შოუს გენერალურმა მენეჯერმა ნეით სოლსბერიმ შეტყობინება მიიღო დედოფალ ვიქტორიას მეჯინიბეთუხუცესისაგან იმის თაობაზე, რომ მისი აღმატებულება დიდად ნასიამოვნები იქნება, თუ"უაილდ უესთის" მენეჯერები მოახერხებენ კაზაკების ჩაყვანას უინძორში და მშვენიერი ჯირითის ჩვენებას. როგორც ისტორიული დოკუმენტებიდან და წიგნებიდან ირკვევა, შოუს ნახვა დედოფალს მხოლოდ და მხოლოდ კაზაკების გულისთვის უნდოდა, რომელთა თაყვანისმცემელი სიცოცხლის ბოლომდე იყო.

1892 წლის 25 ივნისს, ბაფალო ბილის შოუ მთელი შემადგენლობით წარსდგა უინძორში და გურულებმა ივანე მახარაძის თავკაცობით დედოფლის, მისი შვილებისა და წარჩინებულ პირთა წინაშე იჯირითეს. ჯირითი სულ 12 წუთს გაგრძელდა. წარმოდგენის დროს პრინცი ჰენრი დედას, დედოფალ ვიქტორიას, გერმანულად შეეკითხა: "დედა, თქვენ ფიქრობთ, რომ ისინი ნამდვილი კაზაკები არიან?" იქვე მდგომმა სოლსბერიმ პრინცს უპასუხა: "მომიტევეთ, სერ, მაგრამ რასაც და ვისაც აქ ხედავთ, ყველაფერი ნაღდია".

რა იცოდა მისმა აღმატებულებამ, რომ რუსი კაზაკების მაგივრად მის წინაშე უბრალო ბახველი და ლანჩხუთელი გლეხები ჯირითობდნენ? ეს დედოფლისა და გურულების პირველი შეხვედრა არ ყოფილა _ ცნობილია, რომ XIX საუკუნის 60-იანი წლების დასაწყისში ლონდონში იმყოფებოდა თავადი დიმიტრი ქაიხოსროს ძე გურიელი, რომელიც დედოფალმა ვიქტორიამ მიიწვია სადილზე, სადაც ეროვნულ ტანსაცმელში გამოწყობილ გურიელს საზოგადოების ყურადღება მიუქცევია.

სხვათა შორის, მრავალწლიანი ძებნის მიუხედავად, ვერსად მივაკვლიე გურულების ჯირითის ამსახველ ფოტოსურათებს _ მხოლოდ ორი ნახატი მაქვს ხელთ. არადა, ეს არ იყო რიგითი ამბავი და ფოტოგრაფები ამ სანახაობას აუცილებლად გადაიღებდნენ. ცოტა ხნის წინ თხოვნით მივმართე ცნობილ ბრიტანელ ისტორიკოსს და მწერალს ბატონ რონალდ რეიფილდს და მან დახმარება აღმითქვა.

დედოფალი იმდენად ნასიამოვნები დარჩა ამ სანახაობით, რომ, როგორც თვითმხილველები იუწყებოდნენ, გურულებს გადასცა მათივე ფოტოსურათებით სავსე მოვარაყებული ალბომი (არსებობდა ცნობა, რომ თითქოს ეს ალბომი ივანე მახარაძის ოჯახში ინახებოდა და როგორც ამბობენ, 1917 წელს მის ამერიკულ ყაიდაზე აშენებულ სახლში გაჩენილი ხანძრის დროს დაიწვა) და მადლობა გამოუცხადა, ხოლო ინგლისის საზოგადოებამ 20 000 კაცის მიერ ხელმოწერილი ქებისა და მადლობის ადრესი შეადგინა ქართველთა საპატივსაცემოდ.

რუსული გაზეთი "Московские Ведомости" (25 ივნისი, 1892) იუწყებოდა, რომ"კავკასიელ კაზაკებს (სხვა ნომერში გაზეთი მათ"გურულ კაზაკებს" უწოდებს. ი. მ.), რომლებიც ახლა იმყოფებიან ლონდონში პოლკოვნიკ ქოუდის ხელმძღვანელობით, ბრიტანელი მაყურებელი ძალზე გულთბილად ხვდება. დღეს ისინი გამოძახებულნი იყვნენ უინძორში, სადაც დედოფლის წინაშე იჯირითეს". იმავე წლის 5 ივლისის ნომერში გაზეთი წერდა, რომ ინგლისელი "ქრონიკიორი" (ასეა ტექსტში. ი. მ.) აღწერს მათ შთამბეჭდავ გარეგნობას, მათ ცეკვებსა და მელანქოლიურ სიმღერებს, რომლებიც მშვენიერია და ისეთივე შთაბეჭდილებას ახდენს, თითქოს სიმღერებს სოფლის გუნდები ასრულებენ რუსულ სტეპებში". გაზეთი იქვე გულისტკივილით დასძენს:"და ამას ამბობენ ქართულ სიმღერებზე! რა ცოტა რამ იციან ევროპაში რუსეთსა და რუსებზე".

ზოგიერთი თავიდანვე ეჭვს ქვეშ აყენებდა გურულების "კაზაკურ" წარმომავლობას: გაზეთმა Army and Navy Gazette (11 ივნისი, 1892), დაბეჭდა ვინმე ინგლისელი Alex Kinloch-ის წერილი, სადაც იგი წერდა: "...როდესაც მე მათ შევეკითხე, ისინი გამოტყდნენ, რომ კაზაკები არ არიან და რომ მიეკუთვნებიან კავკასიურ ტომს, არ მსახურობენ და არც მსახურობდნენ რუსულ არმიაში. მათი უცნაური ლაპარაკი და ჟესტები, აგრეთვე, მოძრაობები ცეკვაში, მაფიქრებინებს, რომ ისინი კავკასიელი ებრაელები არიან".

გაზეთი Saturday Review (2 ივლისი, 1892) წერდა: "მათ არაფერი საერთო არა აქვთ კაზაკებთან. ისინი მიეკუთვნებიან კავკასიურ ტომებს ქუთაისიდან. მათი სწორი სახელია Kafkaskia Grousini, რაც ნიშნავს კავკასიელ ქართველებს".

თუმცა ამ ერთეულ შემთხვევებს მათ იდენტიფიკაციაზე არანაირი გავლენა არ მოუხდენია და ქართველებს კაზაკებად მიიჩნევდნენ. როგორც ირკვევა, გურულების"კაზაკებად" გასაღება, უცოდინრობის გამო კი არა, არამედ განზრახ ხდებოდა, ეს შოუს შემადგენელი ნაწილი იყო: კაზაკებს საზოგადოება ასე თუ ისე იცნობდა, მათი სახელი კომერციულ მოგებას უქადდა შოუს მფლობელებს, ქართველების შესახებ კი არავის არანაირი წარმოდგენა არ ჰქონდა; ამის გამო გაასაღეს ქართველები, როგორც კაზაკები.

ასევე ხდებოდა შოუს სხვა მონაწილეთა მაგალითზეც: შოუში უმთავრესად სიუს ტომის ინდიელები იღებდნენ მონაწილეობას, მაგრამ როცა საჭირო იყო, ისინი ხან ნავაჰოს, ხან ქროუს ან სხვა ტომის ინდიელებად და ზოგჯერ ამერიკელ ქაუბოებადაც იქცეოდნენ ხოლმე.

ყველა აღმოსავლელი ქალბატონი აუცილებლად "პრინცესა" იყო, ყველა ევროპელი მხედარი (ინგლისელი, გერმანელი, ფრანგი, იტალიელი...) კი პოლკოვნიკი. მსგავსი შემთხვევები დაფიქსირებული იყო სხვა ერის წარმომადგენელთა შორისაც.

გურული მოჯირითეები ინგლისში 1892 წლის ოქტომბრამდე დარჩნენ და 15 ოქტომბერს სამშობლოში გაემგზავრნენ. ამის შემდეგ კი გურულების რამდენიმე გუნდი სისტემატურად მოგზაურობდა ევროპასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში.

 P.S. ამ თემაზე უკვე ლამის ოცი წელია ვმუშაობ და დაინტერესებულებს შეუძლიათ ნახონ ჩემი წიგნები, ასევე ვებგვერდი www.georgians.ge და ფეისბუქგვერდი.

 ირაკლი მახარაძე


ნახვა: 482


 ახალი ამბები
  • "ჩემმა ქმარმა გაჭირვების გამო თავი მოიკლა _ არ მინდა, მეც ეს მაიძულონ!"38 წლის ხათუნა სიხარულიძე 4 შვილის დედაა. იგი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა ამაღლებაში 2 არასრულწლოვან შვილთან ერთად ცხოვრობს. ორი გოგონა თბილისში ჰყავს _ წარმატებული სტუდენტები, რომლებიც უმაღლეს სასწავლებელში 100%-იანი დაფინანსებით მოხვდნენ და ახლა თავს სტიპენდიით ირჩენენ. ხათუნა სიხარულიძემ ერთი წლის წინ დიდი ტრაგედია გადაიტანა _ მისმა მეუღლემ თავი მოიკლა, როგორც ჩვენი რესპონდენტი ჰყვება, გაჭირვების გამო: _ ძალიან ძნელია ჩემთვის ამ თემაზე საუბარი. ურთულესი დღეები გამოვიარე და ახლაც იგივე მდგომარეობაში ვარ. გოგონები რომ გრანტით მოხვდნენ სასწავლებელში, სიხარულით ცას ვეწიე. ბავშვებმა ყოველგვარი რეპეტიტორის გარეშე, საკუთარი შრომით შეძლეს ეს, თუმცა, ჩვენ ვერ შევძელით დავხმარებოდით _ საჭმლის ფულს ვერ ვუგზავნიდით. არც აქ გვქონდა რაიმე. ჩემი მეუღლე სადმე დღიურ მუშად თუ იმუშავებდა, იმით ვსაზრდოობდით. არადა, სტუდენტს ბევრი რამ უნდა. მხოლოდ გადასახადი ხომ არ არის _ ბინის ქირა სჭირდებოდათ, გზის, საჭმლის ფული. ამ ყველაფერს ვერ გაუძლო ჩემმა ქმარმა და თავი ამიტომ მოიკლა, _ ცრემლების გარეშე საკუთარი ისტორიის მოყოლა უჭირს ხათუნას, რომელიც ცდილობს გაჭირვებას არ შეუშინდეს: _ მინდა, სულ ღიმილი მქონდეს სახეზე; მინდა, რომ ჩემმა შვილებმა არ შეამჩნიონ ჩემი ტკივილი, მაგრამ ხანდახან არ გამომდის. რთულია დამალო ემოცია და განცდა მაშინ, როცა შვილისთვის პურის ყიდვა არ შეგიძლია. ახლაც მაგ მდგომარეობაში ვარ. ბავშვი სკოლიდან რომ დაბრუნდება, არ ვიცი, რა უნდა ვაჭამო, _ ამბობს ხათუნა, რომელიც წლებია, სოციალურ დახმარებას ითხოვს, თუმცა, უშედეგოდ: _ 2011 წლის შემდეგ ვითხოვთ სოციალური დახმარების დანიშვნას, მაგრამ არ გვინიშნავენ. მიზეზსაც არ გვეუბნებიან, რატომ. ერთხელ დეკლარაციაში ჩაუწერიათ, რომ თითქოს სახლის წინ მდებარე მცირე ნაკვეთზე მეურნეობა მაქვს და 300 ლარის შემოსავალს ვიღებ. არ ვიცი, ეს საიდან მოიტანეს. ნეტავ კი მქონდეს და ხმას არ ამოვიღებ. არანაირი შემოსავალი ჩემს ოჯახს არ აქვს. 2011 წლის შემდეგ ჩვენი ცხოვრება უკეთესობისკენ არ შეცვლილა, პირიქით, ყოველდღიურად მემატება პრობლემები. ეს სახლიც, სადაცაა დაინგრევა. უკანა მხარე სულ ჩამოშლილი აქვს, ყოველ გაწვიმებაზე პირველი სართული იტბორება. წინა მხარეს, გარედან რომ შეხედავ, ნორმალურად გამოიყურება თითქოს, მაგრამ არც იატაკი ვარგა და არც ჭერი. ამ სახლის მეტი არაფერი გაგვაჩნია და მართლა ვერ გამიგია, რაა იმის მიზეზი, რომ დახმარებას არ მაძლევენ, _ უკვირს ხათუნას. მისივე თქმით, გასულ წელს, დეკლარაციის შევსების დროს ბაზაში გამოჩნდა, რომ მის შვილებს სტიპენდია ერიცხებოდათ და დახმარების არდანიშვნის მიზეზად ეს დაუსახელეს: _ მიმტკიცებდნენ, ხელფასი გაქვსო. არადა, ბავშვებს წარმატებული სწავლისთვის ჰქონდათ ეს სტიპენდია. შემდეგ მირჩიეს, გოგონები სახლიდან ამოწერე და იქნებ, დაგინიშნონო. ასეც მოვიქეცი, მაგრამ არაფერი გამოვიდა. მარტში შევავსე დეკლარაცია და ძალიან მაღალი ქულა მომივიდა, _ ამბობს ხათუნა სიხარულიძე. მისივე თქმით, ერთადერთი, რასაც სახელმწიფოდან იღებს, ორი არასრულწლოვანი შვილის პენსია და ათლარიანი დანამატია: _ ჩვენი თვიური შემოსავალი 220 ლარია. 100-100 ლარი აქვთ ბიჭებს მარჩენალდაკარგულის პენსია და 10-10 ლარიანი დანამატი ეძლევათ სახელმწიფოსგან. ესაა ჩვენი შემოსავალი, რომელიც წამლებშიც არ მყოფნის. ერთი ბიჭი იაშვილის კლინიკაში დამყავს სოფლის დეპუტატის ვლადიმერ სიხარულიძის დახმარებით _ თვალის პრობლემები აქვს და რომ არა ბატონი ვლადიმერი, ვერ წავიყვანდი. მეორეს დაბადებიდან ჰქონდა ჯანმრთელობის პრობლემა და სულ ექიმებთან არის სატარებელი. ხშირად, წამლებში არ მყოფნის ეს თანხა. მერია და მერის წარმომადგენელი ერთხელ კი დამეხმარა წამლის თანხით. რაც შეეძლოთ, გამიკეთეს, მაგრამ, სამწუხაროდ, საკმარისი არ არის. 100 ლარი გადამირიცხეს წამლისთვის. 200 ლარი მქონდა აფთიაქში ვალი და ის თანხა გამომიქვითეს. ახლა წამალიც ვერ ვუყიდე, _ წუხს ხათუნა, რომელიც მაღაზიაში დაგროვილ ვალებზეც დარდობს: _ მაღაზიაში ვალი ვერ გადავიხადე. რომ გადამეხადა, წინა თვეში წამალს ვერ ვიყიდდი. გამყიდველის მრცხვენია, ვერ მივდივარ, ვერც რაიმე მომაქვს. კარაქზე, ხორცზე, კანფეტზე და ასეთ ფუფუნებაზე არაფერს ვამბობ. უბრალოდ, იმის საშუალებაც არ მაქვს, მაკარონი ვიყიდო. მეც ავად ვარ. დიდი ხანია თავის ტკივილები დამეწყო და წამონაზარდიც გამიჩნდა. ექიმთან ვერ მივდივარ. საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამით კი ვსარგებლობ, მაგრამ სრულად არ იფარება საჭირო თანხა, მე კი დამატების საშუალება არ მაქვს და ვართ ასე. არ ვიცი ასე სანამდე შეიძლება გაგრძელება. მეტი აღარ შემიძლია. არ მინდა ჩემი შვილები სულ უპატრონოდ დავტოვო, მაგრამ ამას მაიძულებენ, _ ამბობს "გურია ნიუსთან" საუბრისას ხათუნა სიხარულიძე. ჩვენი რესპონდენტის თქმით, ყველაზე მეტად გულს ის ტკენს, რომ სახელმწიფო მის ირგვლივ მცხოვრებ ისეთ ადამიანებს ეხმარება, რომლებსაც არ უჭირთ: _ არ მინდა კონკრეტული გვარები დავასახელო, მაგრამ ჩემსოფელში, ჩემ ირგვლივ ისეთ ადამიანებს აქვთ დახმარება, ორ-ორ სამსახურში რომ მუშაობენ, მანქანები რომ ჰყავთ და არაფერი უჭირთ. მე რომ უპატრონო ვარ, იმიტომ არ მაძლევენ დახმარებას? სულ არ მინდა მაგათი ფული _ სამსახური მომცენ და ჩემი შრომით შევძლებ ჩემი შვილების გამოკვებას, _ აღნიშნავს ხათუნა სიხარულიძე. სოციალური მომსახურების სააგენტოს პრესსამსახურში სიხარულიძეების ოჯახისთვის დახმარების არდანიშვნის მიზეზები გვითხრეს, რომელიც იმ რეალობიდან, რაც "გურია ნიუსმა" ადგილზე ნახა, მკვეთრად განსხვავდება: "ოჯახი სოციალურად დაუცველთა ბაზაში რეგისტრირებულია 2008 წლიდან, თუმცა, დღემდე მხოლოდ 2 წლის მანძილზე იღებდა შემწეობას ბავშვებზე, რადგან მრავალჯერადი გადამოწმებების მიუხედავად, მუდმივად მაღალი ქულა უფიქსირდებოდა. ბოლოს ოჯახი გადამოწმდა 2018 წლის მარტში. დეკლარაციაში ფიქსირდება 3 ჯანმრთელი წევრი, მათ შორის, ორი არასრულწლოვანი. ოჯახს ჰყავს გარეთ მცხოვრები 2 სრულწლოვანი შვილი, ფლობენ საკუთარ 2-სართულიან სახლს, დამხმარე ნაგებობებს, იღებენ სახელმწიფო კომპენსაციას ბავშვებზე 100-100 ლარის ოდენობით, სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტის გაყიდვიდან აქვთ შემოსავალი, გააჩნიათ სასოფლო–სამეურნეო მიწის ფართი და უფიქსირდებათ მაღალი კომუნალური გადასახადები. სააგენტომ ოჯახის სამივე წევრი _ დედა და ოჯახს გარეთ მცხოვრები სრულწლოვანი შვილები დაარეგისტრირა დასაქმების პორტალზე და ამ ეტაპზე მიმდინარეობს მოლაპარაკება დამსაქმებელთან. ვფლობთ ინფორმაციას, რომ ოჯახის სრულუფლებიანი წევრი, ბავშვების დედა, თანახმაა, დასაქმდეს შეთავაზებულ პოზიციაზე. ასევე, შვილები ჩაერთვებიან სტაჟირების პროგრამაში, რომელსაც სააგენტოს დასაქმების დეპარტამენტი ახორციელებს. იმ შემთხვევაში, თუკი გახორციელდება მომართვა "კრიზისულ მდგომარეობაში მყოფი ბავშვიანი ოჯახების" პროგრამაში ჩართვასთან დაკავშირებით, დამატებით: ინვენტარით, საკვებით და სხვა აუცილებელი საჭიროებებით უზრუნველვყოფთ ოჯახს", _ მოგვწერა სოციალური მომსახურების სააგენტოს პრესსამსახურის თანამშრომელმა მაგდა კოტრიკაძემ. "გურია ნიუსმა" სიხარულიძეების მძიმე მდგომარეობის შესახებ საქმის კურსში ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის მერიაც ჩააყენა. მერის, ირაკლი კუჭავას თქმით, ოჯახს საცხოვრებელი პირობების გაუარესების გამო, მათთვის ამ დრომდე არ მიუმართავს: _ აუცილებლად მოვიკვლევთ ოჯახის მდგომარეობას და აუცილებლად გავუწევთ იმ დახმარებას, რის საშუალებასაც ბიუჯეტი მოგვცემს. უყურადღებოდ ნამდვილად არ დავტოვებთ, _ აღნიშნა ჩვენთან საუბრისას ირაკლის ... ...
  • შსს-მ გურიაში აშშ-ს მოქალაქეზე ყაჩაღური თავდასხმის ფაქტი გახსნაშინაგან საქმეთა სამინისტროს გურიის პოლიციის დეპარტამენტის თანამშრომლებმა, ჩატარებული ოპერატიულ-სამძებრო და საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, მოსამართლის განჩინების საფუძველზე, 1950 წელს დაბადებული ბ.ს. ყაჩაღობის, მუქარის და ბინის ან სხვა მფლობელობის ხელშეუხებლობის დარღვევის ბრალდებით ოზურგეთში დააკავეს. ამ დროისთვის, მიმდინარეობს შესაბამისი საგამოძიებო მოქმედებები, მათ შორის, დაზარალებულის მიერ სავარაუდო დამნაშავის ამოცნობის პროცედურა. გამოძიებამ დაადგინა, რომ ბრალდებულმა მიმდინარე წლის 11 მაისს, დილით, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ დვაბზუში, ცენტრალური საავტომობილო გზის ტროტუარზე ქვეითად მიმავალ აშშ-ს მოქალაქეს, „მშვიდობის კორპუსის“ მოხალისეს - ა.ო.-ს დანის დემონსტრირებით ფული მოსთხოვა. ქალბატონმა ყვირილი დაიწყო, რის შემდეგაც თავდამსხმელი შემთხვევის ადგილიდან ისე მიიმალა, რომ აშშ-ს მოქალაქისთვის არანაირი ფიზიკური დაზიანება არ მიუყენებია და არც თანხა წაუღია. 22 მაისს კი ბ.ს.-მ ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ შემოქმედში უკანონოდ შეაღწია ერთ-ერთი მოქალაქის სახლის ეზოში და 1965 წელს დაბადებულ ქალბატონს სიცოცხლის მოსპობით დაემუქრა. სამართალდამცველებმა, ჩატარებული საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, ბ.ს. 23 მაისს დააკავეს. მის მიერ ჩადენილი დანაშაული 5-დან 7 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. გამოძიება ყაჩაღობის, მუქარის და ბინის ან სხვა მფლობელობის ხელშეუხებლობის დარღვევის ფაქტებზე, საქართველოს სსკ-ს 179-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით, 151-ე და 160-ე მუხლებით ... ...
  • რატომ დატოვა ოზურგეთი და საქართველო ამერიკელმა მოხალისემამერიკელმა მოხალისემ ამანდა ონოჩი, რომელიც არასამთავრობო ორგანიზაცია “ქალები რეგიონის განვითარებისთვის“ მუშაობდა, საქართველო დღეს, ვადაზე ადრე დატოვა. ამის მიზეზი ადგილობრივი მცხოვრებისგან დაშინების და ქურდობის მცდელობის ფაქტი იყო. “მადლობა ოზურგეთის პოლიციას,  ასე ოპერატიულად, რომ იმოქმედა ამერიკელი მოხალისეზე თავდასხმის საქმეზე, ჯერ კიდევ ვერ გაურკვევიათ თავდამსხმელი დამნაშავეა, ალკოჰოლიკი, თუ ფსიქიკური პრობლემების მქონე პირი, რაც მთავარია ეს პირი ისევ თავისუფლად დაიარება ხან დანებით, ხან ნაჯახით, ხან ცელით, ხან "ატვიორტკებით" ... რა ბერკეტი აქვს დიპლომატიურ კორპუსს? არც არაფერი, გაიწვიეს ჩვენი მოხალისე ამერიკაში... ასეთი უუნარო პოლიცია გვყავს, სანამ ვინმეს მართლა არ მოკლავს ეს კაცი, არაფერს აკეთებენ! ირონია, ცინიზმი ისევ მსხვერპლის მიმართ! არ გვაქვს ჩვენ სახელმწიფო და მორჩა!“ - ეს განცხადება “ქალების რეგიონის განვითარებისთვის“ თავმჯდომარეს ქეთევან ხიდაშელს ეკუთვნის. ქეთევან ხიდაშელის თქმით, ამანდაზე ორჯერ იყო ფაქტი, რომ გაექურდათ და ასევე დაშინების, მაგრამ დაკავებული არავინ არ არის. “ბრალდებული დააკავეს და გამოუშვეს. დღემდე არ ვიცით, რის საფუძველზე მოხდა მისი განთავისუფლება. ამანდას დაშინების შემდეგ ადგილობრივ მცხოვრებლებსაც ემუქრება და საქმის შესწავლა დაწყებულია, მაგრამ შედეგი რა იქნება არავინ არ იცის? ამანდა ახლოს იყო ადგილობრივებთან და ხშირად ეხმარებოდათ მათ. მაგალითად, თხილის საკრეფად, სიმინდის აღების დროს და ა.შ. ვწუხვარ, რომ ნაადრევად დატოვა ოზურგეთი. “ - ამბობს ქეთევან ხიდაშელი. სოფელ შემოქმედში მცხოვრები მაია ქოჩიშვილი ამბობს, რომ ეს ადამიანი თავისუფლად გადაადგილდება სხვის საცხოვრებელ სახლებში და ერთ-ერთ ჩემს მეზობელს მკვლელობით დაემუქრა. “ამ ქალს ჩაბარებული აქვს სხვისი სახლი და იქ რამდენჯერმე შევნიშნეთ ეს ადამიანი.ხშირად ნასვამ მდგომარეობაში დადის. უკვე ვიყავით დაკითხვაზე, ყველაფერი ვთქვით. ველოდებით გამოძიების შედეგებს.“- გვითხრა მაია ქოჩიშვილმა. შინაგან საქმეთა სამინიატროს პრესსამსახურის ინფორმაციით, აშშ-ს მოქალაქეზე - სსკ-ს 179-ე (ყაჩაღობა) მუხლით და შემოქმედის ფაქტზე სსკ-ს 151-ე (მუქარა) და 160 (ბინის ან სხვა მფლობელობის ხელშეუხებლობის დარღვევა) მუხლებით მიმდინარეობს გამოძიება. დადგენილია პირი და ამ ეტაპზე ინტენსიური საგამოძიებო მოქმედებები ... ...
  • გოჩა ლორთქიფანიძე: „რუსეთის ფედერაციას დღეს არგუმენტი საერთოდ არ ჰქონდა"სტრასბურგის სასამართლო აგრძელებს საქმის განხილვას „საქართველო რუსეთის წინააღმდეგ (II)". სასამართლოს სიტყვით უკვე მიმართეს საქართველოს და რუსეთის მხარეების ადვოკატებმა. სხდომის დასრულების შემდეგ იუსტიციის მინისტრის მოადგილემ გოჩა ლორთქიფანიძემ ქართველი ჟურნალისტებისთვის კომენტარი გააკეთა. „როგორც შეგპირდით და განვაცხადეთ, ეს იყო უკომპრომისო, ოღონდ სამართლიანობისა და სამართლისთვის ბრძოლა.  ამ შემთხვევას, ამ საქმეს ექნება მნიშვნელობა არა მარტო საქართველოსთვის, არამედ ევროპის ფარგლებში სხვა კონფლიქტებისათვის. პირველ რიგში, ეს არის უკრაინა და მოლდოვა. მეორე მომენტია ის, რომ თავად ნახეთ და თავად შეგიძლიათ შეაფასოთ რუსული კონტრარგუმენტების ე.წ. ხარისხი. არგუმენტების ნაცვლად ჩვენ მოვისმინეთ ისევ გაშარჟებულ-გაყალბებული ნარატივი ისტორიის შესახებ და ერთადერთი პასუხი, რომ ეს არის ან სიყალბე, რაც საქართველომ წარმოადგინა, ან შეთქმულება რუსეთის ფედერაციის წინააღმდეგ. ეს ყველაფერი მიუთითებს იმაზე, რომ რუსეთის ფედერაციას დღეს არგუმენტი საერთოდ არ ჰქონდა", − განაცხადა გოჩა ლორთქიფანიძემ. სახელმწიფოთაშორის დავას სტრასბურგის სასამართლოს დიდი პალატა განიხილავს, რომელიც 17 ქვეყნის, მათ შორის, საქართველოდან და რუსეთიდან არჩეული მოსამართლეებითაა დაკომპლექტებული. დიდ პალატას ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეზიდენტი გვიდო რაიმონდი ... ...
  • "რუსეთის ძალები ქართველი მოსახლეობის დაცვას ცდილობდნენ“ - რუსეთის წარმომადგენელი სტრასბურგშისაქართველო უპრეცედენტო გადაწყვეტილების მოლოდინში - სტრასბურგში ისტორიული სასამრთლო პროცესის ბოლო ღია მოსმენა მიმდინარეობს. სხდომა, რომლიც რამდენიმე წუთში ისევ განახლდება, საქართველოს სახელმწიფოს ადვოკატის გამოსვლით დაიწყო. ბრიტანელმა ბენ ემერსონმა იმ მტკიცებულებებსა და არგუმენტებზე ისაუბრა, რომელიც ქართულმა მხარემ ევროპულ სასამართლოს წარუდგინა. მისი თქმით, რუსეთი აგვისტოს ომამდეც აკონტროლებდა ცხინვალის რეგიონს და ომისთვის 2008 წლამდე ემზადებოდა. ბენ ემეროსნის მტკიცებით, სახეზეა ეთნიკური წმენდის ფაქტები. „რუსმა სამხედრო მოწმეებმა უარყვეს, რომ შეტევაზე რაიმე სახის პასუხისმგებლობა ეკისრებოდათ, მაგრამ ისკანდერების ფრაგმენტებზე ამოცნობილია რუსული ნომრები. ევროსაბჭოს წევრი ქვეყანა ცდილობს, დაარწმუნოს მთელი მსოფლიო, რომ ამავე ორგზანიზაციის წევრი სახელმწიფოს ტერიტორიაზე რაკეტების ჩამოგდების ფაქტი სიყალბე და ანტირუსული პროპაგანდის ნაწილია, დანაშაულის ადგილი კი გამოგონილია რუსეთისთვის ბრალის წასაყენებლად. მათ კარგად იცოდნენ, რომელი ისკნდერი გაისროლეს, მაგრამ თავისუფლად შეეცადნენ თქვენს მოტყუებას,“- განაცხადა საქართველოს სახელმწიფოს ადვოკატმა, ბენ ემერსონმა. ამის შემდეგ კი რუსული მხარე ორი მოპასუხით გამოვიდა და ქართული მხარის მიერ წარდგენილ ყველა მტკიცებულებას "ფალსიფიკაცია" უწოდა. „მნიშვნელოვანია, ვაღიაროთ საქართველოს ძალების მხრიდან ცხინვალზე განხორციელებული ბარბაროსული თავდასხმის შედეგები, მაგრამ საქართველომ საპირისპირო ფაქტები წარმოადგინა. რუსეთის ძალები ქართველი მოსახლეობის დაცვას ცდილობდნენ,“- განაცხადა რუსეთის იუსტიციის მინისტრის მოადგილემ, მიხეილ გალპერინმა. სტრასბურგის სასამართლოში უზანაესი სასამართლოს მოსამართლე ეკა გასიტაშვილი იმყოფებოდა. ახლა კი მხარეები საბოლოო პოზიციების დასაფიქსირებლად ემზადებიან, რის შემდეგაც უკვე სტრასბურგის ადამიანის უფლებების ევროპული სასამართლოს დიდი პალატა გადაწყვეტილების მისაღებად გავა. ... ...

არქივი

ზაფრანი

დროში მოგზაური ჩინელი ბიჭუნა

1995 წლის დასაწყისში ჩინეთის ქალაქ...

დროში მოგზაური ჩინელი ბიჭუნა

1995 წლის დასაწყისში ჩინეთის ქალაქ...

მსოფლიოში ყველაზე პატარა ირემი

აზიური ირმები - ძუძუმწოვარ ჩლიქოსანთა...

რას ვერ იტანენ მამაკაცები ზოდიაქოს ნიშნის მიხედვით

ვერძი _ მამაკაცი ვერძი გარეგნულად...

სმარტფონები ახლომხედველობას იწვევს

კვლევამ აჩვენა, რომ ადამიანს ტელეფონი...

საინტერესო ფაქტები შინაური ცხოველების შესახებ

ძველ ეგვიპტეში ცხოველების თაყვანისცემა ცხოვრების...
კარმიდამო ჩემი

მარტო კაცის დიდი მეურნეობის სავიზიტო ბარათი იხვისა და ბატის ფერმაა

ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სუფსის მკვიდრი...

ევკალიპტი _"ტყეების ალმასი" და მისი ისტორია საქართველოში

ევკალიპტის კულტურას საქართველოში საუკუნეზე ცოტა...

როგორ გადავრგოთ და გავახაროთ ჟოლო

კენკროვანი კულტურები დღეს განსაკუთრებული პოპულარობით...

როგორ გამოვხადოთ თაფლის არაყი

საქართველოში მეფუტკრეობის განვითარების მრავალსაუკუნოვან გზაზე...

მაისში განსაკუთრებით ვიზრუნოთ შეწამვლით სამუშაოებზე

აპრილის ბოლოს, მაისის დასაწყისში, თვის...

როგორ ავიმაღლოთ იმუნიტეტი

იმუნიტეტი ეს არის ორგანიზმის დამცველობითი...

ბროკოლი გულს დაავადებებისგან იცავს

ორთქლზე მომზადებული კომბოსტო ბროკოლი გულის...

ეთნოგრაფიული ნივთების კოლექციონერის მიზნები და გულისტკივილი

დღეს საქართველოში მრავალი ეთნოგრაფიული მუზეუმი...

როდის დავთესოთ და როგორ მოვუაროთ ბოსტნეულს ღია გრუნტში

მარტის ბოლოს და აპრილის დასაწყისში...

შინაური პირუტყვის პროფილაქტიკა საგაზაფხულოდ

გამოზამთრებულ შინაურ პირუტყვს, მსხვილფეხა თუ...

თხილის პირველი საგაზაფხულო წამლობის პრინციპი

ვაგრძელებთ რჩევების მიცემას იმ ადამიანებისთვის...