პირველი სამკითხველოები და წიგნთსაცავები გურიაში _ როგორ გროვდებოდა თანხა წიგნებისთვის

ისტორია

პირველი სამკითხველოები და წიგნთსაცავები გურიაში _ როგორ გროვდებოდა თანხა წიგნებისთვის

2018 ოქტ 11 10:28:56

სამი ასეული წლის წინათ გურიაში მოღვაწე იტალიელი მისიონერი პატრი დონ ქრისტოფორო დე კასტელი იუწყებოდა: (გურულებს) ,,წიგნი ბევრი აქვთ, მაგრამ ყველა ხელნაწერის სახით, რომელთა შორის არის საღმრთო საეკლესიო წიგნები... უძველესი კანონები, სარაინდო ზღაპრებისა და პოეზიის წიგნები”. 

ქართული ხელნაწერი წიგნები, რომლებიც ქრისტიანული სარწმუნოების განმტკიცებას ისახავდნენ მიზნად, მეტწილად ეკლესია-მონასტრებში ინახებოდა. მათ გადაწერასა და მოვლა-პატრონობას მონსატრის მესვეურები ზრუნავდნენ. მონასტრებშივე არსებობდა სკოლა, სადაც წერა-კითხვას ასწავლოდნენ იმ ბავშვებს, ვისაც მომავალში სასულიერო მოღვაწეობისათვის ამზადებდნენ.

აღსანიშნავია, რომ საქართველოში ოზურგეთის მაზრა ერთ-ერთი განათლებული და განვითარებული კუთხე იყო, ,,საქართველოს საფრანგეთი”, როგორც მას ჟურნალისტმა კონსტანტინე გვარამაძემ უწოდა. სწავლას იქაური გლეხები ძალიან ეტანებოდნენ, მიუხედავად უკიდურესი გაჭირვებისა, არავითარ ძალას არ ზოგავდნენ სკოლების, ბიბლიოთეკების, სამკითხველოების გახსნისათვის.  თედო სახოკია წერდა: ,,1892 (სინამდვილეში 1893 – ავტორ.) წელს სოფ. აკეთში დაარსდა გურიის სახალხო სამკითხველო, თუ არ ვცდები ეს წიგნსაცავი პირველი იყო არამც თუ გურიაში, არამედ მთელი საქართველოსათვის.” 

აკეთელებმა სამკითხველო შემოწირულობებით დაარსეს. იქაურ მებატონეებთან, თავდგირიძეებთან ხშირად იყრიდა თავს საქართველოს განათლებული ინტელიგენცია. აღსანიშნავია, რომ ბევრი მათგანი რუსულ ყაიდაზე იყო აღზრდილი და რუსულადაც უკეთესად საუბრობდა, მაგრამ ესმოდა მშობლიურ ენაზე განათლების მიღების აუცილებლობა და აქედან გამომდინარე, სიკეთეები და ამ საქმეს ყოველნაირად უწყობდა ხელს.

სამკითხველოს გასახსნელად თანხა და წიგნები შემდეგნაირად გროვდებოდა. წესად ჰქონდათ შემოღებული ერთმანეთს შორის ქართულად ლაპარაკი და თუკი ვინმეს რუსული სიტყვა წამოსცდებოდა, იგი ვალდებული იყო, წიგნთსაცავისთვის წიგნი ან გარკვეული თანხა გაეღო, ამგვარად და შემოწირულობებით წიგნთსაცავი შეივსო ქართული, რუსული და საზღვარგარეთული ლიტერატურით. განსაკუთრებით ბევრი წიგნი ჩამოიტანეს საფრანგეთიდან, პოლონეთიდან და პეტერბურგიდან.  მათ შორის, ვინც სამკითხველოს წიგნებით ამარაგებდა იყო თედო სახოკია, დიმიტრი ბაქრაძე, ივანე ჯავახიშვილი, ზაქარია ფალიაშვილი და სხვები. ბიბლიოთეკაში თავდაპირველად იყო 270 რუსული და 325 ქართული წიგნი, რომელიც შეგროვილი ფულით თბილისში იქნა შეძენილი ისიდორე რამიშვილისა და არსენ წითლიძის მიერ. იქ ნახავდით რუსი კლასიკოსების ნაწარმოებებს და ასევე ოზურგეთში ახლად გახსნილ სტამბაში დაბეჭდილ ,,ვეფხისტყაოსანს”, სიმონ გუგუნავას ,,თამარიანს”, ეგნატე ნინოშვილის მოთხრობებს, აკაკი წერეთლის, ალექსანდრე ყაზბეგის, მამია გურიელის და სხვათა ნაწარმოებებს. მრავლად იყო წარმოდგენილი ჟურნალ-გაზეთები ,,ივერია”, ,,მეურნე”, ,,ცნობის ფურცელი”, ,,კვალი”, ,,მოამბე”, ,,ჯეჯილი”, ,,მწყემსი”. თედო სახოკიას სიტყვებით, ,,1892 წლის ბოლოსთვის ბიბლიოთეკის წიგნადი ფონდი გაზრდილია 1200-მდე და ჰყავს 1348 მკითხველი. წლის განმავლობაში მკითხველებს 1400 წიგნი წაუკითხავს.”

შემოწირულობების შესახებ წერდა ,,ივერიაში” ვისია თავდგირიძე, რომელიც მადლობას სწირავს ნინო გურიელსა და სხვადასხვა პირებს წიგნთსაცავისთვის ფულადი თანხის შემოწირვის გამო.

,,ლანჩხუთი გურიის ყველა დაბა-სოფელზე მაღლა დგას. ლანჩხუთს აქვს მშვენიერი ქვითკირის ორსართულიანი სახლი სკოლისათვის. აქვს ქვითკირისავე სასოფლო კანცელარია; ეს სამი წელიწადია, რაც დაარსდა ფოსტის განყოფილება, რომლის უქონლობით შეწუხებული ვიყავით მთელის ლანჩხუთის, ნიგოითის, ჩიბათის, აკეთის და სხვა ახლომახლო სოფლის მცხოვრებლები. გაამშვენიერეს ბაზარი ქვითკირის სახლებით, რადგან საშინელმა ცეცხლმა 1892 წ. სულ ერთიანად გადაბუგა ხის შენობები. დააარსეს უფასო სამკითხველო, რომელიც ეხლა კარგად გაწყობილია და საკმაო წიგნებიც აქვს”. გაზეთი ,,ცნობის ფურცელი” (#76, 1897).

ამ შესანიშნავი წიგნსაცავით სარგებლობდა მთელი გურია. ეს იყო გურიის ინტელიგენციის შტაბი.  ბიბლიოთეკაში უფასოდ მუშაობდნენ ყოფილი სამხედრო პირები ძმები ბაჟუნტიშვილები. მაშინდელი მკითხველები ადგილობრივი გლეხები იყვნენ, რომელთათვისაც წიგნის კითხვა უკვე საციცოცხლო მოთხოვნილებად იყო ქცეული. ბიბლიოთეკას ჰყავდა აქტიური მკითხველებიც - ლავრენტი თოხაძე, ათინოგე წულაძე და სხვები. თოხაძემ შემდგომში საკუთარი სკოლა გახსნა და გლეხების შვილებს უფასოდ ასწავლიდა.

,,გურიის პირველი წიგნსაცავი” ვერ აუდიოდა ხალხის სიმრავლეს, ეს თავისთავად მრავლისმეტყველი და სასიამოვნო ფაქტი იყო, მაგრამ ხშირად ,,გატანილი წიგნები იშვიათად უბრუნდებოდა წიგნსაცავს, რის გამო ის თანდათან ცარიელდებოდა, სუსტდებოდა, გაქრობის გზაზე დგებოდა... მაგრამ ამ პირველმა წიგნსაცავმა თავისი არსებობით დიდი გავლენა მოახდინა ხალხზე”. 

აკეთის წიგნსაცავის დაარსებას უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა სოფლის მოსახლეობის სწავლა-განათლებისათვის. ამ მნიშვნელობას კარგად აფასებს თედო სახოკია, როცა წერს ,,სარგებლობა აკეთის წიგნსაცავისა და საერთოდ სხვებისაც გურიაში მით უფრო დიდია, რომელშიც გარდა სამრევლოში ქართული ენა თითქმის დატოვებულია, ,,ბუნებრივად” წოდებულმა არაბუნებრივმა მეთოდმა სწავლებისა ჩვენი ენა დაჩაგრა და ჰგვემა გურიის სოფლებში. აქ ქართული ენა დაჩაგრულია როგორც საგანი, კვირაში ერთი გაკვეთილი აქვთ დათმობილი. აი, ასეთ დროს რა თქმა უნდა წიგნსაცავიღა თუ მიეშველება მოზარდ თაობას და რასაც სკოლებში არ სწავლობენ, სკოლის გარეთ თუ შეიძენენ სამკითხველოდან გამოტანილი წიგნების წყალობითა.”

დაბა ლანჩხუთში 1893 წელს გახსნილა სამკითხველო, რომელიც სხვადასხვა მიზეზთა გამო იმავე წელს დახურულა. ამ ფაქტს ადასტურებს 1893 წლის 22 ივნისს ,,ლანჩხუთის შემნახველ გამსესხებელი ამხანაგობის” კრება. ამ კრებაზე მოხსენებით გამოსულმა ბანძელაძემ გულისტკივილით განაცხადა: ,,ერთი წელია, რაც სამკითხველო დაგვიხურეს, ახლა როგორც გავიგე გამგეს თხოვნა გაუგზავნია და მგონია ადრე თუ გვიან სამკითხველოს ისევ ვეღრსებით. ჩვენს სამკითხველოს ჰქონდა წიგნის მაღაზია”. კრებაზე დადებითად გადაწყდა სამკითხველოს საკითხი და იმავე წელს აიგო სამკითხველო და მაღაზია-პავილიონი. სამკითხველოს აგებიდან სულ მოკლე ხანში შალვა ცინცაძემ სამკითხველო გადააბარა ბესარიონ წულაძეს.

1892-96 წლებში წიგნთსაცავები გაიხსნა ჩიბათში, ნიგოითში, აცანაში. 1893 წელს გაზეთ ,,ივერიაში” გამოქვეყნდა აპოლონ წულაძის წერილი, სადაც აღწერილია სუფსის უფასო სამკითხველოს კურთხევა, მისი დაარსების ისტორია და შემომწირველთა სია.

სოფელ ლესაში წიგნსაცავის დაარსება ცნობილ მკურნალ ივანე გომართელის სახელს უკავშირდება. მას რამოდენიმე თვე უმუშავია ამ სოფელში. თანხა, რომელიც მასთან მკურნალობისათვის მიჰქონდათ პაციენტებს, ამ პატრიოტ კაცს გადაუხდია სამკითხველოს გასახსნელად.

აგარაკის ნათლისცემლის ეკლესიის მღვდელმა, დიდად განათლებულმა პიროვნებამ ბესარიონ ხომერიკმა შეძლო ბიბლიოთეკა გაეხსნა. ამისთვის თანხა ალეგრობით შეაგროვეს. ალეგრობა იოსებ თევზაძის ოჯახში მოაწყვეს. მასპინძელმა საკუთარი დიდი ეზო და რვაოთახიანი ოდა მთლიანად დაუთმო ალეგრობის ჩამტარებლებს. ქუთაისიდან მიწვეულ იქნა სასულე ორკესტრი. იყო სიმღერები, ჰყავდათ მკითხავი, რომელმაც თავისი ენამოსწრებულობით საკმაო თანხა შეიტანა სალაროში.

 ,,ალეგრო” (Aლლეგრო) იტალიური სიტყვაა და ნიშნავს „მხიარულად“. „ალეგრობის” წარმოშობა გურიაში მოღვაწე იტალიელ მისიონრებს უკავშირდება, მისი დამკვიდრების ისტორია კი გურიიის უკანასკნელი მთავრის, მამია V გურიელის (1789-1826) დროიდან უნდა ვეძიოთ, რომლის სასახლე იმ დროის ევროპული კულტურული სალონი იყო მთელ დასავლეთ საქართველოში. მაშინდელ ოზურგეთში უცხოელების გამოჩენა არავის უკვირდა, მათ შორის იყო გერმანელი მოხეტიალე მსახიობ-კომედიანტთა დასიც, რომელიც გურიელმა თავის კარზე დაიტოვა სანახაობათა მოსაწყობად. 

სერგო ჩხაიძის მოგონებიდან: ,,ჩვენ ქალაქში (ლანჩხუთში) ხშირად იმართებოდა ალეგროები (ზეიმები), რომელიც საქველმოქმედო ხასიათს ატარებდა. იგი იმართებოდა ლევან ჟორდანიას, სარდიონ ებრალიძის, ნადია ურუშაძის, ლუკა ჩხარტიშვილის, მელიტონ ებრალიძის, დავით თევზაძის, კოწია ჟორდანიას, მიშიკო იმნაძის ოჯახებში.”

  ალეგრობის ორგანიზატორები წინასწარ ჩამოივლიდნენ მოსახლეობაში, თითოეული ოჯახი მოვალედ თვლიდა თავს, საკუთარი წვლილი შეეტანა საქველმოქმედო საქმეში. სწირავდნენ სხვადასხვა სანოვაგეს: ხილს, ქვის კეცზე გამომცხვარ ხაჭაპურს, ქათამს, გოჭს. მთელი ეს სურსათ-სანოვაგე თავს იყრიდა სახელდახელოდ გაკეთებულ ბუფეტში. საგრძნობ შემოსავალს იძლეოდა ლატარეა, ასევე იყო ,,სიყვარულის ფოსტა~, ,,ბედის კასრი~ და სხვა გასართობები. შემდეგ იწყებოდა სცენის მოყვარულთა წარმოდგენები, ერთმოქმედებიანი ვოდევილები სკეტჩების, მონოლოგების, კუპლეტების სახით. ასევე იმართებოდა შეჯიბრება ცეკვაში, ბოლოს კი სახალხო სეირნობის გვირგვინი _ ,,ამერიკული ატრაქციონი~. შემოსავალი ხმარდებოდა კულტურულ-საგანმათლებლო დაწესებულებებს.  ასევე თამაშდებოდა სილამაზის პრიზები, რომელთა მფლობელები გახდნენ მშვენიერი ლანჩხუთელი ქალბატონები - მარო მათითაიშვილი, ჩიტო ურუშაძე, ლუბა ჩხარტიშვილი... შემოსავალი ხმარდებოდა კულტურულ-საგანმანათლებლო დაწესებულებებს.

ალეგრობის ეს მშვენიერი ტრადიცია 1941 წლამდე არსებობდა და მეორე მსოფლიო ომმა შეაჩერა. 

1976 წელს ლანჩხუთის რაიონულ ბიბლიოთეკას ეწოდა ცენტრალური ბიბლიოთეკის სახელი. ცალკე გამოეყო საბავშვო და საქალაქო ბიბლიოთეკები. დღეისათვის ბიბლიოთეკა არის არა მარტო საგანმანათლებლო, არამედ ინფორმაციის ცენტრი, სადაც მკითხველი იღებს მისთვის სასურველ ინფორმაციას. ლანჩხუთის რაიონში მკითხველთა ინტერესებს ემსახურება 19 ბიბლიოთეკა. აქედან 17 სასოფლო, ერთი საქალაქო, ერთი ცენტრალური ბიბლიოთეკა. რაიონის წიგნადი ფონდი შეადგენს 110 396 დოკუმენტს. ბიბლიოთეკში გრძელდება კატალოგების ციფრული დამუშავება, პარალელურად ხდება ფონდების გაწმენდა. სისტემატურად ტარდება სემინარები სოფლის ბიბლიოთეკარებთან. მოეწყო ქალთა კლუბის ორი სხდომა, ასევე შეხვედრა საფრანგეთში მცხოვრებ ემიგრანტებთან. ნაყოფიერი აღმოჩნდა შეხვედრა Iრეხ პროექტის ამერიკული მხარის წარმომადგენელთან – მატიას ნოვაკთან. მოეწყო შეხვედრა ახალგაზრდა პედაგოგებთან და მოსწავლეთა კლუბებთან. ცენტრალური ბიბლიოთეკის დარბაზში მოეწყო გამოფენები - ,,გვახსოვდეს რვა აგვისტო”, ,,არა ქალთა ძალადობას”, ,,გიორგობის თვე”, ,,იაკობ გოგებაშვილი-170”...




 ახალი ამბები
  • „დაისაჯოს ზვიად გამსახურდიას მკვლელი“_აქცია პროკურატურასთანსაქართველოს პირველი პრეზიდენტის, ზვიად გამსახურდიას ოჯახის წევრები მხარდამჭერებთან ერთად პროკურატურასთან აქციას მართავენ. ისინი ზვიად გამსახურდიას მკვლელობის გამოძიებას და დამნაშავის დასჯას მოითხოვენ. ცოტნე გამსახურდიას განცხადებით,  საჭიროა გამოძიების დროულად დასრულება, წინააღმდეგ შემთხვევაში, საქმე ხანდაზმულობიდან გამომდინარე დაიხურება. პროკურატურასთან კონსტანტინე და ცოტნე გამსახურდიები რამდენიმე დღეა ... ...
  • „2003 წელს სააკაშვილს გაუმართლა, დღეს „ნაციონალების“ ვერც ერთი სცენარი იმუშავებს“ _ ცინცაძე „დღეს მიხეილ სააკაშვილის ფაქტორი ოპოზიციისთვის სიმბოლოდ იქცა“, _ აღნიშნა „გურია ნიუსთან“ პოლიტიკის ექსპერტმა სოსო ცინცაძემ. მისი თქმით, 2003 წელს საქართველოს ყოფილ პრეზიდენტს, მიხეილ სააკაშვილს გაუმართლა და ხელისუფლებაში მოსვლა მარტივად შეძლო, თუმცა „ქართული ოცნების“ მმართველობის პირობებში, იმავე სცენარის გახორციელება ვერ გაამართლებს. „მაშინ, როცა მიხეილ სააკაშვილი ხელისუფლებაში მოვიდა, მისი ოპონენტი აბსოლუტურად დაუძლურებული ხელისუფლება იყო, რომლის მუშაობით თითქმის ყველა სტრუქტურა  უკმაყოფილო იყო.  2003 წელს მიხეილ სააკაშვილს გაუმართლა და ხელისუფლების ხელში ჩაგდება  შეძლო. დღეს „ქართული ოცნების“ მმართველობის პირობებში, მართალია, მოქმედი  პარლამენტარები ინტელექტუალური დონით ათჯერ ჩამორჩებიან შევარდნაძის დროს მოქმედ პარლამენტარებს, მაგრამ 2003 წელს სააკაშვილის მიერ გახორციელებული  სცენარი ვეღარ იმუშავებს. საერთოდ, „ნაციონალური მოძრაობის“ ვერც ერთი სცენარი ვეღარ იმუშავებს“. პოლიტოლოგის თქმით, 2020 წელს „ქართულ ოცნებას“ ქვეყნის მართვის სადავეების შენარჩუნება გაუჭირდება. „ქვეყანაში, სადაც ცხოვრება უფრო და უფრო ძვირდება, საზოგადოება ახალი ლიდერის გამოჩენას ელოდება, რომელიც, სამწუხაროდ, არ ჩანს. 2020 წელს უკმაყოფილო ელექტორატი ფეთქებად ძალად გადაიქცევა და „ქართულ ოცნებას“ ქვეყნის მართვის სადავეების შენარჩუნება ძალიან გაუჭირდება“, _ აღნიშნა ცინცაძემ.   ... ...
  • რობაქიძის საქმეზე განაჩენის გამოცხადებას სასამართლოში დაპირისპირება მოჰყვათბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლემ დავით მგელიაშვილმა ბუტა რობაქიძის საქმეზე განაჩენი გამოაცხადა. მან საქმეზე ბრალდებული ხუთივე პირი დამნაშავედ ცნო. განაჩენის გამოცხადებას სასამართლოს სხდომათა დარბაზში ხმაური და დაპირისპირება მოჰყვა.  დარბაზში მყოფმა ერთ-ერთმა ადამიანმა, სავარაუდოდ, ერთ-ერთი ბრალდებულის, დავით იაშვილის ახლობელმა, სანთებელა ისროლა, რომელიც ბუტა რობაქიძის საქმის პროკურორს, დავით მეფარიძეს მოხვდა. მანდატურები მოქალაქეების დამშვიდებას ... ...
  • "როცა მანდარინის მყიდველის მოლოდინი ცრუვდება, ახალი წლის მოლოდინი ჯოჯოხეთია"გოგორეთი სოფელ მერიის ერთ-ერთი უბანია, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში. ზღვის დონიდან სამას მეტრზე მდებარე სოფლის განაპირა კუთხე მთის წვერზე მოქცეული ჩიხის შთაბეჭდილებასაც ტოვებს. ახლა აქ მრავალ ოჯახს ტონობით მოკრეფილი მანდარინი შინ აქვს, ყუთებში დაფასოებული თუ გროვებად თავმოყრილი და როგორც თავად გვეუბნებიან, დალპობას უფრო ელოდებიან, ვიდრე მყიდველს. _ რამ მოგიყვანათ აქ? ნახევარი საუკუნეა ოჯახის რძალი ვარ და ამ კუთხეში შემოსული ჟურნალისტი არ მინახავს. გვიშველით რამეს? გვქონდეს იმედი, რომ დაწერთ, ვინმე იფიქრებს ჩვენი გასაჭირის მოგვარებაზე? წელს მანდარინის პლანტაციების შეწამვლა მოვახერხეთ. საჭირო უფრო მეტი იყო, მაგრამ, რაც შევძელით, ის ვქენით. ძვირია შესაწამლი საშუალებები. მოსავალიც საუკეთესოა, მაგრამ რად გვინდა? დღეს მოვიდა პირველი კლიენტი. ახარისხებენ და ხუთი ტონიდან, ორი ე. წ. "ენესია" _ ასეთს ათ თეთრად იბარებენ. კარგი ხარისხის სამოც თეთრად მიაქვთ. რა გვრჩება? ბანკის ვალებს გავისტუმრებთ და პურის ფულიც აღარაა ჩვენთვის. ჩვენ გასაღების ბაზარი გვჭირდება. მოსავლის ერთიანად გაყიდვა, რადგან ყოველდღე ლპება მოკრეფილი ნაყოფი. რაღაც უნდა მოიფიქროს ხელისუფლებამ, რომ გვეშველოს, _ გვეუბნება პირველივე შემხვედრი, ადგილობრივი მკვიდრი ზოია დანელია. ქალბატონის სახლში კახეთიდან ჩამოსულ მყიდველებს, რომლებსაც ხუთას კილოგრამამდე მანდარინის ყიდვა სურდათ, გავესაუბრეთ, თუ სად მიჰქონდათ ტვირთი და აქვთ თუ არა ხელსაყრელი ბაზარი. ვასილ სოთიროვი და გოჩა არაქელოვი, თელავის მკვიდრები: "კახეთის ერთადერთი საშველი რუსეთის ბაზარია. წელს ყურძენი და ატამი გაიტანა ხალხმა და შედარებით, ამოიუნთქა. გლეხკაცისთვის ეს არის საშველი და არა პოლიტიკა, რასაც მთავრობამ ხალხის სასიკეთოდ უნდა მიხედოს. აზერბაიჯანის საზღვარზე ახლა საბაჟო გადასახადი მოუმატეს და ესეც პრობლემაა. ჩვენ ახლა შიდა ბაზარზე ვყიდით, კილოგრამს ლარად. პურის ფულია, უბრალოდ. თავი რომ გადავირჩინოთ შიმშილისგან, ეგაა, სხვა არაფერი". გოგორეთის უბნის კიდევ ერთი მკვიდრის, ზაურ დანელიას ოჯახში, დიასახლისი მანანა დანელია საკუთარ გასაჭირზე გვესაუბრა: _ ახლა მოკრეფილი გვაქვს ათი ტონა მანდარინი. ხედავთ, ზოგი ყუთებშია, ზოგიც გროვებად გვიყრია. ველოდებით კლიენტს, ვეძებთ, ამბავს ვკითხულობთ. გულხელდაკრეფილი არ გავჩერდებით, რადგან ნაყოფი ყოველდღე ლპება. წელს ამინდებმაც ხელი შეუწყო, შევწამლეთ კიდეც და საუკეთესო ხარისხის მოსავალია, მაგრამ უფრო გულსაკლავია ის ფაქტი, რომ ვერ ვყიდით. გარკვეულ ნაწილს რომ ვიღაც წაიღებს, ეს არ არის საშველი _ უნდა ხერხდებოდეს მოსავლის ერთიანად ჩაბარება. ფასიც უფრო მაღალი უნდა იყოს. ათ ტონაში რომ სამ ტონას "ენესად" ჩააბარებ და კიდევ ან ჩააბარებ და ან ვერა, ზარალის მეტი რა გამოგდის ადამიანს? თუ შევძელით, სადმე უნდა წავიღოთ. ესეც პრობლემაა. მთავრობისგან დახმარებას ვითხოვთ. პირველად გხედავთ, რომ ვიღაცა ამ გორზე ამოვიდა და ხალხის გასაჭირი იკითხა. მადლობას გიხდით, რომ გვესტუმრეთ, თუმცა, ისიც ვიცი, რომ არც თქვენს დაწერილს მიაქცევს ვინმე ყურადღებას, ასეა ეს ქვეყანა. სანამ უნდა ვიძახოთ, რომ კომუნისტების მსგავსად მაინც მოხედონ ხალხს?! იტყვის ახლა ვიღაც, რა დროს კომუნისტებიაო, მაგრამ გლეხს სახლში არ ულპებოდა მანდარინი, არ შიოდა, არ კანკალებდა მევალეების შიშით და წლის მოსავლის გარანტირებული ზარალით _ აი, ეს იყო. დანარჩენი არ მაინტერესებს. ხელისუფლება იმიტომ გვჭირდება, რომ ჩვენც მოგვხედოს და ქვეყანასაც. ახალი წელი მოდის და როცა მანდარინის მყიდველის მოლოდინი ცრუვდება, ახალი წლის მოლოდინიც ჯოჯოხეთია. ამას ჩვენ გარდა, ვერავინ გაიგებს, _ გვეუბნება ქალბატონი მანანა. გოგორეთის უბნის მკვიდრი შოთა მარგალიტაძე საუბრობს უამრავ პრობლემაზე, რაც სოფელს გააჩნია, თუმცა, ახლა აქცენტს მაინც ციტრუსოვანთა მოსავლის აღებასა და თანმხლებ გასაჭირზე აკეთებს, რადგან მოსავლის კრეფის სეზონია და არსებობს ზარალის საფრთხე: _ გოგორეთში არის ციტრუსოვანთა პლანტაციების მასივში შესასვლელი გზის პრობლემა. ექვსი წელია, მოხრეშვას ვითხოვთ _ არ გეგონოთ, ასფალტი გვინდოდეს აქ თერთმეტ ოჯახს საკუთრებაში აქვს მანდარინის ნაკვეთები. ადრე კოლმეურნეობის ფართობი იყო. მისასვლელი გზა ისეა გაფუჭებული, რომ არაერთხელ, მოკრეფილი მანდარინის გადმოზიდვისას, სატვირთო მანქანა ორმოებად ქცეულ გზაზე იფლობა. ამა წინათ, შუაღამისას ჩავარდა და ხელით გადმოვცალეთ ტონობით მანდარინი. როგორ ვიწვალეთ, კაცმა არ იცის! შეგვპირდნენ ამ გზის მოხრეშვას, მაგრამ ჯერ არაფერი ჩანს. წელს, ასე თუ ისე, რაღაც მოვახერხეთ, მაგრამ ამ გზის ასე დატოვება არანაირად არ შეიძლება. გვეგონა, ამ სეზონზეც მოახერხებდნენ. რა უნდა ას მეტრამდე გზის მოხრეშვას?! ორმოც მეტრამდეა ის ადგილი, რომელიც მთლიანად დაზიანებულია. ასფალტს ხომ არ ვითხოვთ _ უნდა გაკეთდეს ისე, რომ სატვირთო მანქანამ გაიაროს და ტვირთი შეფერხების გარეშე გადავიტანოთ. ჯერ გაყიდვა ჭირს და ახლა ტალახში ჩაყრილი სიმწრით მოკრეფილი მანდარინის ცქერა როგორია? ამ გზის საკითხი, სხვათა შორის, შარაშენიძე რომ პირველად დანიშნეს გამგებლად, მაშინაც დავსვით. ასასვლელი აღმართი მერაბ ჭანუყვაძის გამგებლობისას გაკეთდა. განსაკუთრებით საშიში და ძალიან დაზიანებულია ორმოცმეტრიანი მანძილი, _ გვეუბნება შოთა მარგალიტაძე და კიდევ ერთ პრობლემაზე _ სატვირთო ტრანსპორტის უქონლობაზე საუბრობს: _ კომუნისტების დროს სოფელში ტრაქტორებს და სატვირთო მანქანებს ვერ დათვლიდი. ახლა იმ დროიდან შემორჩენილი "გაზ 66" გვყავს, "დაპაჩინკებული" საბურავებით _ ასე ვცხოვრობთ ოცდამეერთე საუკუნეში. ადრე ამ სატვირთოს ხუთი ტონა მანდარინის გადატანა შეეძლო. ახლა საბურავების გამო ვუფრთხილდებით და ტონანახევარს თუ მოვათავსებთ ზედ. კიდე რომ დაზიანდეს ამ მანქანის საბურავები, უკვე შეკეთებას არ დაექვემდებარება. აქაურები კიდევ მრავალ პრობლემაზე საუბრობენ: _ გოგორეთის უბანში, ისევე, როგორც სოფელ მერიაში, ჯერ არ არის შეყვანილი გაზი. ამ მხრივაც ერთი "ბედნიერი" გამონაკლისი ვართ. თუმცა, შეგვპირდნენ, რომ მომავალ წელს აუცილებლად მოხდება გაზიფიცირება და ვნახოთ, _ ამბობენ ისინი. აქაურ მკვიდრთა პრობლემაა ციტრუსოვანთა თუ თხილის პლანტაციების შესაწამლი პესტიციდებისადმი ხელმიუწვდომლობა: _ პესტიციდები ძვირია. ამიტომ იძულებული ვართ, იმდენჯერ შევწამლოთ, რამდენი წამლის ყიდვასაც შევძლებთ და არა იმის მიხედვით, რამდენი სჭირდება პლანტაციას. მანდარინის გასაღების საიმედო ბაზარი რომ არსებობდეს და გამოზოგილივით არ ვყიდდეთ, საწუწუნო რა გვექნება? ერთიან ფულს როცა ავიღებთ, ჯერ პესტიციდებს ვიყიდით, ურომლისოდაც მოსავალს ვერ მივიღებთ. ასეთ არათანაბარ პირობებში კი შესაწამლ პრეპარატებზე ვიფიქროთ თუ პურის ფულზე? _ გვეუბნებიან ისინი და გვაწვდიან საგანგებოდ მომზადებულ სიას ჩამონათვალით, თუ რა ჯდება ერთ ჰექტარ ფართობზე ციტრუსოვანთა შეწამვლა, როცა დაქირავებული პირის მეშვეობით უნდა შესრულდეს სამუშაოები და სოფელში უკვე მუშახელიც აღარ არის. ერთ ჰექტარ ციტრუსოვანთა ბაღის შესაწამლი დანახარჯები, 1 000 ძირზე გაანგარიშებით შეადგენს 4 300 ლარს. მასში ეტაპობრივად შედის შემდეგი სამუშაოები: სასუქის შეტანა, სამჯერ წამლობა, საგაზაფხულო შემობარვა, სამჯერ გაცელვა წლის მანძილზე და კრეფა 10 ტონის მიხედვით, მკრეფავების და მზიდავის თანხის გადახდით. _ მოსავალმა ეს უნდა აანაზღაუროს და ერთი ამდენი მაინც უნდა დაგრჩეს. სხვანაირად რა აზრი აქვს შრომას? "თხა ვიყიდე, თხა გავყიდე" გამოგივა. მით უფრო, როცა ვიღაცეები, თან თანამდებობის პირები, ამბობენ, თურმე, ერთ ჰექტარ ფართობს სჭირდება წელიწადში 150 ლარის პესტიციდი. 500 ლარის მარტო წამალი არ ჰყოფნის. არანაკლებ სჭირდება თხილსაც, _ გვეუბნება შოთა მარგალიტაძე. "ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიის პრესასთან და საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურში, გოგორეთის პლანტაციებთან მისასვლელი გზის პრობლემის შესახებ ამბობენ, რომ გზის შეკეთება ახალი წლიდან განახლდება: "რთული საგზაო მონაკვეთების მოხრეშვა-დაგრეიდერება ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლებში ახალი წლიდან განახლდება" . "გურია ნიუსი" სტატიაში გაჟღერებულ უმწვავეს პრობლემებს, როგორც გოგორეთში, ისე ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სხვა სოფლებში, კვლავ ... ...
  • "დგომა აკრძალულია" _ გადაინაცვლებს თუ არა დავა სასამართლოშიქალაქ ოზურგეთში, შპს "ჭალა საყდარის" დირექტორი ზურაბ გობრონიძე, როგორც "გურია ნიუსთან" აცხადებს, იჯარის მფლობელია და დიდი ხანია, სამართალს ეძებს _ იგი აკონკრეტებს იჯარით აღებული ტერიტორიის ადგილსამყოფელს, სადაც დადგეს საგზაო ნიშანი _ "დგომა აკრძალულია". გობრონიძეს იჯარით აქვს აღებული ქალაქ ოზურგეთში ერისთავისა და რამიშვილის ქუჩაზე არსებული 150 კვმ ფარ _ 2007 წელს, მაშინაც კოტე შარაშენიძე იყო გამგებელი, ერისთავის ქუჩაზე პარკირებისთვის აღებული მქონდა 90 კვმ. ტერიტორია, სადაც 2013 წელს დამიდგეს ურნები. ამიტომ დროიდან ვერ ვსარგებლობდი. იჯარას 2018 წლის მაისში გაუვიდა ვადა და, ფაქტობრივად, ექვსი წლის განმავლობაში ვერ ვისარგებლე ამ ტერიტორიით, გადასახადს კი ვიხდიდი. ხელშეკრულებაში წერია, რომ ხელი უნდა შეეწყოს მოიჯარეებს, ანუ დამირღვიეს ეს პირობა. ამის შემდეგ, პარკირებისთვის იჯარით ავიღე ფართობები 20 წლის ვადით _ 2032 წლამდე. ამათგან ერთ-ერთზე, რამიშვილის ქუჩაზე, რომელიც საჯარო რეესტრის შენობასა და სასტუმრო "გურიას" შორის მდებარეობს (60 კვმ.), ხელშეკრულება მაქვს გაფორმებული, რომელიც საჯარო რეესტრშია გატარებული. სანამ ამ ტერიტორიის სარგებლობას დავიწყებდი, დააყენეს საგზაო ნიშანი _ "დგომა აკრძალულია". მივმართე მერიას და ვუთხარი, რომ, სანამ ნიშანს დგამდნენ, უკვე გაცემული იყო ჩემზე ეს ტერიტორია. არც მკითხეს, არც დამიძახეს. უკიდურეს შემთხვევაში, უნდა გაუქმებულიყო ეს ხელშეკრულება და ალტერნატიული ფართი უნდა მოეცათ. აქაც იგივე ვალდებულება დამირღვიეს _ 2013 წლიდან უკვე ვეღარ ვსარგებლობ. მე ვითხოვ პასუხს, რომელიც დღემდე ვერ მივიღე, _ ამბობს ზურაბ გობრონიძე. როგორც ზურაბ გობრონიძე განმარტავს, ერისთავისა და რამიშვილის ქუჩებზე, ის სულ 150 კვმ. მიწის ფართს ფლობს იჯარით და აქ ამკრძალავი ნიშანი მისი ნებართვის გარეშე არ უნდა დაედგათ, სანამ ალტერნატიულ ფართს არ მისცემდნენ. დანარჩენ შემთხვევაში კი, უნდა აუნაზღაურონ ის თანხა, რაც ამ ფართის სარგებლობის შემთხვევაში მიიღებდა. ის აცხადებს, რომ დაანგარიშებული აქვს კიდეც, რამდენი ეკუთვნის და, უკიდურეს შემთხვევაში, სასამართლოს მიმართავს. ზურაბ გობრონიძეს ხელთ აქვს დოკუმენტაცია _ განცხადება, პასუხები და უპასუხოდ დატოვებული განცხადებების პირველი პირი თუ ქსეროასლები, რაც ამ ხნის მანძილზე დავის პროცესში დასჭირდა. ის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ უპასუხოდ დატოვებული განცხადების თაობაზე საუბრობს, რომელიც 2018 წლის იანვარში წარადგინა, მანამდე კი 2017 წელს ჰქონდა განცხადება შეტანილი მერიაში, როცა ქალაქ ოზურგეთის მერი ჯერ კიდევ ბეგლარ სიორიძე იყო. გობრონიძე ამბობს, რომ მაშინ სიორიძე სრულყოფილად გაეცნო გობრონიძის განცხადებას და პირდებოდა დახმარებას, თუმცა, ეს პროცესი ვერ დასრულდა. მალე მერის პოსტზე კონსტანტინე შარაშენიძე მოვიდა და გობრონიძე დაუსრულებელი საქმის სამართლიანად დამთავრებას უკვე ახალ მერთან ითხოვს. კერძოდ, 2018 წელს, როცა მერიას განცხადებით მიმართა, ითხოვდა, რამიშვილის და ერისთავის ქუჩაზე არსებულ, იჯარით აღებულ ტერიტორიებს დანიშნულებისამებრ რაკი ვერ იყენებს, მოხდეს ამ ტერიტორიების ჩამოწერა და შეცვლა ახალი ტერიტორიებით. გობრონიძე ამბობს, რომ ეს საკითხი მაინც არ გაიტანეს საკრებულოს სხდომაზე და დღემდე უპასუხოდაა დატოვებული. იგი საგანგებოდ უსვამს ხაზს იმ ფაქტს, რომ მუდამ იყო კეთილსინდისიერად გადამხდელი მოიჯარე, მისი ორგანიზაცია მრავალჯერაა დაჯილდოებული ნაციონალური ბიზნესრეიტინგის კავშირის მიერ, ერთხელ _ ვერცხლის და ორჯერ ბრინჯაოს მედლით. "გურია ნიუსმა" ზურაბ გობრონიძის საქმესთან დაკავშირებით ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიას კითხვით მიმართა. მერიის პრესასთან და საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურიდან კი მივიღეთ პასუხის ტექსტი, რომელიც მერიიდან გობრონიძეს აპრილში გაუგზავნეს:  "შპს "ჭალა საყდარის" დირექტორს, ზურაბ გობრონიძეს! თქვენ მიერ, ქალაქ ოზურგეთის მერიაში 2017 წლის 14 ივნისს შეტანილია #21 წერილი, რომელიც ეხება ქალაქ ოზურგეთის ტერიტორიაზე არსებული ავტოსადგომების იჯარით აღების საკითხს. გაცნობებთ, რომ მუნიციპალიტეტის მერია ქალაქის განაშენიანების გეგმის შესაბამისად, აპირებს ავტოსადგომის მოწყობისა და მომსახურების საკითხი განახორციელოს თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისად. ამდენად, ამ ეტაპზე თქვენი თხოვნა ვერ დაკმაყოფილება", _ პასუხს ხელს აწერს მუნიციპალიტეტის მერის პირველი მოადგილე ალექსანდრე სურგულაძე. ალექსანდრე სურგულაძემ "გურია ნიუსთან" თქვა, რომ მას ზურაბ გობრონიძესთან ამ თემაზე საუბარიც ჰქონდა: _ მე არ ვარ დაინტერესებული და არც არავინ მერიაში, რომ ზურაბ გობრონიძეს საქმიანობაში ხელი შეეშალოს. იმ ტერიტორიებზე, რომელიც მას იჯარით აქვს, დღემდე აგრძელებს საქმიანობას. სადაც დაუმთავრდა იჯარის ვადა, იქ მუშაობის გაგრძელება შეუძლებელია. მე, კანონიერების ფარგლებში, ყოველთვის მზად ვარ დიალოგისთვის. ასევე, ზურაბ გობრონიძეს, თუ ჩვენი პასუხი არ ან ვერ აკმაყოფილებს, შეუძლია ცივილური ფორმა გამოიყენოს და მიმართოს სასამართლოს, _ გვითხრა ... ...

არქივი

ზაფრანი

“ყვითელი პრესის“ სათავეებთან

დღეს ყველამ იცის, რომ ტერმინი:...

მონტე-კრისტოს მისტიკა

ალექსანდრე დიუმა სანამ ახალ რომანზე...

იან ფლემინგის “ოქროს თვალი“

როდესაც ”აგენტ 007”-ის წიგნის ავტორი,...

10 რეალური მოსალოდნელი კატაკლიზმა დედამიწაზე

ახალი ოკეანე აფარის სამკუთხედი (იგივე...

საბედისწერო რიცხვი და ასტროლოგია

მაინც რატომ ეშინიათ ადამიანებს ასე...

როგორ ვიშოვნოთ ფული ზოდიაქოს ნიშნის მიხედვით

ადამიანების უმრავლესობა ოდითგანვე დაეძებდა გზებს...
კარმიდამო ჩემი

"ბარი უნდა იცნობდეს მთასა და საქმეზე შეყვარებული და-ძმას"

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მთისპირის მკვიდრი...

რა გავაკეთოთ შემოდგომის მიწურულს საკარმიდამო ნაკვეთებში

ნოემბერ-დეკემბერში აქტიური სამეურნეო სამუშაოები ძირითადად...

პესტიციდების გამოყენებისას უდიდესი სიფრხილეა საჭირო

არსებობს უნივერსალური პესტიციდები, რომლებსაც ერთდროულად...

სიმინდის მოვლა თავიდან უნდა ვისწავლოთ

სიმინდის მოვლა-მოყვანის წესებს დასავლეთ საქართველოს...

რატომ უნდა მოვაშენოთ ბატი

როგორც უხნესი ადამიანები ამბობენ, საქართველოში...

დედოფლის ყვავილს დედოფალივით მოვლა სულ არ სჭირდება

წარსულში ძალზე პოპულარული და მერე...

მოვამზადოთ ნესვის სასმელი

ნესვი გოგრისებრთა ოჯახის ერთ-ერთი ყველაზე...

თაფლის ღვინო _ "თაფლუჭა"

თაფლის ღვინო და არაყი უნიკალური...

"ზამთარშიც გაზაფხულს ვეძებ და "გატყავებულ" გარემოს ვმოსავ"

"კარმიდამო ჩემის" უამრავ რესპონდენტს შორის,...

მოახლოებული ზამთარი და პირუტყვის მოვლა-დაბინავება

ზამთრის მოახლოებისას, შინაურ მსხვილფეხა თუ...

როგორ მოვსპოთ ზამთრის განმავლობაში ნიადაგში მავნებლები

დეკემბრიდან, ჩვენს ბაღ-ბოსტნებში, როცა უკვე...