რატომ არ დაიდგა ყეენის მთაზე სტალინის ძეგლი

ისტორია

რატომ არ დაიდგა ყეენის მთაზე სტალინის ძეგლი

2019 ოქტ 2 10:48:52

1940-იან წლებში საქართველოს სსრ მთავრობა გადაწყვეტს დღევანდელი ყეენის მთაზე სტალინის უზარმაზარი ქანდაკების დადგმას. ამისთვის მთის თავი გადაჭრეს კიდევაც. დიდ ბელადს ეს სასიხარული ამბავი ცეკა-ს პირველმა მდივანმა მოახსენა: ამხანაგო სტალინ, დილით მზის პირველ სხივებთან ერთად მიწიდან თქვენი ქანდაკება ამოიმართება, საღამოს კი მზის ჩასვლისას ისევ ადგილს დაუბრუნდებაო. -მშვენიერია, - უპასუხა სტალინმა, - ოღონდ, ღამე ჩემს მაგივრად შენ იდგებიო... ძეგლის აღმართვის იდეა ჩაიშალა.

გასული საუკუნის 70-იან წლებში მხატვარ ზურაბ წერეთელს გაუჩნდა იდეა საქართველოს ისტორიისადმი მიძღვნილი მონუმენტის შექმნისა. ამისთვის შესაფერისა ადგილს ეძებდა. სწორედ მაშინ აშენებდა ის სახელოსნო-სახლს ბაგებში. იქიდან ქალაქის მშვენიერი ხედი იშლებოდა და ხელოვანმა მაშინვე თვალი დაადგა ყეენის მთას, მივიდა, დაათვალიერა და გადაწყვიტა - საქართველოს ისტორიის მონუმენტს თბილისის ზღვის ნაპირას, ყეენის მთაზე აღმართავდა.

ზუსტად არავინ იცის რატომ დაერქვა მთას ეს სახელი, გადმოცემით, აქ იმართებოდა იმპროვიზირებული ხალხური დღესასწაული -ყეენობა. ასეა თუ ისე, მთას შემორჩა ეს სახელწოდება და დღეს იქ განთავსებულია საქართველოს ისტორიისადმი მიძღვნილი მონუმენტი, რომლის ანალოგი დღემდე არ მოიძებნება მსოფლიოში. მას სხვანაირად ქართულ სთოუნხენჯსაც უწოდებენ.
მონუმენტის აღმართვის იდეა ხელოვანს გაგანია კომუნისტების ბატონობის პერიოდში, დაახლოებით 1974-75 წლებში გაუჩნდა, სადაც გამოსახული იქნებოდნენ ქართველი მეფეები, მწერლები და საზოგადო მოღვაწეები, მაგრამ კომუნისტური პარტიის არც ერთი მოღვაწე. ეს იმ დროს წარმოუდგენელი რამ იყო, მაგრამ მხატვრის ძალისხმევით ამ თამამ წამოწყებას განხორციელება ეწერა.
უნდა აღინიშნოს, რომ ზურაბ წერეთლის, როგორც ხელოვანის ჩამოყალიბებაში, დიდი როლი ითამაშა ეთნოგრაფიულმა ექსპედიციებმა ქართული ეთნოგრაფიული სკოლის ფუძემდებლის გიორგი ჩიტაიას ხელმძღვანელობით. ,,ეთნოგრაფია ეროვნული თვითშეგნების დედაბოძი, ქართველი ხალხის უთვალავ თაობათა მიერ შემუშავებული სიბრძნის, ზნეობრივი სიმდიდრის, მუხლჩაუხრელი შრომისა და გარჯის ცოცხალი მატიანეა, რომელიც ახალგაზრდებს უფაქიზებს ზნეობას, უღვიძებს წინაპართა მემკვიდრეობის დაფასების უნარს,” - ამბობდა გიორგი ჩიტაია.
ექსპედიციებში მიღებულმა გამოცდილებამ ქართველი ხალხის კულტურის, ხელოვნების, ისტორიის და ყოფა-ცხოვრების ძირფესვიანმა შესწავლამ მხატვარი შთააგონა შეექმნა იქამდე არნახული პროექტი.

მუშაობა დაიწყო. წერეთელმა დახმარებისათვის მიმართა მეცნიერებათა აკადემიას, საქმეში ჩაერთო პოეტი-აკადემიკოსი ირაკლი აბაშიძე, ისტორიკოსი როინ მეტრეველი და სხვა მეცნიერები.
პირველ ხანებში მხატვარს გადაწყვეტილი ჰქონდა მონუმენტი განეხორციელებინა მიწაში ჩასობილი ხმლების სახით, რომელზეც გამოსახული იქნებოდნენ მეფეები, მაგრამ ბოლოს ხმლები შეიცვალა ბერძნული ტიპის კოლონების სახით. 80-იანი წლების დასაწყისში ბრინჯაოს მაკეტი უკვე მზად იყო. ის ორ ნაწილისაგან შედგებოდა - ზედა ნაწილში ასახული იყო მნიშვნელოვანი სცენები ქართველთა ისტორიიდან, ქვედაში კი მეფეები და ცნობილი პიროვნებები.
80-იანი წლების მიწურულს მხატვარმა მონუმენტს დაამატა ბიბლიური თემები, კერძოდ კი სცენები ,,ახალ აღთქმადან”; კომპლექსში მას დიდი ადგილი ეთმობა. ,,მიყვარს ღმერთი, ჩემი სამშობლო, ჩემი ოჯახი, ჩემი პროფესია... - ამბობდა ზურაბ წერეთელი, - ადამიანი კეთილშობილდება მაშინ, როცა მისი ცხოვრების კრედო სწორხაზოვნად მიყვება ერთ პრინციპს _ გიყვარდეს ღმერთი შენი და მოყვასი შენი. ამ იდეალებით ვცხოვრობ და ვმუშაობ დღემდე”. .ჰორელიეფები, რომელიც ყოველი კოლონის საფუძველშია, გამოსახავენ სიუჟეტებს, რომლებიც მოგვითხრობენ ბიბლიური სამყაროს შესახებ.

90-იან წლებში ქვეყანაში არსებული მდგომარეობის გამო სამუშაოები შეჩერებული იყო. 1996-96 წლებში მონუმენტის მშენებლობა ისევ განახლდა.
მონუმენტი მნახველზე წარუშლელ შთაბეჭდილებას ტოვებს: ის განთავსებულია 12 ჰექტარ მიწის ფართობზე, საექსპოზიციო ფართობი შეადგენს 10 ათას კვ მეტრს. ტერიტორიაზე აღმართულია 35 მეტრის სიმაღლის 16 სვეტი, თითოეული მათგანი სამ ნაწილადაა დაყოფილი - ქვემოთ ბიბლიური სიუჟეტებია, შუაში ღირშესანიშნავი ქართველების გამოსახულებებია, ხოლო ზემოთ –ქვეყნის ისტორიის ამსახველი მნიშვნელოვანი სცენები. ზემოდან ანუ ჩიტის პერსპექტივიდან ამ მონუმენტს ჯვრის ფორმა აქვს; ჯვრის ფორმისაა ასევე ჩარჩოებიც, რომელზეც ამოტვიფრულნი არიან მეფეები და მოღვაწეები. თითქმის ყველა ჰორელიეფს წამძღვარებული აქვს ირაკლი აბაშიძის ლექსი, რაც მას ინფორმციულობასა და უფრო მეტ მნიშვნელობას სძენს.
კომპლექსის შუაგულში განთავსებულია სიმბოლური საფლავი იმ მეფეებისა, რომლებიც გარდაიცვალნენ და დაკრძალულნი არიან საქართველოს ფარგლებს გარეთ. წლების წინ მხატვარს სურდა ასტრახანიდან ჩამოესვენა მეფე ვახტანგ VI და იქ დაეკრძალა, მაგრამ სხვადასხვა მიზეზთა გამო ეს ვერ მოხერხდა, ამიტომაც შეიქმნა მეფეთა ეს სიმბოლური განსასვენებელი.

ამ არქიტექტურულ-სკულპტურულ მონოლითში ზურაბ წერეთელმა ყველასთვის გასაგები პლასტიკური ენით, თანამიმდევრობით და ზედმიწევნითი სიზუსტით ასახა და გადმოგვცა საქართველოს პოლიტიკური, კულტურული და სოციალ-ეკონომიური განვითარება უხსოვარი დროიდან და ლამის დღევანდელ დღემდე.

ყეენის მთაზე გაჩაღებულ მშენებლობას ხშირად სტუმრობდა საქართველოს პატრიარქი ილია II. მან შესთავაზა ხელოვანს იქვე მონუმენტთან აღმართულიყო ღვთისმშობლის ხარების სახელობის სამნავიანი ეკლესია, მსოფლიოში ერთადერთი ტაძარი, რომლის შიდა კედლები მთლიანად მოპირკეთებულია მოზაიკითა და მინანქრით.

40 წლის განმავლობაში გიგანტური სამუშაოები ჩატარდა -დაიხარჯა 300 ტონა ბრინჯაო, შავი მეტალის 1500 კონსტრუქცია, ხოლო ეკლესიის მოსაპირკეთებელი მინანქრისათვის 15 ტონა სპილენძი.

ამბობენ მარტო კაცი ჭამაშიც ბრალიაო, მაგრამ ამ ანდაზის საპირისპიროდ ერთმა ადამიანმა, ნიჭიერმა და მიზანდასახულმა შემოქმედმა შეძლო ერთგვარი გარღვევა მოეხდინა იმდორინდელ სიტუაციაში; თავისი შემოქმედებით და მათ შორის, საქართველოს მატიანეთი დაუპირისპირდა ტოტალიტარულ რეჟიმს და გაიმარჯვა კიდეც. ეს კი ხდებოდა მანამდე, სანამ გამოჩნდებოდა ფილმი ,,მონანიება”, რომელმაც როგორც ამბობენ, შეცვალა მსოფლიო პოლიტიკური რუკა

,,საქართველოს მატიანეს” გარდა ზურაბ წერეთელს რომ არაფერი შეექმნა, ქვასა და ბრინჯაოში გაცოცხლებული ამ ძეგლით ის ჩვენი ქვეყნის ისტორიასა და კულტურაში მუდმივ და მნიშვნელოვან ადგილს დაიკავებდა.

ცნობილი ქართველი მხატვარი ჯიბსონ ხუნდაძე ამბობდა: ,,მონუმენტური ქანდაკების მიღწევად მიმაჩნია წერეთლის ,,საქართველოს მატიანე”, რომელიც მრავალ წელს გაუძლებს. ეს ერთ მთლიანობაში შედუღებებული არქიტექტურული ძეგლია, მე ვთვლი მას ქართული არქიტექტურის უდიდეს მიღწევად... ეს არის საქართველოსადმი მიძღვნილი ჰიმნი...”




 ახალი ამბები
  • მიწას, რომლით სარგებლობაც ოზურგეთის ბაზრის ყოფილ დირექტორს სურს, მოდავე გამოუჩნდადღეს, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ბიუროს მიერ  განხილულ საკითხს, რომელიც  მუნიციპალიტეტის  საკუთრებაში არსებული,  გურიის ქუჩაზე  (აგრარული ბაზრის ტერიტორია) მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების, 23 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის და მასზე მიმაგრებული შენობის სარგებლობის  უფლებით  გადაცემაზე, ოზურგეთის მერიისთვის თანხმობის  მიცემას შეეხებოდა, სადავო გახდა. ბიუროს სხდომაზე გამოცხადდნენ ქალბატონები, რომლებმაც   თქვეს, რომ მათაც აქვთ სურვილი, ეს მიწა და შენობა  სარგებლობის უფლებით აიღონ. _ათი წელია, იქ ვმუშაობთ. ჯერ ერთი, გვეგონა, რომ უკვე გაყიდული იყო, რადგან ყოველ თვეში დიდძალ თანხას ვიხდით, სამას ლარს.  უნარშეზღუდული შვილიშვილი მყავს. კი ვიცი, რომ სულ ფულიანს აქვს უპირატესობა, მაგრამ ცოტა გლეხებსაც მოგვხედეთ, _ ტირილით განაცხადა ქალბატონმა ჟუჟუნა ხელაძემ. _მოქალაქე, რომელმაც წარმოადგინა განცხადება, რომ ეს ადგილი სარგებლობის უფლებით გადასცენ, ჰქონდა ამის უფლება, თუმცა, საკრებულომ კარგად რომ შეასრულა თავისი მოვალეობა და გასაჯაროებულია ეს, ამ სხდომაზეც ამიტომ იმყოფებით. ჩვენ საჯაროობას უზრუნველვყოფთ, _ მიმართა ქალბატონებს დეპუტატმა ლავრენტი ბიგვავამ. _ფულს ვის უხდიდით? _ შეეკითხა  ქალბატონ ჟუჟუნას დეპუტატი ეროდი გორდელაძე. _ბაზრის დირექციას, _ იყო პასუხი. ოზურგეთის საკრებულოს აპარატის თანამშრომელმა,  ნანა სიხარულიძემ განაცხადა, რომ იქ მისი შვილიც მუშაობს და ანალოგიური სურვილი აქვს, რომ თავადაც სარგებლობის უფლებით მოიხმარონ. ბიუროს წევრებმა გამოთქვეს თვალსაზრისი და ქალბატონებს რჩევის სახით განუმარტეს, რომ კარგი იქნება, თუ ორივე მხარე მოილაპარაკებს და შეთანხმდებიან. წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა, აუქციონის წესით მოხდეს  გასხვისება და სულ სხვამ შეიძინოს. საკმაო მსჯელობის შემდეგ,  ბიუროს სხდომაზე გადაწყვიტეს, რომ ეს საკითხი  განიხილონ  5 თებერვლის საკრებულოს სხდომაზე, სადაც დაიბარეს ქალბატონებიც, რომლებიც ასევე ითხოვენ აღნიშნული მიწის სარგებლობის უფლებით  გადაცემას და მერიას განცხადებითაც მიმართეს. „გურია ნიუსი“   დაინტერესდა და ბიუროს სხდომის შემდეგ გავარკვიეთ, ვინ იყო კონკრეტული პირი, ვისაც ამ მიწის დამასზე მიმაგრებული შენობის სარგებლობის უფლებით აღება სურს. _ეს პიროვნება, გვარად შალამბერიძე, ოზურგეთის აგრარული ბაზრის ერთ-ერთი ყოფილი დირექტორია. სწორდ ასეთ პოზიციაზე ნამყოფი ადამიანები ფლობენ იმ საჭირო ინფორმაციას, რომელზეც წვდომა არ აქვს, ვთქვათ, ქალბატონ ჟუჟუნა ხელაძეს და მის მეგობრებს, რომლებიც იქ დღემდე ვაჭრობენ, თვეში სამას ს ლარს იხდიან და  მიწაც და შენობაც   აქამდე  გაყიდული თუ ბაზრის დირექციის საკუთრება ეგონათ, _ გვითხრა ... ...
  • კახა კუჭავა: მთავარია დებატებში დავარწმუნოთ საბჭოს უმრავლესობა“დღეს იქნება ძალიან მნიშნელოვანი დებატები ამ საკითხთან დაკავშირებით, არამხოლოდ ჩვენ და უკრაინის დელეგაცია, ბევრი სხვაც ცდილობს, რომ რუსეთის დელეგაციის უფლებამოსილების ცნობა არ მოხდეს. ძალიან მნიშნელოვანია, რომ ამ კუთხით საბჭო იყოს პრინციპული და მიიღოს ეს გადაწყვეტილება",-ამის შესახებ განცხადება საქართველოს პარლამენტის ვიცე-სპიკერმა კახა კუჭავამ სტრასბურგში, საპარლამენტო ასამბლეის ზამთრის სესიის დაწყების წინ გააკეთა. კახა კუჭავას განცხადებით, ამ გადაწყვეტილების მიღებისთვის მიზეზი ბევრია, მათ შორის, რუსეთის მხრიდან ყველანაირი შეთანხმების თუ საერთაშორისო ნორმების დარღვევა, ოკუპირებულ ტერიტორიებზე არსებული გაუსაძლისი მდგომარეობა, ყირიმის ანექსია და იმ ნორმების და წესების დარღვევა, რომელიც ევროპის საბჭოში მოქმედებს. „ერთ-ერთი მთავარი მიზეზიც სწორედ ეს არის, რადგან დადგა საკითხი რუსეთის უფლებამოსილების არცნობის არა მხოლოდ შინაარსობრივ ნაწილში, არამედ პროცედურულ ნაწილშიც. მთავარია დებატებში დავარწმუნოთ საბჭოს უმრავლესობა, რომ მათ მხარი დაგვიჭირონ და არ მოხდეს რუსეთის დელეგაციისთვის უფლებამოსილების ცნობა. სამწუხაროდ, ყველა საბჭოს წევრი ქვეყანა არ იზიარებს ამ პოზიციას და იქნება ძალიან საინტერესო დებატები ამ კუთხით, რომ გადავარწმუნოთ სხვები, თუმცა, ფაქტი არის, რომ ეს ის საკითხებია, რომელიც ადარდებს საბჭოს ძალიან დიდ ნაწილს და ჩვენ ამ კუთხით ვიქნებით ძალიან პრინციპულები. დღეს იქნება, ხვალ თუ ნებისმიერ სხვა დღეს, ყოველთვის ვიქნებით იმის წინააღმდეგი, რომ რუსეთს მიეცეს საშუალება იფუნქციონიროს იმ ორგანოში, სადაც მისი ადგილი არ არის. გამომდინარე იქედან, თუ რამდენად არაეთიკურად და ყველანაირი სამართლებრივი ნორმების დარღვევით იქცევა არა მხოლოდ ამ უწყების, არამედ სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციების მიმართაც",-განაცხადა კახა კუჭავამ ჟურნალისტებთან საუბრისას. საქართველოს პარლამენტის მუდმივმოქმედი დელეგაცია სტრასბურგში, ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის სესიაში მონაწილეობს. საპარლამენტო დელეგაციას ირაკლი კობახიძე ... ...
  • დედაქალაქში უფასო ელექტროდამტენების მონტაჟის პროცესი გრძელდებადედაქალაქში უფასო ელექტროდამტენების მონტაჟის პროცესი გრძელდება. დამტენები უკვე დამონტაჟებულია გლდანში, საბურთალოზე, ნაძალადევში, დიდუბეში, ვაკეში, სამგორში, ჩუღურეთსა და ისანში, - ამის შესახებ თბილისის მერმა, კახა კალაძემ დედაქალაქის მთავრობის სხდომაზე განაცხადა.  მისი თქმით, ჩატარებული აუქციონის პირობების თანახმად, ჯამში, დედაქალაქის მასშტაბით, ორ ეტაპად, 60 ელექტროდამტენი უნდა დამონტაჟდეს. კალაძემ აღნიშნა ისიც, რომ ერთი წლის შემდეგ დამტენებით სარგებლობა ფასიანი გახდება. „ჩვენ შევქმენით სპეციალური ვებპლატფორმა - WWW.CHARGERS.TBILISI.GOV.GE, სადაც ელექტრომობილების მფლობელებს შეუძლიათ, რეგისტრაცია გაიარონ. დღეის მდგომარეობით, მუნიციპალიტეტში 118 მოთხოვნაა დაფიქსირებული. კონკრეტულ ადგილებზე უკვე დამონტაჟებულია 28 დამტენი, ასევე, 12 -ის მონტაჟი რამდენიმე დღეში დასრულდება. უნდა აღინიშნოს, რომ ერთი წლის შემდეგ, დამტენებით სარგებლობა ფასიანი იქნება. ფასი მას შემდეგ დადგინდება, რაც აუქციონს გამოვაცხადებთ და გამარჯვებული კომპანია გვეყოლება“, - განაცხადა კახა კალაძემ. თბილისის მერმა ელექტრომობილების მფლობელებს აქტიურობისკენ მოუწოდა და განმარტა, რომ რეგისტრაციის შემდეგ, პრიორიტეტი იმ ადგილს ენიჭება, სადაც  მოსახლეობის მხრიდან მომართვიანობა მეტია.        ... ...
  • პიტ ოლსონი: ოლიგარქი ბიძინა ივანიშვილი პუტინის მარიონეტიარესპუბლიკელმა  კონგრესმენმა პიტ ოლსონმა,  ბიძინა ივანიშვილს პუტინის მარიონეტი უწოდა. კონგრესმენმა  ივანიშვილი ტელესერიალ - "სეზამის ქუჩის" მარიონეტ თოჯინას შეადარა და განაცხადა, რომ  რუსეთის პრეზიდენტი ბედნიერია იმით, რომ საქართველოს რესურსებს აკონტროლებს. პიტერ ოლსონმა, კონგრესმენებს  საქართველოში საპროტესტო გამოსვლების ამსახველი ფოტო აჩვენა და ქართველი აქტივისტების მხარდაჭერისკენ მოუწოდა. კონგრესმენმა ბიძინა ივანიშვილი უცხოურ ინვესტიციებზე თავდასხმაში დაადანაშაულა, "ქალბატონო თავმჯდომარევ, კითხვა მაქვს: რა საერთო აქვთ გრაუჩ ოსკარს [ნაგვის ურნაში მცხოვრები თოჯინა ამერიკული სატელევიზიო შოუდან] და ოლიგარქ ბიძინა ივანიშვილს? პასუხი ასეთია, ორივენი მარიონეტები არიან, რომლებმაც ააოხრეს თავიანთი სახლები. ვლადიმერ პუტინის მარიონეტი თავს დაესხა უცხოურ ინვესტიციებს საქართველოში და გაანადგურა ადამიანის ძირითადი უფლებები. კომპანიამ ტეხასიდან შექმნა შესანიშნავი სამუშაო ადგილები ამერიკასა და საქართველოში. მათ შექმნეს თავისუფლება. ასე იყო, სანამ საქართველოს ხელისუფლებამ მათ არ წაართვა აღჭურვილობა. ახლა ისინი იქ საერთოდ ვერ ატარებენ ბურღვით სამუშაოებს. რა თქმა უნდა, ვლადიმერ პუტინი ბედნიერია, რომ აკონტროლებს საქართველოს ნავთობს. ეს მარიონეტი, ოლიგარქი ივანიშვილი, კიდევ უფრო მდიდრდება ქართველი ხალხის ხარჯზე. დროა, გამოვფხიზლდეთ. ეს ფოტო აჩვენებს, რომ საპროტესტო გამოსვლებს საქართველოში მხარდაჭერა სჭირდება. შემომიერთდით, ავიმაღლოთ ჩვენი ხმა საქართველოში თავისუფლებისთვის", - განაცხადა  პიტ ოლსონმა კონგრესში სიტყვით გამოსვლისას. ... ...
  • კობახიძე: კონგრესმენ ოლსონის განცხადება ხელს ვლადიმერ პუტინს აძლევსირაკლი კობახიძის განცხადებით, კონგრესმენ ოლსონის მიერ კონგრესში სიტყვით გამოსვლისას გაკეთებული განცხადება ხელს ვლადიმერ პუტინს აძლევს. მან ასევე აღნიშნა, რომ კონგრესმენი იმ ტერმინოლოგიით არ უნდა საუბრობდეს, რაც კონგრესმენმა ოლსონმა გამოიყენა. „კონგრესმენ ოლსონს განცხადებაში ჰყავს ნახსენები პუტინი და თუ ვინმეს აძლევს ხელს კონკრეტული კონგრესემენის ასეთი განცხადება ეს არის სწორედ ვლადიმერ პუტინი. პრინციპულად მნიშვნელოვანია, რომ კონგრესმენი ასეთი ტერმინოლოგიით არ უნდა საუბრობდეს. ეს არის მიუღებელი და ასეთი რამ აზიანებს ზოგადად აღქმას საზოგადოებაში და კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, რომ თუ ვინმეს აძლევს ეს ხელს, ეს არის ვლადიმერ პუტინი. მოვუწოდებ კონკრეტულ კონგრესმენს, რომ არ გააკეთოს პუტინის სასარგებლო განცხადებები“, - განაცხადა კობახიძემ. ცნობისთვის, ამერიკელმა კონგრესმენმა პიტ ოლსონმა კონგრესში სიტყვით გამოსვლისას ბიძინა ივანიშვილი  რუსეთის პრეზიდენტის, ვლადიმერ პუტინის მარიონეტად მოიხსენია. გარდა ამისა, ოლსონმა  კონგრესმენებს მოუწოდა, ხმა აიმაღლონ საქართველოში თავისუფლების დასაცავად. მმართველმა გუნდმა კონგრესმენებისთვის ინფორმაციის მიწოდების მიზნით აშშ-ში შეხვედრები ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

ფუტკრის რძე _ ოცდამეერთე საუკუნის ჯადოსნური წამალი

საქართველოს ბუნება ყოველგვარ პირობას ქმნის...

როგორ დავიბრუნოთ ფუტკრის მართვე

გაზაფხულის მოახლოებისთანავე ნებისმიერმა მეფუტკრემ თუ...

მსხვილნაყოფა ციტრუსი _ "ოიუ" (Citrus Oiu)

საქართველოს მოსახლეობისთვის ციტრუსოვანი კულტურებიდან ყველაზე...

"გვაქვს უთვალავი ფერითა!"

ოზურგეთელი, პროფესიით ფარმაცევტი და ხელოვანი...

"დეკემბერა" საოცარი საშობაო ყვავილია

ალბათ, არც ერთი ყვავილის შესახებ...

როგორია ტყის მარწყვი და რა სასარგებლო თვისებები გააჩნია

გაზაფხულის დადგომისთანავე, ადამიანებს უდიდესი სურვილი...

პროდუქტები, რომელიც საუზმეზე არ უნდა მიირთვათ

დიეტოლოგებმა შეადგინეს პროდუქტების სია, რომელიც...

როგორ გაისუფთავონ ფილტვები მწეველებმა

ცოტა ხნის წინ ბრიტანულ მასმედიაში...

შქმერული

დღეს ერთ-ერთი საუკეთესო ქართული კერძის...

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...
ზაფრანი

როგორ შევაყვაროთ თავი სასურველ მამაკაცს

როცა მის მხარზე გეძინებათ -...

ყველაზე გავრცელებული ადამიანური შეცდომები

ხელფასის პირველივე კვირაში დახარჯვა. გზის...

როგორ დავიცვათ ბავშვის უსაფრთხოება

ესაუბრეთ ბავშვებს მათთვის არაკომფორტულ განცდებზე...

საშიში პროდუქტები ბავშვებისთვის

კანფეტები, განსაკუთრებით – მკვეთრი ფერების,...

იაპონელი ქალების სილამაზის საიდუმლო

იაპონელი ქალები დარწმუნებულები არიან, რომ...

მსმელი ადამიანები დიდხანს ცხოვრობენ

აშშ-ის, ტეხასის უნივერსიტეტის პროფესორების მიერ...