რეხუელი _ სოფელი ოზურგეთში, სადაც პირველი ქართული ფილმი გადაიღეს

ისტორია

რეხუელი _ სოფელი ოზურგეთში, სადაც პირველი ქართული ფილმი გადაიღეს

3 ოქტ. 2017, 09:20:34

ლიხაური ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში  მდინარე აჭისწყლის ხეობაში, ნაბადას მთის ჩრდილოეთით, ზღვის დონიდან 120 მეტრზე,  ოზურგეთიდან 5 კილომეტრის დაშორებით მდებარეობს.

ისტორიული წყაროების მიხედვით ლიხაურის ტერიტორიაზე ადამიანს ახალი ქვის ხანაში უცხოვრია. სოფლის ძველი სახელწოდებაა რეხუელი. მოგვიანებით იწოდებოდა ლეხოურად. ფეოდალურ ხანაში წარმოადგენდა გურიის სამთავროს ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ცენტრს. აქ იყო მთავრის საზაფხულო სასახლე და კარის ეკლესია, აგრეთვე ლიხაურის ციხე, რომელსაც ვახუშტი ბატონიშვილი იხსენიებს თავის თხზულებაში. ციხე აკონტროლებდა ქვემო გურიიდან მომავალ გზებს და სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა. 1828 წელს აქ გაიმართა ბრძოლა სოფიო წულუკიძესა და ოსმალეთის იმპერიის ჯარებსა და რუსეთის ჯარს შორის, რაც რუსეთის გამარჯვებით და გურიის სამთავროს რუსეთის მიერ დაკავებით დასრულდა.

 „...სოფელი ლეხოური საუკეთესო ადგილად ითვლებოდა გურიაში თავის მდებარეობით, ჰავით, ძველი, კარგად დაცული ციხით, ეკლესიებით და მათში შენახული სიძველენით... ლეხოურს ჩქარი აჭისწყალი ჩამოუდის. წყალს სათავე უდევს ადგილ აჭიაში. ჩემ დროს აჭისწყალი კალმახით იყო განთქმული. იგი ერთვის მდინარე ბჟუჯს, ოზურგეთის მახლობლად. ლეხოურის საზოგადოებაში შედის, ლეხოურის გარდა, კიდევ სოფლები: აჭი, ნიაბაური, ქაქუთი და ჭანიეთი. თვით ლეხოურს შუა ადგილი უჭირავს ჩამოთვლილ სოფლებს შორის, აჭი და ნიაბაური გაშენებულია აჭისწყლის ზემოებში, გურია-აჭარის სამხრეთის ქედებზე, ქაქუთი — მდინარე ჩოლოქის პირზე. ეს მდინარე 1879 წლამდე რუსეთს საზღვრავდა ოსმალეთისაგან.“ _ ვკითხულობთ ექვთიმე თაყაიშვილის ჩანაწერებში, რომელიც სწორედ ამ სოფელში დაიბადა.

მეცხრამეტე საუკუნეში ლიხაური მოინახულეს და აღწერეს დიმიტრი ბაქრაძემ და თედო სახოკიამ. ამ პერიოდში ლიხაური წარმოადგენდა სასოფლო საზოგადოების ცენტრს, რომლებშიც შეიდიოდნენ ქაქუთი, აჭი, ნაცხავატევი, კვაჭალათი და ნიაბაური, ხოლო ჭანიეთი წარმოადგენდა ლიხაურის ერთ-ერთ უბანს.

ლიხაურის მოსახლეობა ჭანიეთითურთ იყო 140 კომლი. სოფელში მოქმედებდა 1873 წელს გახსნილი სკოლა, სადაც სწავლობდა 50-მდე მოსწავლე. სოფლეში ცხოვრობდნენ აზნაურები თაყაიშვილები, ბებურიშვილები და გოგოლიშვილები. 1878 წლისთვის ლიხაურის საზოგადოებაში შედიოდნენ მაკვანეთი და ექადია.

1912 წელს ლიხაურში გაიხსნა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ფილიალი, რომლის ხელმძღვანელი იყო ლიხაურის ტაძრის წინამძღვარი ნესტორ კონტრიძე. საზოგადოებამ გახსნა სამკითხველო, რომელსაც 404 ქართული და 302 რუსული წიგნი ჰქონდა, გამოწერილი ჰქონდა თითქმის ყველა ქართული და რუსული გაზეთი. სამკითხველო 790 ადამიანს ემსახურებოდა.

1918 წელს ოსმალების შემოსევის დროს განადგურდა ლიხაურის სამკითხველო. არ გადარჩა არცერთი წიგნი და ავეჯი. ამის გამო 1919 წლის 10 მაისს წერა-კითხვის გამავრცელებელმა საზოგადოებამ ლიხაურში 500 მანეთის წიგნები გაგზავნა. 1920 წელს ლიხაურში გაუქმდა საზოგადოების ფილიალი, სამკითხველოს ხარჯების გაღება მთლიანად თემმა იკისრა.

1933-35 წლებში ლიხაურს გამოეყო ჭანიეთი, ქაქუთი და ვაშტიალი, რომლებიც ცალკე სასოფლო საბჭოდ ჩამოყალიბდა. საბჭოთა პერიოდში ლიხაურის ლენინის სახელობის კოლმეურნეობა ფლობდა 257 ჰექტარი ჩაის და 87 ჰექტარი ციტრუსების პლანტაციას. 1958 წლის 14 მაისს ლიხაურის კოლმეურნეობაში, ჭანიეთისა და ლაითურის პარალელურად, პირველად გამოსცადეს ჩაის საკრეფი მანქანა, რაც იმდროინდელმა პროპაგანდამ საბჭოთა მეურნეობის უდიდეს წარმატებად გამოაცხადა.

 1960 წელს სოფლის ცენტრში დაიდგა ლენინის ძეგლი, 1964 წელს აშენდა ჩაის ფაბრიკა.

1982 წლის 30 მაისს გაიმართა ექვთიმე თაყაიშვილისადმი მიძღვნილი დღესასწაული „ექვთიმეობა“, რომელიც ტრადიციად იქცა. სოფლის ცენტრში გაიხსნა ექვთიმე თაყაიშვილის ძეგლი (მხატვარი ანზორ გომართელი, არქიტექტორი რობერტ გოგოლიშვილი).

2010 წელს გაიხსნა ექვთიმე თაყაიშვილის მუზეუმი.

ლიხაურში აგრეთვე დაიბადა ალექსანდრე წუწუნავა _ სცენარისტი და რეჟისორი. ლიხაურში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა ლიხაურის ტაძრის წინამძღვარი, მგალობელი ნესტორ კონტრიძე. ლიხაურში დაიბადა პორფილე გორგოშიძე, წმინდა გიორგის ჯვრის ორგზის კავალერი, რომელიც ვლადიმერ გოგუაძესთან ერთად იბრძოდა საქართველოს სახალხო გვარდიის ჯავშნოსან მატარებელზე.

ლიხაურშია გდაღებული პირველი ქართული მხატვრული ფილმი „ქრისტინე“ და 1928 წლის ქართული ფილმი „ჯანყი გურიაში“. ორივე ფილმი ლიხაურელმა ალექსანდრე წუწუნავამ გადაიღო.




 ახალი ამბები
  • „ეს არის სამოქალაქო პასუხისმგელობა"- პრემიერი მოსახლეობასსაქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციაში გამართულ ბრიფინგზე პრემიერმა გიორგი გახარიამ განაცხადა, რომ ვირუსი ჯერ დამარცხებული არ არის და მოსახლეობას მოუწოდა ყოველთვის ატარონ ნიღაბი, განსაკუთრებით,  საზოგადოებრრივ ტრანსპორტში და თავშეყრის ადგილებში. გიორგი გახარიას თქმით, ამას უკიდურესად დიდი მნიშვნელობა აქვს.  „ეს არის სამოქალაქო პასუხისმგელობა, რომელიც არის მარტივი და რომელიც ყველას შეგვიძლია გავაკეთოთ. ჩვენ იძულებული ვართ ნელ-ნელა ეკონომიკა გავხსნათ და ჩვენ ყველას უნდა გვესმოდეს, რომ არ გვაქვს უკან დაბრუნების სურვილი ან ხელახალი დახურვისა და გადაკეტვის. ამიტომ მოგიწოდებთ ყველას, ვატაროთ ნიღებები. ეს არის აუცილებელი იმისთვის, რომ პირველ რიგში გავუფრთხილდეთ ერთმანეთს და შევინარჩუნოთ ეკონომიკის აღდგენს პოტენციალი, რომელიც საქართველოს აქვს“,_  აღნიშნა ... ...
  • როგორ ამინდს ვარაუდობენ სინოპტიკოსები1-5 ივნისს საქართველოში სითბოს ფონზე მოსალოდნელია დროგამოშვებით ხანმოკლე წვიმა და ელჭექი, ზოგან შესაძლებელია სეტყვა. 3-4 ივნისს იქროლებს დასავლეთის მიმართულების ძლიერი ქარი. ჰაერის ტემპერატურა დასავლეთ საქართველოს დაბლობში +24, +29, აღმოსავლეთ საქართველოს ბარში +29, +34 გრადუსია მოსალოდნელი. თბილისში ღამისა და საღამოს საათებში მოსალოდნელია ხანმოკლე წვიმა ელჭექით. 3 ივნისს, დღის მეორე ნახევრიდან და 4 ივნისს იქროლებს ჩრდილო-დასავლეთის მიმართულების ძლიერი ქარი. ჰაერის ტემპერატურა +30, +32 გრადუსი ... ...
  • „უფულობას რა ვუთხარი, თორემ... “ _ ოზურგეთის სავაჭრო ცენტრმა მუშაობა განაახლადღეს, დილით, ოზურგეთის ცენტრში მდებარე სავაჭრო ცენტრმა, რომელიც წარსულში უნივერმაღის სახელით იყო ცნობილი და ახლა სააქციო საზოგადოება „იმედი“ ჰქვია, მუშაობა განაახლა. იგი  ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი სავაჭრო ცენტრია ოზურგეთში, სადაც საყოფაცხოვრებო დანიშნულების ყველანაირი საქონელი იყიდება. სავაჭრო ცენტრის კარის გაღებამდე, შენობის წინ  თავი მოიყარა აქ მომუშავე პერსონალმა. ერთმანეთის კითხვა-მოკითხვა, მხიარულმა დიალოგმა  ჩაანაცვლა: _უფულობის რა ვთქვი თუ არა, სულ არ მინდა მუშაობა.  დევისვენე, არც წნევას შევუწუხებივარ, არც ფეხი მომიტეხია, არც ყაყანი მესმოდა და არც ვინმესთან მიჩხუბია. მოკითხვითაც არავის მოვუკითხივარ, ეგერ, ე, იმ ერთმა თანამშრომელმა  დამირეკა ერთხელ, როგორ ხარო - თქვა ერთ-ერთი სექციის თანამშრომელმა, რასაც გულიანი სიცილი მოჰყვა. მალე სავაჭრო ცენტრის დირექტორი, ოლეგ გობრონიძეც მოვიდა და კარიც გაიხსნა. _რაც ჯანდაცვის სამინისტრომ დაგვავალა, ყველაფერს ვასრულებთ. დადგმულია თერმობარიერი და დისტანციის მაჩვენებელი სტიკერები. შემოსასვლელშივე მოქალაქეებს უტარდებათ თერმოსკრინინგი. პირბადე ყველასთვის სავალდებულოა, მყიდველია თუ გამყიდველი.  რაკი შენობა დიდია, შემომსვლელთა რაოდენობით არასდროს იტვირთება. დღეისთვის ნორმალური ვითარებაა. ბევრი ხალხი არ არის,  თუმცა არც უმაგისობაა. ჩვულებრივად, მოდიან ადამიანები,  იცავენ წესს და ვაჭრობენ, - გვითხრა მან. რაც შეეხება სექციებში მომუშავე პერსონალს, უმეტესობა აღნიშნავს პირბადის გამო შექმნილ  უხერხულობას, განწყობა კი იმედიანი აქვთ. _ ცოტა  შეშინებულები კი ვართ ამ პანდემიის გამო. თუმცა, მაინც იმედით ვართ. პირბადე უფრო გვიქმნის უხერხულობას, საღამომდე ასე უნდა ვიმუშაოთ, თუმცა  წესი წესია და უნდა დავემორჩილოთ. სააქციო საზოგადოება „იმედის“ თანამშრომლები ვართ და როგორ შეიძლება, უიმეოდ ვიყოთ, _ ხალისიანი განწყობით განაცხადეს ... ...
  • ბიძინა კულუმბეგოვი: თუ ამის აუცილებლობა არ არსებობს, ნუ ვივლით სტუმრადთუ ამის აუცილებლობა არ არსებობს, ნუ ვივლით სტუმრად, _ ამის შესახებ ალერგოლოგ-იმუნოლოგმა ბიძინა კულუმბეგოვმა განაცხადა. კულუმბეგოვი საზოგადოებას მოუწოდებს, სადარბაზოებსა და ლიფტებში ნიღაბი ატარონ. მისი თქმით, რაც უფრო მეტად მოდუნდება საზოგადოება, ინფექციის ტალღის გაჩენის რისკიც მით უფრო მოიმატებს. „ისევე როგორც ამერიკის, იტალიის, ბრიტანეთის და სხვა ქვეყნების ჰოსპიტალურ სექტორებს, განუზომელი შესაძლებლობები არც ჩვენ გვაქვს. ამიტომ მაქსიმალურად უნდა შევინარჩუნოთ სოციალური დისტანცირება, თუ ამის აუცილებლობა არ არსებობს, ნუ ვივლით სტუმრად და ნურც დიდი რაოდენობით სტუმარს მივიღებთ. ნიღაბი ვატაროთ სადარბაზოებსა და ლიფტებში, რადგან შესაძლოა, ჩვენამდე 5 წუთით ადრე აქ ინფიცირებული ადამიანი იმყოფებოდა. თუკი, ამ რეკომენდაციებს დავიცავთ, ვირუსი მართვადი პანდემიის სახეს მიიღებს. სადავეები თითოეული ადამიანის ხელშია. თუკი წონასწორობას დავკარგავთ, ეს ყველაფერი ისევ ჩვენს ეკონომიკურ სიდუხჭირეზე, ჩაკეტვასა და ყველაფრის გაჩერებაზე აისახება, რამაც შესაძლოა მეტი ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლოს, ვიდრე კორონავირუსმა. არ მივცეთ უფლება მას, რომ გაიმარჯვოს ჩვენზე, ჩვენ ყველა შემთხვევაში უნდა გავიმარჯვოთ კორონავირუსზე“, - ამბობს ბიძინა ... ...
  • გამკაცრდება თუ არა რეგულაციები ბოლო დღეების სტატისტიკიდან გამომდინარე - მარინა ეზუგბაიას განმარტებაინფექციური საავადმყოფოს სამედიცინო დირექტორის, მარინა ეზუგბაიას მოსაზრებით, ბოლო დღეების სტატისტიკიდან გამომდინარე რეგულაციების გამკაცრების საჭიროება არ დადგება. ამის შესახებ მან ჟურნალისტებს განუცხადა. მისივე თქმით, არაა საჭირო, რომ რეგულაციები სახელმწიფომ დააწესოს, ჩვენ უნდა დავიწესოთ თვითშეზღუდვები და რაღაცნაირად მოვერგოთ სიტუაციას, რომ ვიზრუნოთ ჩვენს თავსა და ჩვენს ოჯახებზე. „ჩემი აზრით, რეგულაციების გამკაცრების საჭიროება არ დადგება, იმიტომ, რომ საბურთალოს კლასტერი თავიდან ბოლომდე შეისწავლება, ყველა იზოლირებულია, ტარდება კვლევები და ეს კლასტერი არ გავრცელდება. რაც შეეხება სხვა კლასტერებს, ყველაზე ცხელი წერტილები იყო ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ორი სოფელი, სადაც უკვე ბოლოსკენ გავდივართ. ვნახოთ, როგორი იქნება შემდეგი ორი კვირა, იმიტომ რომ კონტაქტები შესწავლილია და მიმდინარეობს საინკუბაციო პერიოდი. თუმცა მუდმივად ვიმეორებთ, რომ არაა საჭირო, რომ რეგულაციები სახელმწიფომ დააწესოს. ჩვენ უნდა დავიწესოთ თვითშეზღუდვები და რაღაცნაირად მოვერგოთ სიტუაციას, რომ ვიზრუნოთ ჩვენს თავსა და ჩვენს ოჯახებზე“, _ განაცხადა ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

ტესტი _ აქვს თუ არა თქვენს ერუდიციას ფართო ჰორიზონტი

ეიფელის კოშკი ზაფხულში 15 სანტიმეტრით...

ტესტი _ იცი თუ არა ფეხბურთის ისტორია

ვის გაუტანა 1986 წელს მარადონამ...

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ ყველაზე, ყველაზე...

იცი თუ არა გეოგრაფია

კარმიდამო ჩემი

აღვადგინოთ ქართული დაფნა

გასულ საუკუნეში, დაფნა, ჩაისა და...

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

ვუშველოთ ციტრუსოვნებს

25 წლის მანძილზე, დასავლეთ საქართველოს...

საკურა_ იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, მალე სამტრედიაშიც აყვავდება

საკურა-იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, ულამაზესი ალუბლის...

ფუტკრის რძე _ ოცდამეერთე საუკუნის ჯადოსნური წამალი

საქართველოს ბუნება ყოველგვარ პირობას ქმნის...

როგორ დავიბრუნოთ ფუტკრის მართვე

გაზაფხულის მოახლოებისთანავე ნებისმიერმა მეფუტკრემ თუ...

მსხვილნაყოფა ციტრუსი _ "ოიუ" (Citrus Oiu)

საქართველოს მოსახლეობისთვის ციტრუსოვანი კულტურებიდან ყველაზე...

"გვაქვს უთვალავი ფერითა!"

ოზურგეთელი, პროფესიით ფარმაცევტი და ხელოვანი...

"დეკემბერა" საოცარი საშობაო ყვავილია

ალბათ, არც ერთი ყვავილის შესახებ...

როგორია ტყის მარწყვი და რა სასარგებლო თვისებები გააჩნია

გაზაფხულის დადგომისთანავე, ადამიანებს უდიდესი სურვილი...

რას ფიქრობთ სოფლის მეურნეობის დახმარების პროგრამაზე?