საბჭოთა-ამერიკული პროქტოექსპერტიზა

ისტორია

საბჭოთა-ამერიკული პროქტოექსპერტიზა

3 ივნ. 2018, 16:31:00

ყოფილი საბჭოთა კავშირის არსებობის პერიოდში ქართველ ახალგაზრდებს სამხედრო სავალდებულო სამსახურის გავლა სამშობლოს გარეთ უწევდათ. უცხო ქვეყანაში ყოფნა ქართველებისთვის მძიმე გახლდათ. ამის მიუხედავად ჩვენებურები საკუთარ ღირსებას არ კარგავდნენ და სხვადასხვა მოულოდნელ სიტუაციებში აღმოჩენილები, წარმოქმნილ პრობლემებს თავს კარგად ართმევდნენ.

საბჭოთა ჯარში სამხედრო სამსახურის თემა ნებისმიერი ქართული ოჯახისთვის მტკივნეული გახლდათ. ამავდროულად, შინ დაბრუნებული ყოფილი ჯარისკაცები არაერთ სახალისო ისტორიებს ყვებოდნენ.

დღევანდელ წერილში ძველ დროში დაგაბრუნებთ და ყოფილი დიადი სამშობლოს შეიარაღებული ძალების სამყაროს გაგახსენებთ. „დღის თემა“ ცოტა მრავალფეროვანი გავხადეთ და ამ საქმეში საბჭოთა კონტრდაზვერვის ქართველი თანამშრომლების ერთი-ორი მოგონებაც დავუმატეთ.

დღევანდელი „სამხედრო მოგონებების“ პირველი სტუმარი პოლკოვნიკი თემურ გაგუა გახლავთ.

„ერთხელ ლვოვის მახლობლად მდებარე პოლიგონზე გაგვგზავნეს სამხედრო სწავლებაში მონაწილეობის მისაღებად და გახარებული ვიყავი, რადგან ასეთი სწავლებები საუკეთესო დროის გატარების საშუალებას გვაძლევდა. ფორმალურად ცოდნა-გამოცდილება უნდა აგვემაღლებინა, სინამდვილეში კი ჭამა-სმის მეტს არაფერს ვაკეთებდით. გამონაკლისი არც ლვოვის ორკვირიანი სწავლება იყო და, პირველივე დღიდან რომ დავიწყეთ სმა, ბოლომდე ასე ვაპირებდით გასვლას... მაგრამ, ჩვენი „გულაობა“ ერთმა შემთხვევამ ჩაამწარა.

ლვოვის პოლიგონზე ერთი ძველი არტილერისტი, მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე, ინვალიდი მაიორი პავლე ჟუკოვი მუშაობდა, რომელსაც ყველა იცნობდა და, მიუხედავად იმისა, რომ 75 წლის იყო, სამსახურიდან არ ათავისუფლებდნენ. ჟუკოვი საკმაოდ ჭარმაგი მოხუცი იყო, თუმცა, ომის დროს მიღებული კონტუზია დროდადრო ახსენებდა ხოლმე თავს და იმ მომენტში გონება ებინდებოდა და დრო და სივრცე ერეოდა. ერთ მშვენიერ ღამეს, როდესაც ვარსკვლავებით მოჭედილი ცა იყო გადაშლილი უზარმაზარი პოლიგონის თავზე, ხოლო ჩვენ, უფროსი ოფიცრები, არყით ვქეიფობდით, ისეთი საშინელი სროლა ატყდა, რომ გვეგონა, ცა დაგვექცა თავზე. ყველანი გარეთ გავცვივდით და რას ვხედავთ, მეორე დღის საწვრთნელი მეცადინეობისთვის გამზადებული ათივე „გრადი“, რომლებიც სასწავლო ჭურვებით იყო დატენილი, ერთბაშად ისვრის და იქაურობა ჯოჯოხეთივითაა განათებული. იქვე კი პავლე ჟუკოვი დგას და ღრიალებს: „დასცხეთ, ბიჭებო! მასე, ყოჩაღ! ფაშისტებს დასცხეთო...“

ბევრი რომ არ გავაგრძელო, საცოდავ პავლე ჟუკოვისთვის ვიღაცას დაურეკავს და უთქვამს, ფაშისტებმა შემოგვიტიეს და თუ დროზე არ გააჩერებ „კატიუშებით“, ყველა დაიღუპებითო. საცოდავ ინვალიდს თავი მეორე მსოფლიო ომში ეგონა, მით უმეტეს, რომ ახალგამოღვიძებული იყო. ამიტომ ის საცვლებისამარა გამოვარდა გარეთ, „გრადები“ აამუშავა და „ფაშისტების შეტევა მოიგერია“. მოხუცი არტილერისტი, რა თქმა უნდა, მეორე დღესვე გაათავისუფლეს სამსახურიდან. ჩვენ კი უმკაცრესი დისციპლინა მოგვთხოვეს და „გულაობაც“ დასრულდა. მაგრამ, ამას ვინ ჩიოდა. წარმოიდგინეთ, რა მოხდებოდა, „გრადებში“ რომ ნამდვილი ჭურვები ყოფილიყო. მაშინ მაიორი ჟუკოვი მთელ ლვოვს გაანადგურებდა და ათასობით ადამიანს დახოცავდა“.

ბატონი შოთა გარდაფხაძე საბჭოთა ჯარში კი მსახურობდა, მაგრამ იმდროინდელ კონტრდაზვერვაში ფრიად საპასუხისმგებლო თანამდებობა ეკავა. მოგეხსენებათ, ქართველს გართობა ყოველთვის უყვარს და ბატონი შოთაც ერთხელ ფრიად უცნაურ „ვითარებაში“ აღმოჩნდა.

„მე და ჩემი მეგობარი და კოლეგა ასტამურ ჰაკბა 1971 წელს მოსკოვში კვალიფიკაციის ასამაღლებელ კურსებზე გაგვგზავნეს და მთელი ერთი თვე მოსკოვში, სასტუმრო „როსიაში„ ვცხოვრობდით. დღისით ვსწავლობდით, ღამით დროს ვატარებდით და ასე გადიოდა დრო. ფული გვქონდა და რესტორნებს არ ვიკლებდით, მაგრამ ძალიან გვაინტერესებდა სავალუტო ბარში შესვლა, სადაც მხოლოდ უცხოელებს უშვებდნენ. მაშინ ვალუტის ქონა საბჭოთა ადამიანებს ეკრძალებოდათ და ამისთვის ძალიან მკაცრად ისჯებოდნენ.

ბევრი რომ არ გავაგრძელო, მე და ასტამურმა გავრისკეთ, 150 მანეთად 130 დოლარი შევიძინეთ გადამყიდველთან და ერთ მშვენიერ დღეს სავალუტო ბარში შევაჭერით, თან, შეთანხმებულები ვიყავით, რომ სიტყვა არ დაგვეძრა არც რუსულად, არც ქართულად, რათა არ „გავშიფრულიყავით“ და შარს არ გადავყროდით, თუმცა, შარს მაინც ვერ ავცდით – ვიღაც ორი მთვრალი უცხოელი შემოგველახა, რომლებიც ჩვენი ქალების წაყვანას ცდილობდნენ და კარგა მაგრად ვთეთქვეთ, მაგრამ, იქიდან დროზე გასვლა ვერ მოვასწარით, მილიციის ოპერჯგუფი მაშინვე მოვიდა. საქმის გარჩევა რომ დაიწყო და რამდენიმე ენაზე გვკითხა ვინაობა, მე და ასტამურმა აფხაზურად დავუწყეთ საუბარი. გადაცმული მილიციელები დაიბნენ, რადგან ვერ გაერკვნენ, რა ენაზე ვსაუბრობდით და მილიციის განყოფილებაში წაგვიყვანეს. მით უმეტეს, რომ პასპორტები არ გამოვაჩინეთ.

მაგრამ, როგორც ჩანს იმ დღეს ფორტუნა ჩვენს მხარეზე იყო და ოპერჯგუფის უფროსმა, გვარად ლეონოვმა, რომელიც ძველი სოხუმელი აღმოჩნდა და ყველაფერს მიხვდა, ხელქვეითებს უთხრა:

- თავი დაანებეთ, ჯანდაბას ამ უცხოელების თავი, ერთმანეთი დაუხოცავთო...

ასე გადავრჩით უმკაცრეს სასჯელს. ლეონოვი კი მოვძებნეთ, რესტორანში დავპატიჟეთ და ისიც ხალისით იხსენებდა სოხუმში გატარებულ ბავშვობას“.

პოლკოვნიკი გენო ლაღიძე თავის დროზე ავღანეთში მსახურობდა. ალბათ გაიკვირვებთ, იმ წლებში და იმ ქვეყანაში რა კურიოზი შეემთხვაო, მაგრამ ალბათ უმჯობესი იქნება თუ თავად ბატონ გენოს მოვუსმენთ.

„1980 წელია. ავღანეთში ვართ და მე და ჩემი მედესანტე მეგობრები წითელი არმიის დღეს აღვნიშნავთ სასადილოში. ბრძოლიდან ახალი დაბრუნებულები ვიყავით. ჩვენი მეთაური, პოდპოლკოვნიკი რაევსკი, თვალის მოსატყუებლად წავიდა ყაზარმაში და დაგვიბარა: სუფრას რომ გაშლით, გამაღვიძეთ და მოვალო. სასადილოში ერთი ბაქოელი მზარეული იყო, ვაჰიდ ბაბაევი, რომელსაც ვუთხარით, ყაზარმაში წასულიყო და რაევსკი გაშლილ სუფრასთან მოეწვია. ვაჰიდა წასასვლელად გაემზადა, რომ გივი კიკაბიძემ უთხრა:

- ვაჰიდ, თუ არ გაიღვიძოს და ხვრინავდეს, პირში წყალი ჩაასხი და ისე გააღვიძე, ნუ გეშინია, არაფერს გეტყვისო.

გივი კიკაბიძე თბილისელი, შაყირისტი ტიპი იყო და რუსებს ატყუებდა, ბუბას ძმა ვარო, ხოლო, რადგან რუსებს ბუბა ძალიან უყვარდათ, მისი ხათრით ბევრ რამეს უკეთებდნენ. ის კი ზოგჯერ ისეთ „შტუკებს“ უწყობდა, ბუბას „ძმა“ რომ არ ყოფილიყო, ნაღდად „გაადისბატებდნენ“.

ბაბაევი სულ რაღაც ორიოდე წუთის გასული იყო, როდესაც ყაზარმიდან არაადამიანური ყმუილი შემოგვესმა. უცებ, სასადილოში გაფითრებული ბაბაევი შემოვარდა, რომელსაც ავტომატმომარჯვებული, შიშველი პოდპოლკოვნიკი რაევსკი მოსდევდა. ბოლოს, რაევსკის ავტომატი გაუვარდა, ყელზე იტაცა ხელები და უგონოდ დაეცა.

- რაშია საქმე? - ვკითხე ბაბაევს.

- უფროსს ეძინა და ხვრინავდა. რომ ვერ გავაღვიძე, როგორც მასწავლეთ, ისე მოვიქეცი. მისი მათარა ავიღე და პირში ჩავასხი წყალი. ის კი წამოხტა, ავტომატი მოიმარჯვა და გამომეკიდაო, - თქვა შეშინებულმა ვაჰიდმა...

საქმე კი ის იყო, რომ ჩვენ ამერიკელებისთვის წართმეული თერმული მათარები გვქონდა და როგორი ტემპერატურის წყალსაც ჩაასხამდი შიგნით, ისეთივე ტემპერატურას ინარჩუნებდა. რაევსკის მათარაში კი მდუღარე ესხა და ხომ წარმოგიდგენიათ, რა დაემართებოდა, როდესაც მძინარეს ჩაასხამდნენ პირში...

რაევსკიმ სამი თვე იმკურნალა. ბაბაევს არაფერი უთხრეს, რადგან კიკაბიძემ ყველაფერი აღიარა. თვითონ კიკაბიძე კი მკაცრი სასჯელისგან ბუბას „ძმობამ“ იხსნა.

დღევანდელი „სამხედრო-დაზვერვითი“ მოგონებების ბოლო სტუმარი პოდპოლკოვნიკი გივი ჯაში იქნება. ბატონი გივი „ცივი ომის“ დროს საბჭოთა კავშირის საგარეო დაზვერვაში მუშაობდა.

„გაგანია „ზასტოია“, სამოცდაათიანი წლების შუა პერიოდი და „ცივი ომი“ პიკს აღწევს. იმ დროს მოსკოვში, ლუბიანკაზე ვმუშაობდი, საგარეო დაზვერვის ერთ-ერთ განყოფილებაში, რომელსაც შპიონაჟისთვის მსჯავრდებული პატიმრების საკითხების მოწესრიგება ევალებოდა. ციხეში უცხოელებს კორექტულად ექცეოდნენ და „ცივი ომის“ მიუხედავად, თვეში ერთხელ, მათ „წითელი ჯვრის“ წარმომადგენლები აკითხავდნენ. ერთხელ უფროსმა გამომიძახა და მითხრა:

- „წითელი ჯვრის“ საშუალებით ამერიკელებმა პროტესტი გამოთქვეს, რომ მათი ქვეყნის მოქალაქე, ჯაშუში სილვესტერი აუტანელ პირობებში იხდის სასჯელს. თითქოს მას რეგულარულად აუპატიურებდნენ, როგორც სხვა პატიმრები, ასევე, ციხის ზედამხედველები. ამერიკელები კატეგორიულად მოითხოვდნენ ექსპერტიზის ჩატარებას და მომახსენე, რაშია საქმეო.

ნეით სილვესტერი 39 წლის მამაკაცი იყო და ჯაშუშობისთვის 8 წელიწადი ჰქონდა მისჯილი. მას, ისევე როგორც სხვებს, საკმაოდ ნორმალურად ეპყრობოდნენ და გაუპატიურება გამორიცხული იყო. ამიტომ, მე ჩემს უფროსს ვუთხარი:

- ამერიკელების ინფორმაცია დემაგოგიაა და თუკი ხელმძღვანელობა საჭიროდ ჩათვლის სილვესტერთან ექსპერტების დაშვებას, მაშინ ისინი თავად დარწმუნდებიან ამ განცხადების აბსურდულობაში-მეთქი.

მეორე დღეს საბჭოთა მთავრობამ იმ ეპოქისთვის უპრეცედენტო გადაწყვეტილება მიიღო და ციხეში სილვესტერთან, ამერიკელ ექსპერტებთან ერთად, მათი ჟურნალისტებიც დაუშვა. ჩვენი მხარის მოთხოვნით, ამერიკელებს ეს ექსპერტიზა უნდა გადაეღოთ, რათა მოგვიანებით, არ ეთქვათ, რომ სილვესტერს მართლაც აუპატიურებდნენო.

დაინიშნა ექსპერტიზის დღე. ციხეში ამერიკელი ექსპერტი და ერთ-ერთი მსხვილი ტელეკომპანიის ჟურნალისტები შევიყვანეთ. ოპერატორმა კამერა მიმართა, შემდეგ სილვესტერი შემოიყვანეს და ექსპერტიზა და გადაღება ერთდროულად დაიწყო.

ექიმმა სილვესტერი გააშიშვლა, შემდეგ მისი უკანალის დათვალიერება დაიწყო. უცებ პატიმრის მუცელმა დაიბუყბუყა და მისი უკანალიდან გამოტყორცნილმა მასამ ერთდროულად დააზიანა ექსპერტიც და ჟურნალისტების კამერაც.

სილვესტერი, რა თქმა უნდა, ხელუხლები აღმოჩნდა და გაუპატიურება არ დადასტურდა, მაგრამ რამ აუშალა კუჭი პატიმარს, ეს ვერავინ დაადგინა და ამერიკელები კუდამოძუებულები გაბრუნდნენ უკან“.




 ახალი ამბები
  • ლარი ისევ გაუფასურდა - სებ-ის ახალი კურსიეროვნული ვალუტა დღესაც გაუფასურდა. სებ-მა ახალი ოფიციალური კურსი დაადგინა, რომლის მიხედვით, 1 აშშ დოლარი  3.2897 ლარი გახდა. კურსი კი რომელიც დღეს მოქმედებდა 3.2641 ლარი იყო რაც შეეხება ევროს, მისი კურსი 3.8292 ლარია. მაშინ, როცა დღეს მოქმედი კურსი 3.8226 ლარი იყო დღევანდელი ვაჭრობის შედეგად მიღებული კურსები ძალაში ხვალ ... ...
  • აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ხსოვნის ტურნირი''აფხაზეთის თასი 2020'' (R)მიმდინარე წლის 24 სექტემბერს, ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურისა და საქართველოს ამპუტანტთა ფეხბურთის ასოციაციის ორგანიზებით, საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის, თავდაცვის სამინისტროსა და აფხაზეთის ა/რ მთავრობის მხარდაჭერით, თბილისში, სპორტულ-გამაჯანსაღებელ პარკ'' მზიურის''საფეხბურთო სტადიონ ''მასტერ კლას-არენაზე'' დაიწყო საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის, აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ხსოვნისადმი მიძღვნილი ტურნირი ამპუტანტ ფეხბურთელთა შორის. აღნიშნულ ტურნირში მონაწილეობას საქართველოს ამპუტანტ ფეხბურთელთა 5 გუნდი მონაწილეობს: თბილისის ''თბილისი'', ზესტაფონის ''მარგვეთი'', ზუგდიდის ''ოდიში'', ბათუმის ''აჭარა'' და გორის ''დილა''. გუნდების შემადგენლობაში, ძირითადად, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის ბრძოლებსა და საერთაშორისო- სამშვიდობო მისიებში დაჭრილ-დასახიჩრებული ვეტერანები არიან. ტურნირის პირველი შეხვედრა გაიმართა თბილისის''თბილისსა'' და ზესტაფონის ''მარგვეთს'' შორის და იგი მასპინძელთა გამარჯვებით, 7:4 დასრულდა. ტურნირის ფინალური შეხვედრა გაიმართება 26 სექტემბერს, 12:00 საათზე. გამარჯვებულ გუნდს ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურის მიერ დაწესებული გარდამავალი თასი გადაეცემა. აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ხსოვნისადმი მიღვნილი ტურნირი 2016 წელს დაარსდა და ყოველწლიურად ტარდება.    ... ...
  • "მეხანძრე მაშველს 10 სექტემბერს შეუსრულდა 55 წელი და 11 სექტემბერს უკვე უმუშევარი იყო" _ ჭიჭინაძე“პოლიციის ზემდეგ, ზაურ გოგიაშვილს 10 სექტემბერს შეუსრულდა 55 წელი  და 11 სექტემბერს უკვე უმუშევარი იყო. მიზეზი: როგორც მეხანძრე- მაშველი, ასაკის გამო ვეღარ აკმაყოფილებს პროფესიის მოთხოვნებს. ეს გასაგებია, მაგრამ ამ ადამიანებს, ვისაც  23-25 წელი აქვთ ნამსახურები მეხანძრე- მაშველად და პენსიამდე კიდევ 10 წელი რჩებათ, დღეს, ახალი სამსახურის დაწყების პერსპექტივის,  ელემენტალური საარსებო მინუმუმის გარეშე და  ბანკების ვალებით  აბსოლუტურად ბედის ანაბარა აღმოჩნდნენ დატოვებული. საქმე კი იმაშია, რომ 2008-2019 წლებში  სამაშველო და სახანძრო სამსახურები გადაცემული იყო ადგილობრივი თვითმმართველობს ორგანოების  დაქვემდებარებაში. 2019 წელს ისევ დაუბრუნდნენ შსს სტრუქტურა, რის გამოც 55 წლის ასაკის ადამიანებს პენსიაში უშვებენ, მაგრამ ძალოვნებისთვის კუთვნილი პენსიის გარეშე!  ანუ,  გამოდის, რომ სახელმწიფო მათ უბრალოდ პარავს საკუთარი ნამოღვაწარის  11 წელს, რადგან ამ ადამიანებს  ეს პერიოდი არ ეთვლებათ,  როგორც გასამხედროებული სამსახური  20 წლის სტაჟის პირობებში. ამ ყველაფერს კი, შესაბამის სტრუქტურებში უბრალოდ არ იმჩნევენ, ან შეგნებულად ხუჭავენ თვალს.“ - აცხადებს პოლიტიკური მოძრაობა „ტრიბუნას“ ლიდერი, დავით ჭიჭინაძე. თავად ზაურ გოგიაშვილის განცხადებით კი,  მის უკან ათეულობით ადამიანი დგას, რომელთაგან ზოგი ხმას ვერ იღებს, რადგან ეშინიათ, ზოგის ოჯახის წევრები კი, სხვადასხვა სახელმწიფო სამსახურებში მუშაობენ და მათაც ასევე ეშინიათ, რომ ისინიც უმუშევრები არ დარჩნენ. ამას გარდა, ზაურ გოგიაშვილის განცხადებით, სახანძრო მანქანების დიდი ნაწილი ტექნიკურად გაუმართავია და ხშირად უწევთ შეკეთება, სპეციალური ტანისამოსი ორ წელზე მეტია არ გამოუცვლიათ, საკვებად კი ყოვლედღიურ რაციონში შედის ორი კონსერვი, ჩაი და შაქარი და ეს ყველაფერი პურის გარეშე. ... ...
  • საქართველოს ბანკი ადგილობრივი წარმოების მხარდაჭერას განაგრძობსსაქართველოს ბანკი კვლავ განაგრძობს ადგილობრივი წარმოების მხარდაჭერას. ბანკის ფინანსური ჩართულობით ხის ნაკეთობების ბრენდი „თილისმა“ წარმოებას აფართოვებს. კომპანიამ საქმიანობა 2018 წელს დაიწყო და დღეს ბრენდის ნაკეთობების რეალიზაცია უკვე www.amazon.com-ზე ხორციელდება. წარმოებული პროდუქტის გამრავალფეროვნების მიზნით განხორციელებულმა ინვესტიციამ 58,000 დოლარი შეადგინა. წარმოების პროცესში 13 ადამიანია ჩართული. ბრენდი 5 სხვადასხვა სახეობის პროდუქციას აწარმოებს. ესაა ხელნაკეთი წიგნის დამჭერები. „თილისმა“ ამაზონის გარდა პროდუქციის ადგილობრივ ბაზარზე რეალიზაციასაც გეგმავს. „საქართველოს ბანკი ბიზნესების მხარდაჭერას განაგრძობს. მოხარული ვართ, რომ ჩვენი ჩართულობით ხის ნაკეთობების ბრენდ „თილისმა“ -ს მიეცა შესაძლებლობა, კიდევ უფრო გააფართოვოს წარმოება სხვადასხვა სახეობის ხის ნაკეთობების რეალიზაციით. საქართველოს ბანკი აქტიურად აგრძელებს ბიზნესების წახალისებას, რათა კიდევ უფრო განვითარდნენ ისინი და შეიტანონ საკუთარი წვლილი ქვეყნის ეკონომიკურ გაძლიერებაში.“ - განაცხადა მერაბ ახვლედიანმა, საქართველოს ბანკის საცალო ბიზნესის საბანკო მომსახურების დეპარტამენტის დირექტორმა. ... ...
  • ჭრილობასთან უსათუთესი, თოფთან_ მეომარი _ საქართველოში პირველი ბაზიერი ქალბატონი იუბილარიაოზურგეთელი   ქალბატონი, კლარა  თავართქილაძე სულ მალე 80 წლის ხდება, 57 წელი კი მარტო სამედიცინო სფეროში მუშაობის სტაჟი აქვს. ოზურგეთის  სამედიცინო სასწავლებლის  დამთავრების  შემდეგ, გასული საუკუნის 50-იან წლებში, მუშაობა ოზურგეთის (მაშინდელი მახარაძის) რაიცენტრალურ საავადმყოფოში დაიწყო, ქირურგიულ განყოფილებაში,   შემდეგ  კი ბავშვთა ქირურგიული საავადმყოფოს საოპერაციო ბლოკში გადაინაცვლა და ასე გალია ,თითქმის , 60 წელი მედდად მუშაობაში. როგორც გვიამბობს, მუშაობდა რესპუბლიკაში ცნობილი  ექიმების გვერდით და არცერთი სიკვდილის ფაქტი    საოპერაციო მაგიდაზე  არ მომხდარა. _ ექვსი და-ძმა ვიყავით. მამა ომში დაიღუპა. ერთმანეთი გაზარდეს ჩემმა და-ძმებმა. მე , როგორც ნაბოლარას, დედაც და და-ძმებიც მანებივრებდნენ. ყველაზე დიდი  გატაცება  ჩემი ბაზიერობა იყო, რასაც  13 წლის ასაკიდან ისეთი ლტოლვით ავეკიდე, რომ დღესაც ჟრუანტელი მივლის. დამჭერ მტაცებელ ფრინველზე ნადირობა, გურიაში,  ნებისმიერ   პოპულარულ სპორტზე მეტი ჟინით გამოირჩეობდა.   ჩვენ უამრავი ახალგაზრდა დავიხსენით   ხეტიალისგან თუ ნარკოტიკისგან,  ბაზიერობის დაინტერესებით, _ გვიამბობს ქალბატონი და პირველ ნაბიჯებს იხსენებს, როგორ გაჰყვა 13 წლის ასაკში ძმებს დამჭერ მტაცებელი ფრინველზე სანადიროდ. .. შემდეგ გახდა მაშინდელი მახარაძის მონადირეთა საზოგადოების სექციის წევრი და როგორც ქალი ბაზიერი,   მთელი რესპუბლიკის მასშტაბით, ყურადღების ცენტრში მოექცა. _მე მედდად ვმუშაობდი,   თან ამ უდიდესი საქმის, ბაზიერობის ტრფიალი ვიყავი. როგორც ცნობილია,   ჩვენს ქვეყანაში ცხოვრების   ადათ-წესებთან შესისხლხორცებული იყო ბაზით ნადირობა. თუმცა ქალ ბაზიერს ნაკლებად ნახავდით, _ გვიამბობს კლარა თავართქილაძე და იხსენებს მაკვანეთის ტერიტორიაზე გორმაღალას ფერდობს, სადაც უმეტესად   ხდებოდა მიმინოს  დაჭერა. _ ეეე,  „ნაპერტყულებს“ ვიჭერდით  ჩვენ, ჩოხატაურელებს  და ლანჩხუთელებს რომ გამოექცეოდათ. ისინი აქეთ ნაკლებად გამოუშვებდნენ კარგ მიმინოს და  თუ გამოექცეოდათ, ჩვენც მუდამ იმის ცდაში ვიყავით, როგორმე საუკეთესო მიმინოს დაჭერა მოგვეხერხებინა. მაინც მოხდა ისე, რომ მე მყავდა თეთრზე თეთრი, დედოფალი მიმინო, რითაც 1972 წელს გავხდი საქართველოს ჩემპიონი, 100 ქულა მისცეს მსაჯებმა. მიმინოს   დასაჭერად   ძირითადად  ღაჟოს ვიყენებდით. მას ჯერ გალიაში ვათავსებდით,    თვალებზე ტყავს ვაწებებდით, რომ ცაში გაშვების დროს,   მიმინო ვერ დაენახა.  როცა  გორმაღალას სეზონს ვიწყებდით, აგვისტოს ბოლოს, აი, მაშინ, როცა გადაფრენისთვის ემზადებიან    ფრინველები, მონადირეები და მათთან ერთად  მეც ,  დილაადრიან მივდიოდით.   ვამაგრებდით მუქი ფერის ძაფისგან მოქსოვილ ბადეს, რომლის შუაგულში ღაჟოს   ვათავსებდით.  აი, როცა მიმინო გამოჩნდებოდა და შურდულივით   დაეშვებოდა ღაჟოს მიმართულებით, მონადირის მარიფათზე  და სისწრაფეზე  იყო დამოკიდებული, რა სწრაფად  დაიჭერდა ღაჟოზე დამცხრალ მიმინოს. შემდეგ , სახლში   წამოყვანილი მიმინოს  მოთვინიერების უმთავრესი პროცედურა  იწყებოდა თვალების ამოკემსვით, _ ამბის  თხრობას ისე განაგრძობს ქალბატონი კლარა, კარგ ორატორს შეშურდება.    ალბათ, ბაზიერთა სკოლა რომ არსებობდეს, უკეთეს ლექტორს  ვერც ინატრებდა კაცი. იხსენებს, რომ პირველივე შემთხვევაზე  დაჭერილი მწყრის ტვინს აჭმევდნენ მიმინოს, რომელიც მას ყველაზე  ძალიან მოსწონს.  ისე კი წელიწადში, რვათვიან მიმინოს 17 კილოგრამი ხორცი სჭირდებოდა. _ ქალი ბაზიერი, რაც მე ეს საქმე დავიწყე,  სამი წლის შემდეგ  გამოჩნდა ჩოხატაურიდან,   გიული ბერძენიშვილი.      მასთან ერთად,  1970 წელს თბილისში,   „ლოკომიტივის“ სტადიონზე, დამჭერ ფრინველთა  მეორე რესპუბლიკურ გამოფენა-შეჯიბრში მიიღეს მონაწილეობა.   აქ   გუნდური შეჯიბრი   იყო. 1971  წელს კი ჩოხატაურში გამართულ  დამჭერ ფრინველთა მესამე რესპუბლიკურ გამოფენაზე პირველი ადგილი მოვიპოვე. გუნდურში კი ჩოხატაურელებმა იმარჯვეს. მათ ბადალი ნაკლებად ჰყავთ ამ საქმეში. ძნელია,   გავიხსენო, ყველა გამოფენა თუ შეჯიბრი, რომელშიც ცხოვრების მანძილზე მივიღე  მონაწილეობა და მუდამ მაღალი  შედეგები მქონდა. გორმაღალაზე სიარულს ბოლო ათი წელია, თავი დავანებე, რადგან გულის ოპერაცია გავიკეთე და ახლა უფრო შორიდან ვადევნებ   თვალს ბაზიერთა  საქმიანობას, -სინანულით ამბობს ქალბატონი კლარა და ვერ იხსენებს სიგელების და მედლების რაოდენობას,   რითაც  საუკეთესო ბაზიერობისთვის დააჯილდოეს. თუმცა ის კარგად ახსოვს, რომ ხუთჯერ იყო საქართველოს  დამჭერ   ფრინველთა გამოფენა-შეჯიბრის   ჩემპიონი. კლარა თავართქილაძეს ოჯახი არ შეუქმნია. არც კითხვას გაურბის, თუ რატომ მოხდა ისე, რომ უმშვენიერესი გარეგნობის, განათლებული, სპორტსმენი  ქალბატონი  არ დაოჯახდა. _ ბედის საკითხიაო, რომ იტყვიან, არც მთლად მასეა. რატომღაც, იმდენად ბუნების შვილი ვიყავი, იმდენად კაცურ საქმეში გადართული, განსაკუთრებით ბაზიერობის მხრივ, ადვილად ვერც მელაპარაკებოდნენ ამ საკითხზე. არ ვიცი, რატომ ხდებოდა ასე... თოფს ისე ვისროდი, როგორც კაცი, იარაღთან მეომარი ვიყავი,  თუმცა მგრძნობიარე და  უსათუთესი ჭრილობასთან, არ აქვს მნიშვნელობა, ფრინველი იქნებოდა ეს თუ ადამიანი. აკი, გითხარით, ნახევარ საუკუნეზე მეტი,  ქირურგიულ განყოფილებაში ვიმუშავეთ და ადამიანის, ბავშვის სიკვდილის შემთხვევა არ გვქონია.  ან ის როგორ შეიძლებოდა, ჭრილობა დაჩირქებოდა ვინმეს? ყველაზე მწარედ და გაუნელებელი   ტკივილით  მახსოვს, გასული საუკუნის 80-იან წლებში იყო, თუ არ ვცდები, წვერმაღალასთან   მატარებლები შეეჯახნენ ერთმანეთს. სამგზავრო და  საწვავის  გადამზიდი. აი, მაშინ ვნახე საშინელება, ბევრი გარდაცვლილი, დამწვარი, რომლებსაც ვერ ვუშველეთ. დღესაც მტკივა, მიძნელდება იმ საშინელი სურათის გახსენება, _ ტირილს ვერ იკავებს ქალბატონი. კლარა თავართქილაძე მიიჩნევს, რომ უდიდესი იყო საქმე, რომელსაც საავადმყოფოში ემსახურებოდა -  ავადმყოფობას და სიკვდილს იმდენი ადამიანი გადაარჩინეს მან და მისმა კოლეგებმა, მისივე თქმით, სათვალავი არ აქვს.  ხოლო ბაზიერთა გუნდში ყოფნისას, უფრო მეტი ახალგაზრდა დაიხსნეს უსაქმურად ხეტიალისგან, რასაც, საბოლოოდ, ისინი ციხის კარებთან მიჰყავდა. ქალი მედიკოსი და ქალი ბაზიერი, რომელიც მალე 80 წლის გახდება, სამეზობლოში ახლაც ისე მზადაა  სხვადასხვა მედიკამენტებით სავსე,  საოჯახო თუ საველე აფთიაქით, როგორც ათეული წლების წინ იყო. _ ეს რომ არ გვყავდეს, რა ეშველება ფარნავაზ მეფის ქუჩის სამეზობლოს? ძველებურად მხნე, დაუზარელი,  ენით მოგარჩენს, სხვა რომ არაფერი. შეკრება-საღამოები ხომ მისი მოგონილია. აინტერესებს, რომელ ოჯახში რა უჭირთ, ვინმე ავად ხომ არ არის. 80 წლის ქალბატონს თანაკლასელები, რომლებიც  ცოცხლები არიან,  „სმენაზე ყავს დაყენებული“.   თვე არ გავა, რომ არ შეიკრიბონ ან ერთმანეთს არ შეეხმიანონ. მაგის იმედი ნუ მოგვიშალოს ღმერთმა. 25 წლის ახალგაზრდას გააკვირვებს თავისი ენერგიულობით და შემართებით.  რაღაც მიზიდულობა აქვს. სულ მასთან  მივდივართ.  რომ ვერ ვნახავთ, რაღაც გვაკლია იმ დღეს, - სამეზობლოს სახელით გვესაუბრება პედაგოგი, ნატო ნიკოლაიშვილი. ქალბატონი კლარა კი შენიშვნას აძლევს, რა ამბავია ამდენი ქება, ადამიანი იმიტომ მოდიხარ ქვეყნად, ადამიანი და საქმე გიყვარდეს, საქმეში  კი გული ჩადო და თუ ასე იზამ, სიცოცხლეს და კეთილ საქმეს დასასრული არ  ექნებაო. „გურია ნიუსი“ 80 წლის იუბილეს ულოცავს  კლარა თავართქილაძეს _ მედიკოსს, პირველ ბაზიერ  ქალბატონს და ქვეყნის  ხუთგზის ჩემპიონს ამ საქმეში.  ქალბატონს,  რომელმაც თავისი პროფესიებით,  შეუფასებელი ამაგი  დასდო ადამიანის  განკურნების  და  ახალგაზრდა თაობების  ქუჩის გავლენისგან და დანაშაულში ჩათრევისგან  დახსნის  ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ აქვს თუ არა თქვენს ერუდიციას ფართო ჰორიზონტი

ეიფელის კოშკი ზაფხულში 15 სანტიმეტრით...

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

ტესტი _ იცი თუ არა ფეხბურთის ისტორია

ვის გაუტანა 1986 წელს მარადონამ...

ტესტი _ იკვებებით თუ არა სწორად?

ყოველდღე ჭამთ უმ ბოსტნეულს, სალათებს?

ტესტი _ რა არის გამოსახული ამ ისტორიულ ფოტოზე?

ისრაელის მიერ პალესტინის დაბომბვა თუ...

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...