სად დგას ყველაზე დიდი ჭადარი საქართველოში, რომელსაც გასულ წელს ოპერაცია ჩაუტარეს

ისტორია

სად დგას ყველაზე დიდი ჭადარი საქართველოში, რომელსაც გასულ წელს ოპერაცია ჩაუტარეს

2017 აპრ 18 13:55:27

საქართველოში ყველაზე დიდი ჭადარი თელავში დგას, რომლის გარშემოწერილობა 12 მეტრს აღწევს. 3.6 მეტრი დიამეტრის ჭადარის სიმაღლე 40 მეტრია.

ჭადარი ქალაქის ცენტრში, ისტორიულ უბანში, ერეკლე II-ს მონუმენტის წინ დგას.

იგი გვიანანტიკურ და ადრეშუასაკუნოვან წყაროებში სხვადასხვა სახელწოდებით გვხვდება _ რომაელებთან Platanus Ibericius (იბერთა ჭადარი), ბერძნებთან Πλάτανος Γεωργία.
პირველ ცნობებს მის შესახებ გვაწვდის ბერძენი გეოგრაფი სტრაბონი.
„ყოველწლიურად აქ იკრიბებიან და დიდ ნადიმს მართავენ, სიმღერებს მღერიან, ბარბაროსულად სვამენ წყალგაურეველ ღვინოს და მხიარულობენ. თავიანთ ღმერთებს მსხვერპლს სწირავენ. ამბობენ, რომ ეს ადგილი თავად იბერთ პირველმა მეფემ ამოარჩია და ეს ხე დარგო აქ" _ აღნიშნულია სტრასბონის წიგნში (Strabo, Geographica, XVII; XIX, 44).
სტრაბონის მწირი ცნობებიდან შეგვიძლია დავასკვნათ ის, რომ ხე ფარნავაზ მეფემ დარგო. ამასვე ადასტურებს „ქართლის ცხოვრებაც", რომლის პირველ, რედაქტირებამდელ ნაწილში აშკარად უფრო ვრცელია მონაკვეთი, სადაც ლეონტი მროველი ფარნავაზზე მოგვითხრობს. აქვეა აღნიშნული ხის დარგვაც.
ლეონტისვე გადმოცემით, როდესაც მეფემ კახეთი შემოიერთა ალბანელთაგან, ამის აღსანიშნავად იქ ეს ჭადარი დარგო. ხე ძალიან ნელა იზრდებოდა და მეფე შეფიქრიანდა, ცუდის ნიშნად მიიჩნია, თუმცა, კი მან არ იცოდა, რა იყო ამის ნამდვილი მიზეზი.
თავისი მეფობის 45-ე წელს, ფარნავაზმა თავისი შემოღებული ახალი ანბანის ასოები ამოკაწრა ხის ნორჩ ღეროზე.
დღეს ამ ასოებს ვეღარ დავინახავთ, რადგან მერქნის მრავალმა ფენამ დაფარა, თორემ კარგი არგუმენტი იქნებოდა ქართული დამწერლობის ფარნავაზის დროიდან არსებობის დასამტკიცებლად.
სტრაბონის შემდეგ, ხეს იხსენიებენ რომაელები, დიონ კასიუსი (ბერძნული წარმომავლობის) და კორნელიუს ტაციტუსი, რომაელი სარდლის, გნეუს პომპეუსის იბერიაში ლაშქრობის აღწერისას.
ტაციტუსის „ანალებში"(Annales), ავტორი აღწერს იბერიის მეფე არტაგის ბრძოლას რომაელებთან.
"როდესაც მან მტკვარზე ხიდი დაწვა, სწორედ აღმოსავლეთისაკენ დაიხია. მეორედ დამარცხების შემდეგ, იბერიელებმა პარტიზანული ომი დაიწყეს და გაუვალ ტყეებში გამაგრდნენ.
პომპეუსი იძულებული გახდა ტყეები გადაეწვა. აღმოსავლეთ იბერიის ტყის მასივის დიდი ნაწილი განადგურდა და დაიწვა, მაგრამ გადარჩა ერთი ხე, რომელიც ადგილობრივებს მეტად მნიშვნელოვნად მიაჩნდათ. პომპეუსი თავადაც იყო ამ ხესთან და იხილა საოცარი სანახაობა, სასიკვდილოდ დაჭრილი იბერიელები, რომელთაც სისხლი სდიოდათ, ხის ქვეშ დაეწვინათ და მათ მკურნალობაზე არც კი ზრუნავდნენ (VII; X, 11)"
იგივეს აღნიშნავს დიონ კასიუსიც თავის Historia Romana-ში (IX; VIII, 3). ეს მონაკვეთი უფრო ამყარებს მოსაზრებას, რომ ქართველები ამ დროისთვის უკვე ხვდებოდნენ თუ რით იზრდებოდა ეს ხე - ქართველთა დაღვრილი სისხლით, ეს ხე მათთვის საკრალურად იქცა და წარმართობის ხანის დასრულების შემდეგაც კი, ადგილობრივებს სწამდათ, სანამ ხე იდგებოდა და ქართველთა სისხლით იქნებოდა გაჯერებული, ისინიც იქნებოდნენ და ქვეყანა არ გაქრებოდა. პომპეუსის შემოსევისას მას ყველაზე დიდი საფრთხე დაემუქრა, რომ არ გადამწვარიყო, აქ საქართველოს ისტორიის ბედი ბეწვზე ეკიდა, მაგრამ ხის გადარჩენა მოხერხდა.
საკმაოდ დიდი ხნის განმავლობაში, ხის ისტორია ისტორიული წყაროებიდან იკარგება, რისი მიზეზიც არის, ბერძნულ-რომაული წყაროების ნაკლებობა გვინანატიკური და ადრეფეოდალური ხანის საქართველოს შესახებ და ადგილობრივი წყაროების არარსებობა. მაგრამ ცნობილი ჭადარი ხელახლა ჩნდება ლეონტი მროველის „ქართლის ცხოვრების" გვერდებზე იმ კონტექსტში, როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ჟამთააღმწერლის ცნობა, რომელიც თანადროულია ხვარაზმშაჰის ჯალალ ად-დინის შემოსევისა. ეს ცნობა ეხება 1226 წელს, ხვარაზმელთა მიერ თბილისის აღებასა და 100 ათასი ადამიანის ქრისტიანობისათვის წამებას.
"ხვარაზმელებმა 1225 წელს სასტიკად დაამარცხეს ივანე ათაბაგის მეთაურობით მებრძოლი ქართველთა ლაშქარი გარნისთან და მალევე თბილისი დაიკავეს. ხვარაზმელები შეუდგნენ ქალაქის ძარცვას. ჯალალ ად-დინმა ბრძანა ყველა ქართველი, ვინც ქრისტიანობას არ უარყოფდა და ხატს არ დააბიჯებდა, მოეკლათ და მტკვარში გადაეგდოთ. ასი ათასმა ადამიანმა უარი თქვა ამის გაკეთებაზე. მალე წმინდანთა სისხლით აივსო მტკვარი.
მოჩუხჩუხებდა თავის კალაპოტში და წითლად ღუოდა მისი ტალღები. ჯალალ ად-დინმა კი სამხრეთისკენ დაძრა ლაშქარი. კახელებმა შეიტყვეს რა მოხდა თბილისში და მაშინვე მიხვდნენ რა უნდა მოემოქმედებინათ. ისინი გრძელ რიგად გამწკრივდნენ მტკვრიდან ჭადრის ხემდე, ერთი ხის სათლს აავსებდა სისხლით გაჯერებული მტკვრის წყლით და აწვდიდა მეორეს, ასე ხელიდან ხელში გადადიოდა და ბოლო კაცი ჭადარს უსხამდა.
ყველანი ერთად მღეროდნენ ძველ ქართულ საბრძოლო სიმღერას „ბრძოლის ყიჟინა მოგვესმას". იმ წელიწადს ჭადარი განსაკუთრებით გაიზარდა და მერქნის რამდენიმე ახალი ფენა გაიკეთა. იმედით აღივსო ქართველთა გულები, რომელთაც იცოდნენ სანამ ქართული სისხლი დაიღვრებოდა საქართველოსათვის, დედა-ხეც იდგებოდა ამაყად და არ შეირყეოდა მისი მიწაში ღრმად წასული ფესვები".
თელავის ჭადრის შესახებ შემდგომი ცნობა გვხვდება უფრო გვიან პერიოდში, XVII საუკუნის დასაწყისში, 1614 წელს, შაჰ-აბას I-ს შემოსევებისას კახეთში. ქართული საისტორიო ქრონიკა, მიზანდარ ვარშანიძის „ზეობა კახთა მეფისა თეიმურაზისა", აღწერს რამდენი ქართველი დაიღუპა სპარსელთა ხელით, გადაიწვა ქალაქები და სოფლები. დაცარიელდა გრემი და თელავი.
"აკვამლებული ნანგრევებიღა დარჩა ერთ დროს დიდებულ ტაძართა და სასახლეთა ადგილას, სპარსელებმა კი მრავალი ტყვე წაასხეს თან ირანში, რათა იქ ჩაესახლებინათ. მიზანდარ ვარშანიძის მიხედვით, თელავი თითქმის მთლიანად გადაიწვა, გადარჩა მხოლოდ უზარმაზარი ჭადარი, რომლის მოჭრა ან დაწვა შაჰ-აბასმაც კი ვერ გაბედა, რადგან იცოდა ქართველებს საკრალურ ადგილად მიაჩნდათ, შაჰი კი ცრუმორწმუნე კაცი იყო.
სპარსელთა ლაშქარმა დატოვა საქართველო და უკან დაბრუნდა, მხოლოდ რამდენიმე გარნიზონი დარჩა კახეთში."

XVIII საუკუნეში, საქართველოში რუსეთის იმპერატრისა ეკატერინე II-ს გამოგზავნილი დამხმარე ჯარი შემოვიდა გენერალ გოტლიბ ტოტლებენის სარდლობით. მას ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II და იმერეთის მეფე სოლომონ I-თან ერთად უნდა ემოქმედა ოსმალების წინააღმდეგ.

დე გრაი დე ფუა, ტოტლებენის ადიუტანტი, თავის მემუარებში იხსენებს კახეთში რუსთა მცირერიცხოვან რაზმთან ერთად ყოფნისას როგორ დაესწრო თელავში, ერეკლეს სასახლის წინ, დიდი ჭადრის გარშემო გამართულ ქართულ ცეკვას - „ხორუმს".

თელავის ჭადარი გადაურჩა ირანის ყაჯარი შაჰის აღა მაჰმად ხანისა და ავარია-ხუნძახის ბატონის ომარ ხანის შემოსევებს.

საქართველოში რუსეთის იმპერიის გაბატონების შემდეგ, ხის ისტორია მიიკარგა, თუმცა ის კვლავ მყარად იდგა და მცირედ ზრდას განაგრძობდა. საქართველოს ჯერ კიდევ ეწერა წინ თავისუფლება და ასეც მოხდა, ქვეყანამ ჯერ 1918 წელს დაიბრუნა დროებით დამოუკიდებლობა, შემდგომ კი 1991 წელს. ხემ კი, რომელმაც ხმობა დაიწყო უკვე 70-იანი წლების ბოლოს და სავალალო მდგომარეობაში იყო, კვლავ გაიხარა.

90-იან წლებში, როდესაც საქართველომ დამოუკიდებლობა მოიპოვა, ქვეყანაში ბევრი უცხოელი მეცნიერი გამოჩნდა, რომელთაც საშუალება მიეცათ ქვეყნის შესწავლისა. მათ შორის ერთ-ერთი იყო ესპანელი დენდოქრონოლოგისტი მარტა დომინგეს-დელმასი, სანტიაგო დე კომპოსტელას უნივერსიტეტის დოქტორანტი, რომელიც წლების განმავლობაში მუშაობდა კავკასიაში ჯერ არწახის, შემდეგ კი თელავის ჭადარზე. საბოლოოდ მან გადაწყვიტა დისერტაცია სწორედ თელავის ჭადარზე დაეცვა.
გასულ წელს ჭადარმა ხმობა დაიწყო, ამიტომ მის გადასარჩენად გერმანელი სპეციალისტი დეტლერ კოხი მოიწვიეს. ყველაზე დიდი ხის მკურნალობა 35 000 ევრო დაჯდა _ 4 500 ლარი თელავის მერიამ გაიღო, ხოლო დანარჩენი თელავთან დაძმობილებულმა ქალაქმა ბიბერახმა დაფარა.
გამოყენებულია saqartvelodidia.blogspot.com-ის მასალები




 ახალი ამბები
  • „კომპანიას ერთი სუსტი წერტილი რომ ჰქონდეს, გატყდება“_ ინტერნეტსაფრთხე და რეკომენდაციები„გამოიყენეთ DNSSEC-ი (როგორც ხელმოწერის, ისე ვალიდაციის ზონებში); გამოიყენეთ სანდო DNS სერვერები; გამოიყენეთ ორმაგი ავტორიზაცია (როგორც მომხმარებლების, ისე ქვეკონტრაქტორებისთვის); გამოიყენეთ ძლიერი პაროლები“, ეს ის რეკომენდაციებია, რასაც  საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სსიპ „მონაცემთა გაცვლის სააგენტოს“ სამთავრობო კომპიუტერულ ინციდენტებზე სწრაფი დახმარების ჯგუფი CERT.GOV.GE ახალი ჰაკერული საფრთხის გამო, ინტერნეტ მომხმარებლებს აძლევს. როგორც  გავრცელებულ ინფორმაციაშია ნათქვამი, სერიოზული და ფართომასშტაბიანი თავდასხმების შესახებ, აშშ-ის მთავრობამ და უსაფრთხოების წამყვანმა კომპანიებმა ცოტა ხნის წინ გააფრთხილეს. გავრცელებული ინფორმაციით, თავდასხმების უკან ირანელი ჰაკერები დგანან, რომლებსაც ბრალი ედებათ სხვადასხვა სამთავრობო ორგანიზაციისა და კერძო კომპანიის კუთვნილი ელფოსტის პაროლებისა და სხვა მგრძნობიარე მონაცემების მითვისებაში. როგორც Cisco Talos-ის (The Talos Security Intelligence and Research Group ) წარმომადგენელმა განაცხადა, DNSpionage კამპანიის ფარგლებში ჰაკერებმა შეძლეს ლიბანსა და არაბეთის გაერთიანებულ საამიროებში სხვადასხვა სახელმწიფო და კერძო სექტორის წარმომადგენლებისგან ელფოსტისა და სხვა საიდუმლო ინფორმაციის მოპარვა. ამ მიზნით მათ DNS სერვერების გადამისამართება გამოიყენეს, რითაც პირადი ქსელებისა და ვებგვერდების მისამართები ჰაკერების მიერ კონტროლირებად მისამართებზე გადაიტანეს. Cisco Talos-ი იტყობინება, რომ ამ ოპერაციით ჰაკერებმა ხელში ჩაიგდეს SSL დაშიფვრის სერტიფიკატები, რომელთა დახმარებითაც გაშიფრეს დაშიფრული ინფორმაცია და მიითვისეს დიდი რაოდენობის მგრძნობიარე (მათ შორის პირადი) მონაცემი. 2019 წლის 9 იანვარს უსაფრთხოების სერვისების მომწოდებელმა კომპანია FireEye-იმ გამოაქვეყნა ანგარიში (Global DNS Hijacking Campaign: DNS Record Manipulation at Scale), რომელიც აღნიშნული ე.წ. ჰაკერული კამპანიის შესახებ კიდევ უფრო მეტ ტექნიკურ დეტალს გვიზიარებს და კამპანიით დაზარალებულთა შესხებაც გვაწვდის ინფორმაციას. აშშ-ის უსაფრთხოების სამსახურებმა საგანგებო მოთხოვნით მიმართეს ყველა ფედერალურ სამოქალაქო სააგენტოს, რათა გადაამოწმონ მათ ხელთ არსებული ე.წ. DNS კონტროლ-დაფის ავტორიზაციის მონაცემები. ამ მანდატის ფარგლებში, აშშ-ის შიდა უსაფრთხოების დეპარტამენტმა (DHS) DNSpionage-ის კამპანიაში გამოყენებული დომენური სახელებისა და ინტერნეტმისამართების მოკლე ჩამონათვალი გამოაქვეყნა. ამასთან, უსაფრთხოების კომპანია „CrowdStrike“-მაც გამოაქვეყნა პოსტი, რომელშიც კამპანიის ფარგლებში გამოყენებული პრაქტიკულად ყველა ინტერნეტმისამართია დასახელებული. DNS მონაცემები გვიჩვენებს, რომ თავდამსხმელებმა mail.gov.ae-ის (არაბეთის გაერთიანებული საამიროების სამთავრობო ოფისების ელფოსტების მთავარი პორტალია) DNS-ის ჩანაწერები შეცვალეს. საინტერესოა, რომ კამპანიის ფარგლებში გადამისამართებული DNS სერვერების მფლობელი ორგანიზაციების ჩამონათვალი მხოლოდ არაბეთის გაერთიანებული საამიროებით არ შემოიფარგლება. სიაში ასევე მოხვდნენ: nsa.gov.iq: ერაყის ეროვნული უსაფრთხოების მრჩეველი; shish.gov.al: ალბანეთის სახელმწიფო დაზვერვის სამსახური; mailmail.mfa.gov.eg: ეგვიპტის საგარეო საქმეთა სამინისტრო; mod.gov.eg: ეგვიპტის თავდაცვის სამინისტრო; owa.e-albania.al: ალბანეთის ელექტრონული მთავრობის პორტალი; mail.dgca.gov.kw: ქუვეითის სამოქალაქო ავიაციის ბიურო; gid.gov.jo: იორდანიის გენერალური დაზვერვის დირექტორატი; adpvpn.adpolice.gov.ae: VPN მომსახურება აბუ-დაბის პოლიციისთვის; mail.asp.gov.al: ალბანეთის სახელმწიფო პოლიცია; was.gov.cy: კვიპროსის მთავრობის ელფოსტა; webmail.finance.gov.lb: ლიბანის ფინანსთა სამინისტრო; p.pel.eg.eg: ეგვიპტის ნავთობპროდუქტების სამინისტრო; mail.cyta.com.cy: სატელეკომუნიკაციო და ინტერნეტ პროვაიდერი, კვიპროსი; mail.mea.com.lb: შუა აღმოსავლეთის ავიახაზები. როგორც ცნობილია, თავდამსხმელებმა SSL სერტიფიკატების მიღება SSL პროვაიდერების (Comodo და/ან Let Encrypt) მეშვეობით შეძლეს. განხორციელებული რამდენიმე თავდასხმის დეტალები ხელმისაწვდომია cert.sh-ზე, რომელიც საშუალებას იძლევა ვნახოთ ყველა ახლად შექმნილი სერთიფიკატი. ცნობილია, რომ ჰაკერებმა ე.წ. ფიშინგ შეტევით მოიპოვეს ავტორიზაციის ინფორმაციები, შეაღწიეს PCH-ის რეგისტრატორში და EPP პროტოკოლით შეტყობინებების გაგზავნა შეძლეს. EPP ნაკლებად ცნობილი ინტერფეისია, რომელიც ემსახურება როგორც გლობალურ, ისე ლოკალურ DNS სისტემას. ეს პროტოკოლი ჰაკერებს საშუალებას აძლევს შეცვალონ ჩანაწერები რეგიონული რეესტრების DNS სისტემებში. იანვრის დასაწყისში კომპანია Key Systems-ის წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ მათი EPP ინტერფეისიც ბოროტი მიზნებისთვის გამოიყენეს სწორედ მათ, ვინც შეძლეს და მოიპოვეს ავტორიზაციის ინფორმაცია ფიშინგის მეშვეობით. Key Systems-ის წარმომადგენელი აქვე დასძენს, რომ ეს თავდასხმა, მისი გადმოსახედიდან, EPP თავდასხმის ადრეულ ვერსიას წარმოადგენდა. „ამ შეტევის მიზანი იყო ე.წ. რეპრეზენტატებისთვის გაგზავნილი EPP ბრძანებების მეშვეობით DNS სერვერების შეცდომაში შეყვანა. აქედან გამომდინარე, დგება საორჭოფო საკითხი - ახლო მომავალში უნდა დარეგისტრირდეს თუ არა ნებისმიერი EPP ბრძანება", _აღნიშნავს Key Systems-ის წარმომადგენელი. ამ თავდასხმების ერთ-ერთი საინტერესო ასპექტი ისაა, რომ Netnod-ი და PCH-ი DNSSEC-ის (DNS Security Extensions) მმართველ კომპანიებს წარმოადგენენ. DNSSEC-ი ტექნოლოგიაა, რომელიც მიზნად ისახავს ისეთი ტიპის თავდასხმის აღკვეთას, როგორიცაა DNSpionage-ი. DNSSEC-ი ყალბი ან მანიპულირებადი DNS მონაცემების გამოყენების შესაზღუდად მოცემული დომენისთვის ყველა DNS მოთხოვნის ციფრული ხელმოწერით დადასტურებას ითხოვს. DNSSEC-ი, თუ DNS სერვერი განსაზღვრავს, რომ მოცემულ დომენზე მისამართების ჩანაწერი არ შეცვლილა ე.წ. სატრანზიტოში, ადასტურებს დომენს და საშუალებას აძლევს მომხმარებელს გახსნას კონკრეტული ვებგვერდი. თუმცა, თუ ჩანაწერი შეცვლილია ან არ შეესაბამება მოთხოვნილ დომენს, DNS სერვერი არ აძლევს მომხმარებელს კონკრეტულ ვებგვერდზე შესვლის საშუალებას. იმის მიუხედავად, რომ DNSSEC-ი DNSpionage-ის წინააღმდეგ გამოყენებული ეფექტური ინსტრუმენტი შეიძლება იყოს, ინტერნეტის მხოლოდ 20%-ი იყენებს მას. დარგის სპეციალისტები ამბობენ, რომ PCH-ის ყველა ინფრასტრუქტურა DNSSEC-ს იყენებს, თუმცა PCH-ის კლიენტების 13%-ს არ ჰქონდა ეს ინსტრუმენტი სწორად დაკონფიგურირებული და შესაბამისად DNSpionage-ის წინააღმდეგაც ვერაფერს გახდნენ. მათი განცხადებით, PCH-ის ინფრასტრუქტურა DNSpionage-ის თავდასხმის მსხვერპლი 2018 წლის დეკემებრსა და 2019 წლის 2 იანვარს შორის პერიოდში გახდა. თითოეული შეტევის დროს ჰაკერები თავიანთ ფიშინგ შეტევის მექანიზმებს დაახლოებით ერთი საათის განმავლობაში რთავდნენ, ხოლო შემდეგ ქსელს თავდაპირველ სახეს უბრუნებდნენ. თავდამსხმელები მეთვალყურეობის ქსელს საათში ერთხელ რთავდნენ. იმის გათვალისწინებით, რომ ყველაზე თანამედროვე სმარტფონები მოსულ ელექტრონულ წერილებს ავტომატურად იწერენ, ჰაკერებმა ელფოსტის ბევრი მომხმარებლის სახელისა და პაროლის მოკლე პერიოდში მოპოვება შეძლეს. „ირანელები ინტერნეტზე მომენტალური ეფექტის მოსახდენად არ იბრძვიან. ისინი ცდილობენ ინტერნეტის ინფრასტრუქტურაში შეღწევას, რათა დაუშვებელი ქმედებები განახორციელონ და სასჯელსაც თავი აარიდონ“,_ ამბობს დარგის ექსპერტი. ICANN (The Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) არაკომერციული ორგანიზაციაა, რომელიც გლობალური დომენის ინდუსტრიას აკონტროლებს. ამ ორგანიზაციის უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის ერთ-ერთი წამყვანი ოფიცერი ამბობს, რომ ყველაფერი მონაცემთა ჰიგიენის ხარისხზეა დამოკიდებული. „დიდი ორგანიზაციები ყურადღებას არ აქცევენ დომენ სერვერებს, ორმაგ ავტორიზაციასა და DNS სერვერების ინფორმაციის უსაფრთხოებას. დღეს კომპანიას თუნდაც ერთი სუსტი წერტილი რომ ჰქონდეს, იგი მაინც გატყდება და ბოროტი მიზნებისთვის იქნება გამოყენებული“, _დასძენს ICANN-ის ... ...
  • მაია ცქიტიშვილი: "ვაგრძელებთ ადგილობრივი თვითმმართველობის ინსტიტუტების გაძლიერებას"მინისტრის საათის ფორმატში პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე გამოსვლისას, საქართველოს ვიცე-პრემიერმა, რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრმა მაია ცქიტიშვილმა აღნიშნა, რომ 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, ხელისუფლების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პრიორიტეტი გახდა რეგიონული განვითარება, ადგილობრივი დემოკრატია და ხელისუფლების დეცენტრალიზაცია. „ის, რომ ჩვენ უკვე მივაღწიეთ მნიშვნელოვან პროგრესს ამ მიმართულებით აღიარა ევროსაბჭომ რეგიონულ და ადგილობრივ ხელისუფალთა კონგრესის 2018 წლის ანგარიშში. კონგრესის ანგარიშმა დაადასტურა, რომ ჩვენი ხელისუფლება კვლავაც აქტიურად აგრძელებს ადგილობრივი თვითმმართველობის ინსტიტუტების გაძლიერებას ხელისუფლების ეტაპობრივი დეცენტრალიზაციისთვის“ - განაცხადა ვიცე-პრემიერმა. მაია ცქიტიშვილმა აღნიშნა, რომ 2019-2025 წლების დეცენტრალიზაციის სტრატეგია და 2019-2020 წლების სამოქმედო გეგმა ყველა დაინტერესებული პირის ფართო ჩართულობით მომზადდა. სტრატეგიის მთავარი პრინციპებია ადგილობრივი თვითმმართველობების უფლებამოსილების გაზრდა, თვითმმართველობების მატერიალური და ფინანსური გაძლიერება და სანდო, გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებული მმართველობის უზრუნველყოფა. სტრატეგიის მომზადების ამ პროცესს კოორდინაციას სამინისტრო უწევდა. მასში ხელისუფლების, თვითმმართველობის და საერთაშორისო ორგანიზაციების წარმომადგენლებთან ერთად მონაწილეობა შეეძლო ყველა მსურველს, ... ...
  • "ოცნების" 9 დეპუტატის კანონპროექტს უმრავლესობა მხარს არ დაუჭერს _ საგანგებო ბრიფინგი პარტიაში"ქართული ოცნების" ცხრა დეპუტატის მიერ მომზადებულ საკანონმდებლო ცვლილებებს, რომლებიც „საერთო სასამართლოების შესახებ“ კანონს ეხება საპარლამენტო უმრავლესობის მხარს არ დაუჭირეს _  ამის შესახებ „ქართული ოცნების“ ცენტრალურ ოფისში, პოლიტსაბჭოს სხდომის დასრულების შემდეგ გამართულ საგანგებო ბრიფინგზე პარტიის აღმასრულებელმა მდივანმა, პარლამენტის თავმჯდომარე ირაკლი კობახიძემ განაცხადა. "საჯარო სივრცეში გრძელდება სასამართლოს საკითხთან დაკავშირებული აქტიური დისკუსია. მმართველმა გუნდმა, რომელიც ყოველთვის უსმენს საკუთარ საზოგადოებას, ამ დისკუსიის ფონზე იმთავითვე მიიღო გადაწყვეტილება უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატების არჩევის გადავადების თაობაზე. ამასთან, დაინტერესებული მხარეების ფართო ჩართულობით, დაიწყო უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეების არჩევის პროცედურისა და კრიტერიუმების შემუშავება. დაიდო პირობა, რომ კანდიდატები ობიექტური კრიტერიუმების შესაბამისად, ინდივიდუალური და თავისუფალი კენჭისყრის შედეგად დაიკავებენ უზენაესი სასამართლოს მოსამართლის თანამდებობას. უზრუნველყოფილი იქნება უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეების შერჩევა იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მიერ ღია და გამჭვირვალე პროცედურის საფუძველზე, აგრეთვე ანალოგიური ღია და გამჭვირვალე პროცედურის საფუძველზე ჩატარდება მათი არჩევა საქართველოს პარლამენტშიც. მიუხედავად მმართველი გუნდის ამგვარი მიდგომისა, აღნიშნული დისკუსია, სამწუხაროდ, ხშირად, არაჯანსაღ ხასიათს იძენს. პარტიის თავმჯდომარისა და მმართველი გუნდის მიერ, გამოითქვა მზადყოფნა, კონსტიტუციურ ფარგლებში, ემსჯელა მოსამართლეთა უვადო დანიშვნის საკითხზე. თუმცა, საპარლამენტო უმრავლესობის ცალკეული წევრების მიერ, საკუთარ გუნდთან შეთანხმების გარეშე, მომზადდა კანონპროექტი, რომელიც ერთმნიშვნელოვნად ეწინააღმდეგება საქართველოს მოქმედი კონსტიტუციის იმ დებულებებს, რომლებიც, თავის მხრივ, ევროსაბჭოსა და ვენეციის კომისიის რეკომენდაციების საფუძველზე, სასამართლოს დამოუკიდებლობის უზრუნველსაყოფად იქნა შემუშავებული. მხედველობაშია მისაღები ის გარემოებაც, რომ აღნიშნული ინიციატივის ამ ფორმით მიღების შემთხვევაში, საერთო სასამართლოების სისტემაში განახევრდება მოსამართლეთა რაოდენობა და გაღრმავდება პრობლემა სასამართლოების გადატვირთულობისა და საქმეთა განხილვის გაჭიანურების თვალსაზრისით. იმ პირობებში, როდესაც საერთაშორისო პარტნიორების დასკვნების თანახმად, მოსამართლეთა რაოდენობა საქართველოში სულ მცირე 100 მოსამართლით გაზრდას, ოპტიმალურ შემთხვევაში კი - გაორმაგებას საჭიროებს, მოსამართლეთა რაოდენობის განახევრება სასამართლო სისტემას მძიმე პრობლემებს შეუქმნის და შესაძლოა, მისი პარალიზებაც გამოიწვიოს. ზემოაღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, ცხადია, ეს კანონპროექტი ვერ მიიღებს საპარლამენტო უმრავლესობის მხარდაჭერას. ამავდროულად, ვაცხადებთ სრულ მზაობას, დაინტერესებულ მხარეებთან კონსულტაციების საფუძველზე, მოვამზადოთ იმგვარი წინადადებები მოსამართლეების უვადოდ დანიშვნის საკითხზე, რომლებიც იქნება შესაბამისობაში საქართველოს კონსტიტუციასთან და ევროსაბჭოს რეკომენდაციებთან, აგრეთვე არ გააღრმავებს პრობლემას სასამართლოს გადატვირთულობის თვალსაზრისით. ამ მიზნით, მივმართავთ ვენეციის კომისიას, ინიციატივის შემუშავების საწყის ეტაპზევე ჩაერთოს აღნიშნულ პროცესში. მმართველი გუნდი აგრძელებს მუშაობას სასამართლო რეფორმის მეოთხე ტალღაზე. სამუშაო პროცესში ჩართულია დაინტერესებული მხარეების ფართო სპექტრი, მათ შორის ჩვენი საერთაშორისო პარტნიორები - ევროსაბჭოს ოფისის, აშშ-ის საელჩოს, ევროკავშირის და გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოების წარმომადგენლები, რისთვისაც მათ განსაკუთრებულ მადლობას ვუხდით. ჩვენი ერთობლივი ძალისხმევით, რეფორმის მეოთხე ფაზა, რომელიც მოიცავს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოსა და იუსტიციის უმაღლესი სკოლის რეფორმის, დისციპლინური წარმოებისა და სასამართლოების გადატვირთულობის საკითხებს, დაუყოვნებლივ განახლდება და უპირობოდ დასრულდება მიმდინარე საპარლამენტო სესიის ბოლომდე. ამავე ფორმატში განიხილება მოსამართლეთა უვადო დანიშვნის საკითხიც. მოვუწოდებთ ყველას, ვინც რეალურად არის დაინტერესებული სასამართლო სისტემის დამოუკიდებლობის განმტკიცებით, მისი ეფექტიანობის გაზრდითა და სისტემის მიმართ ნდობის ამაღლებით, ღიად და კონსტრუქციულად ჩაერთონ რეფორმის მეოთხე ტალღის შესახებ დისკუსიაში, რომელმაც 2012 წლის დემოკრატიული გარდატეხის ერთ-ერთი უმთავრესი მონაპოვრის, მართლმსაჯულების დამოუკიდებლობის შემდგომი განმტკიცება უნდა უზრუნველყოს. მმართველი გუნდი იმოქმედებს სახელმწიფოს და საზოგადოების ინტერესების შესაბამისად და შექმნის ყველა პირობას სასამართლო სისტემის დამოუკიდებლობისა და მის მიმართ საზოგადოების ნდობის ამაღლების უზრუნველსაყოფად", _ განაცხადა ირაკლი ... ...
  • ბათუმის საერთაშორისო ჰოსპიტალიდან პაციენტი დაიკარგაბათუმის საერთაშორისო ჰოსპიტალიდან პაციენტი დაიკარგა _ ამის შესახებ ინფორმაციას TV 25  ავრცელებს. ტელეკომპანიის ცნობით, 78 წლის კაცი დაწესებულებაში გუშინ გვიან ღამით, გულის უკმარისობით მოათავსეს, რომელიც ჟანგბადზე იყო მიერთებული. ხანდაზმული სამედიცინო დაწესებულების პალატიდან დღეს, დილით ისე გავიდა, რომ ამის შესახებ პერსონალს და დაცვის სამსახურს არაფერი გაუგია. როგორც ახლობლები აცხადებენ, დაკარგულ პაციენტს ახლა ბათუმის ქუჩებში უშედეგოდ ეძებენ. ბათუმის საერთაშორისო სამედიცინო ჰოსპიტალის პრესცენტრმა ფაქტის შესახებ მედიიდან შეიტყო და ჟურნალისტებს პირობა მისცა, რომ მომხდარს შეისწავლიან და სათანადო რეაგირება ... ...
  • საცხოვრებელ სახლში მომხდარი აფეთქების შედეგად კაცი დაშავდასამტრედიის სოფელი ტოლებში მდებარე ერთ-ერთ საცხოვრებელ სახლში აფეთქება მოხდა, რის შედეგადაც, 58 წლის მამაკაცი დაშავდა. შემთხვევა სავარაუდოდ, ბუნებრივი აირის დაგროვებამ გამოიწვია, რასაც ნგრევა მოყვა. ადგილზე მუშაობდა 2 სახანძრო-სამაშველო ჯგუფი შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გამოძიება სსკ-ის 229-ე პრიმა მუხლის მეორე ნაწილის "ბ" ქვეპუნქტით დაიწყო, რაც ენერგორესურსით სარგებლობის წესების დარღვევას ... ...

არქივი

ზაფრანი

ჰეგემონი ციფრები

ბედის ციფრის გამოთვლის ტექნიკა ჩვენი...

რატომ ეჩვენებათ მთვრალ მამაკაცებს ყველა ქალი ლამაზი

არსებობს ცნობილი რუსული გამოთქმა: ულამაზო...

დედამიწაზე ყველა ცოცხალი არსება გონიერი რომ გახდეს

ერთ მშვენიერ დღეს დედამიწაზე ყველა...

"ტატუ" იმუნურ სისტემას აუმჯობესებს

აქამდე ტატუს (სვირინგი) დანიშნულება, მხოლოდ...

როგორ გამოვიცნოთ პატიოსანი ადამიანი

ყველასთვის ცნობილია, რომ ბილწსიტყვაობა და...
კარმიდამო ჩემი

როგორ უნდა იცხოვროთ ისე, რომ სიმსივნით არ დაავადდეთ

ადამიანები, რომლებიც სიმსივნით იტანჯებიან და...

ოხრახუშს უნარი აქვს განკურნოს დეპრესია, შიზოფრენია და ალცჰეიმერის დაავადება

ბიოაქტიური ნივთიერება, რომელსაც შეიცავს ოხრახუში,...

"ბარი უნდა იცნობდეს მთასა და საქმეზე შეყვარებული და-ძმას"

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მთისპირის მკვიდრი...

რა გავაკეთოთ შემოდგომის მიწურულს საკარმიდამო ნაკვეთებში

ნოემბერ-დეკემბერში აქტიური სამეურნეო სამუშაოები ძირითადად...

პესტიციდების გამოყენებისას უდიდესი სიფრხილეა საჭირო

არსებობს უნივერსალური პესტიციდები, რომლებსაც ერთდროულად...

სიმინდის მოვლა თავიდან უნდა ვისწავლოთ

სიმინდის მოვლა-მოყვანის წესებს დასავლეთ საქართველოს...

რატომ უნდა მოვაშენოთ ბატი

როგორც უხნესი ადამიანები ამბობენ, საქართველოში...

დედოფლის ყვავილს დედოფალივით მოვლა სულ არ სჭირდება

წარსულში ძალზე პოპულარული და მერე...

მოვამზადოთ ნესვის სასმელი

ნესვი გოგრისებრთა ოჯახის ერთ-ერთი ყველაზე...

თაფლის ღვინო _ "თაფლუჭა"

თაფლის ღვინო და არაყი უნიკალური...

"ზამთარშიც გაზაფხულს ვეძებ და "გატყავებულ" გარემოს ვმოსავ"

"კარმიდამო ჩემის" უამრავ რესპონდენტს შორის,...