სად დგას ყველაზე დიდი ჭადარი საქართველოში, რომელსაც გასულ წელს ოპერაცია ჩაუტარეს

ისტორია

სად დგას ყველაზე დიდი ჭადარი საქართველოში, რომელსაც გასულ წელს ოპერაცია ჩაუტარეს

2017 აპრ 18 13:55:27

საქართველოში ყველაზე დიდი ჭადარი თელავში დგას, რომლის გარშემოწერილობა 12 მეტრს აღწევს. 3.6 მეტრი დიამეტრის ჭადარის სიმაღლე 40 მეტრია.

ჭადარი ქალაქის ცენტრში, ისტორიულ უბანში, ერეკლე II-ს მონუმენტის წინ დგას.

იგი გვიანანტიკურ და ადრეშუასაკუნოვან წყაროებში სხვადასხვა სახელწოდებით გვხვდება _ რომაელებთან Platanus Ibericius (იბერთა ჭადარი), ბერძნებთან Πλάτανος Γεωργία.
პირველ ცნობებს მის შესახებ გვაწვდის ბერძენი გეოგრაფი სტრაბონი.
„ყოველწლიურად აქ იკრიბებიან და დიდ ნადიმს მართავენ, სიმღერებს მღერიან, ბარბაროსულად სვამენ წყალგაურეველ ღვინოს და მხიარულობენ. თავიანთ ღმერთებს მსხვერპლს სწირავენ. ამბობენ, რომ ეს ადგილი თავად იბერთ პირველმა მეფემ ამოარჩია და ეს ხე დარგო აქ" _ აღნიშნულია სტრასბონის წიგნში (Strabo, Geographica, XVII; XIX, 44).
სტრაბონის მწირი ცნობებიდან შეგვიძლია დავასკვნათ ის, რომ ხე ფარნავაზ მეფემ დარგო. ამასვე ადასტურებს „ქართლის ცხოვრებაც", რომლის პირველ, რედაქტირებამდელ ნაწილში აშკარად უფრო ვრცელია მონაკვეთი, სადაც ლეონტი მროველი ფარნავაზზე მოგვითხრობს. აქვეა აღნიშნული ხის დარგვაც.
ლეონტისვე გადმოცემით, როდესაც მეფემ კახეთი შემოიერთა ალბანელთაგან, ამის აღსანიშნავად იქ ეს ჭადარი დარგო. ხე ძალიან ნელა იზრდებოდა და მეფე შეფიქრიანდა, ცუდის ნიშნად მიიჩნია, თუმცა, კი მან არ იცოდა, რა იყო ამის ნამდვილი მიზეზი.
თავისი მეფობის 45-ე წელს, ფარნავაზმა თავისი შემოღებული ახალი ანბანის ასოები ამოკაწრა ხის ნორჩ ღეროზე.
დღეს ამ ასოებს ვეღარ დავინახავთ, რადგან მერქნის მრავალმა ფენამ დაფარა, თორემ კარგი არგუმენტი იქნებოდა ქართული დამწერლობის ფარნავაზის დროიდან არსებობის დასამტკიცებლად.
სტრაბონის შემდეგ, ხეს იხსენიებენ რომაელები, დიონ კასიუსი (ბერძნული წარმომავლობის) და კორნელიუს ტაციტუსი, რომაელი სარდლის, გნეუს პომპეუსის იბერიაში ლაშქრობის აღწერისას.
ტაციტუსის „ანალებში"(Annales), ავტორი აღწერს იბერიის მეფე არტაგის ბრძოლას რომაელებთან.
"როდესაც მან მტკვარზე ხიდი დაწვა, სწორედ აღმოსავლეთისაკენ დაიხია. მეორედ დამარცხების შემდეგ, იბერიელებმა პარტიზანული ომი დაიწყეს და გაუვალ ტყეებში გამაგრდნენ.
პომპეუსი იძულებული გახდა ტყეები გადაეწვა. აღმოსავლეთ იბერიის ტყის მასივის დიდი ნაწილი განადგურდა და დაიწვა, მაგრამ გადარჩა ერთი ხე, რომელიც ადგილობრივებს მეტად მნიშვნელოვნად მიაჩნდათ. პომპეუსი თავადაც იყო ამ ხესთან და იხილა საოცარი სანახაობა, სასიკვდილოდ დაჭრილი იბერიელები, რომელთაც სისხლი სდიოდათ, ხის ქვეშ დაეწვინათ და მათ მკურნალობაზე არც კი ზრუნავდნენ (VII; X, 11)"
იგივეს აღნიშნავს დიონ კასიუსიც თავის Historia Romana-ში (IX; VIII, 3). ეს მონაკვეთი უფრო ამყარებს მოსაზრებას, რომ ქართველები ამ დროისთვის უკვე ხვდებოდნენ თუ რით იზრდებოდა ეს ხე - ქართველთა დაღვრილი სისხლით, ეს ხე მათთვის საკრალურად იქცა და წარმართობის ხანის დასრულების შემდეგაც კი, ადგილობრივებს სწამდათ, სანამ ხე იდგებოდა და ქართველთა სისხლით იქნებოდა გაჯერებული, ისინიც იქნებოდნენ და ქვეყანა არ გაქრებოდა. პომპეუსის შემოსევისას მას ყველაზე დიდი საფრთხე დაემუქრა, რომ არ გადამწვარიყო, აქ საქართველოს ისტორიის ბედი ბეწვზე ეკიდა, მაგრამ ხის გადარჩენა მოხერხდა.
საკმაოდ დიდი ხნის განმავლობაში, ხის ისტორია ისტორიული წყაროებიდან იკარგება, რისი მიზეზიც არის, ბერძნულ-რომაული წყაროების ნაკლებობა გვინანატიკური და ადრეფეოდალური ხანის საქართველოს შესახებ და ადგილობრივი წყაროების არარსებობა. მაგრამ ცნობილი ჭადარი ხელახლა ჩნდება ლეონტი მროველის „ქართლის ცხოვრების" გვერდებზე იმ კონტექსტში, როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ჟამთააღმწერლის ცნობა, რომელიც თანადროულია ხვარაზმშაჰის ჯალალ ად-დინის შემოსევისა. ეს ცნობა ეხება 1226 წელს, ხვარაზმელთა მიერ თბილისის აღებასა და 100 ათასი ადამიანის ქრისტიანობისათვის წამებას.
"ხვარაზმელებმა 1225 წელს სასტიკად დაამარცხეს ივანე ათაბაგის მეთაურობით მებრძოლი ქართველთა ლაშქარი გარნისთან და მალევე თბილისი დაიკავეს. ხვარაზმელები შეუდგნენ ქალაქის ძარცვას. ჯალალ ად-დინმა ბრძანა ყველა ქართველი, ვინც ქრისტიანობას არ უარყოფდა და ხატს არ დააბიჯებდა, მოეკლათ და მტკვარში გადაეგდოთ. ასი ათასმა ადამიანმა უარი თქვა ამის გაკეთებაზე. მალე წმინდანთა სისხლით აივსო მტკვარი.
მოჩუხჩუხებდა თავის კალაპოტში და წითლად ღუოდა მისი ტალღები. ჯალალ ად-დინმა კი სამხრეთისკენ დაძრა ლაშქარი. კახელებმა შეიტყვეს რა მოხდა თბილისში და მაშინვე მიხვდნენ რა უნდა მოემოქმედებინათ. ისინი გრძელ რიგად გამწკრივდნენ მტკვრიდან ჭადრის ხემდე, ერთი ხის სათლს აავსებდა სისხლით გაჯერებული მტკვრის წყლით და აწვდიდა მეორეს, ასე ხელიდან ხელში გადადიოდა და ბოლო კაცი ჭადარს უსხამდა.
ყველანი ერთად მღეროდნენ ძველ ქართულ საბრძოლო სიმღერას „ბრძოლის ყიჟინა მოგვესმას". იმ წელიწადს ჭადარი განსაკუთრებით გაიზარდა და მერქნის რამდენიმე ახალი ფენა გაიკეთა. იმედით აღივსო ქართველთა გულები, რომელთაც იცოდნენ სანამ ქართული სისხლი დაიღვრებოდა საქართველოსათვის, დედა-ხეც იდგებოდა ამაყად და არ შეირყეოდა მისი მიწაში ღრმად წასული ფესვები".
თელავის ჭადრის შესახებ შემდგომი ცნობა გვხვდება უფრო გვიან პერიოდში, XVII საუკუნის დასაწყისში, 1614 წელს, შაჰ-აბას I-ს შემოსევებისას კახეთში. ქართული საისტორიო ქრონიკა, მიზანდარ ვარშანიძის „ზეობა კახთა მეფისა თეიმურაზისა", აღწერს რამდენი ქართველი დაიღუპა სპარსელთა ხელით, გადაიწვა ქალაქები და სოფლები. დაცარიელდა გრემი და თელავი.
"აკვამლებული ნანგრევებიღა დარჩა ერთ დროს დიდებულ ტაძართა და სასახლეთა ადგილას, სპარსელებმა კი მრავალი ტყვე წაასხეს თან ირანში, რათა იქ ჩაესახლებინათ. მიზანდარ ვარშანიძის მიხედვით, თელავი თითქმის მთლიანად გადაიწვა, გადარჩა მხოლოდ უზარმაზარი ჭადარი, რომლის მოჭრა ან დაწვა შაჰ-აბასმაც კი ვერ გაბედა, რადგან იცოდა ქართველებს საკრალურ ადგილად მიაჩნდათ, შაჰი კი ცრუმორწმუნე კაცი იყო.
სპარსელთა ლაშქარმა დატოვა საქართველო და უკან დაბრუნდა, მხოლოდ რამდენიმე გარნიზონი დარჩა კახეთში."

XVIII საუკუნეში, საქართველოში რუსეთის იმპერატრისა ეკატერინე II-ს გამოგზავნილი დამხმარე ჯარი შემოვიდა გენერალ გოტლიბ ტოტლებენის სარდლობით. მას ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II და იმერეთის მეფე სოლომონ I-თან ერთად უნდა ემოქმედა ოსმალების წინააღმდეგ.

დე გრაი დე ფუა, ტოტლებენის ადიუტანტი, თავის მემუარებში იხსენებს კახეთში რუსთა მცირერიცხოვან რაზმთან ერთად ყოფნისას როგორ დაესწრო თელავში, ერეკლეს სასახლის წინ, დიდი ჭადრის გარშემო გამართულ ქართულ ცეკვას - „ხორუმს".

თელავის ჭადარი გადაურჩა ირანის ყაჯარი შაჰის აღა მაჰმად ხანისა და ავარია-ხუნძახის ბატონის ომარ ხანის შემოსევებს.

საქართველოში რუსეთის იმპერიის გაბატონების შემდეგ, ხის ისტორია მიიკარგა, თუმცა ის კვლავ მყარად იდგა და მცირედ ზრდას განაგრძობდა. საქართველოს ჯერ კიდევ ეწერა წინ თავისუფლება და ასეც მოხდა, ქვეყანამ ჯერ 1918 წელს დაიბრუნა დროებით დამოუკიდებლობა, შემდგომ კი 1991 წელს. ხემ კი, რომელმაც ხმობა დაიწყო უკვე 70-იანი წლების ბოლოს და სავალალო მდგომარეობაში იყო, კვლავ გაიხარა.

90-იან წლებში, როდესაც საქართველომ დამოუკიდებლობა მოიპოვა, ქვეყანაში ბევრი უცხოელი მეცნიერი გამოჩნდა, რომელთაც საშუალება მიეცათ ქვეყნის შესწავლისა. მათ შორის ერთ-ერთი იყო ესპანელი დენდოქრონოლოგისტი მარტა დომინგეს-დელმასი, სანტიაგო დე კომპოსტელას უნივერსიტეტის დოქტორანტი, რომელიც წლების განმავლობაში მუშაობდა კავკასიაში ჯერ არწახის, შემდეგ კი თელავის ჭადარზე. საბოლოოდ მან გადაწყვიტა დისერტაცია სწორედ თელავის ჭადარზე დაეცვა.
გასულ წელს ჭადარმა ხმობა დაიწყო, ამიტომ მის გადასარჩენად გერმანელი სპეციალისტი დეტლერ კოხი მოიწვიეს. ყველაზე დიდი ხის მკურნალობა 35 000 ევრო დაჯდა _ 4 500 ლარი თელავის მერიამ გაიღო, ხოლო დანარჩენი თელავთან დაძმობილებულმა ქალაქმა ბიბერახმა დაფარა.
გამოყენებულია saqartvelodidia.blogspot.com-ის მასალები




 ახალი ამბები
  • "ჯადოსნური ახალი წელი აბუ დაბიში" _ ლიბერთის და VISA-ს ერთობლივი კამპანია მხოლოდ Apple Pay-ს მომხმარებლისთვის...15 ოქტომბრის 00:00:01 საათიდან 24 ნოემბრის 23:59:59 საათის ჩათვლით Apple Pay-ს საშუალებით Visa ბარათით განხორციელებული ტრანზაქციები ლიბერთის მომხმარებლისთვის მომგებიანია!  კამპანიის ფარგლებში კამპანიის პირობებით განსაზღვრული ყველა Visa ბარათის მფლობელი,  რომელიც კამპანიის პერიოდში გადაიხდის მინიმუმ 10 ლარს Apple Pay-ს საშუალებით მიიღებს ქეშბექს 10 ლარის ოდენობით პირველ გადახდაზე.   კამპანიის დასრულების შემდეგ გამოვლინდება გამარჯვებული, რომელიც მიიღებს სამოგზაურო პაკეტს აბუ დაბიში ახალი წლის ღამეს ბრუნო მარსის კონცერტზე დასასწრებად! კამპანიის გამარჯვებულს გამოავლენს ლიბერთი ბანკი მის ხელთ არსებული მონაცემების საფუძველზე და გამარჯვებულად ჩაითვლება კამპანიაში მონაწილე პირი, რომელსაც 15 ოქტომბრის 00:00:01 საათიდან 24 ნოემბრის 23:59:59 საათის ჩათვლით დაუფიქსირდება ბანკის Visa ბარათით განხორციელებული ყველაზე მეტი ტრანზაქცია Apple Pay-ს საშუალებით (თითო ტრანზაქცია - მინიმუმ 10 ლარი). სამოგზაურო პაკეტი მოიცავს:   5 დღიან საგზურს აბუ დაბიში, 5 ან მეტ ვარსკვლავიან სასტუმროში 2 ადამიანზე; ავიაბილეთებს; საახალწლო ვახშამს; 2 VIP ბილეთს ბრუნო მარსის კონცერტზე, 31 დეკემბერს  იხილეთ დეტალური წესები და პირობები ბმულზე: http://bit.ly/2OJOkCF  ლიბერთის მომხმარებლები, Apple Pay-ს მარტივი, უსაფრთხო და კონფიდენციალური გადახდის სისტემით მთელი ქვეყნის მასშტაბით, ლიბერთი ბანკის პარტნიორ ორგანიზაციებში 3 სექტემბრიდან უკვე სარგებლობენ. აქციის ფარგლებში ქეშბექის და სამოგზაურო პაკეტის მოგების შანსის მიღება3500-ზე მეტ უკონტაქტო ტერმინალზე გადახდისას არის შესაძლებელი. Apple Pay-ს გამოყენება და მასში ბარათების დამატება მარტივია. მაღაზიებში, Apple Pay-ს გამოყენება შესაძლებელია iPhone SE, iPhone 6 და მის შემდეგ გამოშვებული მოდელების, ასევე Apple Watch მოწყობილობების გამოყენებით.  გაიგე როგორ დაამატო ბარათი Apple ... ...
  • „დეპრესიას უმადურობა იწვევს“ - ფსიქოლოგი მარინა კაჭარავა„აზროვნების აკადემია“,  პროექტ  „სალონური საუბრების” ფარგლებში, სოციალურ ქსელში ამჯერად ფსიქოლოგ მარინა კაჭარავას ლექციას აქვეყნებს, რომელიც დერპესიულ აშლილობას ეხება: “ფსიქიატრების აზრი ძალიან უახლოვდება რელიგიურ მოსაზრებას, რომ უმადურება უდრის დეპრესიას. ამ დროს არ აქვს მნიშვნელობა, ბევრი გაქვს თუ ცოტა, ხახვის და პურის უმადური ხარ თუ სასახლეები გაქვს და ამის. ზოგადად, უმადურობა იწვევს დეპრესიას. აღმოჩნდა, რომ თავის ტვინში არის ოპიატური რეცეპტორები, სიამოვნების ჰორმონი, რომელიც თურმე გამომუშავდება მაშინ, როდესაც ხარ მადლიერი. როდესაც არ ხარ მადლიერი, ეს სიამოვნება დაკარგული გაქვს და მას ეძებ.  თუ ხარ მადლიერი იმის, რაც გაქვს, გაქვს სიმშვიდეც. სიმშვიდეც მადლიერებას მოაქვს და ანტიდეპრესანტიც ეგაა. ჩვენ კულტურალურად ძალიან დამძიმებულები და უმადურები ვართ. დაახლოებით 20 წლის წინ ამერიკელებთან ერთად ტრენინგზე ვისხედით და იქ იყო ასეთი სიტუაიცა. ყველა იწყებდა საუბარს ასე, გამარჯობა, მინდა მადლობა გადავუხადო ბებიას, რომელმაც ფუნთუშები დამიმზადა. მეორემ მადლობა მეზობელს გადაუხადა, რომელმაც გაუღიმა. მესამემ მადლობა გადაუხადა მზეს მზეს და მივხვდი, რომ აქ ხდება პოზიტივში საკუთარი თავის ამოქოქვა. ანუ დღეს ვიწყებთ პოზიტიურად იმით, რომ მადლობას ვუხდით ვინმეს და ეს თურმე ჩვენთვისვე არის კარგი. მადლობელი რომ ხარ უკვე ეს ჩემთვისაა კარგი და არა მისთვის, მისაც ... ...
  • მართვის მოწმობის აღების ასაკი იცვლება17 წლის მოქალაქე მართვის მოწმობას ვეღარ აიღებს. კანონში დაგეგმილი ცვლილებების მიხედვით, მოქალაქე 18 წლის უნდა იყოს, რათა მოტოციკლისა და მსუბუქი ავტომობილის მართვის უფლება მოიპოვოს. „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ კანონში ცვლილებების შეტანის ინიციატივა შინაგან საქმეთა სამინისტროს ეკუთვნის. „მთავარი ის კი არ არის, 17 წლისა აიღებს მართვის მოწმობას ადამიანი, 37 წლისა თუ 57-ის, არამედ ის, თუ რა ცოდნის საფუძველზე იღებს ის მართვის მოწმობას. დღეს ჩვენ გვაქვს პრობლემა, რომ ე.წ. ავტოსკოლებში მოქალაქეებს კოდირების გზით მართვის მოწმობის აღებას ასწავლიან. გამოცდაზე ადამიანები გადიან ცოდნის გარეშე, დაზეპირებული კოდებით, რის გამოც მართვის მოწმობას იღებს ადამიანი, რომელმაც საგზაო მოძრაობის შესახებ საერთოდ არაფერი იცის“, - ამბობს „ტრანსპორტისა და გზების ასოციაციის“ თავმჯდომარე დავით ... ...
  • "2020 წელს ვინ გაიმარჯვებს, ამას მოსახლეობა გადაწყვეტს და არა გიგა ბოკერია" _ კალაძე2020 წელს ვინ გაიმარჯვებს, ამას გადაწყვეტს ჩვენი ქვეყნის მოსახლეობა და არა გიგა ბოკერია, - ასე ეხმიანება დედაქალაქის მერი კახა კალაძე „ევროპული საქართველოს“ ერთ-ერთი ლიდერის, გიგა ბოკერიას განცხადებას. მისივე თქმით, ქვეყანაში პოლიტიკური კულტურის ნაკლებობაა და ამის ნათელი მაგალითი ოპონენტების განცხადებებია. „მე შემიძლია კიდევ ერთხელ მოვიშველიო ჩვენი პარტიის ლიდერის, ბიძინა ივანიშვილის განცხადება, რომ ჩვენ მოვექცევით ჩვენს ოპონენტებს ისე, როგორც ჩვენს ქვეყანას ეკადრება და არა ისე, რასაც ისინი იმსახურებენ. თუმცა, ამ წლების განმავლობაში ისინი შეეცადნენ, რომ ეს მიდგომა, ეს დამოკიდებულება ჩვენ წინააღმდეგ გამოეყენებინათ“, - განაცხადა კახა ... ...
  • „ტურიზმის განვითარების მიმართულებაში მთავარი „ჩაის გზაა“ _ კარლ ჰარცელი გურულ სოფელშიევროკავშირის ელჩმა კარლ ჰარცელმა, ევროპის დღეებთან დაკავშირებული ვიზიტის   ფარგლებში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წითელმთაში მეწარმე ლიკა მეგრელაძის საოჯახო სასტუმრო „კომლი“ დაათვალიერა. სახლის მფოლობელმა ლიკა მეგრელაძემ  ევროკავშირის მხარდაჭერილი პროექტის, “მონაწილეობითი პრონციპები გურიის ტურიზმის განვითარების სტრატეგიისთვის”, მიერ გაცემული გრანტის ფარგლებში, მოახდინა ჩაის პლანტაციის რეაბილიტაცია და გაფართოება, განაახლა ტრადიციული ჩაის ჯიშები. საპატიო სტუმართან ტურიზმის განვითარების მიმართულებებში ერთ-ერთ უმთავრესზე, „ჩაის გზის“ შესახებ, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიის ეკონომიკის სამსახურის უფროსმა ალეკო მამეშვილმა ისაუბრა: _  ბევრი ვიფიქრეთ, რა უნდა ყოფილიყო ისეთი, რაც გურიას  საქართველოს სხვა  რეგიონებისგან განასხვავებდა და ეს არის სწორედ, „ჩაის გზა“. ასე დავიწყეთ ამ პროექტის შექმნა.  ჩვენი ერთ-ერთი წარმატებული ნაბიჯი არის ის, რომ ტურისტების 70% ყოფილი საბჭოთა კქვეყნებიდან შემოდის და  კარგად ახსოვთ ქართული ჩაის გემო. ამიტომ ნაკლები რეკლამა სჭირდება ამ საქმეს. გვაქვს ოთხი ძირითადი ლოკაცია. ასევე, ტურიზმის განვითარების სტრატეგიაში ერთ-ერთი საინტერესო მიმართულებაა ბალნეოლოგიური ტურიზმი, _ უთხრა სტუმრებს მამეშვილმა და გააცნო მათ ინფორმაცია ნასაკირალის სამკურნალო წყლების შესახებ,  უთხრა, რომ აქ 1930 წელს გაიხსნა ბალნეოლოგიური კურორტი. კარლ ჰარცელმა ინტრესით   დაათვალიერა იქვე, სახელდახელო მოწყობილი გამოფენა, სადაც ვიზუალურად, ფოტოებით იყო ნაჩვენები 1930 წელს ნასაკირაში ბალნეოლოგიური კურრორტის გახსნა და თანმხლები ... ...

არქივი

ზაფრანი

ჩაის რეცეპტი, რომელიც სიგარეტის მოწევის სურვილს აქრობს

თუ სიგარეტისთვის თავის დანებება გინდათ,...

რომელი პროდუქტი არ უნდა შეინახოთ საყინულეში

მაცივრის საყინულეში ბევრ საკვებ პროდუქტებს...

როგორ ამოვიცნოთ გენმოდიფიცირებული პროდუქტი

საზიანოა თუ არა გენმოდიფიცერებული საკვები...

მარტივი მეთოდები ჯანმრთელობის შესამოწმებლად

თვალები _ მოშორდით მონიტორს 4-5 ნაბიჯით,...

ხილი, რომელსაც უნდა ვერიდოთ

სამწუხაროდ, ყველა ხილი ჩვენი ფიგურისთვის...

მკურნალი ყველი

რამდენი თვის წინ დანიელმა მეცნიერებმა...
კარმიდამო ჩემი

ციტრუსოვანთა დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლა კიდევ უფრო უნდა გავააქტიუროთ

მეციტრუსეობა საქართველოს სუბტროპიკული სოფლის მეურნეობის...

მოცვის კულტურა სოფლის ხვალინდელი დღეა (R)

მოცვის კულტურის გაშენებით დაინტერესებულმა პირებმა...

გურიაში გოჯიბერის გაშენება პერსპექტიულია

არსებობს მცენარეთა ისეთი პერსპექტიული, პოპულარული...

ულამაზესი, "მორჩილი" სურო და ლიანებით გამოხატული სილამაზე

სუროს დეკორატიულობა განსაკუთრებით თვალში საცემი...

როგორ შევინახოთ სათესლედ და სანელებლად გამოსაყენებელი ბოსტნეული

სხვადასხვა ბოსტნეული, განსაკუთრებით, სანელებლები, როგორიცაა...

როგორ ვებრძოლოთ კოღოებს ხალხური მეთოდებით

კოღოები ნამდვილადაა დიდი თავსატეხი. არც...

როგორ გახდა იდეალური დედა იდეალური მეწარმე

ქალი, რომლის ცხოვრება საგანგებოდ შექმნილი...

საზამთრო გურიის პირობებში

ზოგადად, დასავლეთ საქართველოში საზამთროს მოყვანა...

შევარჩიოთ ტყემლის ჯიშები და მეტი ყურადღება დავუთმოთ მის გაშენებას

ტყემლის კულტურა საქართველოში უძველესი დროიდან...

სახის მოვლის ნატურალური საშუალებები

მუდამ სილამაზესა და სიკოხტავეზე მოფიქრალ...