ცოცხალი ისტორიები

ისტორია

ცოცხალი ისტორიები

2019 აგვ 27 17:28:03

,,ეთნოგრაფია ეროვნული თვითშეგნების დედაბოძი, ქართველი ხალხის უთვალავ თაობათა მიერ შემუშავებული სიბრძნის, ზნეობრივი სიმდიდრის, მუხლჩაუხრელი შრომისა და გარჯის ცოცხალი მატიანეა, რომელიც ახალგაზრდებს უფაქიზებს ზნეობას, უღვიძებს წინაპართა მემკვიდრეობის დაფასების უნარს”, - წერდა ქართული ეთნოგრაფიული სკოლის ფუძემდებელი, დიდი მეცნიერი გიორგი ჩიტაია.

ცოტა ხნის წინ ეთნოლოგის, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორის პროფესორის თამილა ცაგარეიშვილისაგან საჩუქრად მივიღე ჯულიეტა რუხაძის ეთნოგრაფიული ჩანაწერები _ ,,ცოცხალი ისტორიები”, (ორი ტომი, საქართველოს ეთნოგრაფიული მემკვიდრეობის დაცვის ფონდის გამოცემა) რომელიც მთლიანად გურიას ეძღვნება. წიგნის ავტორი ცნობილი მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, გიორგი ჩიტაიას ღირსეული მემკვიდრე, წლების განმავლობაში იკვლევდა გურიის ეთნოგრაფიას, აგროვებდა მასალებს და ,,ჭაღარა გურულებისაგან” იწერდა მოგონებებს. პროექტის ავტორსა და რედაქტორს ქალბატონ თამილას რომ დავესესხო - ,,ცოცხალი ისტორიები” პირველად და სისრულით ავსებს გურიის ეთნოგრაფიული ველის თეთრ ლაქებს... /ნაშრომი/ გურიის მშრომელი ხალხის ცოცხალი მატიანეა...” ნაშრომში აღწერილია ის მიღწევები და ცოდნა-გამოცდილება, რომელიც გურულებმა ქვეყნის სამეურნეო კულტურის განვითარებაში შეიტანეს და მეცნიერების მიერ ისტორიული კოლხეთის აგრიკულტურის გენეტიკურ მემკვიდრეობად რომ არის აღიარებული.
ამონარიდი ნაშრომიდან: ,,ყურძნის კრეფაზე კაი ნადი იყო, ერთი ძირი ხე ვერ გავცალე ერთ დღეს, 47 გიდელი მოვკრიფე, დამრჩა მოუკრეფავი 3 გიდელი. დაბნელდა და ჩამევედი ძირს. გადაძახება იცოდენ ყურძნის კრეფაზე, ა გიდელა, თოხის ტარა, ღორმა ჭური მოგითხარა. გაპაექრება იციან ნადებმა ერთი მეორეზე. ზოგჯერ გაღმა-გამოღმა ნადი ერთმანეთს ეხუმრება, მღერის, გადიძახებს...” მთხრობელი ვარდენ ირაკლის ძე მორჩილაძე, 74 წლის, სამღვთო, ზემო ნატანები.

გურია ლამის ყოველთვის მარგინალურ მხარედ ითვლებოდა, თუმცა გამორჩეული თვისებებით შემკული გურულები ჩვენი ქვეყნის ისტორიის სხვადასხვა ეტაპზე, განსაკუთრებით კი XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე ერთ-ერთი მთავარი ვიოლინოს პარტიას ასრულებდნენ. მამაჩემი შალვა მახარაძე ხუმრობით იტყოდა ხოლმე: გურულები ან ჯანყდებოდენ და ომობდენ, ან რევოლუციონერობდენ, ან მთავრობაში ისხდენ, ან ამერიკაში ჯირითობდენ ან კიდევ ტყეში იყვენ ფირალებად გავარდნილებიო. და ეს სიმართლეს შეესაბამება: ამერიკასა და ევროპაში გასულმა გურულებმა პირველებმა გაჭრეს ფანჯარა დასავლეთში, ეს უძველესი დოკუმენტურად დასაბუთებული ამბავია ქართულ-ამერიკულ ურთიერთობის ისტორიაში; 900-იანი წლების დასაწყისში გურულებმა პირველებმა შექმნეს დამოუკიდებელი გურიის რესპუბლიკა და დაუმორჩილებლობა გამოუცხადეს მონსტრს - რუსეთის იმპერიას; პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკა ხომ ლამის მთლიანად გურულებით იყო დაკომპლექტებული. მათ უმნიშვნელოვანესი რეფორმები გაატარეს და არასრულ სამწელიწადში შვიდი ომი ჩაატარეს და ყველა მოიგეს! ამას კი ბევრი იმდროინდელი ძლიერი ქვეყანაც კი ვერ შეძლებდა.... არაფერს ვამბობ გურულების მიერ შეტანილ წვლილზე ჩვენს კულტურაში - ,,ქართულმა პოლიფონიამ განვითარების უმაღლეს დონეს გურულ ,,კრიმანჭულში” მიაღწია (იოდლი, რომელსაც საქართველოში `კრიმანჭული~ ეწოდება, საუკეთესოა, რაც კი ოდესმე მსმენია~ – ამბობდა იგორ სტრავინსკი -ი.მ.) - წერს ქალბატონი თამილა ცაგარეიშვილი წიგნის მრავლისმომცველ და საინტერესო წინასიტყვაობაში, -ხოლო ჩასაბერმა მუსიკალურმა საკრავმა - უძველეს ექვსლულიან სოინარში”. გურულებმა ხალხურ სპორტშიც დიდი მემკვიდრეობა დატოვეს; რად ღირს თუნდაც ლელო ბურთი (,,ინგლისელებმა ბურთი და შავი ქვაი ერთად წეიღეს იქინე და დაარქვეს რეგბი”, – შაკო ორაგველიძე, დოკუმენტური ფილმი ,,ლელოს შემობრუნება”, 1984 -ი.მ.). და ჭკუნობა, იგივე ბალახის ჰოკეი.

აღსანიშნავია, რომ საქართველოს სხვა მხარეებთან შედარებით, გურიაზე მწირი ცნობებია შემონახული. თედო სახოკიას თქმით, ,,მოგზაურებს ეს კუთხე საქართველოსი, როგორღაც ყოველთვის განზედა რჩებოდათ.” ქართული დემოგრაფიული ძეგლების ზოგადი შეფასებისას და ხალხის აღწერის დავთრების მნიშვნელობის კვლევისას ივანე ჯავახიშვილი აღნიშნავდა, რომ ზოგიერთ კუთხეთა მსგავსად, გურიის არც ერთი აღწერის დავთარი არ მოიპოვება. ნაშრომის ავტორის, ჯულიეტა რუხაძის სიტყვებით ,,გურიის მეცნიერულ შესწავლას ხანგრძლივი, მაგრამ მეტად ღარიბი ისტორია აქვს. ძველი მწერლების ცნობები გურიის შესახებ მეტად მცირეა.” ალბათ თედო სახოკიას, დიმიტრი ბაქრაძის, აპოლონ წულაძის, თ. მამალაძის შემდეგ გურიის შესახებ ასეთი მდიდარი, ერთად შეკრებილი ეთნოგრაფიული მასალა არ გამოქვეყნებულა.
ამონარიდი ნაშრომიდან: ,,ღომს ვკრეფავდით დანით, ბრინჯს კონებათ ძირიანად ვჭრიდით. თუ ყველაყა არ იყო მწიფე თავებს მოვარჩევდით დანით. ჭვავს ვჭრიდით ძირში და შევკონავდით და თავზე ტუკს დავარტყამდით და გამოცვინდებოდა კაკალი. პირველათ რომ მოვკრეფავდით შესანახავ ღომს ნალიაში გავაწყობდით... ღომის ნალიეც მქონდა და სიმინდის ნალიეც...” მთხრობელი რომანოზ იასონის ძე ჩხარტიშვილი, 96 წლის, 25 ივლისი, 1981, სოფელი ნაურმევი, ჯუმათის თემი.
ქალბატონი ჯულიეტა აღნიშნავს, რომ გურია ყოველთვის გამორჩეული იყო მრავალდარგოვანი სამეურნეო კულტურით; მაგრამ მის მიერ შესწავლილი კულტურები, როგორიცაა ღომი, ბრინჯი, ურიში, ბამბა და სხვა წლების განმავლობაში, გამქრალა. ,,ის ძველი მამაპაპური მემკვიდრეობა, რომელიც ათასწლეულ ცოდნა-გამოცდილებას ემყარება, კი არ უნდა დავკარგოთ, მათგან საუკეთესო უნდა გავიზიაროთ და გამოვიყენოთ, დავუბრუნოთ გურიას...” - წერს ქალბატონი ჯულიეტა.
ნაშრომის წინასიტყვაობაში ქალბატონი თამილა წერს ,,...თანამედროვეობაში გურული კაცის გამორჩეულ თვისებად მხოლოდ მებრძოლი სული და ხალასი იუმორი აღნიშნება, მაგრამ ნაკლებად - შრომისმოყვარეობა და უნარიანობა. თუმცა სწორედ გურულმა მეურნემ შეძლო მცირემიწიან, მასიურად დაჭაობებულ მიწაზე, უმძიმესი სამიწათმოქმედო შრომის ფონზე მემინდვრეობის მრავალმხრივი განვითარება, მევენახეობა-მეღვინეობის კულტურის შექმნა...” არ შეიძლება ამ სიტყვებს არ დაეთანხმო. ამას გარდა, სხვა ქართველებისაგან განსხვავებით ,,გურულის თანდაყოლილი თვისებააPპატივმოყვარეობა, პიროვნული ღირსების მაღალი შეგრძნება, რაც მის ქცევებსა და და გარეგნულ ჩაცმულობაშიც გამოიხატება”. ფრანგი მეცნიერი და არქეოლოგი ბარონ დე ბაი, რომელმაც XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე საქართველოში რამდენჯერმე იმოგზაურა აღნიშნავდა, რომ ,,საქართველოში.... ხასიათის მიხედვით თუ ვიმსჯელებთ, (გურულები) ისეთივე რეპუტაციით სარგებლობენ, როგორითაც გასკონელები საფრანგეთში.” (გაიხსენეთ დიუმას დ’არტანიანი - ნაღდი გურული). ,,არავისთვის გასაკვირი არ იქნება, - წერდა ცნობილი პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე და მეფუტკრე აპოლონ წულაძე, - რომ გურული გლეხი რაღაც თავისებურია, ორიგინალურია, მასში ჯანყის და პროტესტის სულია, ის მასზედ ძლიერის მუდამ წინააღმდეგია.”
ნაშრომში უამრავი საინტერესო, საყურადღებო და უცნობი მასალაა შეტანილი, მათ შორის რძის პროდუქტების დამზადება, მევენახეობა-მებაღეობა, მემინდვრეობა, ბაზრობები, რიტუალები, საცხოვრებელი და სამეურნეო ხასიათის ნაგებობანი და მრავალი სხვა.
ამონარიდი ნაშრომიდან: ,,/ქალი/ რომ მოლოგინდებოდა მაშვინ ბადეს გადუუფარებდენ ლოგინზე კაია ბადე თვალს არ შუუშობს შით. ქალს არ შეეშინება აფერი დეერთვისო. ბაღანაიზა კაია ბადე. ბაღანას აკვანში რო ჩავაწვენთ ხოჭიჭებს ჩამოუკიდებთ ავი თვალიზა, ანგაროზსაც. მერე არაა არაა საშისი მავნესი. ქალს თვალის გულობიზა რკინეულს შამუუწყობენ ბალიშის ქვეშ, ლოგინის ქვეშ, ოთახის შემოსასვლელ კარებში ნაჯახს დავდობთ, თვალი ფეხს არ შემოუყვებაო”. მთხრობელი თეკლე ივანეს ასული ნიკოლაიშვილი-ცეცხლაძისა, 69 წლის, სოფელი ბახვი, 1947.
ჯულიეტა რუხაძის ნაშრომი ძვირფასი საჩუქარია ჩვენი ქვეყნის ეთნოგრაფიით დაინტერესებული ყოველი ქართველისთვის და განსაკუთრებით გურულებისათვის. საუკეთესო შეფასება, რასაც იმსახურებს ქალბატონი ჯულიეტა და ,,ცოცხალი ისტორიები”, ეს ლიხაურელი ვალოდია თოიძის სიტყვებია, რომელიც მან ავტორთან შეხვედრისას განაცხადა: ,,ეს ხომ ხალხის კულტურაა, რასაც თქვენ სწავლობთ, მაშ გაუმარჯოს ამ კულტურას და თქვენ! 
მაშ გაუმარჯოს გურიას და მის ყოველ გულშემატკივარს!!!




 ახალი ამბები
  • "რაც ვამპირის კბილები ჰქონდათ, დააძრეს, უკვე აღარ აქვს" _ ვოლსკი ოპოზიციასადამიანები, რომლებიც თავის კოლეგას მანდილოსანს მიმართავენ, გაგანადგურებ, ყველაზე სუსტ ადგილში დაგარტყამ, ეს მაზოხიზმია თუ სადიზმია, არ მესმის, – ამ სიტყვებით მმართველი გუნდის წევრმა, გიორგი ვოლსკიმ ოპოზიციას მიმართა. “მე ვერ გავიგე ადამიანები, რომლებიც თავის კოლეგას მანდილოსანს მიმართავენ, გაგანადგურებ, ყველაზე სუსტ ადგილში დაგარტყავ, ეს მაზოხიზმია თუ სადიზმია, არ მესმის. იმიტომ, რომ ზუსტად იცის, რომ პასუხი შეუბრუნდება. სადიზმის თემაც არ მესმის, იმიტომ, რომ ის კბილები, რაც ვამპირის კბილები ჰქონდათ, დააძრეს, უკვე აღარ აქვთ და ღმერთმა ნუ ქნას, რომ ახალი ამოუვიდეს”, – განაცხადა ვოლსკიმ. პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე პლენარულ სხდომაზე რუსეთის თემასაც გამოეხმაურა. “რაც შეეხება რუსეთის თემას, იქ პარტიის ცეკას ინსტრუქტორი და აქ კარიკატურების გამოქვეყნება არ შველის იმ რეალობას, რასაც ჰქვია რუსეთის ხელშეწყობა და სერიოზულად: რუსეთის თემის ექსპლოატაცია საერთოდ მოდაშია, ადვილია სალაპარაკოდ, ცოტა ძნელია სალაპარაკოდ ვთქვათ ციფრები. არის საკითხები რაზედაც შეიძლება კამათი, შეიძლება კონსტრუქციული კამათიც, მაგრამ ეს თემა არ არის, კამათს არ ექვემდებარება. მოხდა ის, რაც მოხდა. რეალურად მოხდა ის, რომ ყველანაირი შეთავაზება, ყველანაირი სტრატეგიული გეგმა, რომელიც ჰქონდა ამერიკის შეერთებულ შტატებს და ევროკავშირს ჩვენთან ერთად შემუშავებული, დაირღვა. რეალობაა ხალხო ეს. მე განსაკუთრებით ახალგაზრდებს მივმართავ იმიტომ, რომ სწორედ თქვენი ტვინის გამორეცხვისათვის არის მიმართული ყველა განცხადება და პროპაგანდისტული ნაბიჯი იმიტომ, რომ ის ემოცია არა გაქვთ, რაც 2008-ში იყო, 11-ში იყო, ბევრმა საკითხმა ისე ჩაიარა, რომ წლებმა გარკვეული მოშუშება უზრუნველყო ადამიანის გულებში და მახსოვრობაში, მაგრამ არის ათასობით ადამიანი, ვისაც ეს კარგად ახსოვს. მე ახალ პოლიტიკურ თემაზე მაქვს ყურადღება გამახვილებული. რაც შეეხება იმ უმტკივნეულო რეზოლუციას, ჯერ ეს ერთი უმტკივნეულო რეზოლუციები რატომ შემოგაქვთ, თუ არაფერს არ ნიშნავს და ნაჭუჭია კვერცხის, მაშინ ნუ შემოგაქვთ, ეს ერთი, მაგრამ არ არის უმტკივნეულო – ეს არის გათვლილი, საკმაოდ მზაკვრული გეგმა რომ ადრე თუ ხელი შეუწყვეს სამხედრო ინტერვენციას, ეხლა ეკონომიკური ინტერვენცია გაძლიერდეს და გამაგრდეს. წინა ხაზზე გაგიყვანონ მაშინ, როდესაც ხელში იარაღი არ გიკავია და იცი ზუსტად, რომ მტერი გაცილებით უფრო ეფექტური იარაღით დაგარტყამს. ეს იყო მიზანი, მთავარი მიზანი. რაც შეეხება საკითხებს, რომელიც ეხება განათლებას, სპორტს, ამ თემებთან დაკავშირებით ვიკამათოთ კი ბატონო, სახელმწიფოს დამსახურებაა თუ არა, რომ ბიუჯეტი იზრდება, ვთქვათ სპორტში. სახელმწიფოს დამსახურება თურმე არ ყოფილა ის, რომ, არ ყოფილა კი არა, თურმე მავნებლობა ყოფილა ის, რომ დედაენა დაბრუნდა სკოლაში. ეს ხომ ფაქტია და ამ ფასეულობებით ვეჯიბრებით ერთმანეთს და საზოგადოებამ ამ ფასეულობების აწონვით უნდა მოგვიჩინოს ის ადგილი პოლიტიკურ ასპარეზზე, რაც კონკრეტულ პოლიტიკურ პარტიებს, რისი პრეტენზიაც აქვს. აქედან გამომდინარეობს მთავარი თემა – დაველოდოთ არჩევნებს და გავაკეთოთ ყველაფერი, განსაკუთრებით მთავრობის მხარეს მოვუწოდებ, რათა საკითხი არ დარჩეს კითხვის ნიშნის გარეშე, რათა საკითხი არ დარჩეს პასუხგაუცემელი, თუნდაც თითოეული ადამიანის, კონკრეტული ადამიანის გაჭირვების თემას ეხებოდეს”, – განაცხადა პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილემ, საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერმა გიორგი ვოლსკიმ პარლამენტის პლენარულ ... ...
  • ჯურუყვეთელ პედაგოგს დამსახურებული მასწავლებლის წოდება მიენიჭალანჩხუთის მუნიციპალიტეტის ჯურუყვეთის #1 საჯარო სკოლის ქართული ენისა და ლიტერატურის ღვაწლმოსილ  პედაგოგს, მიმოზა ბარამიძეს საქართველოს დამსახურებული მასწავლებლის  წოდება მიენიჭა.  მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ცენტრის სიგელი დამსახურებულ პედაგოგს საგანმანათლებლო რესურსცენტრის ხელმძღვანელმა ნინო ჩიტაძემ ახალი სასწავლო წლის პირველ დღეს ... ...
  • საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური კინოლოგიური სამსახურის განახლებას იწყებსსაქართველოში სამუშაო ვიზიტით გერმანიის ტექნიკური დახმარების ფედერალური სამსახურის (THW) შემფასებელი მისია იმყოფება. საერთაშორისო შემფასებლები საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის  კინოლოგიის სამსახურის მომზადების დონეს შეამოწმებენ და ქართულ მხარეს მაშველი ძაღლების სამსახურის განვითარების გეგმის შემუშავებაში  დაეხმარებიან _ აღნიშნულია განცხადებაში, რომელსაც შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრესსამახური ავრცელებს. უწყების ცნობით, THW-ის  წარმომადგენლები განსაკუთრებულ საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირების მთავარი სამმართველოს სწრაფი რეაგირების ბაზაზე იმყოფებოდნენ, სადაც ნანგრევებში მოყოლილი ადამიანების ძიება-გადარჩენის კინოლოგიური ოპერაციების იმიტაცია მოეწყო. გერმანიის ტექნიკური დახმარების ფედერალური სამსახური INSARAG -ის კვალიფიკაციის მიღების პროცესში ქართული მხარის მენტორი ქვეყანაა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურს რამდენიმე მიმართულებით ეხმარება. საძიებო-სამაშველო ოპერაციებისთვის გაწვრთნილი ძაღლები მნიშვნელოვნად შეუწყობენ ხელს სამსახურის ეფექტურობას  საძიებო სამუშაოების  დროს. შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური ძაღლების გადამზადებას განსაკუთრებულ ყურადღებას დაუთმობს. უახლოეს მომავალში დაგეგმილია კინოლოგიური სამსახურის გაძლიერება ახალი ცხოველებით. მოეწყობა და განახლდება ვოლიერები, გაუმჯობესდება მათი საცხოვრებელი და საწვრთნელი პირობები. გერმანულ მხარესთან კინოლოგიური სამსახურის  განვითარების კუთხით თანამშრომლობა მომავალშიც ... ...
  • ოზურგეთში საპენსიო ჯილდოზე 174 პედაგოგი გავიდა“174 პედაგოგი გავიდა საპენსიო ჯილდოზე და 105 ახალი პედაგოგი მივიღეთ საჯარო სკოლაში“, _ ამის შესახებ ინფორმაცია “გურია ნიუსს“ ოზურგეთის საგანმანათლებლო რესურსცენტრის უფროსმა ლელა იმედაშვილმა მიაწოდა. 2019 წლის მაისში ცნობილი გახდა, რომ განათლების მინისტრის მიხეილ ბატიაშვილის გადაწყვეტილებით, განათლების რეფორმის შემდეგ ეტაპზე, საპენსიო ასაკის ღვაწლმოსილ პედაგოგებს, რომელთაც არ ექნებათ მინიმალური კომპეტენციის დადასტურებისა და სტატუსის ამაღლების სურვილი, ეძლევათ პრივილეგია, ნებაყოფლობითი არჩევანის საფუძველზე, 2019 წელს სახელმწიფოსგან ერთჯერადი ფულადი ჯილდო - ორი წლის ჯამური ხელფასი მიიღონ. ამის შესახებ მინისტრმა ბრიფინგზე განაცხადა.  ამასთან, მთელი სიცოცხლის განმავლობაში შეუნარჩუნდებათ ჯანმრთელობის დაზღვევის პაკეტი  (საჯარო სკოლების მასწავლებელთა ჯანმრთელობის სადაზღვევო ვაუჩერის პირობების ... ...
  • რამდენი პირველი კლასელია ოზურგეთშიოზურგეთის მუნიციპალიტეტის 42 საჯარო სკოლაში ახალი სასწავლო წლის დაწყება საზეიმო ღონისძიებით აღინიშნა. ოზურგეთის საგანმანათლებლო რესურსცენტრის უფროსის, ლელა იმედაშვილის მიერ მოწოდებული ინფორმაციით, ოზურგეთში წელს 683 პირველ კლასელმა დაიწყო სწავლა. “გურია ნიუსი“, ასევე, დაინტერესდა, პირველ კლასში დაფიქსირდა თუ არა ერთი ან ორი მოსწავლე. ლელა იმედაშვილის თქმით, ასეთი შემთხვევა მხოლოდ გომის საჯარო სკოლაში დაფიქსირდა, სადაც ორი ... ...

არქივი

ზაფრანი

საკვები, რომელიც ხანგრძლივი სიცოცხლის საწინდარია

ადამიანის ჯანმრთელობა პირდაპირ კავშირშია კვებასთან....

მუდმივად დაამატეთ სოდა თქვენს ყავას

სოდას უამრავი სასარგებლო თვისება გააჩნია....

სიმართლე სანთლების შესახებ

ზოგიერთი სურნელოვანი სანთელი ორგანიზმისთვის მავნებელი...

სანამდე მივყავართ უძილობას

გარკვეული მიზეზების გამო, ხშირად გიწევთ...

როგორ უნდა მოხიბლოთ ქალი

ვერძი – ქალი ვერძების დიდ...

ქალები, რომელთა შეყვარებასაც მწარედ ინანებთ

ვერძი - მამაკაცური პლანეტა მარსი,...
კარმიდამო ჩემი

როგორ გახდა იდეალური დედა იდეალური მეწარმე

ქალი, რომლის ცხოვრება საგანგებოდ შექმნილი...

საზამთრო გურიის პირობებში

ზოგადად, დასავლეთ საქართველოში საზამთროს მოყვანა...

შევარჩიოთ ტყემლის ჯიშები და მეტი ყურადღება დავუთმოთ მის გაშენებას

ტყემლის კულტურა საქართველოში უძველესი დროიდან...

სახის მოვლის ნატურალური საშუალებები

მუდამ სილამაზესა და სიკოხტავეზე მოფიქრალ...

როგორ ვუმკურნალოთ კბილებს

ხილისა და ბოსტნეულის წვენების სასიკეთო...

ჭარბი ტენიანობის მიზეზებზე მუდმივად უნდა ვისაუბროთ

თხილის კულტურის სიდამპლის და სოკოვანი...

როგორ მოვიქცეთ ჭექა-ქუხილის დროს?

წელიწადის დროებსა და თვეებს შორის,...

სეზონის შესაფერი სამუშაოებისთვის მზადყოფნა აუცილებელია

ზოგს თოხნა და სარეველებისგან ბოსტნის...

უკრაინული გოგრა _ საუკეთესო თვისებების მქონე საკვები აგრარული კულტურა

წარმატებულმა მეურნემ ნოდარ დიასამიძემ, რომელიც...