უნივერსიტეტიდან ფრონტის ხაზზე _ 96 წლის პედაგოგის ცხოვრების დეტალები

ისტორია

უნივერსიტეტიდან ფრონტის ხაზზე _ 96 წლის პედაგოგის ცხოვრების დეტალები

2018 ოქტ 31 09:10:32

ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ საჭამიასერში მცხოვრები ასინეთ ჩხიკვაძე-ზარბაზოია 50 წლის განმავლობაში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. როგორც მისი მონათხრობიდან ჩანს, საკმაოდ მკაცრი, თუმცა, სამართლიანი მასწავლებელი გახლდათ.  ქალბატონი ასინეთი 96 წლისაა. იგი "გურია ნიუსთან" თავისი ცხოვრების შესახებ საუბრობს და დეტალურად იხსენებს ყველაზე მასშტაბურ და სისხლისმღვრელ ომს კაცობრიობის ისტორიაში, რომლის უშუალო მონაწილე თავად იყო. როგორც ჩვენი რესპონდენტი გვიყვება, უნივერსიტეტის აუდიტორიიდან პირდაპირ ფრონტის ხაზზე მოხვდა.


 _ 1940 წელს დავამთავრე ჩოხატაურის საშუალო სკოლა, იმავე წელს მოვეწყვე ბათუმის ინსტიტუტში ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. კონკურსი იყო  და 7 საგანი უნდა ჩაგვებარებინა. 34 ქულა დავაგროვე, რუსულში მივიღე  მხოლოდ 4 ქულა. მათემატიკის წერისას გამომცდელი მედგა თავზე. მე სოფლიდან ჩასული  გოგო ვიყავი, ჩოხატაურს იქით ნამყოფი არ ვყოფილვარ. უცებ ჩემს ფანქარს წვერი წატყდა და გამომცდელმა თავისი ფანქარი მომცა. ავწიე თავი და ბატონო, თქვენს ფანქარს კაი ფეხი თუ აქვს-მეთქი, _ ვუთხარი, გოგონა ფეხი კი არა, თავი უნდა ახლა მაგას, თავიო, _ მითხრა მან.

 ჩავირიცხე, ხუთოსანი არ ვყოფილვარ, მაგრამ კარგი სტუდენტი ვიყავი. 1941 წელში ომი როცა გამოცხადდა, ბათუმის პირველობის შეჯიბრი იყო. ინსტიტუტიდან პირველობა ავიღე 500-მეტრიან გადარბენაში, ხოდა იქ მოვისმინეთ ომის დაწყების ამბავიც. ჩვენგან თითქმის ყველა ბიჭი  ომში გაიწვიეს და დავრჩით უმეტესად გოგონები.

1942 წლის 1 აპრილს ლექციებიდან წაგვიყვანეს, გაგვატარეს კომისია, მამაჩემი ფრონტზე იყო, ძმები პატარები მყავდა, უფროსი შვილი მე იყავი. მამაჩემი იწერებოდა, ბედნიერი კაცი ვარ, რომ ბიჭებს ფრონტი არ მოუწევთო, რას იფიქრებდა, თუ მე მელოდა ეს ყველაფერი. გამომიძახეს და 5 აპრილს მზად უნდა ვყოფილიყავი გასაწვევად. დედაჩემი იყო ჩამოსული ჩემთან, მე კომისიასთან შეხვედრაზე ვიყავი, საბუთების მოცემასაც დააგვიანდა და 12 საათსაც გადაცდა ამასობაში. ქალიშვილი ასეთ დროს ქალაქში გარეთ არ მოეწონა დედაჩემს, სახლში როცა მივედი ვუთხარი, რომ მეორე დღეს ფრონტზე მივდიოდი. მოიკლა თავი, მაგრამ რაღას იზამდა...

5 აპრილს გაგვიწვიეს, მახინჯაურში იდგა ჩვენი ნაწილი ბანაკად. ჩემი მოვალეობა გახლდათ თვითმფრინავების გამოცნობა, ამიტომ გერმანული თვითმფრინავების აღწერილობა შევისწავლეთ ძალიან კარგად _ არცერთი თვითმფრინავი არ შემოგვპარვია. ადრე გავიგებდით და ვიძახებდით, ტელეფონი დაკავებული გვქონდა სულ. ამის შემდეგ გამაგზავნეს ბაღდათში. სახლში დაუბარებიათ ჩემებთან ჩემი ადგილსამყოფელის შესახებ და უთქვამთ, თუ გინდათ, ნახეთ, ჩადითო. წამოსულა დედა და მამა. მე იმავე დღეს ლენტეხში გამაგზავნეს. მშობლები რომ მივიდნენ, იქ მეძებეს აღწერილობით და შერჩათ ხელში სხვა გოგონა _ ზინა ჯიბუტი. მე ლენტეხში ვიყავი უკვე. საქართველოში ვიყავით 1944 წლის მაისამდე. მერე შეგვკრიბეს პოსტებიდან და წავედით ფრონტზე.

ქალბატონი ასინეთი ემოციურად იხსენებს ფრონტის ხაზზე ძმასავით შეზრდილ ბიძაშვილთან შეხვედრას.

_ შინელი დახვეული კისერზე გვქონდა გადადებული, ტელეფონი საველე აპარატების ყუთებივით იყო, ტანსაცმელი ზურგზე მოკიდებული, მხარზე კალაშნიკოვის ტიპის შაშხანები და ამ ყველაფერს თან ერთვოდა 45 გრადუსი სიცხე. ოდესის ოლქი დანგრეული იყო, განსაკუთრებით ებრაელების დასახლება. ღამეს მინდორში ვათევდით და საღამოობით ქართულად ვლაპარაკობდით გოგონები. ბიძაშვილი მყავდა, ერთად ვიყავით გაზრდილი.  ტყუილები უყვარდა და "ტარაბუხას" ვეძახდი. ერთ საღამოს ასე ვსაუბრობთ, ამ დროს ჰოსპიტალიდან ვიღაცამ დაგვიძახა _ "გოგოებო, ქართველები ხართ"? _ ვიცანი ხმაზე... შენ ტარაბუხა რა გინდა აქ-მეთქი, თურმე, დაჭრილი ყოფილა. ჩვენი შეხვედრა ძალიან ემოციური იყო, სანამ 50 მანეთი არ მომცა, არ მოისვენა. ცოტა ხანში სახლში გამოაგზავნეს.

ოდესის იმ ოლქში, სადაც ჩვენ ვიყავით, წყალი არ იყო, ჭაში გერმანელებს ძაღლები ჰყავდათ ჩაყრილი. მივდიოდით, არ ვჩერდებოდით, ღამე მინდორში გვეძინა. მდინარე სირეტი ჩამოდის ბესარაბიაში.  მივადექით ღამე ამ მდინარეს. წყალი რომ დავინახეთ, რა იყო არ დავკვირვებივართ, ისე დავიწყეთ დალევა. არ ჰქონდა სასიამოვნო გემო, მაგრამ მაინც წყალი იყო და ვსვამდით. რომ გათენდა დავინახეთ, სულ მკვდრებით იყო მდინარე სავსე, იერიშით აეღოთ ქალაქი. ეს რომ მოხდა, 19 წლის ვიყავი, ახლა 96 წლის ვარ და ამ ამბის მერე წყალს ძალიან იშვიათად თუ დავლევ, ისე იმოქმედა ჩემზე.

ომის დასრულების შემდეგ, როგორც ჩვენი რესპონდენტი გვიყვება, ემზადებოდა დაბრუნებოდა ცხოვრების ჩვეულ რიტმს.

_ ომი დამთავრდა 1945 წლის მაისში. სექტემბერში დემობილიზაცია გაგვიკეთეს ქალაქ პლოესტში (ნავთობის ქალაქი), როსტოვამდე გამოვედით. მოგვცეს ტალონები სურსათისთვის, გზაში გვითხრეს, რომ ჯერ კიდევ არსებობდნენ ადამიანები, რომლებსაც ჩვენი, წითელარმიელების მოწამლვა სურდათ. დაგვირიგეს პური და ნიორი, თან გაგვაფრთხილეს, რომ არსად ჩამოვსულიყავით. როსტოვში ჩავედით და წავედით ბაქოსკენ. ბაქოში 2 ვედრო მარილი ავიღე 1 კუპონის ფასად, ახალი ფეხსაცმელი, კაბები, საჩუქრები მოგვცეს და ისე გამოგვისტუმრეს ჯარიდან თბილისში ჩამოვედით ნავთლუღში, დამხვედრმა ბიჭებმა აგვიგდეს სასაცილოდ ამისთვის იბრძოლეთ ფრონტზე, რომ ეს წამოგეღოთო?

ომიდან რომ ვბრუნდებოდით მეუბნებოდნენ, შენ რა უნდა გააკეთო ახლაო. ვფიქრობდი, როგორ ჩამოვრჩე ახლა ვინმეს-მეთქი. თავიდან ჩავაბარე  ბათუმის ინსტიტუტში, 1953  წელში დავამთავრე, ამ დროს უკვე 3 შვილი მყავდა. 5-დიპლომიანს მეძახდნენ ხუმრობით. მათემატიკური დავამთავრე და დიპლომი მომცეს ფიზიკოსის. იმ ამხანაგებს, რომლებიც ჩემს გეგმებს აბუჩად იგდებდნენ, უმაღლესი არცერთს დაუმთავრებია. მე ინტერესი მქონდა ყველაფრის. გრიშა კალანდაძე იყო განათლების განყოფილების გამგე, რომელსაც ვთხოვე, მოზრდილთა სკოლაში ჩემთვის საათები მოეცა. 5 სკოლაში მათემატიკის საათები მომცეს და საჭამიასერში გამომიშვეს. ამ სოფელზე კარგი წარმოდგენა მქონდა. წამოვედი, დედაჩემი გამომყვა, სამხედრო ფორმაში ვიყავი გამოწყობილი. მამია გოგიტაძე იყო სკოლის დირექტორი, მე ასაკთან შედარებით უფრო ახალგაზრდულად გამოვიყურებოდი და მოსწავლედ ჩამთვალეს. ამ დროს ვუთხარი თქვენთან მასწავლებლად დამნიშნეს-მეთქი. მე-6 კლასში გამიშვეს გაკვეთილზე. დიდი ხანი წიგნიც არ მქონდა ხელში ანაღები და ცოტა შევშინდი. სასწავლო ნაწილმა ბავშვებს წარუდგინა ჩემი თავი. ძალიან ვნერვიულობდი. არ ვიცოდი, რა გამეკეთებინა. სია ამოვიკითხე, ბავშვებს ვუთხარი, 1 კვირაც არაა, რაც ფრონტიდან დავბრუნდი და ამჯერად გაკვეთილს არ ავხსნი, ისე ვისაუბროთ-მეთქი. ამ დროს ბავშვებმა დაიწყეს ყვირილი _ მასწავლებელო მამაჩემი თუ ნახე, ჩემი ძმა თუ ნახე... ვისაუბრე ბავშვებთან.  მას შემდეგ 50 წელი ვიყავი მასწავლებელი.

ქალბატონი ასინეთის ყოველდღიურობა წიგნების კითხვითა და შვილთაშვილების აღზრდით შემოიფარგლება. ის აქტიურად განაგრძობს სხვადასხვა ლიტერატურის გაცნობას, ზოგჯერ ხელმეორედაც კითხულობს უკვე წაკითხულ წიგნებს. ქალბატონ ასინეთს 4 შვილი, 8 შვილიშვილი და 13 შვილთაშვილი ჰყავს, რომლებითაც ძალიან ბედნიერია და ამაყობს.

_ კითხვა მიყვარს. ზოგადი უნარების ამოცანების ამოხსნა მიყვარს ძალიან, რომ ამოვხსნი, პასუხს ვნახავ და ჩემსას რომ დაემთხვევა, ძალიან მიხარია. არცერთი არ დამრჩენია თითქმის, ყველა ამოვხსენი. ვკითხულობ, ზოგჯერ განმეორებითაც, ახალგაზრდობაში წაკითხულს. "რობინზონ კრუზო" მიყვარს და მერამდენედ წავიკითხე უკვე. ახლა ვკითხულობ ოსტროვსკის ნაწარმოებს _ "როგორ იწრთვებოდა ფოლადი". თუ არ ვიკითხე, მთელი დღე ვზივარ, რა უნდა გავაკეთო. გონებრივი სამუშაოს მეტი არაფრის კეთება შემიძლია, თუმცა, ჯანმრთელობით ძალიან კარგად ვარ, მხოლოდ ფეხები მაწუხებს და სმენის პრობლემა მაქვს.

სახლშიც მყავს შვილთაშვილები, მე-5 და მე-6 კლასის მოსწავლეები არიან. მეზობლის ბავშვებსაც ვამეცადინებ. ტყუილად ყოფნას ნამდვილად სჯობია.

ჩვენი რესპონდენტი ამაყობს მის მიერ აღზრდილი მოსწავლეებით.

_ ჩემი მოსწავლეები იყვნენ ანტონ ხუნდაძე, ალეკო კვინტრაძე, მათი კლასის ხელმძღვანელი ვიყავი 6 წელი. მე-4 კლასიდან საშუალო დავამთავრებინე. საქართველოში თუკი რამე შესანიშნავი ადგილი იყო, ყველგან ვართ ნამყოფი. თავიდან ბოლომდე სიით მახსოვს ყველა, ვისაც კი ვასწავლიდი. ამჟამად რაიონში ესენი არიან, პროფესორიც გახდა ჩემი ერთ-ერთი მოსწავლე.

ჩემი შვილის მასწავლებელიც ვიყავი. თემას რომ ვაწერინებდი, არაფრით არ ვამეცადინებდი. ბავშვები "შავ დღეს ათენებდნენ", რა დედაა, შენ რომ თემას არ გაძლევსო. არასოდეს ვეტყოდი. სულ ვუმეორებდი _ მე ვარ შენი დედა, მაგრამ იმათ დედა მასწავლებლები ხომ არ ჰყავთ და ამიტომ ყველამ ერთნაირად უნდა იმუშაოთ, სამართლიანად.

90 წელში პენსიაში გავედი და იცით რატომ? ქუთაისიდან მოვიდა ვიღაც ახალგაზრდა ბიჭი. მოგვდგა და კომუნისტების პერიოდის ადამიანები ძალიან ცუდად მოგვიხსენია სულ დავკარგე წარმოდგენა. იმის შემდეგ არ მიმუშავია. ამავდროულად შვილმა მთხოვა დახმარება. მე სამსახურის გამო არ შემეძლო, მაგრამ დავფიქრდი და გავიაზრე _ რა დედა ვიქნებოდი, როცა შვილს უჭირს და მე ვერ დავეხმარებოდი, წამოვიყვანე შვილიშვილი აღსაზრდელად ჩემთან 3 თვით. ჩემმა ქმარმაც სამუშაოს თავი დაანება. ცოტა რომ წამოიზარდა, შევისვამდი კისერში და წავიყვანდი სკოლაში. 3 კილომეტრია სკოლა აქედან. ასე გავზარდე, ახლა თვითონ მივლის, თან მყვება.

ქალბატონი ასინეთი მიიჩნევს, რომ ცხოვრება შინაარსიანად გაატარა და კითხვაზე _ რაიმეს შეცვლა რომ შეეძლოს, რას შეცვლიდა, გვპასუხობს, რომ არაფერს შეცვლიდა და სიამაყით ამბობს, რომ ვალმოხდილია, როგორც ქვეყნის, ასევე, საზოგადოებისა და ოჯახის წინაშე.

_ ცხოვრება ძალიან შინაარსიანად გავატარე, შრომაში საზოგადოებრივ დავალებას ვასრულებდი ყოველთვის. 1956 წლიდან 1987 წლამდე პარტორგანიზაციის მდივანი ვიყავი. 1946 წელში გავთხოვდი, 1947 წლიდან ოჯახში ვიყავი და სხვადასხვა საქმიანობას ვეწეოდით. მაგალითად, აბრეშუმის პარკის მოვლა მიყვარდა, იმიტომ, რომ ვაბარებდით, იმ თანხით კი ტანსაცმელს და სხვა ნივთებს ვყიდულობდით. მეუღლე მყავდა ძალიან კარგი ადამიანი. 60 წელი ვიცხოვრეთ ერთად და ერთი ცუდი ნათქვამი არ მახსოვს ერთმანეთისადმი. ყველა საქმეს ერთად ვაკეთებდით. 1952 წელში მეზობელისგან ვიყიდეთ სახლი, კედელი იყო მხოლოდ. ძმები ჯარში ყავდა, დედა და მამა მოხუცებულები, ვინ უნდა ამოდგომოდა მხარში თუ არა მე. მივდიოდით ტყეში, მოვხერხავდით, წამოვიღებდით მასალას სახლში. ერთად ვაშენეთ ყველაფერი.

ასე გავატარე ჩემი ცხოვრება, რომელიც უშინაარსო ნამდვილად არ ყოფილა.




 ახალი ამბები
  • ინგა გრიგოლია TV პირველის დირექტორი გახდატელეკომპანია პირველის მფლობელის, ვატო წერეთელის განცხადებით, დღეიდან ტელევიზიას ჟურნალისტი ინგა გრიგოლია უხელმძღვანელებს. მანამდე ამ თანამდებობას პაატა კაკაურიძე იკავებდა. დღეიდან ტელეკომპანია ,,პირველს,, ინგა გრიგოლია უხელმძღვანელებს. გადავდივართ განვითარების ახალ ეტაპზე , რომელსაც სათავეში ახალი დირექტორი ჩაუდგება, დიდი გეგმებით და მთელი გუნდის ერთიანი ძალისხმევით .ინგა ,,პირველზე,, იმ დროს მოვიდა, როცა აქ პირველი აგური იდებოდა და ჩვენი ტელევიზიის ყველა თანამშრომელთან ერთად,, მთელი ენერგია ჩადო ჩვენი ტელევიზიის განვითარებაში. უკვე დღეიდან ,,რეაქციასთან " ერთად ის მთელი არხის ახალ ეტაპზე გადასვლის პროცესს ჩაუდგება სათავეში. მჯერა, ეს ახალი ეტაპი კიდევ უფრო წარმატებული გამოგვივა. ინგა გრიგოლია, წარმატებებს გისურვებ! _ წერს ვატო წერეთელი ფეისბუქის საკუთარ ... ...
  • ვეტერანებისათვის ფილმი "შინდისის" ჩვენება გაიმართა (R)ვეტერანის დღისადმი მიძღვნილი კვირეულის ფარგლებში, მიმდინარე წლის 14 ოქტომბერს, ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურის ორგანიზებით და "ახალგაზრდული მედია-კავშირის" (თავმჯდომარე, ხატია გავაშელი) მხარდაჭერით, კინოთეატრ "ამირანში" ომისა და თავდაცვის ძალების ვეტერანებისათვის, მხატვრული ფილმის, "შინდისის" დახურული ჩვენება გაიმართა. ფილმის ჩვენებას ესწრებოდნენ, შინდისის ბრძოლის გადარჩენილი გმირები: გიგა მურვანიძე, ტრისტან ჩიტიძე, მირზა მალაზონია, თენგიზ ცანავა, ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურის დირექტორი, ვლადიმერ იმნაძე, დირექტორის მოადგილე, ჯანდრი უბირია, საქართველოს პარლამენტის თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე კობა კობალაძე, ვეტერანთა არასამთავრობო ორგანიზაციების კოალიციის წარმომადგენლები, ვეტერანები და მათი ოჯახის წევრები. "ვერ აღვწერ ისეთი ემოციური იყო, პირველ რიგში, იდეის ავტორს მინდა მადლობა გადავუხადო და ყველას, ვინც ფილმზე მუშაობდა და მონაწილეობა მიიღო. მძიმე სანახავი იყო, რა თქმა უნდა, ყველაფერი ეს გამოვლილი მაქვს... "- განაცხადა ტრისტან ჩიტიძემ. "მეორედ ვნახე ფილმი, ორივეჯერ ძალიან ემოციური იყო ჩემთვის და ძალიან მძიმე, რადგან ძალიან ახლოს არის რეალობასთან. მინდა ყველას, ვინც მონაწილეობა მიიღო ფილმის გადაღებაში მადლობა ვუთხრა." - განაცხადა გიგა მურვანიძემ. "შინდისის გმირები არიან ერთ-ერთი მაგალითი ქართული გმირობის, რომელიც საუკუნეების მანძილზე ხდებოდა. ესენი არიან ის ადამიანები, რომლებმაც ყველაფერი გააკეთეს იმისათვის რომ სამშობლო და ოჯახები დაეცვათ. ჩვენ ქედს ვიხრით მათ წინაშე", - განაცხადა ჯანდრი უბირიამ. " დიდება გმირებს! ეს ქვეყანა, ეს სახელმწიფო არის თითოეული ჩვენგანის. დიდი მადლობა მინდა ვუთხრა მთელს შემოქმედებით ჯგუფს, ყველა იმ ადამიანის, ვინც მონაწილეობა მიიღო ფილმში. კიდევ ერთხელ მინდა მივუსამძიმრო დაღუპული გმირების ოჯახებს და მთლიანად ქვეყანას."- განაცხადა კობა კობალაძემ. მხატვრული ფილმი „შინდისი" 2008 წლის 11 აგვისტოს, სოფელ შინდისთან დაღუპული 17 სამხედრო მოსამსახურის ისტორიას ასახავს და მასზე მუშაობა 2 წელი გრძელდებოდა. სრულმეტრაჟიანი ფილმის იდეისა და პროექტის ავტორი ედმონდ მინაშვილია, პროდიუსერი ედმონდ მინაშვილი, ვლადიმერ კაჭარავა, მინდია ესაძე, სცენარის ავტორი ირაკლი სოლომონაშვილი. მთავარ როლებს გოგა პიპინაშვილი, დავით ბახტაძე, თამარ აფშილავა და მარიამ ჯიბლაძე ასრულებენ. ფილმზე გერმანიიდან სპეციალური მოწვევით რეჟისორმა დიტო ცინცაძემ იმუშავა. ფილმი ''შინდისი'' 2020 წელს, ამერიკის კინოაკადემიის მთავარ ჯილდოზე, „ოსკარზეა" წარდგენილი და საერთაშორისო სრულმეტრაჟიანი ფილმის ნომინაციაში მოსახვედრად იბრძოლებს. ... ...
  • როგორ უნდა გადავაჩვიოთ ბავშვები საბავშვო ბაღში ტირილსსაბავშვო ბაღში წასვლა ერთ-ერთი გარდამტეხი ეტაპია ბავშვის ცხოვრებაში და ეს პერიოდი დიდ ემოციებს იწვევს ბავშვებსა და მშობლებში. ბაღში ახალმისულ ბავშვებს უჭირთ მშობლებთან დროებით გამომშვიდობება და ტირილით ითხოვენ სახლში წასვლას ან მშობლების დარჩენას. რატომ ეჩვევიან ბავშვები ძნელად  საბავშვო ბაღს, რა არის საჭირო, რომ ბავშვი ტირილს გადაეჩვიოს და ბაღში ყოფნას მიეჩვიოს, მშობლების ნაწილს ეს მცდელობა ყოველდღე ახალი საჩუქარი (სათამაშო, ტკბილეული) უჯდება, გამართლებულია თუ არა მათი მხრიდან ასე მოქცევა_ ამ საკითხებზე „გურია ნიუსი“ ბავშვთა ფსიქოლოგს მარიტა მერკვილაძეს ესაუბრა. მერკვილაძის თქმით, ბავშვებისთვის რთული გასაგებია გარემოს და მხარდამჭერი ადამიანების ცვლილება. ბაღში მშობლის გარეშე დარჩენის დროს კი უჩნდება შიში, რომ, შესაძლოა, არ მოაკითხონ. იმისთვის, რომ ბავშვი საბავშვო ბაღს მიეჩვიოს დრო არის საჭირო, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილი კი მშობელსა და აღმზრდელს შორის კარგი კომუნიკაციაა. „საბავშვო ბაღში შეყვანის ასაკი პერიოდია, როდესაც ბავშვი ან კიდევ მიჯაჭვულია მშობელს ან ახალი „ნასწავლი“ აქვს დამოუკიდებლობა. ამიტომ, ძირითადად, გარემოს და მხარდამჭერი ადამიანების ცვლილება ბავშვისთვის რთული გასაგები და მიუღებელია. მას აქვს თავისი სამყარო, ადამიანები, რომლებსაც ენდობა და სულაც არ მოსწონს, როდესაც ამის ჩანაცვლებას სთავაზობენ, თუნდაც, დროებით. გარდა ამისა, ბავშვი ვერ ხვდება მიზეზს, თუ რა საჭიროა იყოს ამ გარემოში და უჩნდება შიში მოვლენ თუ არა მის წასაყვანად. იმისათვის, რომ ბავშვმა დაინახოს, რომ აღმზრდელები ზრუნავენ მასზე, ეხმარებიან მოთხოვნილებების დაკმაყოფილებაში, დროის გასვლაა საჭირო. ასევე, მნიშვნელოვანია დრო დასარწმუნებლად, რომ მის წასაყვანად ყოველთვის მოდიან. გარდა ამ ორი კომპონენტისა, მნიშვნელოვანია აღმზრდელებისა და მშობლებს შორის შედგეს სწორი და ეფექტური კომუნიკაცია. ამასთან ისინი ერთმანეთის მხარდამჭერები უნდა იყვნენ. მაგალითად, მშობელი მუდმივად უნდა აქებდეს და თბილად იხსენიებდეს მასწავლებელს. აღნიშნავდეს, როგორ უყვარს მას ბავშვი და თავის მხრივ მასწავლებელი გამუდმებით არწმუნებდეს ბავშვს, რომ მისი მშობელი აუცილებლად მივა მის წასაყვანად. ეს ურთიერთ თანამშრომლობა ყოველთვის გამოიღებს შედეგს. ამასთან,  ბავშვი ურთიერთობის დროსაც კარგად ამჩნევს მშობლის განწყობას მასწავლებლის მიმართ და პირიქით“, _ ამბობს მერკვილაძე. ბავშვთა ფსიქოლოგი აღნიშნავს, რომ ბაღში მიყვანამდე მნიშვნელოვანია ბავშვს დადებითი განწყობა ჩამოუყალიბდეს და მისი ბაღში მისვლა საზეიმო ფაქტად აღინიშნებოდეს, ბაღში მისვლისას კი სასურველია, მშობელმა ჯგუფში რამდენიმე დღე გაატაროს. „მნიშვნელოვანია ბაღში მისვლა რაღაც საზეიმო ფაქტად აღინიშნებოდეს და ბაღის მიმართაც დადებითი განწყობა ჩამოვუყალიბოთ ბავშვს. იუმორით ნათქვამი ფრაზებიც კი (მაგალითად, ჯერ არ იცის, რა ელოდება და სად ამოყოფს თავს ან შენ არ იცი, რას გიპირებენ) აღიბეჭდება ბავშვში განწყობის სახით და შესაძლოა, დადებითი განწყობა უარყოფითით შეიცვალოს. იმისათვის, რომ ბავშვს მასწავლებლის მიმართ ნდობა გაუჩნდეს და მშობლის არყოფნაზე არ დარდობდეს, სასურველია, თავდაპირველი დღეები ან ერთი კვირა მშობელიც ბავშვთან ერთად იმყოფებოდეს ჯგუფში. მშობლისთვის ეს საშუალებაა, ბავშვს დაანახოს, რომ კეთილგანწყობილია მისი მასწავლებლის მიმართ“,_ ამბობს ფსიქოლოგი. რაც შეეხება ბავშვის წახალისების მეთოდს, მერკვილაძე აღნიშნავს, რომ ეს მეთოდი მაშინ არის გამართლებული, თუ დადებითი ქცევისთვის ჯილდო შესაფერისია. „წახალისების  მეთოდი გამართლებულია იმ შემთხვევაში, თუ ჯილდო შესაფერისია დადებითი ქცევის. ამასთან ბავშვს იმაზე მეტი არ უნდა მოვთხოვოთ პირველ ჯერზე, ვიდრე შეუძლია. მაგალითად, თუ ბავშვი მთელი დღე ტირის, რომ ვუთხრათ საერთოდ არ იტირო და დღის ბოლოს შოკოლადს მოგცემო, აქ შეცდომას დავუშვებთ ორმაგად. ჯერ ერთი, ისეთ რამეს ვითხოვთ, რაც არ შეუძლია და მეორე, მთელი დღე არ ტირილის სანაცვლოდ ერთი შოკოლადი ცოტაა. ასევე, უნდა აღინიშნოს, რომ ჯილდოს დიდ დროზე გაწელვა რეკომენდირებული არ არის, რადგან ბავშვს მოთმინების უნარი არ აქვს ჩამოყალიბებული. ასევე, მნიშვნელოვანია თანმიმდევრული ქცევა. მშობლებმა თავისი ემოციების კონტროლი უნდა შეძლონ. რთულია, როცა გესმის, როგორ ტირის ბავშვი და არ შეხვიდე და არ გამოიყვანო, მაგრამ, როდესაც ბავშვი დაინახავს, რომ მისმა ტირილმა შედეგი გამოიღო, ამით მანიპულირებას დაიწყებს და არასოდეს შეწყვეტს ტირილს“, _ამბობს მერკვილაძე. ბავშვთა ფსიქოლოგის თქმით, ბავშვმა უნდა დაინახოს, რომ მშობელი მტკიცეა და ბაღიდან მის წამოსაყვანად ერთსა და იმავე დროს მიდის, რადგან ერთსა და იმავე საათზე გამოყვანა ბავშვს დაცულობის და იმედის გრძნობას უჩენს. გარდა ამისა, ის თვითონ იწყებს მშობლის მისვლის დროის გაკონტროლებას. მარიტა მერკვილაძე „გურია ნიუსთან“ საუბარში, ასევე, აღნიშნავს, რომ ბაღში ბავშვის მიყვანიდან გარკვეული დროის გასვლის შემდეგ  მშობელი უნდა დაინტერესდეს და შვილს ჰკითხოს, თუ ვისთან ერთად თამაშობს. „მნიშვნელოვანია გარკვეული პერიოდის მერე ბავშვს ჰკითხოთ, ვისთან ერთად თამაშობს და კიდევ ვისთან? კიდევ? ამით ჩვენ მივანიშნებთ მას, რომ ძალიან გვიხარია, როდესაც ის ვინმესთან თამაშობს და მოგვწონს ეს ფაქტი. ამასთან გააჩნია რამდენად გახსნილი და მოლაპარაკეა ბავშვი. შეგიძლიათ, გამოიყენოთ ეს მომენტი და შეაქოთ ესა თუ ის ბავშვი, მისი ჯგუფელი. ამით უკვე ის თანატოლებთან ურთიერთობას და მათ მიმართ კეთილგანწყობის ჩამოყალიბებას შეუწყობთ ხელს“, _ ამბობს ... ...
  • რას ემყარება ოზურგეთელ პარტიულ ლიდერთა და ახალი მოძრაობის დაფუძნების მსურველთა განცხადებები2020 წელს საქართველოში საპარლამენტო არჩევნები უნდა ჩატარდეს. ოზურგეთში მოქმედი სხვადასხვა ოპოზიციური პარტიის ლიდერები, როგორც თავად აღნიშნავენ, განსაკუთრებით ემზადებიან ამ არჩევნებისთვის. შეინიშნება სხვადასხვა აქტივობები. ხელისუფლების საქმიანობის მუდმივი კრიტიკის მიუხედავად, ხშირად ისმის პოზიტიური შეფასებები პროპორციულ საარჩევნო სისტემაზე გადასვლის გამო, თუმცა, ამას, ძირითადად, საკუთარ აქტივობას და "გავრილოვის ღამედ" წოდებული, 20 ივნისის აქციის ძალის გამოყენებით დაშლის შემდეგ განვითარებულ მოვლენებს უკავშირებენ. ოპოზიციური პარტიების გარდა, აქტივობა იგრძნობა ისეთი ადამიანების მხრიდანაც, რომლებიც ახლა აპირებენ ახალი მოძრაობის ჩამოყალიბებას და როგორც თავად ამბობენ, "აქვთ ამბიცია, მამულიშვილური სიტყვა თქვან". _ წინასაარჩევნო წელია და პროპორციული წესით საპარლამენტო არჩევნების ჩატარების წესი, რა თქმა უნდა, წინ გადადგმული ნაბიჯია ქვეყნის განვითარებისა და ახალი პოლიტიკური სპექტრის ჩამოსაყალიბებლად. პარტიები შეეცდებიან, ღირსეული ადამიანებით შეავსონ სია და ქმედითი, რეალური პროგრამები შესთავაზონ მოქალაქეებს. მოლოდინი დიდია. დიახ, საქართველოს სჭირდება მრავალპარტიული, ახალი და ქვეყნის ინტერესებზე ორიენტირებული პარლამენტი. იქმნება შტაბი. ვივსებით ახალი შემადგენლობით, ვგეგმავთ სამოქმედო, მოკლევადიან და გრძელვადიან მიზნებს. მომხრეები და თანამოაზრეები გვყავს, მაგრამ ამჯერად თავს შევიკავებთ არჩევნებში მიღებული პროცენტული რაოდენობის დასახელებისგან _ "საქმემან ჩვენმა წარმოგვაჩინოს", _ კომკავშირული პატაკივით მოგვაწოდა საკუთარი აზრი "ერთიანი საქართველო _ დემოკრატიული მოძრაობის" ოზურგეთის რაიონული ორგანიზაციის თავმჯდომარემ, რეზი ხუნდაძემ, რომელიც 23 წლისაა და არც გაემტყუნება ენთუზიასტის პოზიციაზე ყოფნა. რა ხდება "ევროპული საქართველოს" ოზურგეთის რაიონული ორგანიზაციის შემადგენლობაში? _ ბოლო არჩევნებში ჩვენმა პარტიამ ოზურგეთში ხუთი ათასამდე ხმა მიიღო. რაც უფრო ახლოვდება არჩევნები, მით უფრო დიდი აქტივობაა. უფრო სწორად, ჩვენ არასდროს ვჩერდებით _ სულ გავდივართ ხალხში, ქალაქში, სოფლებში. ვეცნობით, რა საკითხებია მოსაგვარებელი, რა უჭირს ხალხს, ხშირად საკრებულოს სხდომებზეც ისმება საკითხები ჩვენ მიერ მიწოდებული პრობლემების შესახებ. ასევე, პარლამენტშიც კი გაჟღერდა ჩვენ მიერ მიწოდებული ინფორმაცია, როცა გასულ წელს ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტში 7 მილიონი დარჩა აუთვისებელი. ამ თანხით შეიძლებოდა პენსიონერებისთვის 30-ლარიანი დანამატის გაკეთება, თუმცა, ვერასდროს მივაღწიეთ, რომ საპენსიო დანამატის ფონდი შეგვექმნა. სამომავლოდ მაინც ვეცდებით. რას ვაკეთებთ ახლა? 15 სექტემბერს იყო ჩვენი პარტიის პოლიტსაბჭოს სხდომა, სადაც მივიღეთ საპარლამენტო სიის ფორმირების წესი. ეს ძალზე საინტერესოა და ახლა ამაზე საუბარი შორს წაგვიყვანს. ჯობს, სხვა დროს ვისაუბროთ. ახლა ვმუშაობთ სოფლების და ქალაქის პირველად ორგანიზაციებთან მომავალი არჩევნებისთვის კომისიის წევრების, კოორდინატორების და აგიტატორების შერჩევასთან დაკავშირებით. ამ წუთში ეს არის ჩვენი ძირითადი ამოცანა. ვიბრძვით იმისთვის, რომ მოვიდეთ ხელისუფლებაში და მხარი დავუჭიროთ კოალიციური მთავრობის შექმნას. ხაზგასმით აღვნიშნავ, რომ ჩვენი პარტია კატეგორიულად ეწინააღმდეგება ყოველგვარ ძალისმიერ, რევოლუციურ სცენარებს ხელისუფლების შესაცვლელად და მხარს ვუჭერთ მისი მხოლოდ არჩევნების გზით შეცვლას. ჩვენი განცხადება ემყარება ჩვენს მრავალწლიან გამოცდილებას, რომელიც ხალხთან ერთად მივიღეთ და სამომავლოდ საქმის უკეთესობისკენ შესაცვლელად უნდა გამოვიყენოთ, _ გვითხრა "ევროპული საქართველოს" რაიონული ორგანიზაციის თავმჯდომარემ მიხეილ გოგოტიშვილმა. მან, ასევე, აღნიშნა, რომ პროპორციულ სისტემაზე გადასვლა არის პოზიტიური ნაბიჯი, რასაც მხარს უჭერენ, თუმცა, თქვა ისიც, რომ მთავრობა "გავრილოვის ღამის" შემდეგ იძულებული გახდა, ეს გაეკეთებინა. _ ჩვენმა პარტიამ შეაგროვა 200 ათასზე მეტი ხელმოწერა, სწორედ პროპორციული არჩევნების მოთხოვნით. ეს იყო ჩვენი ინიციატივა, ითხოვდნენ სხვა პარტიებიც. შეგვეძლო ბევრად მეტი ხელმოწერის შეგროვება, თუმცა, აღარ გახდა საჭირო, _ თქვა გოგოტიშვილმა. ლეიბორისტული პარტიის ოზურგეთის რაიონულ ორგანიზაციაში უფრო კატეგორიული არიან და მიიჩნევენ, რომ "მმართველ ძალას _ "ოცნებას" და "ნაციონალურ მოძრაობას" ჯიბეში ჰყავს ჩასმული მოსყიდული ამომრჩეველი": _ პროპორციული არჩევნების წესზე გადასვლას ვეთანხმებით და მოგვწონს, მაგრამ ისე არა, როგორც პარლამენტმა გადაწყვიტა. ამავე დროს უნდა ყოფილიყო ბარიერი და ასევე, სავალდებულო არჩევნები, როცა მოქალაქე ვალდებული იქნებოდა, მისულიყო არჩევნებზე და გამოეხატა თავისი ნება. ახლა "ოცნებას" და "ნაცებს" ჯიბეში ჰყავთ ჩასმული 150-ლარიანი აქტივისტები და ყველა არჩევნებზე ასე გადიან ფონს, ხმის მისაცემად კი მოქალაქეთა 60 პროცენტი არ მიდის. სწორედ ამ არმისვლას დაუსვამდა წერტილს სავალდებულო არჩევნები. ამ წუთებში ჩვენ ვაქტიურობთ სხვადასხვა მიმართულებით, თუმცა, ყველგან გვბლოკავენ. განსაკუთრებით _ ცენტრალური ტელევიზიები. ან იმ დოზით უშვებენ ეთერში ლეიბორისტთა ლიდერების გამოსვლებს, რამდენადაც თავად აძლევთ ხელს. მხოლოდ ფეისბუქსივრცე, სოციალური ქსელია ჩვენთვის ხელმისაწვდომი. ერთადერთი პარტია ვართ, რომელიც ვერასდროს პროგნოზს ვერ გააკეთებს, რამდენი ადამიანი მოგვცემს ხმას და ეს იმიტომ, რომ ჯიბეში არ გვყავს ჩასმული ელექტორატი. ყოველთვის ვართ ამომრჩევლის და ღვთის ნებაზე. 22 წელია, ასე ვართ და ვერავინ იტყვის, რომ ამომრჩეველი ფულით მოვისყიდეთ. პროგნოზზე რა გითხრათ?! ვერ გეტყვით, რომ საკონსტიტუციო უმრავლესობაში ვიქნებით, თუმცა, ვიბრძოლებთ კოალიციური მთავრობის შექმნისთვის. ჩვენი მოთხოვნა პროპორციულ არჩევნებთან ერთად, სულ იქნება სავალდებულო არჩევნები, რომელიც გამორიცხავს მოსყიდვას, ძალადობას და შანტაჟს ამომრჩეველზე. როცა მოქალაქე კანონით იქნება ვალდებული, წავიდეს არჩევნებზე, რაც დაკანონებულია, როგორც ევროპაში, ისე აზიის ქვეყნებში, გაყალბება გამოირიცხება, _ გვითხრა "ლეიბორისტული პარტიის" ოზურგეთის რაიონული ორგანიზაციის თავმჯდომარემ დათო მამალაძემ, რომელიც ამავდროულად ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრია. "ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის" რაიონული ორგანიზაციის თავმჯდომარემ დავით მჟავანაძემ გვითხრა, რომ ახლა დრო არ აქვს და საკუთარი პარტიის წინასაარჩევნო სამზადისზე უახლოეს მომავალში გვესაუბრება. პარტიების გარდა, მოახლოებულ საპარლამენტო არჩევნებში მონაწილეობას აპირებენ ადამიანები და ჯგუფები, რომლებიც ახალი მოძრაობის დასაფუძნებლად ემზადებიან და ამბობენ, რომ აუცილებლად ექნებათ სამოქმედო გეგმა, საკუთარი კონცეფცია ქვეყნის განვითარების შესახებ, თუმცა, აკეთებენ მკვეთრ განცხადებებსაც, რა იქნება მათი მოძრაობის მთავარი მიზანი. ოზურგეთელი ლევან ჯინჭარაძე, რომელიც ახლა ბათუმში ცხოვრობს, პროფესიით ეკონომისტია, 13 წლის განმავლობაში ნოვოსიბირსკში ბირთვული ფიზიკის ინსტიტუტში მუშაობდა და 2012-14 წლებში ბათუმის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის დირექტორი იყო, ამბობს, რომ ის და მისი მეგობრები უახლოეს პერიოდში აპირებენ, დააფუძნონ ახალი მოძრაობა, რომელიც მამულიშვილებით დაკომპლექტდება (ლევან ჯინჭარაძე შპს "კომბინირებული საკვები გრანულების" დამფუძნებელია, რომელიც, მისი თქმით, "თი ბი სი ბანკმა" უსამართლო გზით გააკოტრა. ამის შესახებ ორი თვის წინ წერდა "გური ნიუსი". ავტ.): _ ძალიან დიდი სურვილი მაქვს, მე და ჩემმა თანამოაზრეებმა დავაფუძნოთ ახალი მოძრაობა და მონაწილეობა მივიღოთ არჩევნებში. უპირველესი მიზანი ისიც იქნება, რომ მამუკა ხაზარაძეს და მის "ლელოს" დავხვდეთ ყველგან, სადაც მივლენ და დავუსვათ კითხვას, კონკრეტულად, რა პოლიტიკური განაცხადით მოდიან ქვეყანაში, განსაკუთრებით კი, აჭარა-გურიის რეგიონში. მე მქონდა საწარმო, როგორიც არავის გაუკეთებია მას შემდეგ, რაც 250-მილიონიანი სახელმწიფო დაიშალა. ხაზარაძემ ეს უსამართლო დამოკიდებულებით დამინგრია. ჩვენ, მე და ჩემი მეგობრები ვქმნით მოძრაობას, საიდანაც შევეცდებით, კორექტულად, არგუმენტირებულად ავუხსნათ საქართველოს მოსახლეობას, რატომ არ უნდა მოვიდნენ პოლიტიკაში ხაზარაძე და მისი გუნდი, მათ იდეოლოგიური შეუთავსებლობა აქვთ ჩვენს სამშობლოსთან. საკუთარ მაგალითზე დავრწმუნდი, რომ მათ არ უნდათ საქართველოს სოფლის მეურნეობის განვითარება და ამას არგუმენტებით დავასაბუთებთ. ჟოლოთი და მოცვით აშენებული ქვეყანა ვინ ნახა? მილიონები იხარჯება არაფრისმომცემ პროექტებში. მარტივად რომ ვთქვათ, მიწის ხვნას და სერიოზულ საქმის კეთებას არავინ აფინანსებს. სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სოფლის განვითარებისთვის საჭიროზე მეტი ბიუჯეტი აქვს, თუმცა, უმეტესად არაფრისმომცემ პროექტებში იხარჯება. ეს იქნება ჩვენი ერთ-ერთი მთავარი სათქმელი, _ ამბობს ლევან ჯინჭარაძე. ვრცელდება ინფორმაცია, რომ ოზურგეთში მოქალაქეთა გარკვეული ჯგუფები აქტიურობენ და სურთ ახალი მოძრაობის დაფუძნება, თუმცა, მათ ამჯერად აღნიშნულის შესახებ საუბარი არ ... ...
  • "ჯურუყვეთს წყალი, გზა და გაზი არ ეღირსა!""სოფელ ჯურუყვეთს, ისევე, როგორც საქართველოს სხვა სოფლებს, პრობლემები თითქმის ერთნაირი აქვს _ უგზოობა, უწყლობა. ვინც კი მოვიდა ხელისუფლებაში იწყებს ‘’შენებას’’, ‘’კეთებას’’, მაგრამ მაინც ერთი და იგივეა ყოველთვის საკეთებელი. რა გვჭირს?" _  სოციალურ ქსელში ძველ, 2017 წელს, თვითმმართველობის  არჩევნების წინა პერიოდში გამოქვეყნებულ პოსტს აზიარებს სოფლის მაშინდელი მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატი ლანჩხუთის საკრებულოში ნონა მურვანიძე და იქვე წერს, რომ ეს პოსტი დღესაც აქტუალურია. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯურუყვეთის მოსახლეობისთვის რომ წყლის პრობლემა ერთ-ერთი მთავარია, სოფლის მაჟორიტარობის ყოფილ კანდიდატს მისი სახელისა და გვარის თანამოზიარე ფეისბუქ მეგობარიც ეთანხმება: "უპატრონოდაა სოფელი! უწყლობა ეს დიდი პრობლემაა. იყო წყალი და გაანადგურეს. ნუთუ, არავინაა ისეთი ადამიანი, ამ პრობლემას რომ მოაგვარებს? ხალხი კოსმოსში გაფრინდა და ამისთანა მილიონი რამ გაკეთდა, ჯურუყვეთს კი წყალი, გზა და გაზი არ ეღირსა, პაპუასებში ხომ არ ვართ?!" _ წერს ნონა მურვანიძე. "ჩვენთვის არც ერთი მთავრობა არ ყოფილა, თითქოს საქართველოს ნაწილი არ ვიყოთ. ერთი პრობლემა არ მოხსნილა", _ წერს იქვე კიდევ ერთი ფეისბუქმომხმარებელი მელანო თავართქილაძე. იმას, რომ ჯურუყვეთის მოსახლეობას წყალთან დაკავშირებული პრობლემები აწუხებს  "გურია ნიუსთან" საუბრისას ადასტურებს საკრებულოს მოქმედი წევრი და ამ სოფლის  მკვიდრი ამირან გიგინეიშვილი, რომლის თქმით, წყლის მიწოდების პრობლემა, ფაქტობრივად, სოფლის ყველა უბანს აქვს _ "ან საერთოდ არაა წყალი, ან  შეფერხებებით ხდება მიწოდება". ჯურუყვეთის მოქმედი დეპუტატის, სპარტაკ კვაჭაძის თქმით კი, გასულ წელს სოფელში  200-ზე მეტ ოჯახს მოუგვარდა წყლის მიწოდების პრობლემა და ამ კუთხით დამატებითი ინფრასტრუქტურული სამუშაოების გახორციელება დამდეგი  2020 წლისთვისაცაა დაგეგმილი:  "2018  წელს გახორციელებული ინფრასტრუქტურული პროექტით, დაახლოებით, 215 ოჯახს მოუგვარდა უწყლობის პრობლემა. სამომავლოდაც არის შესაბამისი უწყებებიდან დაპირება, რომ გახორციელდება საჭირო ინფრასტრუქტურული პროექტი და ჯურუყვეთში თითოეულ მოსახლემდე მივა წყალი". დეპუტატისვე ინფორმაციით, გარდა აღნიშნული პრობლემისა, მომავალი წლისთვის ჯურუყვეთში გზის სარეაბილიტაციო სამუშაოების გახორციელებაცაა გეგმაში: "2020 წელს სოფელ ეწერიდან ჯურუყვეთის რკინიგზის გადასასვლელამდე  უნდა გახორციელდეს გზის სრული რეაბილიტაცია, ამასთან ეტაპობრივად მოწესრიგდება  სოფლის შიდა გზებიც", _ ამბობს სოფლის მაჟორიტარი. რაც შეეხება მუნიციპალიტეტის მერიის პასუხს მოქალაქეთა მხრიდან ზემოთ გამოთქმულ უკმაყოფილებასთან დაკავშირებით, თითქმის სოფლის დეპუტატის პოზიციის იდენტურია: "ჯურუყვეთის ადმინისტრაციულ ერთეულში 2018 წელს დაიწყო წყალმომარაგების სამუშაოები, რითაც 215 ოჯახს მოუწესრიგდა წყლის პრობლემა. ამ დროისთვის პროექტზე მუშაობა მიმდინარეობს და 2020 წელს დაიწყება სამუშაოები, რომელიც ჯურუყვეთის ადმინისტრაციულ ერთეულს მთლიანად მოიცავს", _ გვითხრა მერიის პრესასთან ურთიერთობის განყოფილების ხელმძღვანელმა მაკა ... ...

არქივი

ზაფრანი

კოკა-კოლას სასარგებლო თვისება

დღესდღეობით თითქმის ყველამ იცის კოკა-კოლას...

რატომ უნდა დადოთ საწოლთან გაჭრილი ლიმონი

ლიმონი ვიტამინი C-ს წყაროა. გარდა...

სიზმრის ახსნა

კბილის გატეხვა ან ამოღება -...

ყავა სიკვდილის რისკს ამცირებს

ცოტა ხნის წინ ესპანეთის ქალაქ...

ჩაის რეცეპტი, რომელიც სიგარეტის მოწევის სურვილს აქრობს

თუ სიგარეტისთვის თავის დანებება გინდათ,...
კარმიდამო ჩემი

ციტრუსოვანთა დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლა კიდევ უფრო უნდა გავააქტიუროთ

მეციტრუსეობა საქართველოს სუბტროპიკული სოფლის მეურნეობის...

მოცვის კულტურა სოფლის ხვალინდელი დღეა (R)

მოცვის კულტურის გაშენებით დაინტერესებულმა პირებმა...

გურიაში გოჯიბერის გაშენება პერსპექტიულია

არსებობს მცენარეთა ისეთი პერსპექტიული, პოპულარული...

ულამაზესი, "მორჩილი" სურო და ლიანებით გამოხატული სილამაზე

სუროს დეკორატიულობა განსაკუთრებით თვალში საცემი...

როგორ შევინახოთ სათესლედ და სანელებლად გამოსაყენებელი ბოსტნეული

სხვადასხვა ბოსტნეული, განსაკუთრებით, სანელებლები, როგორიცაა...

როგორ ვებრძოლოთ კოღოებს ხალხური მეთოდებით

კოღოები ნამდვილადაა დიდი თავსატეხი. არც...

როგორ გახდა იდეალური დედა იდეალური მეწარმე

ქალი, რომლის ცხოვრება საგანგებოდ შექმნილი...

საზამთრო გურიის პირობებში

ზოგადად, დასავლეთ საქართველოში საზამთროს მოყვანა...

შევარჩიოთ ტყემლის ჯიშები და მეტი ყურადღება დავუთმოთ მის გაშენებას

ტყემლის კულტურა საქართველოში უძველესი დროიდან...

სახის მოვლის ნატურალური საშუალებები

მუდამ სილამაზესა და სიკოხტავეზე მოფიქრალ...