"ურთიერთპატივისცემისა და ურთიერთგაგების საუკეთესო ნიმუში" _ შალვა მახარაძის მოგონებებიდან

ისტორია

"ურთიერთპატივისცემისა და ურთიერთგაგების საუკეთესო ნიმუში" _ შალვა მახარაძის მოგონებებიდან

2019 აპრ 8 15:48:28

სიკვდილამდე რამდენიმე წლით ადრე მამაჩემმა შალვა მახარაძემ რამდენიმე გვერდიანი ნარკვევი გამოსცა, რომელიც ეხებოდა მის მშობლიურ სოფელს ნაღობილევს.

,,შევეცდები აღვწერო სოფელ ნაღობილევის მკვიდრთა და წინაპართა საქმიანობა, რომლის მომსწრე თავად ვიყავი ან მსმენია მშობლების, მეზობლების და საერთოდ ჩვენი სოფლის მკვიდრთაგან.

ჩვენს სოფელში და გურიაში შეძლებისდაგვარად ჰყავდათ ხარები, კარგად გაწყობილი ურემი, კავი, რომელიც შემდეგ შეცვალა რკინის გუთანმა. ფარცხი (ჩელტი) და სხვა ყოველგვარი ხელსაწყოები და ნივთები, რაც საჭირო იყო სოფლის მეურნეობისათვის. ჰყავდათ ძროხები, თხები, ღორები, ინდაურები, ბატები, იხვები. მოჰყავდათ სიმინდი, სოიო, ბრინჯი, ლობიო, ღომი ცერცვი, ხაპი, ცოცხი და ასევე ყოველგვარი ბოსტნეული და ბახჩეული. შემდეგ შემოვიდა ჩაისა და ციტრუსების კულტურები, ხილეულიდან აშენებდნენ ნაცარა ვაშლს, დემირა ვაშლს, მსხალს, ატამს. მიკადოს და სხვა ხილს, მოჰყავდათ თხილი.

სახლის ეზოში გაკეთებული ჰქონდათ ჭა, თუ ოჯახს არ გააჩნდა ასეთი, წყალს იღებდნენ მეზობლის ჭიდან.

მიწაში ჩაფლული ჰქონდათ ჭურები (ქვევრები), რასაც, ძირითადად, იყენებდნენ ხილის, ჭაჭისა და ანწლის ჩასაყრელად შემდგომ ოტკის (რუსული სიტყვიდან водка ) - არყის გამოხდის მიზნით. გააჩნდათ არყის სახდელი ხელსაწყო. საკარმიდამოში ჰქონდათ პატარა ტყე აკაციის, რცხილის თუ სხვა ხეების. ჰქონდათ ვენახი, ხეებზე გაშენებული ადესა, აგრეთვე ცოლიკაური, ციცქა და აგრეთვე ე.წ. დაბალი ვენახი (ნოეს ყურძენი).

ყველა გურულს ჰქონდა საცხოვრებელი სახლი. ამის გარდა სამზარეულო სახლი (იგივე ქუხნა), რომლის შუა ადგილას დადგმული იყო კერია და ინთებოდა შუა ცეცხლი.

კერიის თავზე გაკეთებული იყო ხის სამაგრები, სადაც იფუტებოდა (იბოლებოდა) ღორის ხორცი. სახლის სხვენში ინახავდნენ ახლადდაკრეფილ თხილს, რომელიც შეიბოლებოდა და უაღრესად გემრიელი იყო.

სამზარეულო სახლის უკან მიდგმული იყო საქონლის საზამთრო სადგომი (გურიაში ახორს უძახიან), სადაც ცალ-ცალკე თვასდებოდა საქონელი, რომლისთვისაც ძირითად საკვებად იყენებდნენ თივას, სიმინდის ჩალასა და სოიოს. ჰქონდათ საქონლის საზაფხულო სადგომი (ჩიხი), სადაც შერეკავდნენ საქონელს და ჩიხი იმდენად სრული იყო, რომ პირუტყვს ცალ-ცალკე დაბმა არ სჭირდებოდა.

ეზოში ჰქონდათ სასიმინდე (ნალია), ზოგს რამდენიმე, სადაც სიმინდს ინახავდნენ. სოფლის გლეხობას ნალია აგრეთვე ჰქონდა ეზოს გარეთ, იქ სადაც სიმინდი მოჰყავდა და მოყვანილ სიმინდს მარტის თვემდე ადგილზე ინახავდნენ. სასიმინდეს დაკეტვა არ სჭირდებოდა, არავის აზრად არ მოუვიდოდა მისი მოპარვა (სხვათაშორის, ჩემმა ძმამ ბაბუაჩვენის ნალია დაშალა და თბილისში ჩამოიტანა. ახლა ის ბაგების ეზოში დგას-ი.მ.).

ჰქონდათ და ზოგიერთს ამჟამადაც აქვს კოპიტის ხის სქელი ძელებისაგან აშენებული პროდუქტების შესანახი სათავსო  ბეღელი, რომელშიც ვერ შედიოდნენ მღრღნელები. ხშირად ბეღლის წინ დახურულ ადგილას გაკეთებული ჰქონდათ ჩამური, რომლითაც ცეხვავდნენ (კანს აცლიდნენ) ბრინჯს და ღომს.

საკალანდო ღორს ასუქებდნენ ისე, რომ საღორედან გარეთ არ უშვებდნენ (მოძრაობის დროს ღორი კარგად არ სუქდებაო). ასევე სპეციალურად წნელით დამზადებულ სადგომში (გურულად გორძღოში) ამწყვევდნენ ფრინველებს და იმდენ საკვებს აძლევდნენ, რამდენის ჭამაც შეეძლო. ინდაურს აყლაპებდნენ გარჩეულ ნიგოზს, რათა მას ჰქონოდა ყვითელი და სასიამოვნო ხორცი. როცა ღორს დაკლავდნენ, მის ხორცს აწყობდნენ ხის დიდ კასრში, სადაც ჩასხმული იყო მარილიანი წყალი. დაახლოებით სამი კვირის შემდეგ როცა ხორცს ამოიღბდნენ და დაჰკიდებდნენ ქუხნის შუა ცეცხლის თავზე მოწყობილ საკიდზე, ხორცი ნელ-ნელა იფუტებოდა და საუკეთესო გემოსი ხდებოდა. ღორის მუცლის ქონს ადნობდნენ, მოათავსებდნენ ქილებში და ის კარაქის მაგივრობას სწევდა.

მოკრეფილ ხილს ინახავდნენ საცხოვრებელი სახლის სხვენში (ჭერსა და სახურავს შუა), ხოლო ციტრუსებს ინახავდნენ ბეღელში თივიან ყუთში.

მაღალ ხეებზე გაშვებულ ყურძნის მოსაკრეფად ჰქონდათ აგრეთვე გოდორი (გიდელი) და სხვა საჭირო ნივთები. გააჩნდათ ღვინის დასაწურად საწნახელი.

დიასახლისები ამზადებდნენ გურულ ცხარე და გემრიელ კერძებს. ჭადს, პურსა და ხაჭაპურს აცხობდნენ ქვის კეცზე. ამზადებდნენ გემრიელ ღომსა და საცივს...

ჩვენი სოფლის მცხოვრებთ ერთმანეთთან ჰქონდათ კარგი, ჯანსაღი ურთიერთობა, არ იყო ქურდობა, არ იკეტებოდა სახლის კარები.

მახსენდება ერთი შემთხვევა. დაახლოებით, 1935-36 წლებში ჩვენს სოფელში გაჰყავდათ მოასფალტებული გზა, რომლითაც ქ. ოზურგეთი  მოკლე მანძილით უკავშირდებოდა სოფელ ნატანებს ჩვენი სოფლის გავლით. კოლმეურნეობის გამგეობის გადაწყვეტილებით, მამაჩემი კირილე დანიშნული იყო ბრიგადირად გზის მშენებლობაზე. ერთხელ სადილის დროს მამაჩემს სახლში მოჰყვა რამდენიმე კაცი. დედაჩემი მათ არ ელოდა და გამოცხობილი ჰქონდა მხოლოდ ერთი კეცი ჭადი, რაც, რა თქმა უნდა, სტუმრებისათვის საკმარისი არ იყო. დრო კი არ ითმენდა. ჩვენს მეზობლად მარცხენა მხარეს ცხოვრობდა ლავრენტი მახარაძის, ხოლო მარჯვნივ გრიგოლ გობრონიძის ოჯახი. მამა გადავიდა მათთან გამომცხვარი ჭადის მოსატანად. სახლში არავინ დახვდა, გამომცხვარი ჭადი კი ქვის კეცზე იდო. მამაჩემმა აიღო ჭადი და სტუმრებს გაუმასპინძლდა. ამის გამო მეზობელს არანაირი წყენა არ გამოუთქვამს. ეს იყო მეზობლობის ურთიერთპატივისცემისა და ურთიერთგაგების საუკეთესო ნიმუში...”




 ახალი ამბები
  • ონი პირველი პირების გარეშე _ მერმა და მისმა მოადგილემ თანამდებობები დატოვესონის მერმა და მისმა პირველმა მოადგილემ თანამდებობები დატოვეს. ინფორმაციის გადამოწმებას "გურია ნიუსი" თავად ემზარ საბანაძესთან და დიმიტრი საყვარელიძესთან შეეცადა, თუმცა, არცერთი მათგანი სატელეფონო ზარებს არ პასუხობს. ამის შემდეგ ჩვენ დავუკავშირდით მერის მოდგილეს, ეკა მაისურაძეს, რომელიც ინფორმაციას არ ფლობდა, მიზეზად არასამუშაო დღე დაასახელა. მოგვიანებით, სულ რამდენიმე წუთში, მაისურაძე თავად დაგვიკავშირდა და ინფორმაცია დაგვიდასტურა, თუმცა, მან სხვა დეტალებზე საუბარი არ ... ...
  • იშრომეთ და საკვები მოიმარაგეთ - მეუფე იოსები იშრომეთ და საკვები მოიმარაგეთ, _ ამის შესახებ შემოქმედელმა მიტროპოლიტმა საკვირაო წირვაზე განაცხადა. მეუფე იოსების ქადაგების ნაწილს სოციალურ ქსელში ბარბარე ჭკუასელი აქვეყნებს  მძიმე ზამთარი გველის, ვფიქრობ, დიდი შიმშილობა იქნება. აქედან გამომდინარე, მოსახლეობას ვთავაზობ, გამოიყენოს ეპარქიის კუთვნილი მიწები, დათესოს და საკვები მოიყვანოს. ეკლესიას აქედან ერთი გრამიც არ უნდა. თქვენ შექმნით კოოპერატივები, იშრომეთ და საკვები მოიმარაგეთ, _ განაცხადა ... ...
  • საირმის საკარანტინო ზონა მოქალაქეების მორიგმა ჯგუფმა დატოვაიმერეთში მდებარე საირმის საკარანტინო ზონა დღეს მოქალაქეთა მორიგმა ჯგუფმა დატოვა. სასტუმროს დატოვებამდე მათ სამედიცინო შემოწმება გაიარეს. ტერიტორიაზე სადეზინფექციო სამუშაოები ჩატარდა. DMO Imeret-ის ხელმძღვანელი ტატო ლილუაშვილი ამბობს, რომ ყველა პირს სასტუმროდან გასვლისას სამედიცინო შემოწმება ჩაუტარდა და ისინი ჯანმრთელები არიან. სასტუმრო საკარანტინო ზონაში მომდევნო ნაკადის მისაღებად მზად ... ...
  • "თანხას ორ ოჯახზე გადავანაწილებ" _ ზუგდიდის საკრებულოს წევრი ხელფასზე უარს ამბობსზუგდიდის საკრებულოს წევრი, სალომე ფაცაცია კუთვნილ ხელფასზე უარს ამბობს. როგორც იგი სოციალურ ქსელში წერს, ეს თანხა 2 ოჯახზე გადანაწილდება. "მე არ ვარ თანამდებობის პირი, მე ვარ საკრებულოს რიგითი წევრი, ჩემი საკრებულოს წევრის ხარჯის ანაზღაურება თვეში შეადგენს 397 ლარს! მე ვალდებული ვარ, ჩემი უბნელების, ჩემი მეზობლების, ჩემი მეგობრების წინაშე. დიდი თანხაა არაა, მაგრამ მე უარს ვამბობ ამ თანხაზე მანამ, სანამ არ გაუმჯობესდება საქართველოში ვითარება. 397 ლარს ორ ოჯახზე გადავანაწილებ და თითო ოჯახს 198.50 ლარს პირდაპირ ჩავურიცხავ ანგარიშზე", _ წერს ... ...
  • საჩხერის მერის მეუღლეს კორონავირუსი დაუდასტურდა საჩხერის მერის მეუღლეს კორონავურუსი დაუდგინდა. ინფორმაცია "გურია ნიუსს" ბენიამენ ფალავანდიშვილმა დაუდატურა. "გუშინ დაუდასტურდა. ამ დროისთვის იგი ბოქსირებულ პალატაშია გადაყვანილი. ჩემი მეუღლე არის ინფექციონისტი და შესაბამისად, ყველა ინფიცირებულთან ჰქონდა შეხება", _ ამბობს ... ...

არქივი


კარმიდამო ჩემი

საკურა_ იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, მალე სამტრედიაშიც აყვავდება

საკურა-იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, ულამაზესი ალუბლის...

ფუტკრის რძე _ ოცდამეერთე საუკუნის ჯადოსნური წამალი

საქართველოს ბუნება ყოველგვარ პირობას ქმნის...

როგორ დავიბრუნოთ ფუტკრის მართვე

გაზაფხულის მოახლოებისთანავე ნებისმიერმა მეფუტკრემ თუ...

მსხვილნაყოფა ციტრუსი _ "ოიუ" (Citrus Oiu)

საქართველოს მოსახლეობისთვის ციტრუსოვანი კულტურებიდან ყველაზე...

"გვაქვს უთვალავი ფერითა!"

ოზურგეთელი, პროფესიით ფარმაცევტი და ხელოვანი...

"დეკემბერა" საოცარი საშობაო ყვავილია

ალბათ, არც ერთი ყვავილის შესახებ...

როგორია ტყის მარწყვი და რა სასარგებლო თვისებები გააჩნია

გაზაფხულის დადგომისთანავე, ადამიანებს უდიდესი სურვილი...

პროდუქტები, რომელიც საუზმეზე არ უნდა მიირთვათ

დიეტოლოგებმა შეადგინეს პროდუქტების სია, რომელიც...

როგორ გაისუფთავონ ფილტვები მწეველებმა

ცოტა ხნის წინ ბრიტანულ მასმედიაში...

შქმერული

დღეს ერთ-ერთი საუკეთესო ქართული კერძის...

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...