,,ვაი, ურიას!” _ როგორ აღნიშნავდნენ აღდგომას გურიაში

gurianews.com

ისტორია

,,ვაი, ურიას!” _ როგორ აღნიშნავდნენ აღდგომას გურიაში

2018 აპრ 9 09:44:32

აპოლონ წულაძე აღნიშნავდა, რომ ,,გურულს ყველა ,,დღესასწაული” უყვარს, მაგრამ კალანდასა და აღდგომას არაფერი ურჩევნია. გურულები მორწმუნენი იყვნენ, რომლებიც ხატზე იფიცებოდნენ, ,,გურულს ,,მონათლულობით,” ე. ი. ქრისტიანობით თავი მოსწონდაო”. ამიტომაც აღდგომა - ,,დღესასწაულთა დღესასწაული” გურიაში განსაკუთრებულად აღინიშნებოდა. აღდგომა გაზაფხულის პირველი დღესასწაული იყო, რომელშიც ქრისტიანული და წარმართული ერთმანეთში ლამაზად არის შეზავებული, მასში სიცოცხლის ხალისი, გამრავლების ლტოლვა არის ჩაწმახნულ-ჩაქსოვილი, ქრისტეს  ,,მკვდრეთით აღდგომას” გურული თავის აღდგომასაც, თავის ცხოვრების გადახალისება-გაუმჯობესებას უკავშირებდა... აღდგომისთვის მზადებას გურული 40-50 დღით ადრე იწყებდა სამზადისს.

გორის საქალაქო სასწავლების ინსპექტორი ტ. მამალაძე აღნიშნავს, რომ აღდგომის დღესასწაულს გურულები არა ღამის 12 საათზე, არამედ უფრო გვიან ხვდებოდნენ. ამის მიზეზი ის იყო, რომ ბევრი მოსახლე ეკლესიებისაგან რამდენიმე ვერსის მანძილზე იყო დაშორებული, მისასვლელი ბილიკები კი დღისითაც ძნელი სასიარულო იყო, ღამით კი გადაადგილება სრულებით შეუძლებელი ხდებოდა. ამიტომაც წირვას რომ არავინ გამოკლებოდა, მას უფრო გვიან იწყებდნენ.

თურმე გურიაში ასეთი წესი არსებობდა _ წირვის დასრულების  შემდეგ ყოველი იქ დამსწრე იღებდა ქვას, მოისროდა და ამბობდა ,,ვაი, ურიას!” ეს ჩვეულება, მიმართული იყო ებრაელთა წინააღმდეგ, რომელთაც აწამეს და ჯვარს აცვეს იესო ქრისტე, XIX საუკუნის ბოლოს სრულიად წარსულს ჩაბარდა.

შემდეგ იწყებოდა მილოცვები და წითლად შეღებილი კვერცხების გაცვლა-გამოცვლა; გურულს პერანგზე წითელი კვერცხისთვის საგანგებოდ დაკერებული ჯიბე უნდა ჰქონოდა. თურმე კვერცხს ხელში არ იჭერდა და არც არავისგან მიიიღებდა ის, ვისაც ახალი გარდაცვლილი ჰყავდა ოჯახში. ამის შემდეგ იწყებოდა ,,კვერცხებით მტეხლობა”. მოგებულს დამარცხებულის კვერცხი ნადავლად რჩებოდა. თუ გურულ ციცას კვერცხი გაუტყდებოდა ეს ითვლებოდა ცუდ ნიშნად - მას მეაბრუშემეობაში იმ წელს არ გაუმართლებდა... ჭაღარაშერეული კაცები სამრეკლოზე დაკიდებულ ზარს კვერცხებს ესროდნენ, ვინც მოახვედრებდა, მას მთელი წელი მუცელი არ ასტკივდებოდა... საინტერესოა, რომ გურულ გლეხს ამაღლებამდე სათესურში წითელი კვერცხი ჰქონდა შემონახული.

მერე გურულები გადიოდნენ ეკლესიის მიმდებარე სასაფლაოზე; მიცვალებულთა საფლავებზე სამ-სამ კვერცხს აწყობდენ (რაოდენობა აუცილებლად კენტი უნდა ყოფილიყო) და სახლში ჩამოქნილ სანთლებს დაანთებდნენ. ამასთან ერთად საფლავზე მიჰქონდათ პასკა, რომელიც  გურიაში XIX საუკუნის ბოლოს გამოჩნდა, ხოლო ხაჭოს პასკაზე კი დიდი ხნის განმავლობაში წარმოდგენაც არ ჰქონდათ.

აღდგომის სუფრა არ გამოირჩეოდა ისეთი მრავალფეროვნებით როგორც ეს კალანდაზე იყო, თუმცა ყველა ოჯახს ყველაფერი საკმარისად ჰქონდა. სუფრაზე უფრო მთავარი საზრუნავი საგარეო ტანსაცმელი ყოფილა - ,,თვალი სვამს და თვალი ჭამსო” იტყოდა გურული და ყველანაირად ცდილობდა, ნაღდი ფულით თუ ვალით, ,,საგარეო გამოსაჩენი პირი” ჰქონოდა. განსაკუთრებით კარგად ჩაცმულ-დახურულნი გასათხოვარი და ცოლმოსაყვანი უნდა ყოფილიყვნენ. სწორედ აღდგომის წინა დღეებში ვაჭრები დიდი რაოდენობით ასაღებდნენ იაფფასიან ჩითეულს. ხარაზები კი თავაუღებლივ მუშაობდნენ და კერავდნენ წუღებს, უძიროებს, მესტებს, შვიდაბაზიან ქუსლიან ,,ბაშმაკებს” (რა ამის პასუხია და ამ ქუსლზე ერთი ამბავი გამახსენდა: ცნობილი დათა გუგუნავა ტყვიას ტყვიაში აჯენდა და ერთხელ გზაზე მიმავალ ერთ  კაცს ფიშტო ესროლა და ჩექმის ქუსლი მიატეხა: რა ,,წიპუნტაზე” შემდგარა აი ყაძახიო...).

სადილის შემდეგ ახალგაზროდბა და მოხუცები გადიოდნენ სპეციალურ სათამაშო ადგილებზე და იწყებოდა ხალხური თამაშობანი. სპეციალურად მოწყობილ მოედანზე იმართებოდა ლელო ბურთი, ჭაკუნობა, ჭიდაობა, თოფით ნიშანში სროლა, ჯირითი, ცეკვა, ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ ზრდილობა-სიდარბაისლეში, სიტყვა-პასუხში გარებ-გამორებაშიც...

და ბოლოს, აღდგომიდან ამაღლებამდე გურულები ერთმანეთს ასე ესალმებოდნენ: ქრისტე აღსდგა, გიხაროდენ! პასუხად – ჭეშმარიტად აღსდგა – მადლი მახარობელს! 


ნახვა: 630


 ახალი ამბები
  • ელჭექი, სეტყვა, წყალმოვარდნები _ როდემდე გაგრძელდება უამინდობა საქართველოშიგარემოს ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, 18 აგვისტოდან 19 აგვისტოს საქართველოს უმეტეს რაიონებში დროგამოშვებით იწვიმებს. "18 აგვისტოს დღის ბოლოდან 20 აგვისტომდე მოსალოდნელია დროგამოშვებით წვიმა ელჭექით, ზოგან ძლიერი, შესაძლებელია სეტყვა. მოსალოდნელმა ძლიერმა ნალექებმა შესაძლებელია საქართველოს პატარა მდინარეებზე წყალმოვარდნები, ხოლო ქვეყნის მთიან ზონებში მეწყრულ-ღვარცოფული პროცესების ჩასახვა - გააქტიურება გამოიწვიოს", _ ნათქვამია ეროვნული სააგენტოს ფეისბუქის ოფიციალურ გვერდზე გავრცელებულ ... ...
  • რა უნდა გაითვალისწინონ გადამფრენ ფრინველებზე ნადირობის მსურველებმასაქართველოში ნადირობის სეზონი დღეიდან დაიწყო. ინფორმაციას საქართველოს გარემოსა დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ავრცელებს. უწყების ინფორმაციით, გადამფრენ ფრინველებზე ნადირობის მსურველებმა, ნადირობისას, თან უნდა იქონიონ დაწესებული მოსაკრებლის (10 ლარი) გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი (დედანი) და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს შესაბამისი ორგანოს მიერ გაცემული შესაბამისი სანადირო თოფის შენახვისა და ტარების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი. 2018-2019 წლების სანადირო სეზონისთვის ფრინველებზე: ჩიბუხა, მწყერი, ქედანი, გარეული მტრედი, გულიო (გვიძინი), ჩვეულებრივი გვრიტი, ღალღა და ჩიბუხელა (გარშნეპი) ახალქალაქის, ახალციხის, ნინოწმინდის, წალკის, დმანისის, დუშეთისა და თიანეთის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე ნადირობა ნებადართულია 2018 წლის პირველი სექტემბრიდან 15 თებერვლამდე. სამინისტროს ნორმატიულ აქტში ცვლილებაა. ხანძრების გამო, სანადიროდ ნებადართული ადგილები შემცირდა. საქართველოში, დღეისათვის, 40 000-ზე მეტი მონადირეა რეგისტრირებული. ნადირობა აკრძალულია სახელმწიფო ნაკრძალებში, ეროვნულ პარკებში და მათ გარშემო 500-მეტრიან ზონაში, ასევე საქართველოს ქალაქების ადმინისტრაციულ ... ...
  • ოზურგეთში აწყურის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ხატი შემოაბრძანეს ოზურგეთში აწყურის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ხატი შემოაბრძანეს. ხატს მორწმუნეები ქალაქის ცენტრში გალობით დახვდნენ და ეპარქიის სამღვდელოების მიერ  დოქსოლოგიის შესრულების შემდეგ, ხატი ოზურგეთის ღვთისმშობლის შობის სახელობის საკათედრო ტაძარში დაასვენეს. დღეს ხატს ბახმაროს ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიაში გადააბრძანებენ. ფერისცვალების დღესასწაულის შემდეგ კი ხატის მოლოცვა მომლოცველებს ჩოხატაურის წმიდა იოაკიმესა და ანას სახელობის საკათედრო ტაძარში ... ...
  • ქალი ფრინველის ფეხებზე - "ლურჯი ვეშაპის" მსგავსი ახალი სახიფათო თამაში "მომო" ინტერნეტ სივრცეშისაშიში ქალი სახელად "მომო," უკვე საქართველოშია. ბოლო რამდენიმე კვირაა მან მსოფლიოს ინტერნეტსივრცე დაიპყრო. საშიში „მომოს“ შესახებ ვიდეომასლა ქართულ ენაზეც არის. "მომო" ტოკიოს ვანილას გალერეის ექსპონატის პროტოტიპია - ქალი ფრინველის ფეხებზე. კავშირს საშიშ ინტერნეტ ბოტთან მობილური ტელეფონით ამყარებენ, შემდეგ კი აგზავნის საშიშ ხმოვან და ტექსტურ შეტყობინებებს. "მომო" იძლევა მითითებებსაც და უკანასკნელი დავალება მისგან, მსგავსად "ლურჯი ვეშაპისა" თვითმკვლელობაა. „მომოსთან“ კონტაქტობენ საქართველოშიც. "კურიერის" რეპორტაჟის გმირი ამბობს, რომ ხშირად ინტერნეტ ბოტი მოზარდებს აშანტაჟებს და მათ სუიციდს აიძულებს. ჯერჯერობით, დაუდგენელია საშიშ ინტერნეტთამაშის უკან რეალური პიროვნებაა თუ ვირუსი, რომელიც ყოველდღიურად უფრო და უფრო მეტ ადამიანს უკავშირდება. მსგავსი სახიფათო თამაშებისთვის მოწყვლად ჯგუფებს ძირითადად არასრულწლოვნები წარმოადგენენ.  ფსიქოლოგები მოუწოდებენ მშობლებს, შეეცადონ დაამყარონ შვილებთან მეგობრული და თანამშრომლური ურთიერთობები, რადგან მოიპოვონ მათი ნდობა და ისაუბრონ მათ გატაცებებსა თუ შიშებზე. საქართველოში ბავშვებმა „მომოს“ შესახებ ბევრი იციან. ზოგი მონსტრს ინტერესის გამო თავადაც უკავშირდება, თუმცა, ინტერნეტ ბოტის შესახებ არაფერი იცის შინაგან საქმეთა სამინისტრომ. წყარო: ... ...
  • თვითმკვლელობა ოზურგეთში _ შანტაჟი ინტიმური ხასიათის ფოტოსურათებითა და ვიდეოკადრებითრამდენიმე დღის წინ ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნატანებში 15 წლის ნ.ბ-მ სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. შინაგან საქმეთა სამინისტრომ აღნიშნულ ფაქტზე 1 პირი დააკავა. შინაგან საქმეთა სამინისტროს გურიის პოლიციის დეპარტამენტის ოზურგეთის რაიონული სამმართველოს თანამშრომლებმა, ცხელ კვალზე ჩატარებული ოპერატიულ-სამძებრო და საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, 1996 წელს დაბადებული მ.თ., თვითმკვლელობამდე მიყვანის ბრალდებით, ოზურგეთში დააკავეს. დანაშაული 2-დან 4 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულმა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნატანებში მცხოვრები, 2002 წელს დაბადებული ნ.ბ. სოციალური ქსელის - „ფეისბუქის“ საშუალებით გაიცნო. მ.თ.-ს გოგონასთან გარკვეული დროის განმავლობაში, ამავე ქსელის მეშვეობით მიმოწერა ჰქონდა. მოგვიანებით, ბრალდებული ნ.ბ.-ს აღნიშნული მიმოწერის მისივე მშობლებისთვის გაგზავნით დაემუქრა, რის შედეგადაც არასრულწლოვანი გოგონა ინტიმური ხასიათის ფოტოსურათებისა და ვიდეოკადრების გადაღებასა და გაგზავნაზე დაითანხმა. მას შემდეგ, რაც ნ.ბ.-მ გადაღებული ფოტოები და ვიდეომასალა გადაუგზავნა, ბრალდებულმა გოგონას დაშანტაჟება დაიწყო, რის გამოც ამ უკანასკნელმა საკუთარი საცხოვრებელი სახლის ეზოში თავი ჩამოიხრჩო. დაკავებული ჩადენილ დანაშაულს აღიარებს. გამოძიება თვითმკვლელობამდე მიყვანის ფაქტზე, საქართველოს სსკ-ს 115-ე მუხლით ... ...

არქივი

ზაფრანი

,,ყველაზე", „ყველაზე“ ადამიანები მსოფლიოში

მსოფლიოში არსებობენ ადამიანები, რომლებიც მნიშვნელოვნად...

მოგწონთ თქვენი სახელი?

სახელს დიდი მნიშვნელობა აქვს ადამიანისთვის....

ამერიკელი ინდიელების ცხოვრებისეული ფილოსოფია

როცა უკანასკნელ ხეს მოჭრი, უკანასკნელ...

ქვეყნიერების მერვე საოცრება

„თუ ქვეყნიერების მერვე საოცრება გინდათ...

გადაშენების პირას მყოფი ცხოველები

ცოტა ხნის წინ ბუნების დაცვის...
კარმიდამო ჩემი

გურული მეურნის მიერ დამორჩილებული ცნობილი "ლედის თითები" _ იგივე ბამია

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაკვანეთის მკვიდრი,...

მცენარეთა რძე და რძის პროდუქტები

ჩვენს წარმოდგენაში რძე და რძის...

გავამდიდროთ ხაჭაპური ჯიჯილაყას ნარევი გულსართით

მცენარე ჯიჯილაყა, იგივე ამარანტი, რომელსაც...

თევზის ფილეს სალათი

ზეთში შემწვარი თევზის ფილე დავჭრათ...

ბერძნული მუსაკა

მასალა: 1 კგ კარტოფილი; 2...

სუსტი განტოტვის დამაგრება

ხეხილის მოსავლიან ბაღებში, ისეთი უხვი...

დავრგოთ ტირიფი შესაფერის გარემოში

გურიაში ტირიფს ბევრგან შეხვდებით. 600-მდე...

პირველ რიგში ჩასატარებელი სამუშაოები აგვისტოში

აგვისტოში, როგორც ბაღ-ვენახებში, ისე, ბოსტნებში...

ქართველი "ზორო" ბიზნესსაქმიანობას, ამქრებთან ერთად, "ზუკიტოს ქოხიდან" იწყებს

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომში (შემოქმედის...