"ველური დასავლეთი "

gurianews.com

ისტორია

"ველური დასავლეთი "

2017 დეკ 14 20:31:44

1890 წლისათვის, როცა ლიტერატურასა და თეატრში ვესთერნის ჟანრის ფესვები გაჩნდა, ცივილიზაციისა და ველურ დასავლეთს შორის არსებული გამყოფი ზოლი ანუ ფრონტირი, როგორც მას უწოდებდნენ, აღარ არსებობდა, ის ოფიციალურად დაიხურა. 1865 წელს ფრონტირის ხაზი გასდევდა მდინარე მისისიპის მომიჯნავე შტატების დასავლეთ საზღვრებს და შემოფარგლავდა კანზასს და ნებრასკას სამხრეთ დაყოლებაზე.  ფრონტირმა _ მოძრავმა ,,საზღვარმა” დაიწყო რა მსვლელობა აღმოსავლეთის კოლონიებიდან _ თავისი სამსაუკუნოვანი არსებობის მანძილზე მთელი ამერიკა გადასერა. რეალურად ფრონტირი იყო დასავლეთისაკენ გადაადგილებადი საზღვარი ქვეყნის ათვისებულ, ცივილიზებულ ნაწილსა და კონტინენტის აბორიგენთა ტერიტორიას შორის. ფრონტირს დიდი წვლილი მიუძღოდა ამერიკული ცხოვრების წესის ჩამოყალიბებაში. ახალი ინგლისიდან, სადაც ნიადაგი არ იძლეოდა მარცვლეულის დიდ მოსავალს, მოდიოდა ქალების და მამაკაცების უწყვეტი ნაკადი, რომლებიც ტოვებდნენ სანაპიროზე მდებარე ფერმებს და სოფლებს კონტინენტის შიდა, მდიდარი მიწების სანაცვლოდ. XIX საუკუნის დასაწყისში მოსახლეობის მოძრაობამ დასავლეთისაკენ გამოიწვია ძველი ტერიტორიების გადანაწილება და ახლი საზღვრების შექმნა.  ფრონტირის ახალმოსახლენი სხვადასხვა ჯურის ადამიანები იყვნენ. ერთმა ინგლისელმა მოგზაურმა ისინი აღწერა, როგორც ,,გამბედავი, ძლიერი რასა ადამიანებისა, რომლებიც ცხოვრობენ უბადრუკ ქოხებში. ისინი დაუხვეწავი, მაგრამ სტუმართმოყვარე ხალხია, კეთილნი უცხო ადამიანების მიმართ, პატიოსანი და სანდო. მათ მოჰყავთ ცოტაოდენი სიმინდი, გოგრა, აშენებენ ღორებს და ზოგჯერ თითო-ოროლა ძროხაც ჰყავთ, მაგრამ მათი ძირითადი სასიცოცხლო იარაღი თოფია”. ცნობილი მწერალი ბრეთ ჰარტი უმტკიცებდა რალფ უალდო ემერსონს, რომ დასავლეთის ათვისებაში აფერისტებმა და მეძავებმა უფრო მეტი წვლილი შეიტანეს, ვიდრე ეკლესიამ. ალბათ, არის ამაში ჭეშმარიტების მარცვალი, რადგან ამ აუთვისებელ და ,,ველურ”, ცივილზაციას მოწყვეტილ ადგილებს ხშირად ავანტიურისტული ბუნების ადამიანები, გაქცეული დამნაშავეები და მსუბუქი ყოფაქცევის ქალები აფარებდნენ თავს. ისევე როგორც თავის დროზე ავსტრალიაში (თუმცა იქ განსხვავებული სიტუაცია იყო _ ავსტრალიაში კრიმინალებსა და დამნაშავეებს სახელმწიფო აგზავნიდა, როგორც თავის დროზე რუსეთის იმპერიაში კატორღაზე ციმბირში), ასევე ,,ველურ” დასავლეთშიც ახალი მიწების დაპყრობის დაუოკებელი სურვილით შეპყრობილმა იმიგრანტებმა, ნაწილობრივ საზოგადოებისაგან გარიყულმა ადამიანებმა შექმნეს და საფუძველი ჩაუყარეს ახალი დასახლებებს და ახალ საზოგადოებრივ წარმონაქმნებს, რაზედაც შემდეგ დაფუძნდა და აშენდა თანამედროვე ამერიკა. თუმცა, შეცდომა იქნება იმის მტკიცება, რომ დასავლეთი ,,დაპყრობილი” და ათვისებული იყო მხოლოდ ამ ტიპის ადამიანების მიერ. სინამდვილეში დასავლეთი ათვისებული იყო პიონერების მამაცობითა და ჭკუით, მშრომელი და მშვიდობიანი ადამიანებისა და მათი ოჯახების მიერ. ახალმოსახლეებთან ერთად მიწის გადამყიდველებიც გამოჩნდნენ, რომლებიც იაფად იძენდნენ მიწის დიდ ნაკვეთებს და მიწაზე ფასების მომატებისას საკუთრებას ჰყიდდნენ და კიდევ უფრო შორს დასავლეთისაკენ მიიწევდნენ, რითაც სხვებსაც უკვალავდნენ გზას.  ახალმოსახლეებს ფეხდაფეს მიჰყვებოდნენ სხვასხვა პროფესიის ადამიანები, რომლებიც ქმნიდნენ მტკიცე საფუძველს ახალი სამოსახლოსთვის, სადაც სამუდამოდ აპირებდნენ დარჩენას და იმედოვნებდნენ, რომ მათ შემდეგ იქ მათი შთამომავლობა იცხოვრებდა. ასეთი ახალმოსახლეობა რამდენიმე წელიწადში წარმოუდგენელ ცვლილებას განიცდიდა. მაგალითად, 1830 წელს ჩიკაგო (ილინოისის შტატი) წარმოადგენდა უპერსპექტივო სავაჭრო სოფელს ფორტით, მაგრამ სულ მალე ის ქლივლენდთან, დეტროიტთან და სენტ ლუისთან ერთად ერთ-ერთ უდიდეს და უმდიდრეს ქალაქად იქცა ამერიკაში. იმ დროს ფერმები ადვილი შესაძენი იყო. 1820 წლის შემდეგ ნახევარ ჰექტარი სახელმწიფო მიწის ყიდვა 1,25 დოლარად შეიძლებოდა, ხოლო 1862 წლის შემდეგ, ,,სამოსახლო აქტის”  (Homestead Act) მიხედვით, შესაძლებელი იყო 21 წელზე უფროსი ასაკის ადამიანებისთვის 160 აკრის (აკრი _ 0,4 ჰექტარი) მიწის უფასოდ მიღება უბრალოდ მისი დაკავებისა და გაუმჯობესების გზით. საბოლოო ჯამში ერი მნიშვნელოვნად გაიზარდა: 1812 წლიდან 1852 წლამდე მოსახლეობა გაიზარდა 7.25 მილიონიდან 23 მილიონამდე. მიწა, რომელიც ხელმისაწვდომი იყო დასასახლებლად, გაიზარდა თითქმის ევროპისხელა ტერიტორიის ოდენობით - 4.4 მილიონიდან 7.8 მილიონ კვადრატულ კილომეტრამდე.

პირველად ამერიკის შორეული დასავლეთის მხარეს ხალხი 1848 წელს, კალიფორნიაში ოქროს აღმოჩენის შემდეგ მიაწყდა. ათი წლის შემდეგ იგივე განმეორდა კოლორადოსა და ნევადაში, 1860-იან წლებში მონტანასა და ვაიომინგში, ხოლო 1870-იან წლებში შავი მთებისა და დაკოტას ტერიტორიაზე. სტატისტიკის მიხედვით უკეთესი ცხოვრების მაძიებელთაგან 20 ათასზე მეტი გზაში დაიღუპა. 1862 წელს კონგრესმა რკინიგზების გაყვანის უფლება მისცა ,,იუნიონ პასიფიქ რეილროუდს”, რომელმაც ის დასავლეთისაკენ გაიყვანა. ამავე დროს ,,სენტრალ პასიფიქ რეილროუდმა” დაიწყო რკინიგზის მშენებლობა საკრამენტოდან (კალიფორნია) აღმოსავლეთისაკენ. ორი ხაზის ერთმანეთთან შეერთება 1869 წლის 10 მაისს იუტას შტატში განხორციელდა. მრავალთვიანი, განსაცდელითა და ხიფათით სავსე მოგზაურობა, რომელიც საჭირო იყო ორ ოკეანეს შორის მანძილის გადასალახავად, ექვს დღემდე შემცირდა. კონტინენტალური რკინიგზის ქსელი დღითი დღე ფართოვდებოდა და 1860 წლიდან 1870 წლებს შორის რკინიგზის ხაზი გაიზარდა 30 626 ათასი მილიდან 52 922 მილამდე.  ხშირად რკინიგზის გაყვანა ძალადობასთან იყო დაკავშირებული, რადგან მოსახლეობა საკუთარ ტერიტორიაზე რკინიგზის გაყვანას ეწინააღმდეგებოდა. თუ რკინიგზის მესვეურები მოლაპარაკებითა და ფულით ვერაფერს აღწევდნენ, მაშინ ქირაობდნენ მსროლელებს, რომლებიც დაშინებითა და მკვლელობებით აიძულებდნენ ადამიანებს ტერიტორიის დაცლას. კანონი ანუ სახელმწიფო რკინიგზის მხარეს იყო. ერთი ასეთი შემთხვევა, რომელიც დღეს დავიწყებასაა მიცემული, მოხდა 1880 წლის 11 მაისს. კალიფორნიაში Southern Pacific რკინიგზას სჭირდებოდა იქაური ტერიტორია სახელად  The Mussel Sloug. ამას წინ მოსახლეების დიდი შეიარაღებული ჯგუფი აღუდგა. მათთან შესახვედრად გაემართა შერიფი და რკინიგზის მიერ დაქირავებული მსროლელები, მათ შორის ჩუბინი უოლთერ ჯეი ქროუ. ატყდა სროლა. პირველი დაიღუპა ერთ-ერთი დაქირავებული მსროლელი. ქროუმ, რომელიც თოფით იყო შეიარაღებული, ხუთი ადამიანი მოკლა, რაც არც ერთ ცნობილ და ლეგენდარულ მსროლელს - ერფს, ჰიქოქს, ჰარდინს და ქიდს - არ გაუკეთებია თავის დღეში. თვით ქროუ კი ბრძოლის ველიდან რამოდენიმე კილომეტრის მოშორებით ზურგში გასროლით მოკლეს. ამ რაოდენობის მსხვერპლი არ ყოფილა ,,ველური” დასავლეთის არც ერთ გახმაურებულ ბრძოლაში...




 ახალი ამბები
  • სალომე ზურაბიშვილი - დროა, გადავიდეთ ევროპულ ფორმატზე, რაც გულისხმობს, რომ საარჩევნო პლაკატებისთვის იყოს სპეციალური ადგილები...დროა, გადავიდეთ ევროპულ ფორმატზე, რაც გულისხმობს, რომ საარჩევნო პლაკატებისთვის იყოს სპეციალური ადგილები ან გამოვიყენოთ სარეკლამო ბანერები, – ამის შესახებ პრეზიდენტობის დამოუკიდებელმა კანდიდატმა სალომე ზურაბიშვილმა განაცხადა. სალომე ზურაბიშვილი გამოეხმაურა გიორგი ვაშაძის ბრალდებას, რომ დედაქალაქში მხოლოდ ოპოზიციის პრეზიდენტობის კანდიდატების პლაკატები ირეცხება. როგორც ზურაბიშვილმა აღნიშნა, მისი გადაწყვეტილებით, თბილისში არც ერთი მისი საარჩევნო პლაკატი არ არის. როგორც პრეზიდენტობის დამოუკიდებელმა კანდიდატმა აღნიშნა, ის სარეკლამოდ მხოლოდ ბანერებს იყენებს. „ჩემი გადაწყვეტილებით, ჩემი არც ერთი პლაკატი არ არის თბილისში, ვიყენებ მხოლოდ დიდ ბანერებს. დიდი ხანია ვფიქრობ ამაზე და მომხრე ვარ, რომ ჩვენი ქალაქი ასეთი პლაკატებით არ დავაბინძუროთ. დროა, რომ გადავიდეთ ევროპულ ფორმატზე, რაც გულისხმობს პლაკატებისთვის სპეციალურ ადგილებს ან ბანერების გამოყენებას“, – განაცხადა სალომე ზურაბიშვილმა. ... ...
  • სალომე ზურაბიშვილი სენაკში ამომრჩევლებს შეხვდა (R) “კაბინეტში, რომელსაც პრეზიდენტობის შემთხვევაში დავიკავებ, მსურს, სიმბოლურად ის სამფეროვანი დროშა იყოს, რომელიც საქართველოს აღდგენილ დამოუკიდებლობას წარმოადგენს”, – ამის შესახებ პრეზიდენტობის დამოუკიდებელმა კანდიდატმა სალომე ზურაბიშვილმა სენაკში მხარდამჭერებთან შეხვედრაზე განაცხადა. მისი თქმით, საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვების შემთხვევაში, სახელმწიფო სიმბოლიკის შეცვლას არ აპირებს. „თუ წინსვლა გვინდა, უნდა ვიცოდეთ ჩვენი ისტორია. ჩემს კაბინეტში, რომელსაც პრეზიდენტობის შემთხვევაში დავიკავებ, მსურს, რომ სიმბოლურად ის სამფეროვანი დროშა იყოს, რომლითაც გავიზარდე, რომლითაც თქვენ იბრძოდით და, რომელიც წარმოადგენს აღდგენილ დამოუკიდებლობას, რისთვისაც იბრძოდნენ ქართველები. სახელმწიფო სიმბოლიკას არ შევცვლი, ის ერთხელ შეიცვალა. თუ გვსურს ნამდვილ სახელმწიფოს დავემსგავსოთ და გავაძლიეროთ, არ შეიძლება, წამდაუწუმ შეიცვალოს სახელმწიფოს სიმბოლიკა. მე უბრალოდ მსურს, გვერდიგვერდ იდგას ძველი დროშა, დამოუკიდებლობის, წარსულის, მეხსიერების სიმბოლო, სახელმწიფო დროშა, რომელიც აღარ უნდა შეიცვალოს და დარჩეს დღევანდელი სახელმწიფოსა და სამომავლო გაძლიერების, დამოუკიდებლობის დროშად და ევროკავშირის დროშა, როგორც სიმბოლო ჩვენი ერთადერთი გზის, პერსპექტივის, რომელიც ღრმად არის ჩვენს ღირებულებებში, რადგან ნებისმიერი ქართველი ევროპელია. თუ ევროპელს აქვს იგივე ფასეულობები, რაც ქართველებს, სხვათა შორის, ჩვენთან ცოტა უფრო კარგად არის ეს ფასეულობები შენარჩუნებული, ვიდრე ევროპის ზოგ ქვეყანაში”, – განაცხადა სალომე ზურაბიშვილმა. ... ...
  • “კაბინეტში, რომელსაც პრეზიდენტობის შემთხვევაში დავიკავებ, მსურს, სიმბოლურად ის სამფეროვანი დროშა იყოს” (R) “კაბინეტში, რომელსაც პრეზიდენტობის შემთხვევაში დავიკავებ, მსურს, სიმბოლურად ის სამფეროვანი დროშა იყოს, რომელიც საქართველოს აღდგენილ დამოუკიდებლობას წარმოადგენს”, – ამის შესახებ პრეზიდენტობის დამოუკიდებელმა კანდიდატმა სალომე ზურაბიშვილმა სენაკში მხარდამჭერებთან შეხვედრაზე განაცხადა. მისი თქმით, საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვების შემთხვევაში, სახელმწიფო სიმბოლიკის შეცვლას არ აპირებს. „თუ წინსვლა გვინდა, უნდა ვიცოდეთ ჩვენი ისტორია. ჩემს კაბინეტში, რომელსაც პრეზიდენტობის შემთხვევაში დავიკავებ, მსურს, რომ სიმბოლურად ის სამფეროვანი დროშა იყოს, რომლითაც გავიზარდე, რომლითაც თქვენ იბრძოდით და, რომელიც წარმოადგენს აღდგენილ დამოუკიდებლობას, რისთვისაც იბრძოდნენ ქართველები. სახელმწიფო სიმბოლიკას არ შევცვლი, ის ერთხელ შეიცვალა. თუ გვსურს ნამდვილ სახელმწიფოს დავემსგავსოთ და გავაძლიეროთ, არ შეიძლება, წამდაუწუმ შეიცვალოს სახელმწიფოს სიმბოლიკა. მე უბრალოდ მსურს, გვერდიგვერდ იდგას ძველი დროშა, დამოუკიდებლობის, წარსულის, მეხსიერების სიმბოლო, სახელმწიფო დროშა, რომელიც აღარ უნდა შეიცვალოს და დარჩეს დღევანდელი სახელმწიფოსა და სამომავლო გაძლიერების, დამოუკიდებლობის დროშად და ევროკავშირის დროშა, როგორც სიმბოლო ჩვენი ერთადერთი გზის, პერსპექტივის, რომელიც ღრმად არის ჩვენს ღირებულებებში, რადგან ნებისმიერი ქართველი ევროპელია. თუ ევროპელს აქვს იგივე ფასეულობები, რაც ქართველებს, სხვათა შორის, ჩვენთან ცოტა უფრო კარგად არის ეს ფასეულობები შენარჩუნებული, ვიდრე ევროპის ზოგ ქვეყანაში”, – განაცხადა სალომე ზურაბიშვილმა. ... ...
  • ხულოში ხანძარს 2 ადამიანი ემსხვერპლახულოში სოფელ ჭახაურში, საცხოვრებელ სახლში გაჩენილ ხანძარს ორი ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. გარდაცვლილია 18 წლის გოგონა და 72 წლის მამაკაცი. ამის შესახებ ინფორმაციას საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური ავრცელებს. მეხანძრე - მაშველები ამ წუთებში, ხანძრის სალიკვიდაციო სამუშაოებს აწარმოებენ. ადგილზე მუშაობს 4 სახანძრო-სამაშველო ჯგუფი. მომხდარზე შინაგან საქმეთა სამინისტრომ საქმე სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლის მე-4 ნაწილით აღძრა, რაც გულისხმობს ნივთის დაზიანებას ან განადგურებას,  ჩადენილს ცეცხლის წაკიდებით, რამაც გაუფრთხილებლობით ორი ან მეტი ადამიანის სიცოცხლის მოსპობა ... ...
  • 28 ოქტომბრის არჩევნების შუალედური ანგარიში (R)ცენტრალური საარჩევნო კომისიის (ცესკო) თავმჯდომარე თამარ ჟვანიამ ადგილობრივ სადამკვირვებლო და საერთაშორისო ორგანიზაციებს, ასევე მედია წარმომადგენლებს 2018 წლის 28 ოქტომბრის არჩევნების შუალედური ანგარიში წარუდგინა. ანგარიში საქართველოს საარჩევნო ადმინისტრაციის მიერ პირველი აგვისტოდან პირველ ოქტომბრამდე  განხორციელებულ საქმიანობას ასახავს.  თამარ ჟვანიამ პრეზენტაციაზე მოწვეულ სტუმრებს 28 ოქტომბრის არჩევნებისთვის გაწეული საქმიანობა გააცნო. 2018 წელს ცესკომ გაზარდა ონლაინ რეგისტრაციების პროგრამის შესაძლებლობები და გარდა პარტიების წარმომადგენლებისა და საარჩევნო კომისიებში წევრების დანიშვნისა, პირველად, საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებისთვის რეგისტრირებულ დამკვირვებელ ორგანიზაციებს მისცა ალტერნატიული, გამარტივებული შესაძლებლობა, დამკვირვებლები დანიშნონ ონლაინ, ელექტრონული პროგრამის მეშვეობით. ცესკოს თავმჯდომარემ დეტალურად ისაუბრა ამომრჩეველთა ინფორმირების კამპანიის, საარჩევნო ადმინისტრაციის წევრთა კვალიფიკაციის ამაღლების, საარჩევნო პროცესის ორგანიზების, საარჩევნო და სამოქალაქო საგანმანათლებლო პროგრამების, ინკლუზიური საარჩევნო გარემოს, საარჩევნო პროცესში ჩართულ მხარეებთან თანამშრომლობის და სხვა მნიშვნელოვანი საკითხების შესახებ.  „ჩვენი საქმიანობა შეეხება ყველა იმ სასწავლო და სატრენინგო პროგრამას, საორგანიზაციო საკითხს, რომელიც უკავშირდება პრეზიდენტის არჩევნების ჩატარებას საქართველოში. ანგარიში მოიცავს ყველა იმ სატრენინგო პროგრამას რომელიც განახლებული მეთოდოლოგიით ემსახურება სწორედ საარჩევნო ადმინისტრაციის კვალიფიკაციის ამაღლებას, ასევე ჩართული მხარეების მომზადებას. წელს განსაკუთრებული აქცენტი იყო ახალგაზრდა ამომრჩეველზე და მათ აქტიურობაზე. ამავდროულად ანგარიშში ასახულია შშმ პირებისთვის მიწოდებული სერვისები, ასევე ეთნიკური უმცირესობების და სხვა ჩართული მხარეებისთვის, თითოეული ამომრჩევლისთვის მიწოდებული ყველა ის ინფორმაცია და სერვისი, რომელიც მათ თავისუფალ გარემოში არჩევნებში მონაწილეობის მიღებას შეუწყობს ხელს“, - აღნიშნა თამარ ჟვანიამ ჟურნალისტებთან საუბრისას. (R)   ... ...

არქივი

ზაფრანი

„უიღბლო“ ამერიკელი

კონექტიკუტის შტატში მცხოვრებმა ჩარლზ დადლიმ...

ახლო მეგობარი მოდელები

რატომღაც მივეჩვიეთ, რომ სამოდელო ბიზნესში...

რა დაგიცავთ ავი თვალისგან

ვერძმა სამოსში აუცილებლად უნდა შეიტანოს...

რატომ ტირიან მამაკაცები საკუთარ ქორწილში

მამაკაცები ხშირად მალავენ გრძნობებს, ალბათ...

დილით დასვენებულმა რომ გაიღვიძოთ…

ორგანიზმი ძილის დროს ახალგაზრდავდება, დუნდება...

ადამიანის იღბალი და მობილური ტელეფონის ნომერი

რიცხვების მაგია უძველესი დროიდან იღებს...
კარმიდამო ჩემი

ლობიოს რაგუ ბასკურად

ესპანური სამზარეულო მსოფლიოში ერთ-ერთი საუკეთესო...

გავამრავლოთ ქოთნის ყვავილები

შემოდგომის დასაწყისი, ოქტომბრის ბოლომდე, ქოთნის...

ბულგარული წიწაკის საწებელი ნედლი მწავანილეულით

მრავალგვარ საწებელს შორის, ჩვენს მიერ...

როგორ მოვამზადოთ წათხი

ყველის წათხის მოსამზადებლად საჭიროა: ერთი...

დანდური _ მხალეული, მწნილი, სამკურნალო მცენარე

ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე დანდური საქართველოში...

ბოსტნეულის შენახვის რა მეთოდს იყენებდნენ წინაპრები

შემოდგომის დასაწყისიდან ყველა დიასახლისი ამზადებს...

როგორ დავიცვათ სიმინდი ფაროსანასგან

აზიური მავნებლის ფაროსანას წინააღმდეგ ბრძოლის...

როგორ ამოვიცნოთ ინსულტი

ინსულტი 21–ე საუკუნის კიდევ ერთი...

"ყვავილებში ნაპოვნი ენერგია ჩაის აღორძინებაში დამეხმარება"

ფატი გრიგალაშვილი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...

ვის აძლევთ ხმას საპრეზიდენტო არჩევნებზე?