ვინ ანგრევდა მეტეხის ტაძარს და რად დაუჯდა შევარდნაძეს წინააღმდეგობის გაწევა

ისტორია

ვინ ანგრევდა მეტეხის ტაძარს და რად დაუჯდა შევარდნაძეს წინააღმდეგობის გაწევა

2017 დეკ 7 15:36:43

საქართველოს მმართველი ამხანაგი ლავრენტი ბერია იღებს გადაწყვეტილებას – მეტეხის ტაძარი უნდა დაინგრეს, ხოლო მის ადგილას შოთა რუსთაველის ძეგლი უნდა აღიმართოს! დანგრეული ტაძრის მაკეტი კი იქვე აშენებულ მუზეუმში საპატიო ადგილას უნდა მოეთავსებინათ. ამ უგუნურ გადაწყვეტილებას წინ აღუდგა ქართველთა ერთი ნაწილი, მათ შორის მიხეილ ჯავახიშვილი, სანდრო ახმეტელი და გიორგი ჩუბინიშვილი; ისინი ბერიას ეახლნენ. მათ თავკაცობდა გარეგნულად ერთი მოკრძალებული ადამიანი -პროფესიით მხატვარი. დელეგაცია კატეგორიულად მოითხოვდა ამ გადაწყვეტილების გაუქმებას: „ქვეყანა დიდი პოეტის იუბილესთვის ემზადება, თქვენ კი იმ ტაძრის დანგრევას აპირებთ, სადაც ალბათ რუსთაველი ლოცულობდაო“. ბერიამ მათ ყურადღებით მოუსმინა.  ყველა გაისტუმრა, ხოლო დელეგაციის თავკაცს კაბინეტში დარჩენა სთხოვა:_  „თქვენ რა, საზოგადოებრივი აზრი გინდა შემიქმნათ? მეტეხი მაინც დაინგრევა, ოღონდ ამჯერად თქვენი პირადი მოთხოვნით, და ამ საკითხს თქვენ თვითონვე აღძრავთ“-ო.

ტაძარი გადარჩა, მაგრამ მხატვარი დიმიტრი შევარდნაძე სულ მალე დააპატიმრეს.

1885 წლის 1 დეკემბერს გურიის სოფელ ბახვში, მასწავლებლის ოჯახში დაიბადა დიმიტრი შევარდნაძე. მისი ბიოგრაფია კარგად ასახავს იმ ტენდენციას რომელიც XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე ნათლად გამოიკვეთა საქართველოში და რაც შემდეგში მდგომარეობდა: ნიჭიერ ბავშვს განათლების მისაღებად საზღვარგარეთ აგზავნიდნენ, სწავლების პროცესში თვალს ადევნებდნენ, რის შემდეგაც ის სამშობლოს სამსახურში დგებოდა. მოგვიანებით, ეს ტენდენცია კომუნისტებმა ამოძირკვეს. პატარა დიტო შევარდნაძესაც დაუნიშნეს მეურვეობა: ქუთაისის რეალური სასწავლებლის პედაგოგები ზრუნავდნენ მასზე. სწავლების დამთავრების შემდეგ იგი ჭიათურის ქვანახშირის სააქციო საზოგადოების სტიპენდიით გაემგზავრა მიუნხენს, სადაც ჩაირიცხა სამხატვრო აკადემიაში, პროფესორ ოტო ზეიცის კლასში. დანიშნული თანხა სტუდენტს არ ყოფნიდა ატელიეს, მოდელის, საღებავებისა და ყოველდღიური ცხოვრების ხარჯების დასაფარავად, ამიტომ იგი ფოტოგრაფთან მუშაობდა რეტუშორად. თვითონაც მიჰყო ხელი ფოტოსაქმეს და გარკვეულ შედეგებსაც მიაღწია. ის აქვე მუშაობდა ჭიათურის სამთო ტექნიკური სასწავლებლის ეკლესიის კანკელის მოხატულობის ესკიზებზე, ამასთან ქართული იუმორისტული ჟურნალის ,,მათრახი და სალამურის” რედაქციისთვის ხატავდა კარიკატურებს. მიუხედავად ხელმოკლეობისა, დიტო თავდაუზოგავად მუშაობდა, სრულყოფდა საკუთარ ოსტატობას. ერთხელ დრეზდენის სურათების გალერეაში შევარდნაძე კორეჯოს ფერწერული ტილოს ,,წმინდა ღამის” ასლს აკეთებდა, გალერეაში მყოფი რუმინეთის მეფე, ხელოვნების დიდი მოტრფიალე და კოლექციონერი, აღფრთოვანებაში მოიყვანა მისმა ოსტატობამ.

1912 წელს დიმიტრი შევარდნაძემ დაამთავრა სამხატვრო აკადემია, ხოლო ორი წლის შემდეგ ის საქართველოში დაბრუნდა და თბილისში დასახლდა. სამშობლოში დაბრუნებულმა თავის უპირველეს საქმედ ხელოვნების და ქვეყნის მსახურება აირჩია. მას შემდეგ ჩვენი ქვეყნის კულტურულ ცხოვრებაში არ ყოფილა მნიშვნელოვანი მოვლენა, რომლის მონაწილე ან მოთავე დიმიტრი შევარდნაძე არ ყოფილიყო. იგი მოწოდებით ნამდვილი ლიდერი იყო, ნებისმიერი კეთილი საქმის სულისჩამდგმელი და თავკაცი.

1916 წელს შევარდნაძემ ჩამოაყალიბა ქართველ ხელოვანთა საზოგადოება, მხატვართა პირველი პროფესიული ორგანიზაცია, რომელსაც ხელი უნდა შეეწყო, ,,მხატვართა, მოქანდაკეთა და ხუროთმოძღვართა ურთიერთშორის დაახლოება-შეკავშირებისათვის და ყველა თაობის ხელოვანთა საქმიანობის გეგმიანი წარმართვისათვის”. საგულისხმოა, რომ შევარდნაძემ თავისთვის თავმჯდომარის ამხანაგის მოკრძალებული თანამდებობა აირჩია. ეს გამორჩეული თვისება იყო მისი ხასიათისა, რომელიც სიცოცხლის ბოლომდე გაჰყვება მას. დიტო შევარდნაძის საოცარი თავმდაბლობა მაგნიტივით იზიდავდა ადამიანებს და ქართული ინტელიგენციის წარმომადგენლები მასში ერთგულ მეგობარსა და ქომაგს ხედავდნენ. საზოგადოებამ სტიპენდიები დაუნიშნა ახალგაზრდა ქართველ მხატვრებს ლადო გუდიაშვილს, დავით კაკაბაძეს, ელენე ახლედიანს, შალვა ქიქოძეს, შალვა ხმალაძეს და სხვებს, რათა მათ განათლება საზღვარგარეთ მიეღოთ. იმავე წელს საზოგადოების ინიციატივით  მოეწყო ქართველ მხატვართა ექსპედიცია სოფელ ნაბახტევში, იქაური ეკლესიის მხატვრობის პირების გადმოსაღებად, სადაც დარჩენილი იყო XV საუკუნის დასაწყისის ფრესკები – ამირეჯიბთა საგვარეულოს პორტრეტებით.

დიმიტრი თავის ძმას მიხაკოს სწერდა:_ ,,დღეს საღამოს სხვა მხატვრებთან ერთად მივემგზავრები სოფელ ნაბახტევში ფრესკების გადმოსაღებად, დავით გარეჯას მონასტერში წასვლა გადავდეთ, ნაბახტევის ეკლესია უფრო ცუდ მდგომარეობაშია, სახურავი სულ არა აქვს და კედლებზე წვიმა ფრესკებს რეცხავს”. ეკლესიის მხატვრობის ეს პირები გამოიფინა დიდების ტაძარში და საყოველთაო ინტერესი და მოწონება დაიმსახურა. მოგვიანებით, 1935 წელს, შევარდნაძე მხატვარ შალვა აბრამიშვილთან ერთად ნაბახტევის ფრესკების ნაწილს თბილისში ჩამოიტანს.

ლადო გუდიაშვილი იხსენებდა: _,,ყველაზე მუყაითი, მუდამ დაუღალავი დიმიტრი შევარდნაძე იყო, ექსპედიციის მთავარი მხატვარი, კედლის მხატვრობის კარგი მცოდნე და ქართული ფრესკების დიდი მოტრფიალე”.

საარქივო მასალებიდან ირკვევა, რომ 1917 წელს ტაო-კლარჯეთში ექსპედიციის მოწყობის ინიციატორიც დიმიტრი შევარდნაძე ყოფილა. ხოლო ექვთიმე თაყაიშვილის თაოსნობით განხორციელებულ ამ ექსპედიციაში, შევარდნაძე, სხვა ცნობილ მხატვრებთან ერთად, როგორც რიგითი წევრი ისე მონაწილეობდა.

უდიდესი ამაგი დასდო შევარდნაძემ ნიკო ფიროსმანის სურათების აღმოჩენის, გადარჩენისა და ერთად თავმოყრის საქმეს. თვითონ აკადემიური ტრადიციების მიმდევარი იყო,  მაგრამ მან ერთ-ერთმა პირველმა ამოიცნო ფიროსმანში ნამდვილი ტალანტი. შევარდნაძეს იგი მიაჩნდა ეროვნულ მხატვრად, რომელსაც თანამედროვეთა შორის ყველაზე მეტად ჰქონდა კავშირი ძველ ქართულ კედლის მხატვრობასთან. მხატვარი იხსენებდა: _ ,,საქართველოში ჩამოსვლისთანავე ჩემი ყურადღება მიიქცია სადგურის წინ მდებარე დუქნებში სურათებმა. დაინტერესებულმა გამოვიძიე ავტორის ვინაობა და მითხრეს, რომ ეს ნახატები ეკუთვნის ნიკო ფიროსმანაშვილს. ჩემი აზრით, იგი იყო ერთადერთი მხატვარი, რომელმაც ნამდვილი ხალხური გადმოცემის სიცხოველით მოგვცა მთელი XIX საუკუნის ქართული ყოფა-ცხოვრება. 1916 წელს მან მოაწყო ფიროსმანის ერთდღიანი გამოფენა საკუთარ ბინაში, მოგვიანებით კი საბჭოთა კავშირის მრავალ ქალაქში. სამწუხაროდ, მისი დიდი სურვილისა და მცდელობის მიუხედავად, ვერ მოხერხდა გამოფენის გატანა საზღვარგარეთ.

დიმიტრი შევარდნაძემ სამხატვრო გალერეას უანდერძა სხვადასხვა დროს შეძენილი ფიროსმანის 11 სურათი, რითაც საფუძველი ჩაუყარა მხატვრის ნაწარმოებების დიდ კოლექციას. ფიროსმანის ჩვენთვის კარგად ცნობილი ფოტოც ასევე მისი მოთხოვნით იქნა გადაღებული.

1920 წლის 6 აპრილს დიმიტრი შევარდნაძის ინიციატივით საქართველოს რესპუბლიკის ეროვნულმა კრებამ მიიღო დეკრეტი საქართველოს ეროვნული სამხატვრო გალერეის დაარსების შესახებ. მხატვარი გიორგი ერისთავი იგონებდა: ,,დიტომ ძალიან ენერგიულად მოჰკიდა ხელი ნაწარმოებების უმთავრესად ქართული მხატვრობის ნიმუშების შეკრებას. ბევრი ქალაქი და სოფელი მოიარა და მრავალი სურათი შეაგროვა. ზოგ მათგანს საჩუქრად აძლევდნენ, ზოგს ყიდულობდა, ასევე შეკრიბა წიგნები და ბიბლიოთეკა მოაწყო”. მან თავი მოუყარა XIX საუკუნის თბილისური, სპარსული და დასავლური მხატვრობის ბევრ შესანიშნავ ნიმუშს. თანამშრომელთა შტატში სულ რამოდენიმე ადამიანი იყო, არადა გალერეას და მის ფონდს მეთვალყურეობა და დაცვა სჭირდებოდა. მაშინ დიმიტრი შევარდნაძემ დატოვა თავისი ბინა გუნიბის (ახლანდელი ბარნოვის) ქუჩაზე და გალერეის სარდაფში დასახლდა. ყველაფერს თავისი ხელით აკეთებდა, არავითარ სამუშაოს არ თაკილობდა. ერთ დღეს გალერეაში სტუმრად ჩამოსული რუსი მხატვარი მისულა და დირექტორი უკითხავს.  მისი დამხვდური ცოცხიანი კაცი, რომელიც იატაკს გვიდა, სტუმარს დირექტორის კაბინეტში შეუძღვა, მაგიდას მიუჯდა და გაეცნო – შევარდნაძე მე გახლავართო. სხვათაშორის, კოტე მარჯანიშვილის მიერ დადგმულ ფილმში ,,გოგი რატიანი” (1927) თქვენ ნახავთ სამხატვრო გალერეის კიბეებზე მოსაუბრე ტიციან ტაბიძეს, კომპოზიტორ კოტე ფოცხვერაშვილს, ალექსანდრე წუწუნავას და დიმიტრი შევარდნაძეს. რაღაც სასწაულით ეს კადრები გადაურჩა განადგურებას, რადგან ტაბიძე და შევარდნაძე როგორც ხალხის მტრები, შემდეგ დახვრეტილნი იყვნენ. 

ბოლშევიკური დიქტატურის დამყარების შემდეგ საყოველთაო პოლიტიკური ტერორისა და ქაოსის პირობებში დიმიტრი შევარდნაძისათვის ცხადი გახდა, რომ ახალ ხელისუფლებასთან აშკარა კონფროტაცია ეროვნულ ინტერესებს კარგს არაფერს უქადდა. ამიტომ მან, ამ ურთულეს ვითარებაში დაიწყო კომპრომისული გზების ძიება ქართული საქმის საკეთილდღეოდ. იგი ყველანაირად ცდილობდა ქართული კულტურის დაცვას სოციალისტური რეალიზმის მარწუხებისგან. იყო შემთხვევა როცა მოსკოვიდან მოსული დირექტივის თანახმად ყველა რესპუბლიკის ცენტრალურ მუზეუმებს უნდა შეეძინათ დაბალი ხარისხის მხატვრული ნაწარმოებები, რასაც შევარდნაძე კატეგორიულად წინ აღუდგა. ეს კი შემდგომში მის საწინააღმდეგოდ ერთ-ერთ სამხილად იყო გამოყენებული.

დაძაბული მოღვაწეობის გამო შევარდნაძე ნაკლებ დროს უთმობდა საკუთარ შემოქმედებას. 1924 წელს შევსებულ ერთ ანკეტაში მან ჩაწერა:_  „მე პირადად მხატვრობას თავი დავანებე დროის უქონლობის გამო.“ მიუხედავად ამისა, მან მაინც ბევრის გაკეთება შეძლო. შევარდნაძემ შექმნა ქართული შრიფტის ერთ-ერთი ვარიანტი, თბილისის უნივერსიტეტის გერბი, რომელიც პირადად ივანე ჯავახიშვილმა შეუკვეთა, მას ეკუთვნის დამოუკიდებელი საქართველოს ფულის ნიშნებისა და საფოსტო მარკების ესკიზები; იყო წიგნის ილუსტრატორი, აგრეთვე არა ერთი ცნობილი სპექტაკლისა და საოპერო დადგმის მხატვარი. მუშაობდა ისეთ ცნობილ ფილმებზე როგორიცაა ,,ქრისტინე”, ,,ვინ არის დამნაშავე?”, ,,ჯანყი გურიაში”, ,,ელისო”. მისმა მხატვრულმა ხედვამ და ოსტატობამ, პერსონაჟთა სახეებისა და ხასიათების ღრმა ფსიქოლოგიური გახსნისაკენ სწრაფვამ, მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ამ ფილმების პლასტიკური სახის შექმნაში.

შევარდნაძე აქტიურად იღვწოდა ჩვენში სამხატვრო განათლების განვითარებისათვის. მან საფუძველი მოუმზადა საქართველოს პირველი სამხატვრო სასწავლებლის - სამხატვრო აკადემიის დაარსებას.

როდესაც დიმიტრი შევარდნაძე გალერეაში გადასახლდა, თავისი ბინა-სახელოსნო  ცნობილ მხატვარს ქეთევან მაღალაშვილს დაუთმო. მათ ერთმანეთი 1919 წელს გაიცნეს, იმ წლიდან იწყება მათი რომანტიკული და მეგობრული ურთიერთობა. ქალბატონი ქეთევანის სიტყვებით, მუდამ დიტოს ყურადღებითა და მეგობრული ზრუნვით იყო გამთბარი.  

,,თქვენ ეცადეთ თქვენი ჯანმრთელობისათვის, დანარჩენი კი ჩემი საქმე იყოს. ისე მოგაწყობთ სამუშაოდ, რომ არაფერი გაგიჭირდეთ. მინდა მოგაშველოთ ხუთი ათასი მანეთი, თუ ნებას მომცემთ, გამოვაგზავნით ფოსტით,” – წერდა შევარდნაძე ქეთევანს ერთ-ერთ წერილში.

ქეთევან მაღალაშვილი იგონებდა: ,,თანდათანობით დიტომ ექსპონატების ისეთი რაოდენობა შეკრიბა, რომ ისინი უკვე ვეღარ ეტეოდნენ გალერეაში. აუცილებელი შეიქნა ახალი დიდი შენობის გამოძებნა. შესაფერის სამუზეუმო ადგილად შეირჩა ყოფილი მეტეხის სიმაგრე, სადაც იმ დროს ციხე იყო. დიტოს მცდელობის და ზრუნვის შედეგად, ციხე ორთაჭალაში გადაიტანეს და მეტეხის სიმაგრე მთლიანად მუზეუმს გადაეცა. ამ საზეიმო დღესთან დაკავშირებით, 1933 წლის 18 ნოემბერს, დიდი მიტინგი ჩატარდა, რესპუბლიკის პრესა მხოლოდ ამ ფაქტს აშუქებდა. მიტინგზე მეტეხის ციხის ყოფილმა კომენდანტმა ციხის გასაღები ახალი მეტეხის დირექტორს - დიმიტრი შევრადნაძეს გადასცა. აქედან დაიწყო საქართველოს ხელოვნების მუზეუმის შექმნის ახალი ეტაპი. ,,ეს ისტორიული ძეგლი უნდა ვაქციოთ ახალ ლუვრად”, - ამბობდა დიმიტრი შევარდნაძე. მუზეუმის დირექტორად თავად დაინიშნა. მან გაარემონტა ერთ-ერთი კორპუსი რათა დროებით დაებინავებინათ ექსპონატთა ნაწილი და მუზეუმის მომავალი შენობისთვის პროექტზე ზრუნვას შეუდგა.

ერთ დღესაც მუზეუმში გახურებული მუშაობისას მოულოდნელად გამოეცხადა ბრიგადა ბერიას სახელით. დიმიტრი შევარდნაძემ დაუპატიჟებელი სტუმრები უკანვე გაისტუმრა. სულ მალე შევარდნაძე დაკავებული თანამდებობიდან გაათავისუფლეს, დაიწყო მიზანდასახული კამპანია მის წინააღმდეგ პრესაში, სადაც სხვა გამოჩენილ ადამიანებთან ერთად ამხელდნენ ხალხის მტრის - შევარდნაძის ძირგამომთხრელ და მავნებლურ საქმიანობას. აი, რას წერდა იმდროინდელი პრესა:_ ,,ყველა ორატორის სიტყვა გამსჭვალულია ღრმა სიყვარულით და ერთგულებით საბჭოთა ქვეყნისადმი და უსაზიზღრესი მძულვარებით ხალხის მტრებისადმი, მათ შორის მუზეუმის ყოფილი დირექტორის გარეწარ შევრდნაძისადმი, რომელიც მთელი თავისი მოღვაწეობის მანძილზე შენიღბულ შხამიან გესლს ანთხევდა ჩვენი ქვეყნის წინააღმდეგ, დევნიდა მუზეუმიდან საბჭოთა თემატიკას და მის მაგივრად არქაული სიძველეების იდეალიზაციას ახდენდა.

,,ერთ ღამეს დიტომ ჩემს კარებზე დააკაკუნა, მივხვდი რომ ცუდად იყო საქმე. მან დამიბრუნა ძმის სამკურნალოდ გადადებული ორი ათასი მანეთი, სეიფში შესანახად რომ მივაბარე, გადმომცა ასევე თავისი ჯიბის საათი,“ -იხსენებდა ქალბატონი ქეთევანი, როცა მან გაიგო იმ ხალხის დაჭერა რომელიც გაზეთში მასთან ერთად ,,დაამუშავეს” მან თქვა; ,,არაფრის მეშინია, ვინაიდან უმწიკვლო ვარ და არავითარი დანაშაული არ მიმიძღვის”.

შევარდნაძე მალე დააპატიმრეს. დაპატიმრებისთანავე მეტეხის იმჟამინდელი დირექტორის განკარგულებით დიმიტრი შევარდნაძის არასამუზეუმო ფასეულობად მიჩნეული ნივთები მეტეხის ეზოში საჯაროდ დაწვეს. მუზეუმის იმდროინდელმა ახალგაზრდა სპეციალისტმა და შეძლო მოეპარა დასაწვავად გამზადებული ნივთების ნაწილი და გადაენახა.

დიმიტრი შევარდნაძე 1937 წლის დეკემბერში დახვრიტეს.




 ახალი ამბები
  • ოზურგეთში პოლიციამ უკანონო საბრძოლო მასალა ამოიღოშინაგან საქმეთა სამინისტროს გურიის პოლიციის დეპარტამენტის ოზურგეთის რაიონული სამმართველოს თანამშრომლებმა, ოპერატიული ინფორმაციის საფუძველზე ჩატარებული საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, 1992 წელს დაბადებული მ. ჯ. საბრძოლო მასალის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა-შენახვის ბრალდებით დააკავეს. დანაშაული 3-დან 6 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. სამართალდამცველებმა, ბრალდებულის საცხოვრებელი სახლის ჩხრეკისას, "რგდ"-ს ტიპის ხელყუმბარა ნივთმტკიცებად ამოიღეს.დაკავებული ჩადენილ დანაშაულს აღიარებს. გამოძიება საბრძოლო მასალის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა-შენახვის ფაქტზე, საქართველოს სსკ-ის 236-ე მუხლის მე-3 ნაწილით ... ...
  • როგორ ვმართოთ ბავშვის ისტერიკა _ ოქროს წესები ფსიქოლოგისგან "3 ვარიანტი გვაქვს ბავშვის პრობლემური ქცევის დროს. 2.5-დან 5 წლადმე ასაკის ბავშვებში ჩვენ გვაქვს პრობლემური ქცევები, რომლის მოგვარებაც არის ძალიან ადვილი", _ აღნიშნულის შესახებ თსუ-ს ფსიქოლოგიისა და განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანი თამარ გეგეშიძე საუბრობს. ფსიქოლოგის თქმით, მთავარია უფროსებმა ცამოაყალიბონ, რა არის მათ ოჯახში წესი, რომ ბავშვმა შემდეგ მიიღოს ეს წესი და არ იყოს დამოკიდებული უფროსების ხასიათზე. ამასთანავე, ოჯახის ყველა წევრი უნდა  იყოს ერთ სტრატეგიაზე. არასოდეს ვჩხუბობთ ბავშვთან, თუ რამე არ მოგვწონს, ამას ბავშვის თანდასწრებით არ ვამბობთ და მისი თანდასწრებით არ უნდა გაიმართოს დისკუსია, რადგან პატარამ მერე კარგად იცის, ვის მიმართოს დასახმარებლად. "თუ ჩვენ თვითონ დავილაგებთ ჩვენს თავში, რა არის ჩვენს ოჯახში წესი. ეს ბავშვს ეცოდინება და ის არ იქნება დამოკიდებული ჩვენს ხასიათზე. დღეს კარგ ხასიათზე ვარ, კამფეტს ვაძლევ, ხვალ ცუდ ხასიათზევ ვარ, კამფეტს არ ვაძლევ. დღეს კარგ ხასიათზე ვარ არ ვეჩხუბები, ხვალ ცუდ ხასიათზე ვარ, ვეჩხუბები, ასე არ უნდა იყოს. უნდა არსებობდეს წესი და წინასწარმეტყველებადი გარემო. ბავშვის განვითარებას აქვს ერთი კარგი თვისება. ვერ იტანს უწესრიგობას. ეს ყველამ კარგად ვიცით. ყველანი ძალიან კარგად ვიცავთ 2 წლამდე რეჟიმს. ამ დროს უნდა დავაძინოთ, ამ დროს უნდა ვაჭამოთ და ა.შ. რატომ ვაკეთებთ ამას. მხოლოდ იმიტომ არა, რომ ბავშვის ორგანიზმს ასე სჭირდება. რომ მან დროულად უნდა ჭამოს და დაიძინოს. ხომ შეიძლება სხვა დროს ჭამოს და დაიძინოს, რატომაც არა. ამას ვაკეთებთ იმიტომ, რომ ბავშვის ნერვული სისტემა ვერ იტანს არაპროგნოზირებად გარემოს. ის ძალიან ღიზიანდება. ვერ იტანს მოულოდნელობას, ვერ იტანს გაუგებარ სიტუაციებს. ბავშვისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია ძალიან მკაფიო სიტუაციები და მოლოდინები. იცის, რომ საჭმლის მერე აქვს კამფეტი, იცის, რომ გაჯეტი არ ექნება. იცის, რომ ჯერ უნდა ისადილოს, მერე უნდა გაისეირნოს. ჯერ ეს და მერე ის თუ არ იცის 3 წლის ბავშვმა, მერე ძალიან გაუჭირდება მასაც და მის მშობლესაც. ჩვენ ამ პერიოდში ვაჩვევთ ბავშვებს წესებს. ძალიან მშვიდად, ჩხუბის გარეშე. ვიღაც აუცილებლად მკითხავს, რა ვქნათ, როცა ბავშვი ამ წესს არ იცავს. ვეუბნები, რომ კამფეტი იქნება სადილის მერე, ის კი მაინც ტეხავს ამბავს. თუ კარგად არ მოვწიწკნე არ გაჩერდება. გამოსავალი მარტივია, არ აძლევ და არც წიწკნი. ეუბნები, რომ შენი არჩევანია. შენ მას შეზღუდულ არჩევანს აძლევ, ეუბნები, ჩემო საყვარელო ეს შენი არჩევანია. თუ ასე გააგრძელებ, კამფეტი არ გექნება. ერთი სამი დღეს რომ იტირებს, მესამე დღეს გაჩერდება. ბავშვები ძალიან პრაგმატული მატერიალისტები არიან. ხანდახან ჩვენ ვერ ვიგებთ ხოლმე, რატომ ვჩხუბობთ. ბავშვმა კი ზუსტად იცის, რა უნდა და რატომ შვრება ასე. თუ ის ნახავს, რომ ასე არ უნდა ქნას, იმიტომ რომ აზრი არ აქვს, არ იზამს. ბავშვი ტყუილად ენერგიას არ დახარჯავს იმაში, რომ მოთხოვნის პროცედურები განახორციელოს. ამიტომ ძალიან მნიშვნელოვანია ჩვენ რას ვაკეთებთ, როცა ბავშვი ისტერიკაშია. მხოლოდ ამ შემთხვევაში ვაკეთებთ იგნორირებას, არ ვაქცევთ ყურადღებას. როცა ბავშვი დაღლილია, როცა მშიერია, როცა ავად ხდება, გაღიზიანებულია და ტირიას, ცხადია ამ დროს ვეფერებით. ამ დროს იგნორირებას ვერ გააკეთებთ. ვაიგნორებთ როდესაც ზუსტად იცით, რომ სახლში ისტერიკას გიწყობთ იმის გამო, რომ რაღაც უნდა და შენ არ აძლევ. ამ ისტერიკას მაღაზიაში აწყობს და იცის, რომ შენ გრცხვენია და ვერაფერს ვერ გააკეთებ. მაღაზიაში ამის მართვა ძალიან რთულია, მაგრამ მაინც შესაძლებელი. გააჩნია ბავშვს, თუ ის ჰიპერაქტიულია, ასე მარტო იქ ვერ მიატოვებთ, რადგან შეიძლება გარეთ გამოვარდეს და მანქანას შეუვარდეს. თუ ის არაა ჰიპერაქტიული, მშვიდად ვეუბნებით, ჩვენ შევთანხმდით იმაზე, რომ დღეს კამფეტს ვერ გიყიდი, მე წავედი. ამ პროცედურას აკეთებთ ნელა. ცხადია გააჩნია ბავშვის ტემპერამენტს, ვიღაც ცოტა ხანი იტირებს და წამოვა. ვიღაც, არა. თუ ბავშვი პატარაა, 2 ან 3 წლის, კარგი საშუალება ის აიყვანოთ ხელში უკუღმა, ანუ არ უნდა გიყურებდეთ სახეზე და გამოიყვანოთ გარეთ. როდესაც იცით, რომ მაღაზიაში შესვლისას ის აუცილებლად ატეხავს ტირილს, წინასწარ ვაფრთხილებთ, რომ ჩვენ უდნა შევთანხმდეთ რომ დღეს კამფეტს არ ვყიდულობთ. ჩხუბი, წივილ -კივილი, თმის მოწიწკვნა და ჯიკაობა არ არის რეკომენდებული იმიტომ, რომ ბავშვი თვითონაც სწავლობს ამით ძალაობას. მშობლები ხშირად გვეუბნებიან, რომ ბავშვის ნება ითრგუნება, აი იაპონიაში ბავშვებს ყველაფრის უფლებას აძლევენ. იაპონიაში ბავშვი რომ იბადებას, უკვე კონსტრუქციაში ხვდება, ის უკვე მოწესრიგებულ სტრუქტურულ გარემოშია. მან ჩვილობიდან იცის, რომ იმ კუთხეში უნდა მიესალმოს დედას, ამ კუთხეში მამას. ეს არის გაწერილი ჩვილობიდან და რაღა უნდა აუკრძალოთ? ჩვენთან არის ქაოტური გარემო. ჩვენ ხშირად ერთად ვცხოვრობთ, ბებია-ბაბუას აქვს სხვა პოლიტიკა. დედას და მამას სულ სხვა პოლიტიკა. რძალი დედამთილ-მამათილს ვერაფერს ეტყვის, სიძე სიმამრ-სიდედრს და მე რომ კამფეტს არ ვაძლევ ჩემს შვილს, ბებიას ის შეეცოდება და მისცემს. პრინციპია ის, რომ ოჯახის ყველა წევრი უნდა  იყოს ერთ სტრატეგიაზე. არასოდეს ვჩხუბობთ ბავშვთან, თუ რამე არ მოგვწონს, ამას ბავშვის თანდასწრებით არ ვამბობთ და მისი თანდასწრებით არ უნდა გაიმართოს დისკუსია, რადგან პატარამ მერე კარგად იცის, ვის მიმართოს ... ...
  • საქართველოს ბანკის პარტნიორობით “უძრავი ქონებისა და სასტუმრო ბიზნესის საერთაშორისო ყოველწლიური ფორუმი“ გაიმართება (R)საქართველოს ბანკის პარტნიორობით, Property Georgia-ს, FIABCI Georgia-ს ინიციატივითა და ორგანიზებით  15-16 ოქტომბერს  “უძრავი ქონების და სასტუმრო ბიზნესის საერთაშორისო ყოველწლიური ფორუმი “მდგრადი და მედეგი ქალაქების მშენებლობა“  გაიმართება. ღონისძებასთან დაკავშირებით და მის ფარგლებში დაგეგმილი დაჯილდოვების ცერემონიის შესახებ  დღეს მრგვალი მაგიდა გაიმართა. შეხვედრის მიზანს წარმოადგენდა  ფორუმის შესახებ პროფესიული, საერთაშორისო წრეების ინფორმირება და ცნობადობის ამაღლება.  შეხვედრას ესწრებოდნენ დიპლომატიური კორპუსის, მისიების ეკონომიკური ატაშეები, საერთაშორისო ასოციაციის წარმომადგენლები, FIABCI Georgia-ს დამფუძნებელი წევრები.  უძრავი ქონების და სასტუმრო ბიზნესის საერთაშორისო მასშტაბური ფორუმი წელს პირველად ჩატარდება, რომლის მიზანია, საქართველოს მსოფლიო რუკაზე პოზიციონირება მოხდეს, როგორც უძრავი ქონების და ტურიზმის, სასტუმრო ბიზნესის საერთაშორისო ლოკაცია. ფორუმზე განხილული იქნება ისეთი საკითხები როგორიცაა: მდგრადი ქალაქების შექმნის ეკონომიკური შედეგები; ქალაქებში მდგრადი ურბანული ინფრასტრუქტურისა და ტურიზმის  განვითარება.  ფორუმს საქართველოს სხვადასხვა ქვეყნებიდან მოწვეული 50-ზე მეტი ინვესტორი ესტუმრება, რომლებიც თბილისთან ერთად მოინახულებენ საქართველოს რამდენიმე რეგიონს. სტუმრობის მიზანია ინვესტორები გაეცნონ უძრავი ქონების და ტურიზმის საუკეთესო შეთავაზებებს მთელი ქვეყნის მასშტაბით.  ღონისძიებას საერთაშორისო მედია პარტნიორობას გაუწევს Dow Jones/Mansion Global/FN. ფორუმს გააშუქებს წამყვანი და  გავლენიანი საერთაშორისო მედია საშუალებები: BBC, CNN, Bloomberg. ღონისძიების მთავარი პარტნიორია “საქართველოს ბანკი”, მხარდამჭერები: “გალტ ენდ თაგარტი”, “საქართველოს ეკონომიკის და მდგრადი განვითარების სამინისტრო,” “საქართველოს რეგიონალური განვითარების და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო,” “აწარმოე საქართველოში”, “ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია”, “ქოლიერს საქართველო”, “საპარტნიორო ფონდი”, “ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი,” “ფრაისუოთერჰაუსკუპერსი საქართველო”, “საერთაშორისო საფინანსო კორპორაცია”, “გერმანიის ეკონომიკური გაერთიანება,” “პოლონეთის საინვესტიციო და სავაჭრო სააგენტო.” ... ...
  • დიდი მხიარულება "გურია ნიუსის" ეზოში და გალამაზებული დღეერთად გავილამაზოთ დღე _ ამ სახელწოდებით გაიმართა აქცია "გურია ნიუსის" ჩოხატაურის ოფისის ეზოში, სადაც მოსულ ნებისმიერ ადამიანს ცოცხალი მუსიკის მოსმენასთან ერთად, მოხატვის, ცეკვის და ცივი სასმელების მირთმევის შესაძლებლობა ჰქონდათ. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის კულტურის ცენტრთან არსებულ ანსაბლ "ნართის"  სასიამოვნო მუსიკის ფონზე, სამხატვრო სკოლის ხელმძღვანელი მზია კვინტრაძე და მისი თანამშრომლები, დიდსა და პატარას სასურველ ნახატს უხატავდნენ. პატარებისთვის პატარა საჩუქრებიც იყო განკუთვნილი, რომელზეც "გურია ნიუსის" ოფისის პირველ სართულზე განთავსებულმა საკანცელარიო მაღაზიამ იზრუნა."გურია ნიუსი" მსგავსი სახის აქციებს, რომელიც ადამიანების გამხიარულებას ისახავს მიზნად, მომავალშიც გამართავს. ნახეთ ვიდეო კადრები "გურია ნიუსის" ეზოდან, სადაც მთელი დღე დიდი მხიარულება ... ...
  • პრემიერი გუბერნატორებს: "თქვენი ძირითადი ამოცანაა პრობლემების მოგვარება და არა _ პრობლემების შექმნა"რეგიონებში, ჩვენი მოქალაქეებისთვის მთავრობის განსახიერება არის ის ჩინოვნიკი, რომელიც მათ პრობლემებს ან აგვარებს, ან _ ვერა და ამ მიმართულებით გუბერნატორების პასუხისმგებლობა სრულად პერსონალიზებული იქნება, _ ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი გახარიამ სახელმწიფო რწმუნებულებთან შეხვედრისას განაცხადა. მთავრობის მეთაურმა ხაზი გაუსვა პრობლემების მოკლე ვადებში მოგვარების აუცილებლობას და გუბერნატორებს დროში გაწერილი კონკრეტული სამოქმედო გეგმის უახლოეს პერიოდში წარმოდგენა დაავალა. „აუცილებელია, ვიმოქმედოთ სწრაფად, ეფექტიანად და რაც მთავარია, ეს ყველაფერი უნდა იყოს გამყარებული კეთილსინდისიერი ქმედებით. არავის აქვს იმის რესურსი, რომ კიდევ დიდხანს გველოდოს. ამიტომ, განსაკუთრებით თქვენს შემთხვევაში, პასუხისმგებლობა სრულად პერსონალიზებული იქნება. უახლოეს დღეებში უნდა განსაზღვროთ რეგიონებში არსებული სისტემური პრობლემების სტატუსი და წარმოადგინოთ კონკრეტული გაპრობლემებული საქმეები, შემდგომ კი - პირდაპირი, დროში გაწერილი გეგმა და კონკრეტული პასუხისმგებლობები. თქვენი ძირითადი ამოცანაა პრობლემების მოგვარება და არა _ პრობლემების შექმნა“, _ მიმართა პრემიერ-მინისტრმა ... ...

არქივი

ზაფრანი

როგორ უნდა მოხიბლოთ ქალი

ვერძი – ქალი ვერძების დიდ...

ქალები, რომელთა შეყვარებასაც მწარედ ინანებთ

ვერძი - მამაკაცური პლანეტა მარსი,...

სუსტი ნებისყოფის მქონე მამაკაცების სამეული

კირჩხიბი – ზოდიაქოს ამ ნიშნით...

ანდოთ თუ არა საოჯახო ბიუჯეტი ცოლს…

ალბათ, ფინანსური სტაბილურობის და კარგი...

ვის ახარჯინებენ ბევრ ფულს ქალები

წარმოგიდგენთ იმ მამაკაცთა ოთხეულს, რომელსაც...

გენიოსები ზამთარში იბადებიან

უკრაინელი ასტროლოგების ჯგუფი მივიდა დასკვნამდე,...
კარმიდამო ჩემი

როგორ გახდა იდეალური დედა იდეალური მეწარმე

ქალი, რომლის ცხოვრება საგანგებოდ შექმნილი...

საზამთრო გურიის პირობებში

ზოგადად, დასავლეთ საქართველოში საზამთროს მოყვანა...

შევარჩიოთ ტყემლის ჯიშები და მეტი ყურადღება დავუთმოთ მის გაშენებას

ტყემლის კულტურა საქართველოში უძველესი დროიდან...

სახის მოვლის ნატურალური საშუალებები

მუდამ სილამაზესა და სიკოხტავეზე მოფიქრალ...

როგორ ვუმკურნალოთ კბილებს

ხილისა და ბოსტნეულის წვენების სასიკეთო...

ჭარბი ტენიანობის მიზეზებზე მუდმივად უნდა ვისაუბროთ

თხილის კულტურის სიდამპლის და სოკოვანი...

როგორ მოვიქცეთ ჭექა-ქუხილის დროს?

წელიწადის დროებსა და თვეებს შორის,...

სეზონის შესაფერი სამუშაოებისთვის მზადყოფნა აუცილებელია

ზოგს თოხნა და სარეველებისგან ბოსტნის...

უკრაინული გოგრა _ საუკეთესო თვისებების მქონე საკვები აგრარული კულტურა

წარმატებულმა მეურნემ ნოდარ დიასამიძემ, რომელიც...