ვინ იყვნენ პირველი გურული ფირალები

ისტორია

ვინ იყვნენ პირველი გურული ფირალები

2017 ივლ 26 13:35:24

ფირალების ზუსტ რიცხვს, ალბათ, ვერავინ დაასახელებს, გასაგებ მიზეზთა გამო ყველას არც გვარ-სახელი და არც ფოტო შემონახულა.  არსებობს ზოგიერთი ფირალის ფოტოგამოსახულება, მაგრამ თითქმის არაფერია ცნობილი მათი პიროვნებების შესახებ. მაგალითისათვის საკმარისია გიორგი ქინქლაძე და აგია ჩხაიძე. გადმოცემით ისინი ერთად ფირალობდნენ, თუმცა წლები ცნობილი არ არის. ქინქლაძე სოფელ ორაგვესთან პოლიციასთან შეტაკებისას მძიმედ დაიჭრა და სოფელ აკეთში გარადიცვალა, სადაც დაკრძალეს კიდეც. ჩხაიძე რუსეთსა და საქართველოში “მოღვაწეოდა” - ძარცვავდა ბანკებს. ის გურიაში დაიჭირეს, სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს და ჩამოახრჩვეს. არსებობს გადმოცემა, რომ როცა მასთან საკანში მღვდელი და პოლიციელი შესულა, აგიას, უზარმაზარი ძალის პატრონს, ისე მიუხეთქებია ერთმანეთისთვის, რომ ორივე უსულოდ დაცემულა მიწაზე.

შემორჩენილი ხალხური ლექსის მიხედვით ერთ-ერთი პირველი ფირალი სურებელი ალმასხან ბედინეიშვილი იყო. თურმე მისი ბატონი ზურაბ ერისთავი ისედაც ღარიბ გლეხს სისხლს უშრობდა _ მივიდოდა მასთან სახლში და მოითხოვდა საჭმელ-სასმელს, თანაც არც ზომა იცოდა და არც წონა. მისი სტუმრობა რამდენიმე დღე-ღამე გრძელდებოდა. რა უნდა ექნა ალმასხანს, ითმენდა, მაგრამ ერთხელაც ბატონს ნამეტანი მოუვიდა- ალმასხანის ქალი მოინდომა. აქ კი მოთმინების ფიალა აევსო ალმასხანს, ასე არ უნდაო მიუვარდა ბატონს სასახლეში, ლოგინში მწოლიარე აჩეხა და ტყეში ფირალად გავარდა.

ცნობილი ეთნოგრაფისა და პუბლიცისტის აპოლონ წულაძის მიხედვით უძველესი ფირალებია თავადი მაქსიმეიშვილი და გოგორიშვილი. მისი თქმით საქართველოს ანექსიამდე საქართველოში ფირალობა არ ყოფილა. ბატონის მკვლელი ან სხვაგვარი დამნაშავე ერთი კუთხიდან მეორეში გადავიდოდა, სხვა ბატონს შეაფარებდა თავს. გურიის 1841 წლის ჯანყის შემდეგ კი ეს შეუძლებელი შეიქნა. მიწერ-მოწერის მეშვეობით მთავრობა დამნაშავეს ყველგან მონახავდა. ფირალებს მხოლოდ ერთი თავშესაფარი _ ახლობლები და თავისიანები რჩებოდათ. ჯანყის დამარცხების შემდეგ მთავრობამ თითქმის ყველა მონაწილე დაიჭირა, ზოგი ციხეში ჩასვა, ზოგი გადაასახლა, მხოლოდ ორი მათგანი _ მაქსიმეიშვილი და გოგორიშვილი ვერ ჩაიგდო ხელში. ისინი იარაღით ხელში ტყეში გავარდნენ და მთავრობის მოხელეებსა და ხალხის მოღალატეებს ანაგარიშს უსწორებდნენ.

ორივეს ბევრი შეტაკება გადაუტანია თურმე. ერთხელ გოგორიშვილი პატარა სახლში მოამწყვდიეს, ალყა დაარტყეს, მაგრამ ფირალს ვერაფერი მოუხერხეს, ამიტომ სახლს ცეცხლი წაუკიდეს. სახლის ჭერი როცა ჩამოინგრა, გოგორიშვილი მაშინ გამოვარდნილა ცეცხლიდან და ჯარს ხელიდან მაინც დაუსხლტა. სახელგანთქმული ფირალის მელქისედეკ გუნთაიშვილის ძმის, აპოლონის დღიურებში მოხსენიებულია ფირალი აკაკი ზოიძე. ის ერთი ღარიბი გლეხი იყო, მებატონე ქარცივაძის შინაყმა. ცხოვრობდა პატარა ქოხში და ჰყავდა ერთი მარჩენალი ძროხა. მან ცოლის მოყვანა გადაწყვიტა და ბატონთან ნებართვის ასაღებად მივიდა. ბატონმა უთხრა: “...ყაძახო თუ ქალის მოყვანა გინდა მაშინ შენ ძროხას მოამბი რქაში ბაწარი და მომგვარეო და მაშინ ნებართვას მოგცემო”.

შეურაცხყოფილმა ზოიძემ აიღო თოფი და ბატონი თავისსავე ეზოში გააგორა, თავად კი ოსმალეთში გადავიდა. მუსლიმი ქართველების დახმარებით იქვე იპოვა თავშესაფარი. მაგრამ როგორც კი შანსი ეძლეოდა გადადიოდა გურიაში და ქარცივაძეების ოჯახს აწიოკებდა: ხან ცხენს, ხან ძროხას, ხან კი სხვადასხვა საყოფაცხოვრებო ნივთებს ართმევდა და ჩოლოქს გაღმა ჰყიდდა. ქარცივაძეები გავლენიანი ოჯახი იყო და ხელისუფლებამ ჯილდო დააწესა ზოიძის დაჭერისთვის. დაიქირავეს ვინმე სანდრო ბოლქვაძე, რომელიც როგორც ვითომდა დევნილი და ციხიდან განაქცევი გადავიდა ოსმალეთში და ზოიძესთან დაახლოება სცადა. პირველ ხანებში ზოიძემ ბოლქვაძე ახლოს არ გაიკარა. დროთა განმავლობაში კი ყურადღება მოადუნა, ამით ისარგებლა ბოლქვაძემ და ერთ ღამეს მიადგა აკაკი ზოიძეს სახლში.

როცა ნამძინარევი ფირალი ზღრუბელზე გამოჩნდა _ დამბაჩა დაახალა. სიკვდილის წინ ზოიძემ მკვლელს უთხრა _ შენ და შენ შვილებს ხეირი არ გექნებათო. ფირალის მკვლელობისთვის ზოიძემ კარგი გასამრჯელო მიიღო და “გაკეთდა”, ორი შვილი გაზარდა, მაგრამ ზოიძის სიტყვები მაინც წინ დაუხვდა. ერთხელ ლეღვზე ასული ბოლქვაძე ჩამოვარდა და ღობის სარს საჯდომით დაესო, სარი კისრის არეში გამოვიდა. მამის სიკვდილის შემდეგ მისი ერთი ვაჟი სულ მალე გარდაიცვალა, მეორე კი გაგიჟდა. ის იჯდა ხოლმე გზის ნაპირას, თხრიდა მიწას და იძახდა _ აქ არის ღალატი დამარხულიო.. (ა. გუნთაიშვილი რვეული # 9) გურიაში ამბობდნენ, რომ ფირალების არც ერთი გამცემი, მკვლელი და მოღალატე თავისი სიკვდილით არ მომკვდარაო და არც მის ოჯახს არ გაუხარებიაო.

არსებობს ვინმე ერმალო კვაჭაძის მოგონება, რომელიც ასახელებს ოთხ ფირალს, რომლებიც ბატონებს გაექცნენ და სოფელ ორაგვესთან მდებარე ერთ დაბურულ კლდოვან ხევს შეაფარეს თავი. ესენი იყვნენ მიქელა კვაჭაძე, ბუჭუა ბოლქვაძე, რომელსაც შემდეგ ბურძგლა დაერქვა, ლიხოურელი ურუშაძე, რომელსაც ბატონი შემოკვდომია და ვიღაც აჭარელ კაჟიოღლი. ფირალების მეთაური ბუჭუა ყოფილა. გურიელი ხშირად აგზავნიდა თურმე შეიარაღებულ კაცებს მათ დასაჭერად, მაგრამ ფირალები ყოველთვის ამარცხებდნენ მათ. მაგრამ ერთხელ ბუჭუა მაინც ჩაიგდეს ხელში, გურიელმა ბუჭუა თავისთან წაიყვანა ყარაულად და ოთხ არშინიანი თოფიც აჩუქა. ბურძგლა დიდხანს ვერ გაჩერდა თავადთან და გაიპარა. გურიელმა მას მდევრები დაადევნა, რომლებმაც ფირალი მოკლეს.

ანტონ ხინთიბიძის წიგნის მიხედვით კი ერთ-ერთი პირველი ფირალი კოწია ცეცხლაძეა. ცეცხლაძე ოზურგეთის მაზრის სოფ. გოგიეთის მცხოვრები იყო, რომელიც რამოდენიმე წლის ფირალობის შემდეგ, ⅩⅨ საუკუნის 80-იან წლებში შერიგებია მეფის მთავრობას და ოჯახში დაუწყია მუშაობა. გარდაიცვალა დაახლოებით 70 წლის.

ამონარიდი ირაკლი მახარაძის წიგნიდან ,,გურული ფირალები”.




 ახალი ამბები
  • რეჟისორი ზაზა ურუშაძე გარდაიცვალარეჟისორი ზაზა ურუშაძე 53 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ინფორმაციას რეჟისორის ახლობლები ადასტურებენ. ურუშაძის გარდაცვალების სავარაუდო მიზეზად გულის შეტევა სახელდება.  მან დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის კინოფაკულტეტი 1987 წელს. 1988-1999წწ. კინოსტუდია "ქართული ფილმი", დამდგმელი რეჟისორი; 1999-2000წწ. სააქციო საზოგადოება "ქართული ფილმი", სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე; 2002-2004წწ. საქართველოს ეროვნული კინოცენტრის დირექტორი. დამდგმელი რეჟსორია ფილმების: "მათთვის, ვინც მამამ მიატოვა" (1989), "აქ თენდება" (1998), "სამი სახლი" (2008), "დარჩი ჩემთან" (2011), "ბოლო გასეირნება" (2012), "მანდარინები" (2013); სცენარის ავტორია ფილმების: "მათთვის, ვინც მამამ მიატოვა"(1989), "აქ თენდება" (1998), "სამი სახლი"(2008), "მანდარინები" (2013); პროდიუსერია ფილმების: "სამი სახლი" (2008), "მანდარინები" (2013); გადაღებულია ფილმში: "მე მოვედი" ... ...
  • ზვიად ქორიძე “საერთაშორისო გამჭვირვალობა- საქართველოს“ გუნდს შეურთდაჟურნალისტი ზვიადი ქორიძე “საერთაშორისო გამჭვირვალობა- საქართველოს“ გუნდს შეურთდა. ის რეგიონული ოფისების მენეჯერი გახდა. ცნობისთვის, ზვიად ქორიძე 2019 წლის 1 იანვრიდან ნოემბრამდე აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის კონსულტანტის ფუნქციებს ასრულებდა. აჭარის ტელევიზიასთან ხელშეკრულების შეწყვეტა თავად ზვიად ქორიძემ ისურვა. ზვიად ქორიძე დაიბადა 1968 წლის 10 ოქტომბერს, თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი 1992 წელს. 1986-1987 წლებში იყო გაზეთ "ახალგაზრდა კომუნისტის" კორესპონდენტი; 1989-1990 წლებში რადიოპროგრამა "პიკის საათის" რედაქტორი; 1990-1991 წლებში გაზეთ "7 დღის" კორესპონდენტი; 1991-1996 წლებში "7 დღის" დამფუძნებელი და სარედაქციო კოლეგიის წევრი; 1996-1997 წლებში მთავარი რედაქტორი; 1997-1998 წლებში ტელეკომპანია "რუსთავი 2"-ის საინფორმაციო სამსახურის უფროსი; 1998 წლიდან "საქართველოს გაზეთის" მთავარი რედაქტორი. გამოქვეყნებული აქვს მრავალი სტატია. 2014 წლის 4 ივლისიდან პრეზიდენტ გიორგი მარგველაშვილის წარდგენით შეწყალების კომისიას თავმჯდომარეობდა. აღნიშნულ თანამდებობას ის 2018 წლის 31 დეკემბრამდე ... ...
  • პრემიერ-მინისტრი ბათუმში ე.წ. მუყაოს ქალაქში მოსახლეობას შეხვდასაქართველოს პრემიერ-მინისტრი გიორგი გახარია, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე თორნიკე რიჟვაძესთან ერთად, ბათუმში ე.წ.  მუყაოს ქალაქში მოსახლეობას შეხვდა. მთავრობის მეთაური ადგილობრივების მძიმე საცხოვრებელ პირობებს გაეცნო, მათ შორის სოციალურად დაუცველი და მრავალშვილიანი ოჯახები არიან. პრემიერმა აღნიშნა, რომ მათი საცხოვრებელი პირობები მალე გაუმჯობესდება, ვინაიდან 2020 წლის ბიუჯეტში გათვალისწინებულია ფინანსური რესურსი პირველ ეტაპზე 580 ბინის მაქსიმალურად მოკლე ვადაში ასაშენებლად. უკვე გამოცხადებულია ტენდერი, გამარჯვებული კომპანიის გამოვლენის შემდეგ კი დაიწყება შესაბამისი სამუშაოები, რომელიც 18 თვეში დასრულდება. მშენებლობის შემდეგ ეტაპზე აშენდება სკოლა, საბავშვო ბაღი და სათამაშო მოედნები. პრემიერმა ადგილობრივ მოსახლეობასთან შეხვედრისას განაცხადა, რომ მთავრობა მოწოდებულია, მაქსიმალურად სწრაფად გადადგას ყველა საჭირო ნაბიჯი, იმისთვის, რომ ადგილობრივებისთვის უზრუნველყოფილი იყოს ნორმალური საცხოვრებელი პირობები. ე.წ მუყაოს ქალაქში მცხოვრებმა მოსახლეობამ აღნიშნა, რომ პრემიერ-მინისტრის სტუმრობა მათთვის განსაკუთრებული მხარდაჭერის ... ...
  • 38 წლის ოზურგეთელი მედიკოსის, ალექსანდრე თავართქილაძის რევოლუციური ნაბიჯები ქართულ მედიცინაშიონკოლოგი და გენეტიკოსი, პერსონალიზებული მედიცინის ინსტიტუტის კლინიკური დირექტორი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი , ოზურგეთელი ალექსანდრე თავართქილაძე , ჯერ მხოლო 38 წლისაა, თუმცა მან თბილისის სახემწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის დამთავრების და ევროპული განათლების მირების შემდეგ, უზარმაზარი კლინიკური და სამეცნიერო გამოცდილების გზა გაიარა.  ჩვენთან ინტერვიუში,  რომელსაც მალე შემოგთავაზებთ, მისი  ძალიან ტევადი ევროპული სამედიცინო გზის მიუხედავად , ალექსანდრე თავართქილაძე  ყველაზე მნიშვნელოვან ფაქტორად მიიჩნევს იმას,  რომ ის არის საქართველოს იმ კუთხის წარმომადგენელი, რომელსაც გურია ქვია, კერძოდ ამბობს, რომ  ქალაქი ოზურგეთი, მის მოგონებებში უმნიშვნელოვანეს ადგილს იკავებს. „დიახ, წარმოშობთ ვარ ოზურგეთიდან, ძალიან მიყვარს გურია და შემიძლია, თამამად ვთქვა, რომ იქ გავატარე ბავშობის საოცარი წლები და იქედანვე დავიმუხტე საოცრად თბილი ენერგიით. ალბათ და რა თქმა უნდა ყველა ადამიანს თავისი ფესვები უყვარს, მაგრამ მე შემიძლია ვთქვა, რომ გურია არის მართლა საქართველოს გული.  როგორც ცოცხალ ორგანიზმში გული ყველაზე „ცოცხალი“ ორგანოა, შეიძლება ითქვას, რომ ასევეა გურია საქართველოში და შესაბამისად  შეუძლებელია, რომ იქ ადამიანმა თავი  „ყოვლისშემძლედ“ არ იგრძნო.  ეს, რა თქმა უნდა, ხუმრობით, თუმცა ვინც გურიაში ერთხელ მაინც მოხვდება ის აუცილებლად შეიგრძნობს „ჭეშმარიტი თავისუფლების არსს“ ... მე მყავდა არაჩვეულებრივი ბაბუა, სამამულო ომის ვეტერანი, მე მის სახელს ვატარებ, მის მოყოლილ ზღაპრებსა და მეორე მსოფლიო ომის საოცარ ისტორიებზე გავიზარდე, რომლებიც დღემდე ზეპირად მახსოვს.  მყავს  საოცარი ბებია, რომელთანაც, როგორც იტყვიან, უხილავი ძაფებით ვარ კავშირში. ალბათ, მუდმივად, მას აქვს იუმორის საოცარი გრძნობა, რაც გარკვეულ ჩუმ მელოდიასავით გამოჰყვა მთელს ჩემს შემდგომ ცხოვრებას... ბებიაჩემი პროფესიით ექთანი, ლამის 50 წლიანი სამუშაო გამოცდილებით, მე ხშირად დავდიოდი ბებიასთან სამსახურში ასევე დავყვებოდი პაციენტებთან ბინაზე (მაშინ ძალიან პატარა ვიყავი), საოცრად საიტერესოა სნეულ ადამიანებზე ზრუნვა და თუ ეს სურვილში გადაიზარდა, რომ შენ ეს საქმე მოგწონს და ხვდები, რომ „ეს შენია“ აუცილებლად ადამიანი აირჩევს იმ პროფესიას, რომელსაც ექიმობა ქვია, მე უკვე ეს სკოლამდელ ასაკში გადავწყვიტე და სრულად ვუკავშირებ ბებიაჩემის - თინა მდინარაძის მიერ ჩემს, ასე ვთქვათ, „პატარა ბავშვის“ ჩართვას სნეულთა დახმარებაში.  მედიცინის აკადემიური დოქტორი, რომლის დოსიეც, ლამის ქაღალდზე არ ეტევა, ონკოლოგიასთან ბრძოლის საქმეში მსოფლიოს აკვირვებს _ ახლახან მან უნიკალური ოპერაცია გააკეთა პერსონალიზებული მედიცინის ინსტიტუტში, რაც უდიდესი გარდატეხაა ქართულ მედიცინაში _ მან პირველმა ჩაატარა თ ლიმფოციტების გადანერგვა და დღეისათვის სახეზეა სიმსივნისგან სრულიად განკურნებული პაციენტი! „გურია ნიუსი“ მალე შემოგთავაზებთ ინტერვიუს სახელგანთქმულ ახალგაზრდა მეცნიერთან, რომლის გიგანტურ წინვლას სამედიცინო სფეროში, თვალს ადევნებს მშობლიური ოზურგეთი. ალექსანდრე თავართქილაძის მშობლები და ბებია სოფელ ნაგომარში ცხოვრობენ და მასთან შეხვედრა, როგორც ჩვენი მკითხველებისთვის, ისე ოჯახის წევრებისთვის, თან მშობლიურ გურიაში, განსაკუთრებით საინტერესო ... ...
  • თავდასხმა ლაგოდეხში- ნიღბიანმა პირებმა ცოლ-ქმარი სცემესლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, ნიღბიანმა პირებმა 70 წლამდე ასაკის კაცი და მისი მეუღლე სცემეს, სახლიდან ოქროს ბეჭდები და მობილური ტელეფონი წაიღეს. თავდასხმა სოფელ უზუნთალაში სადიკოვ აბასალის ოჯახზე ღამით მოხდა. მიყენებული დაზიანებების გამო  კაცი საავადმყოფოშია მოთავსებული, ქალი კი პოლიციის განყოფილებაში იმყოფება. მომხდარზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 179-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც ყაჩაღობას ... ...

არქივი

ზაფრანი

მკურნალი ყავა

საინტერესოდ გამოიყურება ჰარვარდის უნივერსიტეტის მეცნიერთა...

საშიშია თუ არა მზის სათვალე

მზის სათვალე წარმოადგენს არა მხოლოდ...

ლიმონის დიეტა

ლიმონის დიეტა გრძელდება 10-დან 14...

ახდენს თუ არა ცხელი ჩაი კიბოს პროვოცირებას

ჩინელი მედიკოსები ცხრა წლის მანძილზე...

ნივთები, რომლებიც იმაზე ჭუჭყიანია, ვიდრე წარმოგიდგენიათ

წარმოგიდგენთ ნივთებს, რომლებიც იმაზე ბინძურია,...
კარმიდამო ჩემი

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...

საშიშია თუ არა ჯანმრთელობისთვის ლამინატის იატაკი

დღეს მოჭიმული იატაკი და ლამინატი...

როგორ ამოვიცნოთ ნატურალური თაფლი

ნამდვილი თაფლი არომატით გამოირჩევა ხელოვნურად...

უებარი საშუალება სიბერის შესაჩერებლად

მწვანილი ანელებს დაბერების პროცესს, აუმჯობესებს...

უებარი საშუალება გაციების წინააღმდეგ

ზამთრის მოახლოებასთან ერთად ვირუსებისა და...

მარილი _ უნიკალური გამაყუჩებელი საშუალება

თავის ტკივილით უამრავი ადამიანი იტანჯება....

ხურმა _ ჯადოსნური ხილი

ხურმა - ჩვენში დასავლეთ საქართველოში...

საშუალება, რომელიც კიბოს ამარცხებს

ლიკოპენს, რომელიც ბუნებრივი ძლიერი ანტიოქსიდანტია,...

უნიკალური მკურნალი მცენარე

მიუხედავად არაერთი მედიკამენტისა, საზოგადოების გარკვეული...

რას კურნავს მრავალძარღვა

მრავალძარღლვას საუკუნეების განმავლობაში იყენებდნენ, როგორ...

საპარლამენტო არჩევნების რომელ მოდელს უჭერთ მხარს