ღეროვანი უჯრედები _ Now How მედიცინაში

კარმიდამო ჩემი

ღეროვანი უჯრედები _ Now How მედიცინაში

1970 იან 1 04:00:00
ეს საწყისი უჯრედებია, რომლებიც შემდგომ გამრავლებისას დიფერენცირდებიან და დასაბამს აძლევენ სხვადასხვა სახეობის უჯრედებს და, შესაბამისად, სხვადასხვა ორგანოს ქსოვილებს.

ღეროვანი უჯრედების გამოყოფა-მიღება და სამკურნალოდ გამოყენება თანამედროვე ბიომედიცინის თვალსაჩინო პროგრესს წარმოადგენს და ბოლო ათწლეულების უდიდეს სამედიცინო მიღწევად აღიარეს.

უჯრედული თერაპია გულისხმობს მკურნალობას ღეროვანი უჯრედებით და თანამედროვე კლინიკური მედიცინის სრულიად ახალი მიმართულებაა.

ღეროვანი უჯრედებით მკურნალობის იდეა გაჩნდა მაშინვე, როგორც კი მიიღეს ადამიანის ჩანასახის (ემბრიონის) ღეროვანი უჯრედების პირველი ქსოვილოვანი კულტურა.

ღეროვანი უჯრედების ორ სახეობას გამოყოფენ: ემბრიონული (ჩანასახის) ღეროვანი უჯრედები და მწიფე (ცოცხალ ორგანიზმში არსებული) ღეროვანი უჯრედები.

მოზრდილი ადამიანის ორგანიზმში ღეროვანი უჯრედების სამი წყაროა: 1) ძვლის ტვინი; 2) ცხიმოვანი ქსოვილი; 3) სისხლი. ღეროვანი უჯრედები ასევე შეიძლება აიღონ ახალშობილის დაბადებისთანავე. ემბრიონული ღეროვანი უჯრედები აღმოჩენილია, აგრეთვე, ამნიოციტშიც (სანაყოფე სითხე მუცლადყოფნისას).

მოზრდილ ორგანიზმში ღეროვანი უჯრედები აღმდგენ ფუნქციას ასრულებენ, რადგან ღეროვანი უჯრედებისგან ყალიბდებიან და დიფერენცირდებიან სხვადასხვა ქსოვილის შემადგენელი უჯრედები. ღეროვან უჯრედებს გააჩნიათ უნიკალური თვისებები _ მიგრირდებიან ადამიანის ორგანიზმში და ანაცვლებენ დეფექტურ (ან დაავადებულ) ორგანოს, გამოყოფენ ბიოლოგიურად აქტიურ ნივთიერებებს და ახდენენ ორგანოს აღდგენის სტიმულირებას.

პირველად ტერმინი _ "ღეროვანი უჯრედები" შემოიღო რუსმა ჰისტოლოგმა ალექსანდრე მაქსიმოვმა 1908 წელს ადამიანის ორგანიზმში არსებული ჰემოპოეტური (სისხლწარმომქმნელი) საწყისი უჯრედების აღსანიშნავად. 1978 წელს აღმოაჩინეს, რომ ჰემოპოეტური ღეროვანი უჯრედები არსებობს ახალშობილის ჭიპლარის სისხლშიც.

1988 წელს ელიან გლუკმანმა პირველად ჩაუტარა ლეიკემიით დაავადებულ პაციენტს ღეროვანი უჯრედების ტრანსპლანტაცია და დაამტკიცა, რომ ჭიპლარის სისხლის გამოყენება უსაფრთხო და ეფექტურია. 1992 წელს დევიდ ჰარისმა გაყინა ჭიპლარის სისხლის ღეროვანი უჯრედები შემდგომი შენახვა-გამოყენების თვალსაზრისით. 2003 წელს გამოქვეყნდა სტატია აშშ-ს ეროვნულ მეცნიერებათა აკადემიის ჟურნალში, რომ თხევად აზოტში შენახვით, ღეროვანი უჯრედები სრულად და ხანგრძლივად ინარჩუნებენ ბიოლოგიურ თვისებებს.

2012 წელს მეცნიერებს _ ჯონ გორდონსა და სინია იამანაკის მიანიჭეს ნობელის პრემია ღეროვანი უჯრედების კვლევაში გაწეული ღვაწლისთვის.

ღეროვანი უჯრედებით თერაპია იმედისმომცემად ითვლება ისეთი დაავადებების მკურნალობაში, როგორიცაა: პარკინსონის დაავადება, ალცჰეიმერის დაავადება, შაქრიანი დიაბეტი, კარდიომიოპათიები, მოტეხილობები და სხვა. ამ მეთოდის წყალობით განკურნებადი გახდა ლეიკოზის ზოგიერთი ფორმები ბავშვებში, წარმატებით გამოიყენება ისეთი აუტოიმუნური დაავადებების სამკურნალოდ, როგორიცაა: სისტემური წითელი მგლურა, რევმატოიდული ართრიტი, კრონის დაავადება, გაფანტული სკლეროზი.

ქართველი მეცნიერებიც წარმატებით მუშაობენ უჯრედული თერაპიის მიმართულებით _ კ. მარდალეიშვილის სამედიცინო ცენტრი; ონკოლოგები კ. მარდალეიშვილი, დ. ღვინიაშვილი, გ. ლოლაძე, ჭიპლარის სისხლის ბანკის ხელმძღვანელი, გ. შათირიშვილი, ზ. კაკაბაძე, მორფოლოგი.




 ახალი ამბები
  • სახელმწიფომ საკუთარი ვალდებულება შეასრულა და პარლამენტის უკანონო ბლოკირება აღკვეთა - კახა კალაძედედაქალაქის მერი კახა კალაძე, რუსთაველის გამზირზე განვითარებულ მოვლენებს ეხმაურება. თბილისის მერის განცხადებით, მიუხედავად არაერთი გაფრთხილებისა, რომელიც აქციის ორგანიზატორებს მიეცათ, პროცესები კანონის ჩარჩოებს გასცდა. მისი თქმით, ბოლო ორი დღის განმავლობაში, აქციის ორგანიზატორებს აფრთხილებდნენ, რომ პარლამენტის ბლოკირება უკანონო ქმედება იყო, თუმცა მათ სიტუაციის გამწვავება სცადეს. როგორც მერი ამბობს, საქართველო დემოკრატიული სახელმწიფოა და უზრუნველყოფს თითოეული მოქალაქის სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებას.  "მინდა გამოვეხმაურო რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე მოვლენებს და საპოლიციო ღონისძიებას, რომელიც წესრიგის აღსადგენად ჩატარდა. საქართველოში დაცულია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლება, თუმცა პარლამენტთან, ოპოზიციის ქმედებები გასცდა კანონის ჩარჩოებს. ჩვენ, ორი დღის განმავლობაში, ვაფრთხილებდით აქციის ორგანიზატორებს, რომ სახელმწიფო ინსტიტუტის, პარლამენტის ბლოკირება არის უკანონო ქმედება. თუმცა, მიუხედავად ამისა, ნახეს რა, რომ არ ჰქონდათ ხალხის სათანადო მხარდაჭერა, აქციის ორგანიზატორებმა სიტუაციის გამწვავება და პროცესის დესტრუქციულ უკანონო ქმედებებში გადაზრდა სცადეს. დღეს, დილიდან, ამ ადამიანებმა, სახელმწიფო ინსტიტუტების უკანონო ბლოკირება განაგრძეს, შეურაცხყოფას აყენებდნენ პარლამენტში შემსვლელ ადამიანებს და მიუხედავად მომიტინგეთა მცირე რაოდენობისა, გადაკეტილი ჰქონდათ გზის სავალი ნაწილი, რითაც უხეშად არღვევდნენ კანონს. მიუხედავად შინაგან საქმეთა სამინისტროს მხრიდან გაკეთებული არაერთი გაფრთხილებისა, ხელისუფლების თუ საერთაშორისო პარტნიორების მოწოდებისა ოპოზიციონერმა ლიდერებმა უარი თქვეს კონსტიტუციურ ჩარჩოებში დაბრუნებაზე. შესაბამისად, სახელმწიფომ საკუთარი ვალდებულება შეასრულა და პარლამენტის უკანონო ბლოკირება აღკვეთა. პოლიციამ გამოიჩინა მაღალი პროფესიონალიზმი და იმოქმედა კვალიფიციურად. აღადგინა წესრიგი და პროცესები კანონის ჩარჩოში დააბრუნა. ამისთვის გვსურს, მადლობა გადავუხადოთ თითოეულ სამართალდამცავს. ამ დროისთვის, პარლამენტის ყველა შესასვლელი თავისუფალია და რუსთაველის გამზირზე მოძრაობა აღდგენილია," - განაცხადა კახა ... ...
  • თალაკვაძე პარლამენტის ჭიშკარზე მოხსნილ ბოქლომს და ჯაჭვს ოპოზიციას უბრუნებსპარლამენტის პიკეტის მოხსნის შემდეგ ბიუროს სხდომა გაიხსნა. არჩილ თალაკვაძემ გაჭრილი ბოქლომი და ჯაჭვი ბიუროს სხდომაზე მიიტანა და თქვა, რომ მას ოპოზიციას უბრუნებს. პარლამენტის თავმჯდომარის განცხადებით, კვლავ ძალაშია გადაწყვეტილება, რომ პროპორციული წესით არჩევნები 2024 წელს ჩატარდება.  რაც შეეხება აქციის მონაწილეთა მოთხოვნას, არჩილ თალაკვაძის თქმით, შეკრების უფლება დაცული იქნება, სამწუხარო კი ის არის, რომ ოპოზიციის ნაწილმა კვლავ შეცდომაში შეიყვანა მომხრეები და მშვიდობიან პროტესტს გასცდა აქცია.  პარლამენტის თავმჯდომარის განმარტებით, სახელმწიფო ინსტიტუტების ბლოკირება სცდება კონსტიტუციის მშვიდობიანი მანიფესტაციის უფლების ფარგლებს.  „გუშინ პირადად დავუკავშირდი საპარლამენტო ოპოზიციის ლიდერებს და ვთხოვე, დაბრუნებულიყვნენ მანიფესტაციის მშვიდობიანი პროტესტის ფარგლებში, ასევე შევთავაზე მათ პარლამენტში გადაგვეტანა დისკუსია და ყველა იმ საკითხზე, რომელზეც მათ აქვთ პოზიცია, განგვეხილა პარლამენტში“, - განაცხადა პარლამენტის ... ...
  • ალეკო ელისაშვილი: "აუდეთ ბიძინა ივანიშვილთან ერთად"რა ბიუროს სხდომა, ამად გიღირთ, ასეთი ჩატარებული სხდომა გიღრდათ? რამდენჯერ გამოიყვანეთ სპეცრაზმი ბიუროს სხდომის ჩასატარებლად. აუდეთ ბიძინა ივანიშვილთან ერთად, _ თქვა ალეკო ... ...
  • პარლამენტში ბიურის სხდომა დაიწყოპარლამენტში ბიუროს სხდომა მიმდინარეობს. ამ ეტაპზე პარლამენტში მედიის წარმომადგენლებს შესვლის საშუალება არ აქვთ. აღსანიშნავია, რომ დღეს პარლამენტში დაგეგმილი კომიტეტის და ბიურის სხდომები ჩაიშალა. ბიუროს სხდომა 15:00 საათზე უნდა გამართულიყო. პარლამენტარებმა საკანონმდებლო შენობაში შესვლა ცოტა ხნის წინ, მხოლოდ მას შემდეგ შეძლეს, რაც სპეზრამმა ჭავლის გამოყენებით, პარლამენტის პიკეტირებული შესასვლელები გაათავისუფლა და აქცია ... ...
  • სამართალდამცავები მედიას მუშაობაში ხელს უშლიანსამართალდამცავების მხრიდან ალეკო ელისაშვილის წაყვანას ინციდენტი მოჰყვა. ელისაშვილთან ერთად რამდენიმე ადამიანი დააკავეს. ისინი მედიას მუშაობაში ხელს ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...

საშიშია თუ არა ჯანმრთელობისთვის ლამინატის იატაკი

დღეს მოჭიმული იატაკი და ლამინატი...

როგორ ამოვიცნოთ ნატურალური თაფლი

ნამდვილი თაფლი არომატით გამოირჩევა ხელოვნურად...

უებარი საშუალება სიბერის შესაჩერებლად

მწვანილი ანელებს დაბერების პროცესს, აუმჯობესებს...

უებარი საშუალება გაციების წინააღმდეგ

ზამთრის მოახლოებასთან ერთად ვირუსებისა და...

მარილი _ უნიკალური გამაყუჩებელი საშუალება

თავის ტკივილით უამრავი ადამიანი იტანჯება....

ხურმა _ ჯადოსნური ხილი

ხურმა - ჩვენში დასავლეთ საქართველოში...

საშუალება, რომელიც კიბოს ამარცხებს

ლიკოპენს, რომელიც ბუნებრივი ძლიერი ანტიოქსიდანტია,...

უნიკალური მკურნალი მცენარე

მიუხედავად არაერთი მედიკამენტისა, საზოგადოების გარკვეული...

რას კურნავს მრავალძარღვა

მრავალძარღლვას საუკუნეების განმავლობაში იყენებდნენ, როგორ...
ზაფრანი

როგორ გამოვავლინოთ ნიჭიერი ბავშვი

არ დაგეგმოთ შვილებს მომავალი შეეცადეთ...

აუცილებელი წასაკითხი მამებისთვის

ახალშობილს უნდა ეძინოს დედის საწოლში...

ბეკონი ჯანმრთელობისთვის სახიფათო ყოფილა

შვედი მეცნიერების მტკიცებით, ბეკონის საკვებად...

როგორ დავალევინოთ წამალი პატარას

წამლის დალევა პატარებს არ უყვართ,...

მერილინ მონროს სილამაზის საიდუმლო

 რა იყო ის საიდუმლო, რომლის...

რატომ უნდა ვხატოთ

ცოტა ხნის წინ, ამერიკელმა ფსიქოლოგებმა...

დარწმუნებული ხართ თუ არა, რომ სასმელად ვარგის წყალს მოიხმართ?