რატომ შეუსიეს ცხვრის ფარა ციტრუსოვანთა პლანტაციებს

gurianews.com

კარმიდამო ჩემი

რატომ შეუსიეს ცხვრის ფარა ციტრუსოვანთა პლანტაციებს

2014 იან 28 14:13:23

_ ის ნებისმიერი სახეობის ბალახეულს, სარეველის თუ ხმელი ფოთლების ჩათვლით, მიირთმევს, თან ისე, რომ ცელით გაპარსული მინდორი თუ პლანტაცია უკეთ არ გამოიყურება, ვიდრე ცხვრისგან პირწმინდად მოსუფთავებული ეზო-გარემო.


ოზურგეთში, სოფელ ჭანიეთში, მთიანი ზოლის სიახლოვეს მცხოვრებმა ზაზა მჟავანაძემ ცხვრის მოშენება შარშანწინ გადაწყვიტა. დღეს კი გაოცებულია: ამ შინაურ უწყინარ ცხოველს, ბალახეულის გარდა, არანაირი კვება არ სჭირდება, გარდა მოვლისა, რაც დამწყვდევასა და სადგომის დასუფთავებაში გამოიხატება. სამაგიეროდ კი ცხვრის ფარა დიდი ფართობზე გაშენებულ პლანტაციას, გაზაფხულიდან მოყოლებული გვიან შემოდგომამდე, ისე ასუფთავებს, მფლობელს რამდენჯერმე გაცელვა არ სჭირდება. გარდა ამისა, ხვავრიელად იძლევა ხორცსა და მატყლს, რაც ოჯახისთვის სერიოზული შემოსავალია უმნიშვნელო დანახარჯების ფონზე.


_ სამიოდე წლის წინ, ერთმა აჭარელმა მეგობარმა მირჩია, ცხვრები მომეშენებინა. მითხრა, გადარჩები ამდენ ცელვას გაზაფხულსა და ზაფხულში, ხორცი უხვად გექნება და მატყლი, გაითვალისწინე ჩემი რჩევა და გაგახსენდებიო... შარშანწინ ვიყიდე სამი ცხვარი, ერთი მამალი იყო. გაოცებული ვარ ნამდვილად. ისე სწრაფად გამრავლდნენ, უკვე ცამეტი მყავს, რამდენჯერმე დავკალი კიდეც, თორემ მეტი მეყოლებოდა. ზოგიც გავაჩუქე. ასეთი უწყინარი და მოყვასი თუ იყო ცხვარი, ნამდვილად არ მეგონა. განსაკუთრებით ის მიკვირს, მთელ ამხელა ფართობს ისე "გაპარსავენ", ხის ერთ ტოტსაც არ გახრავენ, არ იფიქრო, რომელიმე ნარგავი, ან ხის მერქანი დააზიანონ. ამ ცელის ქნევას კი გადავრჩი. ძალიან ძნელია, როცა ვრცელი ფართობები გაქვს. ეკალ-ბარდსა და სარეველებს გაზაფხულ-ზაფხულში იმდენჯერ უნდა გაწმენდა, ვერც დათვლი. ახლა ამ საქმეზე ცელით მომუშავეები ქირის გადახდით მუშაობენ. ეს კი ოჯახისთვის დიდი ხარჯია. ჩემმა ცხვრებმა ამ გადასახადისგან გამათავისუფლეს და აქეთ მამარაგებენ ხორცითა და მატყლით, ჩემგან კი ძალიან ცოტას ითხოვენ, _ გვეუბნება მასპინძელი.


_ ზაზა, უფრო კონკრეტულად მოვუყვეთ ჩვენს მკითხველს, რომელი ჯიშისაა ეს ცხვარი, სად უნდა შეიძინონ და რატომ არ სჭირდება მას ალპური საძოვარი. როგორ მოახერხა გურიის ნესტიან ჰავასთან შეგუება?


_ ეს იმერული ჯიშის ცხვარია და არა _ თუშური. როგორც მე მითხრეს, ადრეც ჰყოლიათ იმერეთში ასეთი ჯიშის ცხვარი. მე პირადად საჯავახოში ვიყიდე. იმ კაცმა მასწავლა, როგორ უნდა მომევლო. კონკრეტულად კი ერთ მნიშვნელოვან დეტალზე მიმანიშნა _ ზაფხულში, როცა ცხელა, ცხვარი ოფლიანდება, შემდეგ კი ჩვენს პირობებში, სინესტის გამო, ვერ შრება, რაც მის დაჩიავებას იწვევს. ასე არ ხდება აღმოსავლეთში, სადაც მშრალი ჰავაა. ჩემმა მეგობარმა ამიტომ მირჩია, ზაფხულის ცხელ დღეებში დამებანა ცხვარი. ჩვეულებრივად, ცივი წყლით ვბან, ონკანთან ან ღელეში. ესაა მთავარი, არც ისე დამღლელი შრომა, რაც მათ ჩემგან სჭირდებათ.


_ რძე თუ მოგიწველიათ?


_ არა, ეს არ მიცდია. ბატკნებს ვუტოვებ. ხორცი საოცრად ქონიანი და გემრიელი აქვს. მატყლიც უხვად მოგვცა. წელიწადში ორჯერ ვპარსავ.


_ მაკეობის პერიოდი როდის აქვთ?


_ წელიწადში ორჯერ, სულ ცოტა, ორ-ორ ბატკანს იგებენ. ერთი მოყავისფრო ცხვარია ჩემს პატარა ფარაში, "შოკოლადა" დავარქვი, წელს სამი ბატკანიო მოიგო. ძალიან მიყვარს. ზოგადად, საოცრად წყნარი და მგრძნობიარე ცხოველია _ ეზოში როცა ვმუშაობ, მოვლენ ჩემთან, თითქოს თანამიგრძნობენ. ისე გაყუჩდებიან, გეგონება, მოფერებას გთხოვენ...


_ დაავადებების მიმართ თუ არიან მგრძნობიარე და კონკრეტულად, რამ შეიძლება შეაწუხოს?


_ რაც ეს ცხვრები მყავს, ერთხელ შევნიშნე, ფეხი ასტკივდა ბატკანს. ვიკითხე და მითხრეს, რომ დასავლეთისთვის დამახასიათებელი რევმატიულობის ნიშანია. ბიცილინი გავუკეთე და მომჯობინდა. მეტი არაფერი.


_ სადგომი როგორ მოუწყვე და კომბალი ხომ არ გჭირდება ჩვენში მომრავლებული ტურების გასარეკად?


_ (იცინის) იმდენ ცხვარს ვერ მოვამრავლებ, რომ კომბალი დამჭირდეს. 20 სული საკმარისია ჩემთვის. ტურებს რაც შეეხება, მთის წვერთან ვცხოვრობ და ხშირად ჩხავიან შორიახლო, თუმცა, ძაღლები მყავს და ცხვრის დასაცავად პრობლემა არ შემქმნია.


_ ცხვრის მოშენებას როცა ურჩევთ ჩვენს მკითხველ მეურნეებს, გურიაში ეს მაინც და მაინც პლანტაციების ხათრით უნდა მოხდეს? ვთქვათ და სოფელში ცხოვრობს კაცი და ეს კულტურები სულ არ აქვს.


_ ვერ მაჩვენებთ ისეთ სოფელს, სადაც ეზო-გარემო არ საჭიროებდეს ეკალ-ბარდის თუ სარეველებისგან გაწმენდას. ამიტომ ორი-სამი ცხვარიც საკმარისია, ეზო რომ სულ გაკოხტავებული იყოს, ხორცი და მატყლიც გქონდეს და ამისთვის თითქმის ძალიან ცოტას შრომით ენერგიას ხარჯავდე. ესაა, შინაური ცხოველი უნდა გიყვარდეს. გარდა ამისა, კი იცით, როგორ გადაშენდა ღორი ბოლო პერიოდში. დამერწმუნეთ, ღორზე ბევრად ნაკლები მოვლა სჭირდება ცხვარს, ხორცი კი გაცილებით მარგებელი და გემრიელი აქვს. რამდენი მატყლი მომცა, გითხარით. გავრეცხეთ, გავაშრეთ და ტომრებში ჩავყარეთ. მალე დავაპენტინებ, მერე დედაჩემი მიხედავს. ნატურალური მატყლის საბანს თუ ლეიბს რა სჯობს?


_ მიკვირს, არანაირი სუნი არ იგრძნობა სადგომში და მის სიახლოვეს. ცხვრის ხორცის გემოც არ უყვარს ზოგს, ამბობენ, სპეციფიკური გემო და სუნი აქვსო.


_ სისუფთავის ხარისხი უნდა იყოს მაღალი თვით ადამიანისგან. სადგომს ერთი დღითაც არ ვტოვებ დაუსუფთავებელს. ძროხასა თუ ღორზე უარესი სუნი რას აქვს, თუ არ მიალაგე და დაასუფთავე სადგომები? შრომის გარეშე არაფერი იქნება. მე ვამბობ, რომ ცხვარმა ნამდვილად გამაკვირვა, იმდენ ეკონომიურ დანაზოგს მაძლევს და ადამიანივით მეხმარება ჩემს კარმიდამოში. ამიტომ ვურჩევ ყველა მეურნეს, ამ საქმეს მოჰკიდონ ხელი. არ ვამბობ, რომ გურია იქცეს მეცხვარეობის პოლიგონად და ეს არც შეიძლება ჩვენს პირობებში. უბრალოდ, მე მივიღე ისეთი შედეგი, რაც ძალიან მომგებიანია და ჩვენში ეს აქამდე ნაკლებად ხდებოდა.


ზაზა მჟავანაძის მაგალითი მართლაც გასათვალისწინებელია, მით უფრო, როცა ჩვენში ღორზე ნაკლები დღე არც ცხვარს დაადგა _ არა ერთი მრავალრიცხოვანი ფარა მიზერულ ფასებში გაყიდეს და უცხოელებმა შორეული არაბული ქვეყნების გზას გაუყენეს.


ნახვა: 2458


 ახალი ამბები
  • დედაქალაქის რომელ უბნებში შეიზღუდება გადაადგილება 17-19 ივლისს _ შსს-ს განცხადება"ღია მმართველობის პარტნიორობის“ მე-5 გლობალური სამიტთან დაკავშირებით თბილისში, ზოგიერთ უბანში მოძრაობა შეიზღუდება. ამის შესახებ განცხადებას შსს ავრცელებს. გაიმართებაშინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტი გაცნობებთ, რომ 17-19 ივლისს თბილისში ,ღია მმართველობის პარტნიორობის“ მე-5 გლობალური სამიტი გაიმართება, რომელსაც 76 ქვეყნის მაღალი რანგის 2 500-ზე მეტი დელეგატი ესწრება. სამიტში მონაწილე სტუმრების შეუფერხებლად გადაადგილების მიზნით, 18-19 ივლისს 08:00-იდან 00:00 საათამდე ავტოტრანსპორტის მოძრაობა შეიზღუდება მთაწმინდის პარკის მიმდებარე ტერიტორიაზე, ოქროყანის გზიდან მთაწმინდის პარკის მიმართულებით. აღნიშნულ ტერიტორიაზე გადაადგილება შესაძლებელი იქნება მხოლოდ ადგილობრივი მაცხოვრებლებისთვის. ჩაიკეტება სამანქანო შესასვლელი. რადგან სამიტის მიმდინარეობის გამო რესტორანი ,,ფუნიკულიორი“ და მიმდებარე ობიექტები გადაკეთებული იქნება სასესიო სივრცეებად. მოქალაქეებს მთაწმინდის პარკში მოხვედრა ფუნიკულიორის ტრამვაის მეშვეობით შეეძლებათ. ასევე, 19 ივლისს 05:00 საათიდან 11:00 საათამდე ავტოტრანპორტის მოძრაობა აიკრძალება რესპუბლიკის მოედანზე. ... ...
  • სანამ შახტები იქნება დახურული, მანამდე თითოეული მეშახტე მიიღებს ხელფასსპრემიერ-მინისტრის დავალებით, ტყიბულში, სოზარ სუბარი ჩავიდა. „ქართული ოცნების“ წევრის განცხადებით, მინდელის შახტების დახურვის მიუხედავად, თითოეული მეშახტე მიიღებს ხელფასს. მისივე თქმით, საერთაშორისო ექსპერტებთან ერთად დაიდება დასკვნა, თუ რამდენად უსაფრთხოა ამ შახტებში მუშაობის გაგრძელება მომავალში. „გამოძიების რაღაც ნაწილი უკვე დასრულებულია და ადამიანების მნიშვნელოვანი ნაწილი არის უკვე დაკითხული, შახტები დახურულია შსს-ს მიერ და ამ დროისთვის სამხარაულის ექსპერტიზის ბიურო მუშაობს შახტებში. ვმუშაობთ იმაზე, რომ საერთაშორისო ექსპერტებთან ერთად დაიდოს დასკვნა, თუ რამდენად უსაფრთხოა ამ შახტებში მუშაობის გაგრძელება მომავალში, მას შემდეგ, რაც გაიხსნება. რაც შეეხება მუშებს, მინიმუმ ერთი თვის ხელფასს მათ კომპანია გადაუხდის, შემდგომ როგორ გაგრძელდება, ამაზე უკვე გაგრძელდება მოლაპარაკება კომპანიასა და სახელმწიფოს შორის, მაგრამ მანამ, სანამ ეს იქნება დახურული, სანამ ექსპერტიზის დასკვნები არ დაიდება, მანამდე თითოეული მათგანი მიიღებს ხელფასს“,-განაცხადა ... ...
  • საქართველოს რკინიგზა ახალ სამატარებლო განრიგზე გადადის (R)ზაფხულის სეზონთან დაკავშირებით და  მგზავრთა გაზრდილი ნაკადის მოთხოვნის უზრუნველსაყოფად, საქართველოს რკინიგზა გადადის ახალ სამატარებლო განრიგზე, რაც დამატებითი რეისების დანიშვნას ითვალისწინებს. 19 ივლისიდან თბილისი-ბათუმი-თბილისის მიმართულებაზე  ყოველდღიურად შესრულდება 5 (ხუთი) რეისი, რომელთაგან ერთ რეისს შეასრულებს GRS ტიპის (Stadler) რვავაგონიანი სამგზავრო შემადგენლობა, ხოლო დანარჩენ რეისებზე იმოძრავებენ როგორც GRS ტიპის (Stadler) ორსართულიანი სამგზავრო მატარებლები, ასევე - ერთი GRT ტიპის ელექტრომატარებელი. მცირედი ცვლილებებია სხვა მიმართულებებზეც. მატარებლების სრული განრიგი შეგიძლიათ იხილოთ საქართველოს რკინიგზის ოფიციალურ ვებ-გვერდზე www.railway.ge. დამატებით რეისებზე ბილეთების გაყიდვა უკვე დაწყებულია. ბილეთები შეგიძლიათ შეიძინოთ როგორც საქართველოს რკინიგზის სალაროებში, ასევე სწრაფი გადახდის აპარატების, რკინიგზის ვებ-გვერდისა და სმარტფონებისთვის სპეციალურად შექმნილი აპლიკაციის მეშვეობით (Georgian Railway Tickets). ძვირფასო მგზავრებო, ასევე გთხოვთ გაითვალისწინოთ, რომ ახალ განრიგზე გადასვლამ გამოიწვია მცირედი ცვლილება არსებულ განრიგში, რომლის მიხედვით GRS ტიპის (Stadler) ორსართულიანი მატარებელი ბათუმიდან 07:30-ის ნაცვლად, გამოემგზავრება 08:15-ზე. საქართველოს რკინიგზა გისურვებთ სასიამოვნო მგზავრობას! (R) ... ...
  • ეფექტურია თუ არა წამლობა _ ფაროსანამ გამრავლება დაიწყო (ფოტო)ფოტოები, რომელსაც კომენტარის გარეშე გთავაზობთ, ჩოხატაურში, ერთ-ერთ საკარმიდამო ნაკვეთში, თხილის ერთ ბუჩქზეა გადაღებული. ფოტოებზე კარგად ჩანს ფაროსანას განვითარების ფაზები. ასეთი მდგომარეობაა თითქმის მთელ ... ...
  • ხანძარი ლანჩხუთში _ ორსართულიანი სახლი სრულიად დაიწვახანძრის შედეგად, რომლის გამომწვევ მიზეზად წინასწარი ინფორმაციით, ელექტროგაყვანილობა სახელდება, ლანჩხუთში, სუფსის ადმინისტრაციულ ერთეულში ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი დაიწვა. შემთხვევის ადგილზე მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელობა იმყოფებოდა, რომელთაც დაზარალებულ ზურაბ მარშანიშვილის ოჯახს, შესაძლებლობის ფარგლებში, დახმარების გაწევის პირობა ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

ქართველი "ზორო" ბიზნესსაქმიანობას, ამქრებთან ერთად, "ზუკიტოს ქოხიდან" იწყებს

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომში (შემოქმედის...

წიფლის წიწიბო

წიფელი ჩვენს ქვეყანაში ერთ-ერთი მძლავრი...

ჩეხური "კალაჩი"

ჩეხური სამზარეულო ლუდის გემრიელი მენიუსა...

როგორ ვიმკურნალოთ თაფლით

ხალხურ მედიცინაში არ მოიპოვება ისეთი...

პეტუნიას პოპულარობა და თავისებურება

ბოლო წლების განმავლობაში, ჩვენში განსაკუთრებული...

ალოეს სამკურნალო თვისებები

შესაძლოა, ალოეს დადებითი თვისებების შესახებ...

როგორ აღვიდგინოთ მხედველობა ნივრის დახმარებით

დროთა განმავლობაში, ადამიანის ჯანმრთელობის მდგომარეობა...

რატომ არ უნდა აადუღოთ წყალი ხელმეორედ

ფილმის ყურებაში ისე გაერთეთ, რომ...

"უთვალავ საქმეთაგან, სახარების გადაწერაა შვება"

ჩვენი სტატიის გმირი მრავალმხრივი ნიჭით...

როგორ ვებრძოლოთ პირუტყვის კანქვეშა ბორას

ზაფხულის პერიოდში განსაკუთრებით, მსხვილფეხა რქოსანი...

მეფუტკრის კალენდარი _ მაისი და ივნისი

მაისის შუა რიცხვებიდან დგება დიდი...
ზაფრანი

ბავშვები ტყუილებს 6 თვიდან სწავლობენ

ბრიტანელმა სპეციალისტებმა აღმოაჩინეს, რომ ჩვილი...

საინტერესო ფაქტები, რომლებიც თქვენ არ იცით

პარალელური ხაზები კოსმოსში იკვეთება. ფენ-შუი...

რომელი ასტროლოგიური ქვა მოგიტანთ წარმატებებს

თევზების ზოდიაქოს ნიშნის ქვეშ დაბადებულებისთვის...

"ორქიდეა მაიმუნი"

ეს საოცარი "ორქიდეა მაიმუნი" საიდუმლოდ...

რა არ მოსწონთ კაცებს ქალებისაგან

მამაკაცებს ინსტიქტი, იმპულსი ამოძრავებთ, ქალები...