როგორ ვებრძოლოთ სარეველებს

კარმიდამო ჩემი

როგორ ვებრძოლოთ სარეველებს

1 იან. 1970, 04:00:00
"კარმიდამო ჩემის" მკითხველის თხოვნით, გთავაზობთ, ფერმერთა მომსახურეობის ცენტრ "ხელხვავის" სპეციალისტის გურამ ჩხაიძეს კონსულტაციას, თუ როგორ გავანადგუროთ სარეველები.

სარეველა ბალახები, ითვისებენ რა ნიადაგში არსებულ საკვებ ელემენტებს, წარმოადგენენ კულტურული მცენარეების კონკურენტებს. ბაღებსა და ბოსტნებში მათი არსებობა იწვევს მოსავლის რაოდენობის შემცირებას და ნაყოფის ხარისხის გაუარესებას. ამიტომ, ბუნებრივია, ოდითგანვე დიდი ყურადღება ექცეოდა სარეველებთან ბრძოლას. შეიძლება ითქვას, რომ მიწათმოქმედების ისტორია სარეველებთან ბრძოლის ისტორიაცაა.

სარეველებთან ბრძოლის ტრადიციულ, მექანიკურ მეთოდთან ერთად, ბოლო დროს, ფართოდ გამოიყენება ქიმიური მეთოდი, რომლის არსი მდგომარეობს შემდეგში: სარეველა მცენარეებზე მოქმედებენ განსაკუთრებული ქიმიური ნივთიერებით (ჰერბიციდით), რომელიც განაპირობებს შეუქცევად ფიზიოლოგიურ ცვლილებას მცენარეში, რაც, საბოლოოდ იწვევს მის დაღუპვას.

განასხვავებენ სელექციური და ტოტალური მოქმედების ჰერბიციდებს. სელექციური ჰერბიციდები განკუთვნილია ერთი რომელიმე (ან რამდენიმე) კულტურული მცენარის ნათესებში (ნარგავებში) გამოსაყენებლად; ჰერბიციდების ქიმიური შემადგენლობა გათვლილია ისე, რომ იგი არ მოქმედებს კულტურულ მცენარეზე და ამავე დროს, აზიანებს სარეველას.

სელექციური ჰერბიციდებისგან განსხვავებით, ტოტალური ჰერბიციდები მოქმედებენ ყოველგარ მცენარეზე, მათ შორის, კულტურულზეც, ამიტომ მათი გამოყენებას მემცენარეობაში გააჩნია გარკვეული თავისებურებები, რომლის გაუთვალისწინებლობას, შეიძლება, სავალალო შედეგები მოყვეს.

შევეცდებით, ფერმერთა ყურადღება გავამახვილოთ იმ ნიუანსებზე, რომელთა მხედველობაში მიღება უზრუნველყოფს ჰერბიციდების წარმატებულ გამოყენებას.

დღეს ყველაზე მეტად გავრცელებული ტოტალური მოქმედების ჰერბიციდები დამზადებულია გლიფოსტატის ბაზაზე, ამიტომ, მიუხედავად სახელების, დამამზადებელი ფირმების თუ ქვეყნების მრავალფეროვნებისა და მცირეოდენი განსხვავებისა, გამხსნელი და შემავსებელ ნივთიერებებში, მათ მსგავსი თვისებები და გამოყენების თავისებურებები ახასიათებთ. ეს ჰერბიციდებია: უტალი, რაუნდაპი, ურაგანი, კლინი, დომინატორი, შოკი, ტოტალი, ნოკდაუნი, გლიაცენტი და სხვა.

მოქმედების მექანიზმი

_ სარეველა მცენარის ფოთოლზე მოხვედრილი პრეპარატის წყალხსნარი თანდათან შეიწოვება და გადაადგილდება მცენარის ყველა ნაწილში, მათ შორის ფესვებში. მცენარე იღუპება სპეციფიკური ამინომჟავების სინთეზის პროცესის დარღვევის შედეგად:

_ ჰერბიციდების მოქმედების პირველი ნიშნები 4-10 დღეში გამოვლინდება _ მცენარე ყვითლდება და ჭკნება;

_ მცენარე ხმება 2-3 კვირაში, რაც დამოკიდებულია მის ფიზიოლოგიურ მდგომარეობაზე და კლიმატურ პირობებზე _ რაც უფრო ხელსაყრელ ნიადაგობრივ-კლიმატურ პირობებში იმყოფება მცენარე, მით უფრო სწრაფად იღუპება იგი ჰერბიციდის ზემოქმედების შედეგად.

_ პრეპარატს არ გააჩნია ნიადაგური აქტივობა, არ იწვევს თესლის გააქტიურებას. მისხურებიდან ერთი დღის შემდეგ, ამ ნაკვეთზე შეიძლება დაითესოს (ან დაირგოს) კულტურული მცენარეები.

პრეპარატი გამოიყენება:

_ ახალი ნაკვეთების ათვისების საწყის ეტაპზე, სარეველების ტოტალური განადგურებისთვის;

_ სარეველების გასანადგურებლად ღობეების, გზების გასწვრივ, სასოფლო-სამეურნეო ნაგებობებისა და საცხოვრებელი სახლების ირგვლივ;

_ სარეველების გასანადგურებლად მრავალწლიან ნარგავებში, ციტრუსის, თხილის ბაღებში და ვენახებში;

_ სარეველების გასანადგურებლად ბოსტანში კულტურის დათესვამდე 7-10 დღით ადრე;

_ სარეველების გასანადგურებლად კარტოფილის ნათესებში კარტოფილის ამოსვლამდე 2-5 დღით ადრე:

_ ხემცენარეების და ბუჩქნარის გაცეხვის შემდეგ წამოსული ამონაყრის გასანადგურებლად;

გამოყენების ვადები

_ ჰერბიციდები გამოიყენება მცენარის სავეგატაციო პერიოდში;

_ ერთწლიანი მარცვლოვანი და ორლებნიანი ფართოფოთლოვანი სარეველების მოსასპობად. საუკეთესო პერიოდია სარეველა მცენარის 2-3 ფოთლის ფაზა ან 10-15 სმ სიმაღლის მიღწევისას; მრავალწლიანი სარეველების განადგურებისას _ 5-6 ფოთლის ფაზა ან ყვავილობის დასაწყისი _ ბუტონიზაციის ფაზა. სხვა დროს, საჭიროა პრეპარატების დოზების მცირეოდენი მომატება, განსაკუთრებით, მრავალწლიანი სარეველების გამოყენებისას;

შესხურების ჩატარება, ამინდის პირებებთან დამოკიდებულება

_ შესხურება ტარდება დილის საათებში (ნამის აშრობის შემდეგ) და საღამოს, იმ ანგარიშით, რომ ჰერბიციდი შეაშრეს მცენარეს ნამის წარმოქმნამდე;

_ შესხურება არ ტარდება ძლიერი სტრესს-ფაქტორების ზემოქმედების დროს (მაგ: ხანგრძლივი გვალვებისას);

_ შესხურებიდან 2-4 საათის განმავლობაში არ უნდა გაწვიმდეს, რათა არ მოხდეს ჰერბიციდის ჩამორეცხვა; წინააღმდეგ შემთხვევაში შესხურებას იმეორებენ;

სამუშაო ჰერბიციდის გამოყენების წინ და შესხურების პროცესში

_ მრავალწლიან მცენარეებს ჰერბიციდების გამოყენების წინ, აჭრიან დაბლა დაშვებულ ტოტებს, რომლებსაც შესხურებისას შეიძლება კონტაქტი ჰქონდეთ შესაწამლ სარეველებთან;

_ განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევენ კულტურული მცენარეების (მაგ: ალუბალი, კივი, ვაზი) ფესვის ამონაყარს _ ფესვის ამონაყარზე მოხვედრილ ჰერბიციდი საერთო ფესვის საშუალებით, შეიძლება მოხვდეს კულტურულ მცენარეში და ზიანი მიაყენოს მას;

_ შესაწამლ აპარატებზე ამცირებენ გასხურების წნევას, ცვლიან გამასხურებელს ისე, რომ გამორიცხოს ნისლის და ძალიან მცირე წვეთების წარმოქმნა, რომლებიც შეიძლება ქარმა კულტურული მცენარეების ფოთლებზე გადაიტანოს;

_ თუ ჰერბიციდის ნაწილი მაინც მოხვდა კულტურული მცენარის ფოთლებზე, საჭიროა იგი ჩამოირეცხოს სუფთა წყლით ან მოიჭრას დასხურებული ფოთლები;

_ შესაძლებელია, კულტურული მცენარეების დაცვა ჰერბიციდის ხსნარის მოხვედრისგან ფანერის ფარებით ან პოლიეთილენის ფირის საშუალებით;

ვიმედოვნებთ, ყოველივე ზემოთქმული დაეხმარება ფერმერებს, გააზრებულად გამოიყენონ ტოტალური მოქმედების ჰერბიციდები და მიაღწიონ მაქსიმალურ ეფექტს.




 ახალი ამბები
  • პატრიარქის სამადლობელი წერილი და პრეზიდენტის სტუმრობა ზემო აკეთშიქვეყნის  პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი და კულტურის გამოჩენილი წარმომადგენლები დღეს ლანჩხუთში, ზემო აკეთს სტუმრობდნენ. საქმე ისაა, რომ ივნისს–ივლისის თვეში, ლანჩხუთში, საექსპედიციო ჯგუფმა, რომელსაც სათავეში ანსამბლ ,,შავნაბადას“ ხელმძღვანელი დავით ცინცაძე და ლანჩხუთის ხუხუნაიშვილების სახელობის სკოლის ხელმძღვანელი ავთანდილ თურქია ედგა, აკეთის წმინდა გიორგის სახელობის ტაძრის ეზოს ტერიტორიაზე, ცნობილი მომღერლების საფლავების აღმოჩენა-რესტავრაცია განახორციელეს. დღეს უკვე აღმოჩენილია ცნობილი გვარის - ხუხუნაიშვილების ანსამბლის წევრების 6 საფლავი, ხოლო ცარიზმის დროს ხელყუმბარით დაზიანებული ტაძარი, მზად არის რესტავრაციის დასაწყებად. სწორედ ეს  რესტავრირებულ საფლავები და რესტავრაციაში მყოფი ტაძარი მოინახულეს სტუმრებმა. მიღების მეორე ნაწილს კი სოფელმა აცანამ საკონცერტო ფორმატითა და კულტურული ნიმუშების წარდგენით უმასპინძლა. პრეზიდენტმა ცანაში სტუმრობისას გამოჩენილი მომღერალი, ლოტბარი, კომპოზიტორი, ანსამბლების – „რუსთავისა“ და „მართვეს“ დამაარსებელი, ანზორ ერქომაიშვილი, რომელსაც 80 წელი 10 აგვისტოს უსრულდება,  გაწეული ღვაწლისთვის დააჯილდოვა. დღევანდელ ღონისძიებებთან დაკავშირებით, ლანჩხუთში სამადლობელი წერილი გამოგზავნა საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქმა ილია მეორემაც. „ჩვენი ქვეყნის დიდი სიმდიდრე ჩვენი კულტურაა და მასში მარგალიტადაა ჩასმული ჩვენი მრავალხმიანობა. იგი ჯვარია ჩვენი ხალხისა. გალობა ჯვრის ვერტიკალური სვეტია ღვთისკენ მიმართული, ხოლო ჯვრის ჰორიზონტალური ნაწილი სიმღერაა - ხალხში გაბნეული, როგორც სიყვარული მოყვასისა. მადლობა ღმერთს, რომ ჩვენ ისტორიას ახსოვს გამორჩეული და დიდი ღვაწლის მქონე გვარები: დუმბაძეები, კარბელაშვილები, ერქომაიშვილები, კავსაძეები, ბერძენიშვილები, ჩავლეიშვილები და სხვანი. მათ მუსიკალურ რანგს მიეკუთვნება ხუხუნაიშვილებიც, რომელთა ნიჭი მსოფლიომ აღიარა და მათ საქართველო წარმოაჩინეს, როგორც მუსიკალურად მაღალი აზროვნების მქონე ქვეყანა. ზემო აკეთის მომღერალთა შესაძლებლობები ყველა დონის მუსიკოსს ქედს ახრევინებს მათი გენიის წინაშე. ხოლო ალმასხან ხუხუნაიშვილის იმპროვიზაცია დღემდე აოცებს თანამედროვე მუსიკოსებს თავისუფლების შეგრძნებით.“ _ წერს პატრიარქი და მადლობას უხდის ამ საქმის ინიციატორებს: „მადლობა მინდა ვუთხრა ექსპედიტორთა ჯგუფს: მამა მიქაელის (მახარაძის), დავით ცინცაძის, ავთანდილ და მერაბ თურქიების თაოსნობით, რომელთაც დიდად იშრომეს წინაპართა პატივსაგებად”. ჩვენ არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ კაცი საქმით იცნობა და რომ გარდაცვლილი წინაპრები გვეხმარებიან ცოცხლებს.“ საქართველოს პატრიარქი თავის წერილში იუბილეს ულოცავს ანზორ ერქომაიშვილს. „დღეს, საბედნიეროდ ჩვენი ქვეყნის საუკუნოვან კულტურას ჰყავს გამორჩეული პატრონი, რომლის გვარმაც განსაკუთრებულად იღვაწა ერისა და ბერის წინაშე. მადლობა ღმერთს, რომ მეტად რთულ დროს ჩვენ ქვეყანას მოუვლინა ანზორ ერქომაიშვილი - ტრადიციული მუსიკის პატრიარქი და დიდი საგვარეულო კულტურის გზის გამგრძელებელი. ვულოცავ მას 80 წლის იუბილეს და მინდა გითხრათ, რომ მე მადლიერი ვარ მისი ფასდაუდებელი ღვაწლისა, რომელიც მან გასწია ჩვენი ქვეყნის წინაშე. ვუსურვებ ჯანმრთელობას და დიდხანს სიცოცხლეს. ღმერთმა დაგლოცოთ და გაგაძლიეროთ!“ -წერს ილია ... ...
  • ჭიათურაში ბენზინგასამართი სადგური გაძარცვესჭიათურაში ბენზინგასამართი სადგური გაძარცვეს. არსებული ინფორმაციით, შეიარაღებული პირები ბენზინგასამართ სადგურზე შეიჭრნენ და ადგილზე მყოფ ოპერატორს მუქარის ძალით თანხა მოსთხოვეს. წაღებულია რამდენიმე ასეული ლარი. გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 178-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც ძარცვას ... ...
  • იმერეთში ახალგაზრდა მამაკაცი მოკლესტყიბულში ახალგაზრდა მამაკაცი მოკლეს. არსებული ინფორმაციით, გვიან ღამით ქალაქის ცენტრში ორი მამაკაცი ერთმანეთს დაუპირისპირდა, კონფლიქტის დროს კი ერთმა მეორეს სასიკვდილო ჭრილობა მიაყენა. გარდაცვლილი მამაკაცი თერჯოლის მკვიდრია. მომხდარზე გამოძიება 108-ე მუხლით დაიწყო, რაც განზრახ მკვლელობას ... ...
  • რუსთავში, საცხოვრებელი კორპუსის მესამე სართულიდან კაცი გადმოვარდარუსთავში, საცხოვრებელი კორპუსის მესამე სართულიდან კაცი გადმოვარდა. ის უგონო მდგომარეობაში რუსთავის ცენტრალურ საავადმყოფოში გადაიყვანეს. დაშავებული მამაკაცის მდგომარეობა მძიმეა. მომხდარზე გამოძიება 115-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც თვითმკვლელობამდე მიყვანას ... ...
  • Air France-მა საქართველოს მიმართულებით რეგულარული ფრენები განაახლაფრანგულმა ავიაკომპანია Air France-მა საქართველოს მიმართულებით რეგულარული ფრენები განაახლა. ამის შესახებ ინფორმციას ,,ტავ ჯორჯია“ ავრცელებს. როგორც „ტავ ჯორჯია“-ში აცხადებენ, პარიზიდან თბილისში უკვე 178 მგზავრი ჩამოფრინდა. ავიაკომპოანია Air France  ფრენებს ,,ეარბას“ A320 და A321  ტიპის ხომალდებით კვირაში ორი სიხშირით იფრენს, რომელიც  შემდეგი განრiგით შეასრულებს ავიამიმოსვლას:  პარიზი(შარლ დე გოლის აეროპორტი)  - თბილისის მიმართულებით, ყოველ ოთხშაბათსა და შაბათს; თბილისი-პარიზის (შარლ დე გოლის აეროპორტი) მიმართულებით ყოველ ხუთშაბათსა და კვირას.   ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ რა არის გამოსახული ამ ისტორიულ ფოტოზე?

ისრაელის მიერ პალესტინის დაბომბვა თუ...

ტესტი _ იცნობ თუ არა ქართულ მხატვრობას?

გამოიცანი, ვისია ეს ნახატი

ტესტი _ შენ და საქართველოს ისტორია

საქართველოს რომელი მეფე დასაჯეს სიკვდილით...

ტესტი _ აქვს თუ არა თქვენს ერუდიციას ფართო ჰორიზონტი

ეიფელის კოშკი ზაფხულში 15 სანტიმეტრით...

ტესტი _ ყველაზე, ყველაზე...

იცი თუ არა გეოგრაფია

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...