"გურიაში ფუტკარი ყველას უნდა ჰყავდეს"

კარმიდამო ჩემი

"გურიაში ფუტკარი ყველას უნდა ჰყავდეს"

2012 იან 1 04:00:00

ათასობით მწერიდან ადამიანი სოფლის მეურნეობაში აბრეშუმის ჭიას და ფუტკარს იყენებს, მაგრამ დღეისთვის ჩვენი ქვეყნის სოფლის მეურნეობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან დარგად მაინც მეფუტკრეობა რჩება. ჩვენი ნომრის სტუმარი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ იანეულის მკვიდრი, მეფუტკრე გოჩა კეკელიძეა, რომელიც უკვე 20 წელია, ამ საქმიანობითაა დაკავებული და სიამოვნებით დაგვთანხმდა, თავისი გამოცდილებიდან ცოტა რამ ჩვენთვისაც გაეზიარებინა.

_ 20 წელია, ამ საქმიანობას ვეწევი, ჩემი ოჯახის ძირითადი შემოსავალიც მეფუტკრეობიდან შემოსული თანხაა. თავიდან ორი ოჯახით დავიწყე, მერე 100-150 ოჯახზეც ავედი. ამ ბოლოს, სამწუხაროდ, რამდენიმე ოჯახი დავკარგე, მაგრამ ისევ შევუდექი აღდგენას.

_ რა სამუშაოები ტარდება ამ პერიოდში მეფუტკრეობაში?

_ საგაზაფხულო სამუშაოების დროა. ამ პერიოდში უნდა გავწმინდოთ და დავასუფთაოთ სკა. მართალია, ამას ფუტკარიც აკეთებს, მაგრამ არ უნდა გავაწვალოთ. შემდეგ საჭიროა, ერთი-ერთზე დამზადებული სიროფის მიწოდება (ყანდი). სიროფს ადრე არ ვაძლევდით, მაგრამ კლიმატი შეიცვალა და ახლა სჭირდება. თუ ძლიერია ფუტკრის ოჯახი, აკაციის ყვავილობის დაწყებასთან ერთად, უნდა მივაწოდოთ ფიჭა. ფიჭასაც დაკვირვება უნდა _ ხელოვნური ფიჭის შემადგენლობაში 85% ნატურალური სანთელია და 15% პარაფინი. თუ ფიჭის შემცველობაში პარაფინის რაოდენობა მეტია, ფუტკარი სუნს გრძნობს და მისთვის ეს სუნი გამაღიზიანებელია. ასე რომ, ფიჭის ნატურალურობას დიდი ყურადღება ექცევა. როცა ფუტკარი დაფარავს ფიჭის ყველა უჯრას, ახალ-ახალი ფიჭა უნდა ვაძლიოთ. ამით ბუდეც ახლდება. ბუდის გაახლება მთავარია, რადგან, როცა ფიჭა ძველდება, უჯრები ჭუჭყით ივსება, ვიწროვდება. შესაბამისად, კვერცხი ვეღარ ვითარდება კარგად და ფუტკრის ზომაც იკლებს.

_ რა წამლობა უტარდება ფუტკარს?

_ ფუტკარს სჭირდება ჩაკირულ ბარტყზე მკურნალობა (პრეპარატი ასკოვარი), ტკიპაზე (აკაროზი, ეკოსტოპი) და ტილზე მკურნალობას (ვაროკომი, ვაროსტოპი). ტილის სამკურნალო პრეპარატი ოჯახს სიძლიერის მიხედვით ეძლევა. თოვლის გადნობის შემდეგ, უნდა მიეცეს ბაქტოციდი, ბაქტოპოლი. არის ასევე ფუტკრის დაავადება _ სიდამპლე, რომელიც რთული დაავადებაა და სერიოზულ მკურნალობას საჭიროებს, მაგრამ, საბედნიეროდ, ჩვენთან ეს დაავადება იშვიათია. ამბობენ, თითქოს მსგავსი დაავადება შეამჩნიეს, მაგრამ ასე არ არის _ ეს დაავადება კი არა, კვერცხის გადაციებაა, როცა ფუტკარმა ვერ მოუარა კვერცხს და გაფუჭდა.

_ ფუტკარი კვერცხის დებას როდის იწყებს?

_ კვერცხის დებას, თუ ძლიერი ყინვები არ არის, 15 იანვრიდან იწყებს და დღეში 1 500-მდე კვერცხს დებს. ფუტკრისთვის ზამთარი თოვლიანი ჯობს, იმიტომ, რომ როცა ზამთარში კარგი ამინდებია, ტყუვდება ფუტკარი და გარეთ გამოდის, რის გამოც იღუპება. ამ დროს კანდის მიცემა არ შეიძლება, უფრო რომ არ გაღიზიანდეს. საერთოდ, როცა ფუტკარი არ მუშაობს, 3-4 თვეს ძლებს და მუშაობის პერიოდში მხოლოდ 30 დღე ცოცხლობს. აქტიურ გამოსვლას იწყებს, როგორც კი კარგი ამინდები დაიწყება და ფერდობებზე ყვავილები გამოჩნდება. ამ დროს ისინი კვერცხის გამოსაკვებად "ჭეოს" ეზიდებიან. იმისთვის, რომ გავარკვიოთ, ფიჭის უჯრებში ჩადებული კვერცხი ჯანმრთელია თუ არა, საჭიროა, დავაკვირდეთ, ჩაზნექილი არ ჰქონდეს თავები.

_ ოჯახების გაყოფა როდის ხდება?

_ ერთი ოჯახიდან შესაძლოა, ოთხი ოჯახი გამოვიდეს. დამწყები მეფუტკრეები ზოგჯერ ცდილობენ, რაც შეიძლება, სწრაფად გაჰყონ და გაამრავლონ ოჯახები, მაგრამ ჯობია, 10 ოჯახი გყავდეს და ძლიერი, ვიდრე _ 100 და სუსტი. ოჯახების გაყოფის დროს, მთავარია, დედა ფუტკარი. მასზეა დამოკიდებული, რამდენად ჯანმრთელ კვერცხს დადებს. შესაბამისად, ფუტკარიც ჯანმრთელი და უფრო შრომისუნარიანი იქნება. ამიტომ, ხშირად, დედა ფუტკარი გამოგვყავს და მას "ნამყენი დედა" ეწოდება. ბუნებაში, უმეტესად მამრი ფუტკარი იჩეკება. ადამიანმა ხელოვნურ ფიჭაზე ისე უნდა ამუშაოს ფუტკარი, რომ რაც შეიძლება, მეტი მუშა ფუტკარი გამოვიდეს. მამრი ფუტკრები, როცა აღარ გვჭირდება, ჩვენ თვითონ ვსპობთ. ამიტომ ხელოვნური ფიჭის გამოგონებამ და ადამიანის ჩარევამ წინ წასწია მეფუტკრეობის საქმე.

_ თუ აქვს მნიშვნელობა, რა მასალისგან იქნება დამზადებული სკა?

_ რა თქმა უნდა! მასალა უნდა იყოს უსუნო, მსუბუქი, ძირითადად ნაძვის ან წაბლის. ვისაც შეუძლია, სახლში ამზადებს, მაგრამ უფრო მეტად ვყიდულობთ.

_ ზამთარში როგორ უნდა შევინარჩუნოთ შესაბამისი ტემპერატურა სკაში?

_ სხვადასხვა წიგნებში წერია, რომ საჭიროა, ზამთარში შევფუთოთ სკა, დავათბუნოთ ბალიშებით და ა.შ. დასავლეთ საქართველოში ყინვები არ იცის და დათბუნება, შეფუთვა, საჭირო არ არის. უნდა ჰქონდეს მუდმივი ვენტილაცია და არც ჭუჭყი დაგროვდება შიგ. ჩვენში ნესტი უფრო იცის და როცა შევფუთე, სკა დაინესტა და საერთოდ გაფუჭდა. ახლა მხოლოდ ტომრები მაქვს გადაფარებული. ბალიშები უფრო კარგი ზაფხულშია, თუ მზის გულზე დგას სკები, რადგან ბამბა სიცხეს არ ატარებს. საერთოდ, ჯობს, სკები ისეთ ადგილას განვალაგოთ, სადაც მზეც და ჩრდილიც ერთნაირად ხვდება.

_ ძირითადად, რომელი მცენარეების ყვავილზე მუშაობს ჩვენთან ფუტკარი?

_ ჩვენში აკაცია ჭარბობს. ერთი ჰექტარი აკაციის ფართობიდან ფუტკარი ტონანახევრამდე თაფლს იძლევა. არის წაბლი, ნახევარი ტონა თაფლი ჰექტარზე და კიდევ ცაცხვი, რომელიც ასევე მაღალპროდუქტიულია, მაგრამ ჩვენთან იშვიათია. საერთოდ, ამ ბოლო დროს, რაც სატელეფონო ანძები დაიდგა, ფუტკრის მუშაობამ იკლო. ფუტკარი პირველი რადიაციის მიმღებია, მაგრამ თანდათან ეჩვევა გარემო პირობებს და მათი მუშაობაც იმატებს.

_ თაფლის დაწურვა რამდენჯერ ხდება წელიწადში?

_ ადრე ერთიანად ვიღებდი წაბლის ყვავილობის დასრულების შემდეგ, მაგრამ ახლა თურქეთში იყიდება კარგად წაბლის თაფლი და ამიტომ აკაციის თაფლს ცალკე ვიღებთ, წაბლისას _ ცალკე.

_ ფუტკრის მოვლა ჩვენ პირობებში რთულია?

_ ჩვენს პირობებში, სოფლის მეურნეობის დარგებს შორის, ფუტკრის მოვლა ყველაზე ადვილი და ნაკლებად შრომატევადი საქმეა. მთავარი ცოდნაა, რომ ზუსტად და თავის დროზე მივაწოდოთ ფუტკარს საჭირო მასალა. მაგალითად, ზოგიერთი მეფუტკრე დღეში რამდენჯერმე ხდის თავს სკას, რაც არ შეიძლება _ ყოველ თავის ახდაზე იკარგება ფუტკრის სხეულის ტემპერატურა. ზამთარში კი საერთოდ არ უნდა შევაწუხოთ. ჩემი აზრით, გურიაში ყველა ოჯახს უნდა ჰყავდეს ერთი-ორი ოჯახი მაინც. იმიტომ, რომ ჩვენი გეოგრაფიული მდებარეობა საფუტკრედ ძალიან კარგია. საქართველოში ყოველდღე იმდენი კილოგრამი თაფლი იღვრება და იკარგება, შეიძლება, სიმინდის მოსავალი ვერ ავიღოთ ამდენი.




 ახალი ამბები
  • გიორგი ვაშაძე: დამაჯერებელი უპირატესობა გვაქვს ზუგდიდშიძალიან კარგ ხასიათზე ვართ, რადგან ზუგდიდში დამაჯერებელი უპირატესობა გვაქვს _ განაცხადა გაერთიანებული ოპოზიციის წარმომადგენელმა, გიორგი ვაშაძემ რამდენიმე წუთის წინ განართულ ბრიფინგზე. ვაშაძის თქმით, გაერთიანებული ოპოზიცია რამდენიმე რაიონში მეორე ტურს ელოდება. „საარჩევნო უბნები დაიხურა, ძალიან კარგ ხასიათზე ვართ, რადგან კარგი შედეგები გვაქვს. ჩვენი მონაცემებით, დამაჯერებელი უპირატესობა გვაქვს ზუგდიდში. ასევე, რამდენიმე რაიონში მეორე ტურს ველოდებით“, – განაცხადა ... ...
  • ოზურგეთში, შუალედურ არჩევნებში ამომრჩეველთა 45.5%_მა მიიღო მონაწილეობაოზურგეთის საოლქო კომისიის თავმჯდომარის ზვიად თენიეშვილის ინფორმაციით, ოზურგეთის 60/01/03 ოლქში საკუთარი არჩევანი 2013 ამომრჩეველმა გააკეთა, რაც ამომრჩევლის 45.5 პროცენტია. ამ ოლქში სულ 5089 ამომრჩეველია რეგისტრირებული. თენიეშვილის თქმით, არჩევნებჯს პროცესმა მშვიდ ვითარებაში ჩაიარა: _ პროცესი მშვიდად ჩატარდა. რაც შეეხება აქტივობას, საშუალო მაჩვენებელია, _ აღნიშნა ჩვენთან საუბრისას თენიეშვილმა. ამ დროისთვის ოზურგეთში ყველა უბანი დაკეტილია და ხმის დათვლის პროცედურა ... ...
  • ზუგდიდში საარჩევნო უბნების კურთხევა დაიწყესამ წუთებში, ზუგდიდში, სასულიერო პირები საარჩევნო უბნებში დადიან _ ისინი იქ ხატებით შედიან და უბნებს აკურთხებენ როგორც გავარკვიეთ, საარჩევნო უბნების კურთხევის ინიციატორი ღვთისმშობლის ხატის სახელობის ეკლესიის მოძღვარი დეკანოზი ფრიდონია (ასათიანი). მამაომ უკვე აკურთხა რამდენიმე უბანი და როგორც მან მედიასთან განაცხადა, ხალხის კურთხევა მისი ვალია. აღსანიშნავია, რომ მამაოს უბანზე შესვლა კანონდარღვევაა, რადგან ის არაუფლებამოსილი პირია, თუმცა, მას არც ერთ საარჩევნო უბანზე პრობლემა არ შექმნია. უნდა ითქვას ისიც, რომ დამკვირვებლები, რომლებმაც ეს ფაქტი გააპროტესტეს, უბნებიდან გამოაძევეს კომისიის მუშაობაში ხელისშეშლის მოტივით. ფოტო: ... ...
  • ძიძიგური: "ვფიქრობ, ზუგდიდი არ გააკეთებს არჩევანს დესტაბილიზაციის სასარგებლოდ""ზუგდიდში არჩევნები ხასიათდება ძალიან მაღალი აქტივობით, იმის მიუხედავად, რომ ცალკეულ უბნებთან გარკვეულ პროვოკაციებს ჰქონდა ადგილი. ზუგდიდელი ამომრჩეველი ხმას აძლევდა თავისუფალ მშვიდ გარემოში და მათ შეძლეს საკუთარი არჩევნის გაკეთება ყოველგვარი ზეწოლის გარეშე. ეს არის ძალზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი", _ განაცხადა საგანგებო ბრიფინგზე პარლამენტის ვიცესპიკერმა ზვიად ძიძიგურმა. მისივე თქმით, “ის პროვოკაციები, რაც ხდება ზუგდიდში, არის ძალიან ნათელი მესიჯი ზუგდიდელი ამომრჩევლისთვის თუ, რატომ არ უნდა მისცეს ხმა იმ პოლიტიკური ძალის წარმომადგენელს, რომელსაც მხოლოდ დესტაბილიზაცია, „ქალაქის ადუღება“,  „შეტევა“ აინტერესებს და არავითარ შემთხვევაში ზუგდიდის ინტერესები მისთვის არ არის წინა პლანზე წამოწეული. შინაგან საქმეთა სამინისტრო მყისიერად რეაგირებს ყველა დარღვევაზე და ვფიქრობ, რომ ვისაც შეტევების, ადუღების და არეულობის დაწყების სურვილები აქვს, ყველამ უნდა იცოდეს, რომ კანონის წინაშე მათ მოუწევთ მკაცრად პასუხისგება. ჩვენი კანდიდატი არის ღირსეული და ზუგდიდისთვის მისაღები, ზუგდიდში დაბადებული, გაზრდილი, კვალიფიციური ადამიანი და ყველა იცნობს. იმ დაპირებებს, რომელიც მან გასცა, პირუთვნელად შეასრულებს. არჩევნების დასრულებამდე ორ საათზე მეტი დარჩა დამე მინდა მოვუწოდო ზუგდიდელ ამომრჩეველს, ვინც არ მისულა, მოვიდნენ და მხარი დაუჭირონ ზუგდიდში მერობის ჩვენს კანდიდატს, გეგა შენგელიას. ვფიქრობ, რომ ზუგდიდი სწორედ ასეთ არჩევანს გააკეთებს, კეთილდღეობის სასარგებლოდ და არა დესტაბილიზაციის, არეულობისა და ადუღების სასარგებლოდ“, _ განაცხადა ძიძიგურმა.   ... ...
  • Presa.ge-ს დირექტორი გაათავისუფლესსააგენტო Presa.ge-ს დირექტორი გიორგი კაპანაძე თავისუფალია. მან ფოთის წინასწარი დაკავების იზოლატორი რამდენიმე წუთის წინ დატოვა. შეგახსენებთ რომ კაpანაძე სამართალდამცველებმა პოლიციისთვის წინააღნდეგობიs და წვრილმანი ხულიგნობის ბრალდებით, დაახლოებით, 2 საათის წინ დააკავეს. კაპანაძე და 1ტვ.გე-ს ჟურნალისტი პოლიციის მანქანას იღებდნენ და სამართალდამცავებისგან ცდილობდნენ მიეღოთ ინფორმაცია, რა აღჭურვილობა ჰქონდათ მანქანაში. მათი თქმით, პოლიციელები ხელკეტებით და ცრემლსადენი გაზით იყვნენ აღჭურვილები და სწორედ ამის გადაღებას ცდილობდნენ, რა დროსაც კაპანაძე ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

პიტნის სამკურნალო თვისებები

ამ საოცრად სურნელოვანი და არომატული...

"ჩემი პატარა ვენეცია" მაქვს" _ რას საქმიანობს 80 წლის პურის...

ამირან პეშკოვი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...

როგორ ვკვებოთ ქათამი, რომ საუკეთესო კვერცხი მოგვცეს

სოფლის პირობებში, როცა შინაურ ფრინველს...

"საქართველოში მოყვანილი მანდარინის ჩირი მსოფლიოში საუკეთესოა"

ოზურგეთში, სოფელ გურიანთაში მცხოვრები იუზა...

დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის საიდუმლო

ბრიტანელმა სწავლულებმა, შესაძლოა, გახსნან მეცნიერების...

ეკონომიური დიეტა

ამბობენ, სწორად შერჩეული რაციონი ძვირი...

რა რაოდენობის მარილი გვჭირდება დღეში

მარილი აუცილებელია, რომ ორგანიზმმა სწორად...

წიწიბურა წნევას არეგულირებს

წიწიბურა ადამიანისთვის ძალიან სასარგებლო და...
ზაფრანი

ჩვენი ბებიების სასარგებლო რჩევები

ჩვენი ბებიებიც ხომ ქალები იყვნენ?!...

სალათის ფურცლების სასარგებლო თვისებები

ადამიანის ორგანიზმს სრულყოფილი განვითარებისა და...

ყავა ორგანიზმს დიაბეტისგან იცავს

ბევრი ჩვენგანი გაუცნობიერებლად, დილას ფინჯანი...

უთოს ისტორიიდან

იცით, ვის ჰქონდა პირველი უთო?!...

რაზე ოცნებობენ ჰოლივუდელები

კეიტ ჰადსონს დედამ ასწავლა, რომ...

ოჯახური სიმყარის ფორმულა

ცოტა ხნის წინ ამერიკელმა ფსიქოლოგებმა...