ვაზის გურული ჯიშები _ ჩხავერი

კარმიდამო ჩემი

ვაზის გურული ჯიშები _ ჩხავერი

2012 მარ 30 05:49:28
გურიის აბორიგენულ ვაზის ჯიშებს შორის ჩხავერი განსაკუთრებით გამორჩეულია, როგორც მაღალხარისხოვანი პროდუქციის მომცემი ჯიში.

ფილოქსერისა და სოკოვან დაავადებათა შემოჭრამდე, იგი მასიურად იყო გავრცელებული მაღლარების სახით თითქმის მთელ გურიაში, აგრეთვე, აჭარაში (განსაკუთრებით ქედაში), იმერეთში (ვანის რაიონი), მოგვიანებით, აფხაზეთშიც (გუდაუთა).

ადგილობრივი მოსახლეობა მისგან აყენებდა განსაკუთრებული სტუმრებისთვის განკუთვნილ საუცხოო ღვინოს.

სამეურნეო დანიშნულებით, ჩხავერი მაღალხარისხოვანი საღვინე ჯიშია. გამორჩეულია სასუფრე ყურძნადაც. მისი მარცვლები არც ვაზზე დატოვებული და არც დაკრეფილი, გადამწიფების ან შენახვის შემთხვევაშიც კი სრულებით არ ჭკნება, რაც საერთოდ იშვიათობას წარმოადგენს სხვა, მასზე უფრო ცნობილ სასუფრე ჯიშებშიც კი.

ჩხავერი საშუალო მოსავლიანია, ახასიათებს მერყევი მოსავლიანობა, განსაკუთრებით, მაღლარებზე. საშუალო საჰექტარო მოსავლიანობა 55-დან 80 ცენტნერამდეა (გუდაუთის რაიონში 100-120 ცენტნერებსაც აღწევს, მაგრამ ხარისხი შედარებით დაბალია).

სოკოვან დაავადებათა მიმართ მეტად სუსტია. განსაკუთრებით ზიანდება ჭრაქით და ნაცრით. ასევე, ფილოქსერის მიმართ სუსტად გამძლეა. მასზე საკმაოდ მოქმედებს ეკოლოგიური პირობებიც.

მიუხედავად ყოველივე ამისა, ჩხავერის პროდუქცია იმდენად მაღალხარისხოვანია, რომ გაწეულ შრომას მრავალგზის ანაზღაურებს.

მეტად საგვიანო პერიოდისაა. მწიფდება ნოემბრის მეორე ნახევარში (უფრო _ მესამე დეკადაში). იყო შემთხვევები, როცა ჩვენი წინაპრები მას დეკემბერშიც კი კრეფდნენ და მაღლარ ვაზზე (ხეებზე) კრეფის დროს გიდლის გამოცვლის შუალედებში მკრეფავებს კეცით ან თიხის ჭურჭლით ნაღვერდალს აწვდიდნენ გასათბობად.

მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსისებრი, ხშირად ფრთიანიც, მეჩხერი ან საშუალო სიმკვრივის. მტევნის საშუალო წონა 133 გრამია, დიდი მტევნის წონა კი 252 გრამი.

მარცვალი მუქი წითელი ვარდისფერი იერით, საშუალო ზომის ან საშუალოზე მცირე, თითქმის მრგვალია. საკმაოდ სქელკანიანი, ხორციანი, წვნიანი და ტკბილი, მისთვის დამახასიათებელი სასიამოვნო გემოთი.

წვენის გამოსავლიანობა _ 77,4%, ტკბილის შაქრიანობა _ 19,5-21,0 %, საერთო მჟავიანობა _ 8,1-9,6%.

აღმოსავლეთ საქართველოში ჩხავერი ერთი თვით ადრე მწიფდება და უფრო მეტი შაქრიანობით ხასიათდება.

ღვინო ძირითადად ღია ვარდისფერია (ჩალისფერიდან მუქ ვარდისფერამდე), მეტად ნაზი, ჰარმონიული, შინაარსიანი, მაღალი გემური თვისებების მქონე, ალკოჰოლისა და მჟავიანობის ნორმალური, ერთმანეთთან კარგად შეხამებული შემცველობით.

ვაზზე დატოვებული ყურძენი დეკემბრის ბოლომდე ძლებს, დაკრეფილი კი ადრე გაზაფხულამდე ინახება დაუჭკნობლად!

ჩხავერისგან, გარდა სუფრის მშრალი ღვინისა, რომელიც თავისთავად საუკეთესოა _ "უკეთესს რას დალევს კაცი", საქართველოში ქარხნული წესით იწარმოება ბუნებრივი სიტკბოს შემცვლელი ნახევრდატკბილი მაღალი ხარისხის სუფრის ღვინო.

უნდა ითქვას, რომ ამჟამად, დასავლეთის ქვეყნებში დიდი მოთხოვნილებაა ამ ტიპის ღვინოებზე, რომლებსაც ნახევრადმშრალი (0,5-3,0% შაქრის შემცვლელობით) და ნახევრადტკბილი (3,1-8,0 % შაქრის შემცვლელობით) ეწოდებათ. მაგალითად, გერმანიაში ღვინის წარმოების მოცულობაში ამ ტიპის ღვინოების ხვედრითი წილი 80%-მდეა.

ჩხავერის ნახევრადტკბილ ღვინოს, რომელიც საქართველოში 1934 წლიდან იწარმოება, სხვადასხვა კონკურსებზე და ფესტივალებზე მიღებული აქვს 1 ოქროს, 4 ვერცხლის და 1 ბრინჯაოს მედალი. იგი ერთ-ერთია ამ ტიპის იმ 8 ღვინოდან, რომლებიც მსოფლიოში საუკეთესოებადაა აღიარებული. ესენია: ხვანჭკარა, ჩხავერი, ოჯალეში (საქართველო), შატო-იკემი, ბარზაკი (საფრანგეთი), აუსლეზე, შტეპლეზე (გერმანია), ტოკაის თვითნაბადი (უნგრეთი).

ასევე, საქართველოში, ქარხნული წესით, მისგან მზადდება ბუნებრივი ცქრიალა ღვინო "ჩხავერი" ("ჩქეფად").

მათ, ვინც ოჯახის პირობებში აყენებს ღვინოს, გვინდა შევახსენოთ, რომ ყველა მაღალი ხარისხის ღვინო საჭიროებს დროულ და საჭირო რაოდენობით გადაღებას: პირველ წელს _ სამჯერ, შემდეგ კი წელიწადში ერთხელ. ასევე, დაძველებას ანუ გაუნძრევლად შენახვას სარდაფის პირობებში, სადაც ტემპერატურა შედარებით სტაბილურია და არ აღემატება 15 გრადუსს, მინიმუმ, ერთი წლით მაინც.

ჩხავერი, როგორც განსაკუთრებით მაღალხარისხოვანი ღვინო, ამ მოთხოვნების შესრულებას განსაკუთრებით მოითხოვს, თორემ ახალი ჩხავერის ღვინო (პირველ წელს მაინც) ერთი ჩვეულებრივი კარგი ღვინოა, ხოლო არაჩვეულებრივი იგი სწორედ დაძველების შედეგად ხდება.

ჩხავერს თავისი სიტყვა ჯერ ბოლომდე არ უთქვამს. წინაა მრავალი კონკურსი, ფესტივალი, აღიარება.

სტალინის მეხოტბე ნამდვილად არ ვარ, მაგრამ ისტორიული ფაქტია: ეს დიდი პიროვნება ჩხავერის ღვინოს გამორჩევით მიირთმევდა. ამისთვის შეიქმნა 1929 წელს, ადგილის გულდასმით შერჩევის შედეგად, ბახვის ჩხავერის სპეციალიზირებული საბჭოთა მეურნეობა. ასეთივე მეურნეობა არსებობდა საჭამიასერში. გურული კაცის საზრიანობამ და შრომისმოყვარეობამ, მადლიანმა მიწამ და კეთილშეზავებულმა კლიმატმა შექმნეს მსოფლიო მევენახეობის შედევრი _ ჩხავერი, რომლითაც ნებისმიერი ერი იამაყებდა. ამ დონის ვაზის ჯიში საქართველოშიც და გნებავთ, მსოფლიოში თითზე ჩამოსათვლელია.

ჩხავერი გურიის სახეა, ჩვენი სიამაყეა, ჩვენი წინაპრების ხსოვნაა, რომელსაც განსაკუთრებული მოვლა და მოფერება სჭირდება!




 ახალი ამბები
  • მოვუწოდებთ ყველა მხარეს, რომ შეინარჩუნონ სიმშვიდე _ აშშ-ს საელჩოს განცხადებაამერიკის შეერთებული შტატების საელჩო საქართველოში უზენაესი სასამართლოს უვადო მოსამართლეების დამტკიცებას ეხმაურება და პარლამენტს და ხელისუფლების შესაბამის წარმომადგენლებს მოუწოდებს დამატებითი კანდიდატების შერჩევამდე რეაგირება მოახდინონ უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეთა შერჩევის პროცესში დაფიქსირებულ ხარვეზებზე. "ბოლო თვეების განმავლობაში ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩო ყურადღებით აკვირდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეთა შერჩევის პროცესს უვადოდ გამწესებისთვის. მაისში ჩვენ გამოვთქვით წუხილი პარლამენტის მიერ მიღებულ შერჩევის პროცედურებზე, რომელმაც ვერ ასახა ვენეციის კომისიის, ეუთო/ოდირისა და საქართველოში ამერიკის შეერთებული შტატებისა და ევროკავშირის მისიების ბევრი რეკომენდაცია. ჩვენ ვიზიარებთ საერთაშორისო დამკვირვებლებისა და ქართველი ექსპერტების შეფასებას, რომ კანდიდატთა შერჩევის შემდგომი პროცესი იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში იყო არასაკმარისად გამჭვირვალე, შედეგად, რიგი ნომინირებული პირებისა არ წარმოადგენდნენ საუკეთესო კვალიფიციურ კანდიდატებს. ნომინირებული კანდიდატების მოსმენები პარლამენტის იურიდიულ კომიტეტში იყო ღია და გამჭვირვალე. მოსმენებისას კანდიდატების გარკვეულმა ნაწილმა ვერ შეძლო საკმარისად წარმოეჩინა იურიდიული ცოდნა ან ერთგულება მიუკერძოებლობისადმი. ჩვენ ვწუხვართ, რომ დღეს პარლამენტის მიერ დამტკიცებულ სიაში ეს ნომინირებული კანდიდატებიც არიან. სასამართლო დამოუკიდებლობა უზრუნველყოფს კანონის უზენაესობას, არის დემოკრატიის გარანტი და ეკონომიკური ზრდის ქვაკუთხედი. იმისათვის, რომ საქართველოს სასამართლო სისტემამ მოიპოვოს უფრო მეტი ნდობა, ჩვენ ვურჩევთ პარლამენტს და ხელისუფლების შესაბამის წარმომადგენლებს, რომ დამატებითი კანდიდატების შერჩევამდე რეაგირება მოახდინონ უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეთა შერჩევის პროცესში დაფიქსირებულ ხარვეზებზე. ამასთან, იმ მღელვარების გათვალისწინებით პარლამენტში, რაც თან ახლდა დღევანდელ კენჭისყრას, მოვუწოდებთ ყველა მხარეს, რომ შეინარჩუნონ სიმშვიდე და იმოქმედონ თავაზიანობისა და კონსტრუქციულობის ფარგლებში,"_წერია ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩოს ... ...
  • სასტუმრო „ოზურგეთი პლაზას“ გახსნა: „ოზურგეთის სიყვარულში ყველას შევეჯიბრები“დღეს, ოზურგეთში  გურამიშვილის ქუჩაზე,   სასტუმრო „ოზურგეთი პლაზა “ გაიხსნა. ხელისუფლების და საზოგადოების წარმომადგენლებს, ასევე, ჟურნალისტებს მიესალმა  ოზურგეთის ყოფილი მერი,  ბიზნესმენი ბეგლარ სიორიძე. მან ყველას მადლობა გადაუხადა მობრძანებისთვის,  განაცხადა, რომ მას შემდეგ , რაც საჯარო სამსახურში აღარ არის, გადაინაცვლა კერძო სტრუქუტურაში და სურს ამ კუთხით განაგრძოს მუშაობა. _ დამფუძნებელი  არის ჩემი მეუღლე, ლელა თოიძე. ჩვენ დავიწყეთ  ეს საქმე. ძალიან მიყვარს ოზურგეთი და ყველას,  ვისაც სურს, ოზურგეთის სიყვარულში შევეჯიბრები, _ თქვა მან და სტუმრები ახლად გახსნილ სასტუმროში მიიპატიჟა. სასტუმროს  გახსნის სომბოლური ჟესტი, ლენტის გაჭრა წილად ხვდა  ლელა თოიძეს, გურიის გუბერნატორს ზურაბ ნასარაიას და ოზურგეთის საკრებულოს თავმჯდომარეს დავით დარჩიას. სასტუმრო „ოზურგეთი პლაზა“ ოთხვარსკვლავიანია. ის ხვალიდანვე შეუდგება  მუშაობას, .გათვლილია 44 ადამიანზე. აქვეა სააქტო დარბაზი, სადაც 50 ადამიანის მომსახურება  შეიძლება. სასტუმრო ადაპტირებულია შშმ პირებისთვის. აქ  მოემსახურებიან როგორც ტურისტებს,  ისე ნებისმიერ სტუმარს. ასევე სრული შესაძლებლობა იქნება და ყველანაირი კომფორტი ტრენინგებისა  თუ კონფერენციების ... ...
  • ოთარ ჩრდილელი დეპუტატის მანდატს ტოვებსსაპარლამენტო უმრავლესობის წევრი, ოთარ ჩრდილელი დეპუტატის მანდატს ტოვებს. ამის შესახებ მან განცხადება სოციალურ ქსელ ფეისბუქში გაავრცელა. “ერთი წელია, ვცდილობთ რომ არ დაზიანდეს სასამართლოს იმიჯი. მთელი ეს პერიოდი კონკრეტულად ამ საკითხზე ბევრჯერ შეიკრიბა გუნდი, ვცადეთ უდანაკარგოდ მიგვეღო გადაწყვეტილება და მივსულიყავით კონსესუსამდე. რა შედეგიც დადგა-ყველამ ერთად ვნახეთ. შესაძლოა მე ვცდები და ზედმეტად მუქ ფერებში ვხედავ(დი) მოსამართლეთა დუჟინას. და რა იქნება მომავალში?-არც არაფერი, უბრალოდ მივიღე გადაწყვეტილება, რომ დავტოვო დეპუტატის მანდატი. ჩემთვის ორი მოწვევის დეპუტატისთვის, მნიშვნელოვანია, რომ შევინარჩუნე ინდივიდუალიზმი და (არა შაბლონური) მადლობა ,,ქართულ ოცნებას,, რომ მთელი რიგი სენსიტიური საკითხებისადმი გუნდის წევრებს გვქონდა პლურალისტური მიდგომა, გარედან შესაძლოა სჩანს რომ: ყველაფერი ერთ ხმაში, ხავერდოვნად მიდის, მაგრამ მერწმუნეთ: შიგნით-დუღილის ტემპერატურა ძალიან მაღალია. მე არ მქონდა მორალური უფლება, რომ ,,ქართული ოცნების,, პროპორციული სიით შესულს დამეტოვებინა უმრავლესობა და პარლამენტში სხვა ფრთაზე გავმაგრებულიყავი. თითქმის ერთი წლით ადრე ვტოვებ პარლამენტს, სადაც შევიძინე: მეგობრები, გამოცდილება და შაქარი. არასოდეს გამიწყვეტია კონტაქტი მოსახლეობასთან და ამით ვამაყობ. პირადად ვინც მიცნობს იცის, რომ ჩემთვის ღირებულია-ადამიანი, კანონი, მორალი, პატიოსნება.კიდევ ერთხელ-ყველას მადლობას მოგახსენებთ, უდიდესი ნდობისთვის. წარმატებებს და ბედნიერ შობა-ახალ წელს გისურვებთ. მრავალჟამიეეერ. ღმერთი ჰფარავდეს, დედა-სამშობლოს“, - წერს ოთარ ... ...
  • ეკა ბესელიამ პარლამენტის იურიდიული კომიტეტი დატოვაეკა ბესელიამ პარლამენტის იურიდიული კომიტეტი დატოვა. დამოუკიდებელი დეპუტატის თქმით, ის ამ კომიტეტში მუშაობას ვეღარ გააგრძელებს. კომიტეტიდან ბესელიას წასვლა უზენაესი სასამართლოს უვადო მოსამართლეებად იმ პირების არჩევას უკავშირდება, რომლებსაც ბესელია მოსამართლეთა კლანის წევრებად ასახელებს. რამდენიმე თვის წინ, სწორედ უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატთა სია გახდა ბესელიას მიერ იურიდიული კომიტეტის თავმჯდომარის პოსტის დატოვების ... ...
  • პარლამენტმა უზენაესი სასამართლოს 14 უვადო მოსამართლე დაამტკიცაპარლამენტმა უზენაესი სასამართლოს 14 უვადო მოსამართლე დაამტკიცა, მათ შორის არიან: გენერალური პროკურორი შალვა თადუმაძე (89 ხმით), მისი მოადგილე მამუკა ვასაძე (88 ხმით) და იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივანი გიორგი მიქაუტაძე (85 ხმით). უფრო დეტალურად, პარლამენტმა მხარი უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის შემდეგ კანდიდატებს დაუჭირა: მერაბ გაბინაშვილი - 86 ხმა, მირანდა ერემაძე - 83 ხმა, მამუკა ვასაძე - 88 ხმა, მაია ვაჩაძე - 90 ხმა, თამარ ზამბახიძე - 89 ხმა, შალვა თადუმაძე - 89 ხმა, ვლადიმერ კაკაბაძე - 86 ხმა, ლევან მიქაბერიძე - 89 ხმა, გიორგი მიქაუტაძე - 85 ხმა, ნუგზარ სხირტლაძე - 90 ხმა, ლალი ფაფიაშვილი - 88 ხმა, ნინო ქადაგიძე - 85 ხმა, ქეთევან ცინცაძე - 85 ხმა, ალექსანდრე წულაძე - 87 ხმა. პარლამენტმა ჩააგდო შემდეგი კანდიდატები: თამარ ალანია - 0 ხმა, გოჩა ჯეირანაშვილი - 2 ხმა, ლაშა ქოჩიაშვილი - 2 ხმა, შოთა გეწაძე - 2 ხმა , პაატა სილაგაძე - 0 ხმა. უზენაესი სასამართლოს მოსამართლის დასამტკიცებლად საჭირო იყო 76 დეპუტატის მხარდაჭერა. სხდომას არ დასწრებია არცერთი ოპოზიციონერი დეპუტატი. კენჭისყრამ ასევე ჩაიარა დამოუკიდებელი დეპუტატების გარეშე. უმრავლესობის წევრების გარდა, სხდომაზე მხოლოდ ერთი დამოუკიდებელი დეპუტატი, ეკა ბესელია იმყოფებოდა. ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...

საშიშია თუ არა ჯანმრთელობისთვის ლამინატის იატაკი

დღეს მოჭიმული იატაკი და ლამინატი...

როგორ ამოვიცნოთ ნატურალური თაფლი

ნამდვილი თაფლი არომატით გამოირჩევა ხელოვნურად...

უებარი საშუალება სიბერის შესაჩერებლად

მწვანილი ანელებს დაბერების პროცესს, აუმჯობესებს...

უებარი საშუალება გაციების წინააღმდეგ

ზამთრის მოახლოებასთან ერთად ვირუსებისა და...

მარილი _ უნიკალური გამაყუჩებელი საშუალება

თავის ტკივილით უამრავი ადამიანი იტანჯება....

ხურმა _ ჯადოსნური ხილი

ხურმა - ჩვენში დასავლეთ საქართველოში...

საშუალება, რომელიც კიბოს ამარცხებს

ლიკოპენს, რომელიც ბუნებრივი ძლიერი ანტიოქსიდანტია,...

უნიკალური მკურნალი მცენარე

მიუხედავად არაერთი მედიკამენტისა, საზოგადოების გარკვეული...

რას კურნავს მრავალძარღვა

მრავალძარღლვას საუკუნეების განმავლობაში იყენებდნენ, როგორ...
ზაფრანი

რატომ ცოცხლობენ ქალები მამაკაცებზე დიდხანს

მამაკაცები ქალებზე უფრო ხანმოკლედ ცოცხლობენ....

რა უპირატესობებს ფლობენ ქალები მამაკაცებთან შედარებით

მოქნილობა _ კუნთებში ელასტინის მაღალი და...

რომელი ცხოველი ხართ ინდიელთა ჰოროსკოპით

რომელია თქვენი ტოტემის ცხოველი ინდიელთა...

სამკაულები, რომლებსაც უბედურება მოაქვს

ზოგიერთ სამკაულს თავისი მფლობელისთვის წარუმატებლობის...

2020 წლის ჩინური ჰოროსკოპი

ჩინური ჰოროსკოპი ცხოველთა 12 ნიშანს...