"მიწა დედაა ჩვენი და ჩაკიდე ხელი!"

კარმიდამო ჩემი

"მიწა დედაა ჩვენი და ჩაკიდე ხელი!"

31 მარ. 2012, 05:50:52
დროს წარმატებულ ფერმერს, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ გურიანთის მკვიდრს კაკო ღლონტს, პირველად არ ვსტუმრობთ, თუმცა, აქ რამდენჯერაც უნდა მიხვიდეთ, იმდენ სიახლეს ნახავთ _ თითქოს, ეს მკვირცხლი, გურულ კილო-კავზე უბადლოდ მეტყველი კაცი, საკუთარ საკარმიდამოში ჯადოსნური კვერთხით დააბიჯებს და სინათლის სიჩქარით გასცემს ბრძანებებს; შემდეგ კი ისე, როგორც ზღაპარში, ჩნდება ვაზის _ ყველაზე მთავარის, კივისა და ფეიხოას პლანტაციები, წაბლის კორომები, ვაშლის, ატმის, ტყემლის, ლეღვის ნაკვეთები, ნაირგვარი ჯიშის ბოსტნეულის მწკრივები. სამეურნეო ფართობის სავიზიტო ბარათი, ცას მიბჯენილი პავლონიაა, რომელიც კაკო ღლონტის თქმით, საჩუქრად გამოუგზავნეს.

_ პავლონია არის სხვადასხვა ჯიშის: ელენგოტა, ამერიკანკა, მაგრამ ეს იმდენად ეფექტური აღმოჩნდა, სხვას არ მოვკიდე ხელი. რამდენი წლის იქნება, თქვენი აზრით? მხოლოდ სამი წლისაა და აბა, ახედეთ! _ წინ მიგვიძღვება თვალუწვდენელი კარ-მიდამოს პატრონი, თან გვიამბობს, კითხვებსაც გვისვამს და პასუხის ძებნისთვის უხერხულობაში არ გვაგდებს _ თავადვე იძლევა პასუხს.

ამ ზღაპრულ სამყაროში უამრავ სიახლეზე შეიძლება საუბარი, მაგრამ დღეს, გამორჩეულად, მაინც ძვირფას სამერქნე მცენარე პავლონიასა და შესანიშნავ ფესვურა ბოსტნეულ ტარხუნაზე გვსურს ვესაუბროთ, რომელიც, როგორც ბატონი კაკო ამბობს, თურმე, წინათ დასავლეთ საქართველოში ყოფილა გავრცელებული და გული წყდება, რომ დღეს იგი ჩვენში საერთოდ გამქრალია. "30-იოდე წლის წინ, სხვა ქვეყანაში წაიღეს და ახლა იქედან აქეთ ტრაილერებით შემოაქვთ გასაყიდად! მთელი ფარცხანაყანევი სავსე იყო მაგით, ქართულ ლიტერატურაშიც არის მითითებული, რომ ტარხუნა აქ ხარობდა და მოჰყავდათ. ჩვენი ფერმერების დაუდევრობით გადაშენდა. რომელი ბოსტნეულია უფრო სარფიანი? ნახეთ, რა ღირს..." _ ხმაში, თითქოს, ცოტა ბრაზი ეპარება.

კაკო ღლონტის საკარმიდამო ნაკვეთში, ზემოდან თუ ტომენტოზა პავლონია გადმოგვყურებს, გზა და გზა, აქეთ-იქით კომბოსტოს ნაირგვარ ჯიშთა მწკრივები გვეგებება: ყვავილოვანი, ბროკოლი, კეჟერა... ლილისფერი სხვაა, მასზე დიდი მოთხოვნაა, "მაკდონალდსში" იბარებენ. რაც შეეხება სათბურს, რომელიც ისრაელის წარმოების სპეციალური ცელოფნით არის შეკრული, შიგ ნამდვილი გაზაფხულია. ნაირგვარი ჯიშის კომბოსტო, როგორც თვითონ ამბობს, იმიტომ მოჰყავს, რომ ექსპერიმენტს ატარებს და შედეგში ეჭვი არ ეპარება:

_ ეს ბოსტნეული საშემოდგომოდ გათავისუფლებულ მიწაზე მას შემდეგ დაირგვება, რაც კიტრი და პომიდორი მოილევა. დარგავ და ზამთარში, როცა არაფერი არ არის, მოიწევ. საგაზაფხულოდ მოჭრი და გაყიდი, ჩააბარებ. ნარჩენ მწვანე მასას კი ამ დროს კურდღელი, ღორი თუ სხვა შინაური პირუტყვი სიამოვნებით მიირთმევს. მიწა წელიწადის არც ერთ დროს არ უნდა მოაცდინო. კაპიტალს გამუდმებით უნდა ჩაბრუნება, შენახული ფული მკვდარია, _ წყალი არ გაუვა ჩვენი მასპინძლის ლოგიკას.

ერთგან შავი წიწაკის ხეა. კივის პლანტაციები, მარჯვნივ თუ მარცხნივ, თვალსაწიერზე გადაბჯენილან.

დროთა განმავლობაში საკარმიდამო თანდათან გაუფართოებია ბატონ კაკოს: _ თავიდან ერთი ჰექტარი მიწა მქონდა. მერე ვიყიდე ახლო-მახლო ნაკვეთები და საკუთარი დანაზოგით დავიწყე სამეურნეო საქმიანობა. პატარა მეურნეობისთვის სესხის აღების წინააღმდეგი ვარ _ შენი საბრუნავი კაპიტალით როცა მიდიხარ წინ, ამის ფასი არაფერია. 100 ლარი აიღე? 20 ლარი ჩააბრუნე საქმეში. ნახევარ ჰექტარ ფართობზე, კაცმა როგორ ვერ უნდა შეძლო, შენი სამყოფი ჭირნახული მოიწიო, ნერგი გამოიყვანო? ფოთოლი, ნაკელი არ გექნება, თუ რა? 10 წელია, ჩემს მამულში აზოტოვანი სასუქი არ მიხმარია. რაც ბიომეურნეობა დავიწყე, საკარმიდამო შინ მიღებული ნაკელით მაქვს გამდიდრებული, _ გვიამბობს გზა და გზა.

თვალწინ პავლონიას ცადაწვდილი ბაღია. ერთწლიანი, ორწლიანი და სამწლიანი ნარგავები ურთიერთმონაცვლე მწკრივებშია განლაგებული. ფართობის ბოლოში ღლონტის ნაყოფიერი კარ-მიდამოს კიდევ ერთი შემოქმედი, მდინარე სკურდუმი მოედინება, საიდანაც ჯერ პავლონია ირწყვება და მერე _ დანარჩენი კულტურები. პავლონიას სილამაზე და ხარისხი, როგორც სამერქნე მცენარისა, აქ მხოლოდ ბუნებრივი მონაცემებით არ აღზევებულა. ბატონი კაკო აღნიშნავს, საგანგებო ჯიში იმიტომ შეარჩია, რომ განსაკუთრებული მოვლით გახდეს ისეთი, მნახველი გაოცდეს და სანერგე მეურნეობას მუშტარიც ბევრი ჰყავდეს. ნერგები მხოლოდ კალმით გამოჰყავს. ამბობს, რომ თესლით მიღებული მცენარე არ ივარგებს, რადგან ჰიბრიდია და კარგი არ გამოვა. იქვე ბამბუკის ტყეა _ ლობიოს და პომიდვრის სარისთვის სადმე რატომ წავალ, 300-400 ცალი მაინც მჭირდება სეზონზე და აგერ მზად მაქვსო.

პავლონიას ბაღის გვერდით წაბლის კორომებია. ამ მცენარეს კაკო ღლონტი ღვთის საჩუქრად მიიჩნევს და ამბობს, რომ ყველა ფერმერმა უნდა გამონახოს ადგილი საკუთარ კარმიდამოში, რამდენიმე ძირი წაბლისთვის მაინც: _ ეს არის ნაყოფის, მასალის, თაფლის მომცემი ხე-საოცრება, ეროზიისგან დამცველი, საუკეთესოა ქარსაცავად. სულ 70 ძირი მაქვს, რითაც ვამაყობ. ირგვლივ, როცა ყინვისგან ბალახი დამზრალია, წაბლის ხეების ქვეშ მწვანე მასაა.

აქეთ ტყემლების განყოფილებაა. ნაირ-ნაირი ჯიშები: სამურაბე, ალუჩა, გულდედავა, ალიბუხარი.

მოშორებით, საძროხესთნ გაკეთებულია საცავი, რომელშიც საგანგებოდ ამოჭრილი სარკმლიდან ნაკელი იყრება, 7-8 თვეში ბუნებრივი გადაწვა ხდება. იქვეა სპეციალური ავზი წუნწუხისთვის: _ საქონლის შარდს როგორ ვიზარალებ? აბა, შარდოვანა მეტი რა არის? ეს პერიოდულად გამაქვს ფართობში და თანაბრად ვასხამ. ახლა ხის ფოთლების მოგროვებაზეც გეტყვით _ კაცმა ხის ხმელი ფოთოლი როგორ უნდა დაწვა? ყველას ამას ვეუბნები, მთელ ფართობზე 3-4 ადგილზე მაქვს ფოთოლსაყრელი. აი, წაბლისძველაც, ეს "ბუძგი " ისეთ დონეზეა დამწვარი, ხელის მოკიდებაც არ გეზარება კაცს. ამ ყველაფერს რომ ვაგროვებ, დალპება. პერიოდულად ცოტა მიწის თხელ ფენას უნდა დამატება, რის მეშვეობითაც ჭია უნდა გამრავლდეს. ჭიაა მთავარი დამმუშავებელი. ეს იგივე ჭიების საამქროა. ერთ წელში შემაქვს ეს ყველაფერი მთელ ფართობში, ორგანული სასუქის სახით. მეორე სეზონზე თავიდან ვიწყებ შეგროვებას, რომ კვლავ მოვამზადო. ამ ყველაფერს დედაბუნება გვაძლევს მუქთად, მაგრამ ზოგს სხვანაირი "მუქთი" ურჩევნია...

რაც შეეხება სიმინდის ყანას, კაკო ღლონტი ამბობს, რომ ბრწყინვალე შედეგი მისცა "ორგანიკა 1-მა". 5 000 მეტრ ფართობზე მისი მეშვეობით 3 ტონა სიმინდი მოიწია. ამ ორგანული ნივთიერების ხმარება შემდეგნაირად ხდება: _ დახნულ ფართოზე, "სოლო " აპარატით, წყალში გაზავებული "ორგანიკა" უნდა მოვასხათ. ოღონდ, ეს უნდა მოხდეს გვიან საღამოს ან ღრუბლიან ამინდში. მეორედ შესხურება სჭირდება, როცა სიმინდი უკვე ერთ მეტრამდეა წამოზრდილი, ოღონდ, ამჯერად მთლიანად უნდა შეესხუროს. მესამედ კი, როცა ულვაში აქვს. ამ ეტაპზეც მწვანე მასა უნდა დამუშავდეს "ორგანიკა-1"-ით. ესე იგი, ერთხელ მიწაზე უნდა მოვასხათ, თესვის დროს და ორჯერ _ფოთოლზე, ვეგეტაციისას. ზოგმა არ იცის, როგორ მოიხმაროს. მოვასხი "ორგანიკა" და არ ივარგაო, მეუბნებიან. მზიან ამინდში თუ მოაპირქვავე, წესი არ დაიცავი და ხელი გაიცალე მხოლოდ, ასე საქმე არ გამოვა, ხმარების წესი ზედ აწერია, დაიცავი ზუსტად და შედეგი გულს გაგიხარებს, _გვირჩევს იგი.

ჩვენს მასპინძელს შვიდნაირი ჯიშის ატამი, სამნაირი ფეიხოა და გურიაში გავრცელებული ვაშლის ყველა ჯიში (23 სახის) აქვს. ეს არის საკოლექციო ნაკვეთი. ერთი სახეობის ატმის ჯიშს კეზერაძე ჰქვია, თუმცა, საიდან დაერქვა, არც თვითონ იცის: _ კეზერაძის ჯიშის ატამი ერთხელ დავამყენი და ახლა 20 ძირი მაქვს. 5 წლის წინ ტონანახევარი მოვკრიფე. საოცარი გემო აქვს, _ თოვლში გაკვირტულ ატმის ტოტებს გვაჩვენებს მასპინძელი.

ერთ ამბავსაც იხსენებს: თხელკანიანი ჯიშის ფეიხოა სოხუმიდან წამოიღო, სტუდენტობისას. ნაყოფის სამი მარცვალი, ჭამის დროს, მეგობრებს წაართვა და ასე მოაშენა.

_ ბროწეული სამეგრელოდან გამომიგზავნეს. მითხრეს, რომ სომხეთიდან ჩამოტანილია. ერთი ცალი წონით ნახევარი კილოგრამი გამოვიდა. ამასაც კალმებით ვამრავლებ. რომ გადახრი და ჩაარჭობ, ორივე მხარეს ფესვს იკეთებს, _ ხელში მშვილდის რკალივით ხრის ბროწეულის ტოტს და "გურია ნიუსს" ნერგის "გამოჯიშებას" ჰპირდება.

მუყაით ფერმერს ჩაის ნამყოფი მიწების ბედი განსაკუთრებით ადარდებს: _ ჩაის ნამყოფი მიწა მწირია და ყველაფერს ვნებს. მოკირიანება სჭირდება. ეს ერთხელ უკვე გავაკეთე, კირის შოვნა არ არის ძნელი _ მოწამეთაში სულაც უფასო იშოვით. იქ უამრავი კირის საამქროა და უკვე გამომწვარი, გადაყრილი მასა, მაღალი მჟავიანობის მატარებელი ჩვენი ნიადაგისთვის მისწრებაა, ოღონდ ჩამოტანა არ უნდა შეგვეზაროს. საერთოდ კი, როგორც გითხარით, ყოველ წელს ნეშომპალით ვამდიდრებ ფართობს. თითო ძირ ხე-მცენარეს 50-60 კილოგრამამდე (ერთი ურიკა) ნეშომპალას ვაძლევ, სულ, წელიწადში 20 ტონამდე ნაკელს ვხარჯავ.

ბატონი კაკო დეტალურად განიხილავს მოვლის წესებს და ამბობს, რომ ადამიანთა უმეტესობამ არ იცის სამეურნეო ადათი, ნახევრად გაკეთებულ საქმეს კი საშინელებად მიიჩნევს.

_ კიდევ ერთ ჩემეულ პრაქტიკას გაგაცნობთ, _ განაგრძობს ის, _ ფეიჰოას მწკრივებს შორის კარტოფილი დავთესე. ამჯერადაც "ორგანიკა 1" მოვასხურე ნახნავში, შემდეგ თესლზე მოვასხურე და მერე _ ვეგეტაციის პერიოდში. სულ სამჯერ, სიმინდის მსგავსად. თუმცა, 300 კგ კარტოფილს ოჯახში ერთბაშად ვერ გახარჯავ. ამიტომ დავტოვე მიწაში, ჩახმა და წამოვიდა თივა, რომელიც აგვისტოში მოვცელე. შემდეგ ამოვიღე კარტოფილი, რომელიც აქამდე ნიადაგში "შენახული" იყო. მერე ამ გადახნულ მიწას ბოლოკის თესლი მოვაყარე და ზამთარში შესანიშნავი ბოსტნეული მივიღე. ე.ი. ერთ ფართობზე მივიღე ფეიხოა, კარტოფილი, თივა და ბოლოკი. თხილს დიდ პატივს არ ვცემ, ეგაა, სიმინდს კი სჯობს. თუ თხილი ორი ტონა მოდის ჰექტარზე, იგივე ფართობზე კივს 40 ტონას ვკრეფთ. ინტენსიური და ექსტენსიური კულტურა განსხვავდება ერთმანეთისგან. ინტენსიურია ისეთი კულტურები, როცა ცოტა ფართობზე, ბევრი დანახარჯით ბევრ მოსავალს იღებ. ექსტენსიურია, როცა ფართობის დიდი მასივი გაქვს და გააშენებ თხილს, კივს, ჩაის. მოსავლიანობაც ნაკლებია და დანახარჯიც. გამრჯე კაცმა, ერთ ჰექტარ ფართობზე 15 000 ლარის მოსავალი უნდა მიიღო წელიწადში. ოღონდ სწორად უნდა დაგეგმო ეს ყველაფერი. ინტერნეტი გეუბნება, მსოფლიო ბაზარზე რას აქვს ფასი _ ფეიხოა, კივი, პავლონია, ყურძენი, ახალი კულტურები შემოდის ახლა: ლურჯი მოცვი, სტევია _ ეს ყველა მომგებიანი კულტურებია. როგორც გითხარით, წაბლია ძალიან მომგებიანი. ერთ ჰექტარზე 120 ძირი ეტევა. 50 კგ ნაყოფი იანგარიშე ძირზე, საშუალოდ, 200 ლარია. თხილს მეტი შრომა სჭირდება. წაბლს მოკრეფისთანავე ჰყიდი. ამ დრომდე შენახვაც არაა პრობლემა. ბუნება თუ ინახავს ფოთოლქვეშ, შენც შეინახე, რა!

_ ბატონო კაკო, თქვენ ტარხუნის შესახებ არა ერთხელ გისაუბრიათ. როგორც აღნიშნეთ, ამ ბოსტნეული კულტურის მოშენებასაც აპირებთ. რას ურჩევდით "კარმიდამო ჩემის" მკითხველს?

_ ტარხუნა არაჩვეულებრივი, გემრიელი, შეუცვლელი და მომგებიანი ბოსტნეულია. ტარხუნა ადრე, დასავლეთ საქართველოში კარგად გავრცელებული ფესვურა მცენარე გახლდათ, რომლითაც სავსე იყო სოფელი ფარცხანაყანევი (წყალტუბოს რაიონი). მერე თანდათან გადაშენდა, უფრო სწორად, დაუდევრობით სხვა ქვეყანას ჩავუგდეთ ხელში. ახლა ისინი მუშაობენ სადგურებში, ღია გრუნტებში და ყიდიან და ყიდიან... საქართველოში. თბილისის აგრარული ბაზრები ამჟამად სომხეთიდან მარაგდება ტარხუნით. ბანანის ყუთებში ჩაწყობილი, ტრაილერებით შემოაქვთ და ასე დაფასოებულს ყიდიან. ისე იყო თუ ასე, ახლა ხელი უნდა გამოვიღოთ და კვლავ გავაშენოთ.

_ თქვენ უკვე დაიწყეთ ამაზე ფიქრი?

_ ამ გაზაფხულზე უნდა დავრგო. მიწა გამზადებული მაქვს. ნერგს შემპირდნენ და გამომიგზავნიან. ტარხუნას ძალიან სწრაფად გამრავლების უნარი აქვს, ფესვურაა, ბევრი შრომა არ სჭირდება. სამაგიეროდ, ძალიან მომგებიანია. მე ახლა ამ ყველაფერს საცდელ ნაკვეთზე ვაკეთებ. დარწმუნებული ვარ, ძალიან კარგ შედეგს მივიღებ. მერე კი გამოცდილებასაც და ნერგსაც ყველას გავუზიარებ, ოღონდ ზარმაცები არ გამომეხმაურონ... (იცინის).

_ ბატონო კაკო, რასაც თქვენს საკარმიდამო ნაკვეთში ვხედავთ, წარმოუდგენელია, ამ კოლოსალურ შრომას ერთი ოჯახის წევრები ეწეოდნენ. ნუთუ, მართლა ასე ადვილად ახერხებთ ამ ყველაფერს?

_ არასოდეს ვიღლები. რა დიდი ამბავი ამას უნდა? ყველაფრის თავი და თავი ცოდნაა. მერე კი, თუ გინდა შედეგს მიაღწიო, სიზარმაცე უნდა გამორიცხო. შემდეგ, კარგია მოტივაცია კარგი ცხოვრებისთვის. თუ ამ ყველაფერს აკინძავ, ვერავინ დაგიდგება წინ. ჩვენი მიწა ისეთია, ბანანი მოიწიეს, ბოლოს და ბოლოს; ზეთისხილსაც რგავენ. ერთი გერმანელი მეცნიერი, ლიბიხი ამბობს: "არ არსებობს ცუდი ნიადაგი, არსებობს ცუდი მეურნე." ღმერთმა რომ გააჩინა ნიადაგი და დაასახლა ადამიანი ზედ, იმის თვალთახედვაც დაუტოვა, მიმოიხედე და იშრომეო. ფოთოლს რომ წვავ გაზაფხულზე, რატომ მახრჩობ და ბუნებასაც რად წამლავ? ღმერთმა მოგცა ნეშომპალა, ორგანული სასუქი, შენ წვავ და ისევ ჰაერში უშვებ, გრჩება ნაცარი... ენერგია იწვის, ენერგია გამოიყოფა. ე.ი. იმ ფოთოლშია ენერგია. ჩააბრუნე მიწაში, რატომ ანიავებ? ნათქვამია _ "ყველაფერი მარტივი გენიალურია!" მეკითხებიან, როგორ აღწევო. არ უნდა გეზარებოდეს და თუ გაინტერესებს, მომყევი ამ გზაზე. ყველას შეუძლია მყნობის სწავლა და ნერგის გამოყვანა. ერთწლიანი კულტურები სულ არ გინდა, მრავალწლიანი კულტურების ქვეყანა ვართ. კარგად მომისმინეთ და დაიხსომეთ _ 1 ჰა ფართობზე მოწეული კივით, 20 ჰა ფართობზე მოწეულ უკრაინულ პურს ვიყიდით. რატომ ვიკლავთ თავს მაინც და მაინც თოხნით? ჩვენ მცირემიწიანი ქვეყანა ვართ, მაგრამ ღმერთმა მოგვცა სუბტროპიკები, სადაც ყველაფერი მოდის. სიმინდი აუცილებელია, მაგრამ იმდენი ვაწარმოოთ, მჭადისთვის რომ დაგვჭირდება. ძროხისთვის რად გვინდა? დანარჩენ ფართობზე მრავალწლიანი კულტურები გავაშენოთ. ერთი შვეიცარიელი აგროპოლიტიკოსი, ჯერ კიდევ საუკუნის წინ ამბობდა: "ვერანაირი პოლიტიკა ჩვენ ვერ გვიშველის, თუ გლეხმა საკუთარ თავს არ უშველა." ეს ჩვენზეც ვრცელდება.

_ ბატონო კაკო, გავრცელებულია აზრი, რომ სოფლის მეურნეობა მსოფლიოში არამომგებიანად ითვლება.

_ არაპრესტიჟულად ითვლება, თორემ მომგებიანი როგორ არ არის? რატომღაც, მიწისთვის ხელის ხლება ეზარებათ თუ ეთაკილებათ. მე კი, პირიქით, მსიამოვნებს. მიწა ვართ ჩვენ, მიწა დედაა ჩვენი და მაინც და მაინც დედაზე ხელის მოკიდება არ შეიძლება? ბუნებაში წყნარად შრომა, შენი ხელით მოწეული, ეკოლოგიურად სუფთა ხილი სჯობს თუ ის, ბაზარში რომ ეძებ? ვინც ქალაქშია, კია ცოდვა, მაგრამ მათი წინაპარი რომ გაიქცა ქალაქში, ახლა ამისთვის ისჯებიან. სოფელს, მიწას მიუბრუნდით და ყველაფერი კარგად იქნება. დახმარება გინდათ? აქ ვარ, ოღონდ _ ინებეთ!




 ახალი ამბები
  • „ნაციონალური მოძრაობის" ცენტრალურ ოფისში ოპოზიციური პარტიების ლიდერების შეხვედრა მიმდინარეობს„ნაციონალური მოძრაობის" ცენტრალურ ოფისში ოპოზიციური პარტიების ლიდერების შეხვედრა მიმდინარეობს. შეხვედრა საკოორდინაციო ხასიათისაა და ოპოზიციური პარტიების ლიდერები დაგეგმილი აქციების ფორმატთან დაკავშირებით მსჯელობენ. „ნაციონალური მოძრაობის" წევრის ხატია დეკანოიძის განცხადებით, შესაძლოა, ხვალ დაგეგმილი აქცია განსხვავებული ფორმატით გაიმართოს, კერძოდ, ავტომობილებით აქცია-მსვლელობის სახე ... ...
  • სასამართლო სისტემაში განვითარებული მოვლენები - GDI-ის ანგარიშიGDI-იმ  2020 წელს საქართველოს სასამართლო სისტემაში განვითარებული მოვლენების შეჯამება და სასამართლოსთან დაკავშირებული მნიშვნელოვანი საკითხების მიმოხილვის შესახებ ანგარიში წარმოადგინა. დოკუმენტში განხილულია გასულ წელს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში, საერთო სასამართლოებსა და საკონსტიტუციო სასამართლოში განხორციელებულ საკადრო ცვლილებებთან და უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატთა შერჩევასთან დაკავშირებული საკითხები. მათ შორის შერჩევის წესთან დაკავშირებული საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და ამ წესში განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებები. ანგარიშში ასევე, მიმოხილულია კოვიდპანდემიის პირობებში სასამართლოების ფუნქციონირების საკითხი და მათ მიერ განხილული გახმაურებული საქმეები. „2020 წელს საერთო სასამართლოების სისტემაში არსებულმა მოსამართლეთა გავლენიანმა ჯგუფმა ე.წ. „კლანმა" საერთო სასამართლოების სისტემაში მნიშვნელოვანი სტრატეგიული თანამდებობების დაკავება და მათზე ლოიალური მოსამართლეების გამწესება შეძლო. „კლანმა" ასევე მოახერხა თავისი გავლენების გამყარება საქართველოს უზენაეს სასამართლოზე, სადაც ამჟამად თავმჯდომარეთა თანამდებობები სწორედ „კლანთან" ან მმართველ პოლიტიკურ ძალასთან დაახლოვებულ პირებს უკავიათ, რაც თავისუფალი და დამოუკიდებელი სასამართლოს არსებობას გამორიცხავს და მნიშვნელოვნად ამცირებს სასამართლო ხელისუფლების მიმართ საზოგადოების ნდობას. გარდა ამისა, 2020 წელს საკონსტიტუციო სასამართლოში მოსამართლეთა გავლენიან ჯგუფთან დაახლოებული 2 წევრის დანიშვნის შედეგად „კლანმა" თავისი ძალაუფლების გავრცელება შეძლო საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოზეც. აღნიშნული ნათლად გამოჩნდა ამ უკანასკნელის მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილებით, რომლითაც მან არაერთი საერთაშორისო და ადგილობრივი არასამთავრობო ორგანიზაციის მიერ მკაცრად გაკრიტიკებული უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეთა შერჩევის წესი კონსტიტუციურად ცნო. შედეგად ამ სასამართლოს მიმართ ნდობას, რომელიც წლების განმავლობაში საზოგადოების შედარებით მაღალი „რეპუტაციით" სარგებლობდა, მნიშვნელოვანი ზიანი მიადგა. 2020 წელს სასამართლო სისტემისთვის ერთ-ერთ გამოწვევას კოვიდპანდემიის პირობებში სასამართლო სხდომების დისტანციური რეჟიმით ჩატარება წარმოადგენდა. ვირუსის გავრცელების თავიდან აცილების მოტივით სხდომებზე დამკვირვებლების დაშვების არათანმიმედვრულმა პრაქტიკამ მართლმსაჯულების გამჭვირვალობის კუთხით კითხვის ნიშნები გააჩინა.  პრაქტიკული მიმართულებით პრობლემები გამოიკვეთა სასამართლო პროცესების წარმართვის ნაწილში, განსაკუთრებით სისხლის სამართლის საქმეების მიმდინარეობისას, როდესაც პენიტენციური დაწესებულებებისა და სასამართლოს სხდომის დარბაზების არასაკმარისად აღჭურვის გამო, პროცესში დისტანციურად მონაწილე პირები მოკლებულნი იყვნენ კონფიდენციალური კომუნიკაციისა და პროცესის ფარგლებში გამოსაკვლევი/შესასწავლი მტკიცებულებებისა და დოკუმენტების სრულფასოვნად აღქმის შესაძლებლობას. ანგარიშში განხილული სასამართლო დავები  ამახვილებს ყურადღებას დამოუკიდებელი და მიუკერძოებელი სასამართლო სისტემის მნიშვნელობაზე, რომელიც თავისუფალი იქნება ხელისუფლების პოლიტიკური გავლენებისაგან და გადაწყვეტილებას საქმეში არსებული მტკიცებულებების შესაბამისად მიიღებს, ყოველგვარი წინასწარი განწყობებისაგან ... ...
  • "ნაციონალური მოძრაობის” ოფისის დაზიანების ფაქტზე კიდევ ერთი პირი დააკავესპოლიციამ გორში ”ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის” ოფისის დაზიანების ფაქტზე კიდევ ერთი პირი დააკავა. „შინაგან საქმეთა სამინისტროს შიდა ქართლის პოლიციის დეპარტამენტის გორის რაიონული სამმართველოს თანამშრომლებმა, ჩატარებული ოპერატიულ-სამძებრო და საგამოძიებო მოქმედებების ფარგლებში, გორში ”ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის” ოფისის დაზიანების ფაქტზე კიდევ ერთი პირი -1996 წელს დაბადებული თ.ა. დააკავეს. მას ბრალი სხვისი ნივთის დაზიანებაში ედება. დანაშაული 3 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებულმა, თანამზრახველებთან ერთად, გორში პოლიტიკური პარტია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ოფისის მინები დააზიანა. აღნიშნული საქმეზე სამართალდამცველებმა ორი პირი: 1994 წელს დაბადებული გ.კ. და 1996 წელს დაბადებული გ.ბ. მომხდარიდან მალევე დააკავეს, 1996 წელს დაბადებული თ.ა. კი პოლიციამ, საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, ასევე ცხელ კვალზე დააკავა. გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლის პირველი ნაწილით მიმდინარეობს“,_ ნათქვამია შსს-ს ... ...
  • თიბისი კაპიტალი Global Finance-მა საქართველოში საუკეთესო საინვესტიციო ბანკად დაასახელასაერთაშორისო გამოცემამ _ Global Finance, თიბისი კაპიტალი საქართველოში 2021 წლის საუკეთესო საინვესტიციო ბანკად დაასახელა. გამოცემამ წელს 22-ედ გამოავლინა მსოფლიოს საუკეთესო საინვესტიციო ბანკები ქვეყნების, რეგიონებისა და სექტორების მიხედვით. Global Finance-ის რედაქტორებმა, ინდუსტრიის წამყვანი ანალიტიკოსებისგან და ექსპერტებისგან დაკომპლექტებულ ჟიურისთან ერთად, 2020 წლის განმავლობაში როგორც დაგეგმილი, ასევე დასრულებული გარიგეგები განიხილეს და გამარჯვებული ფინანსური ინსტიტუტები შემდეგი კრიტერიუმების მიხედვით გამოავლინეს: ბაზრის წილი, გარიგებების რაოდენობა და მოცულობა, მომსახურება და რჩევები, გარიგებების სტრუქტურირების შესაძლებლობები, ინოვაციური მიდგომა, კონკურენტუნარიანი ფასები და რეპუტაცია ბაზარზე. „მსოფლიო მასშტაბით, მსხვილ სექტორებში კონსოლიდაციის მოლოდინი დიდია. სწორედ ამიტომ, საინვესტიციო ბანკები წამყვან როლს შეასრულებენ პოსტპანდემიური ეკონომიკის ფორმირების პროცესში. კომპანიებს, ისე როგორც არასდროს, ახლა ყველაზე მეტად სჭირდებათ საინვესტიციო ბანკების სპეცილისტები და მათი უნარები, რაც არსებული ვითარებისთვის საჭირო შესაძლებლობებს ქმნის. Global Finance-ის ჯილდო ღირებული გზამკვლევია ახალ რეალობაში“, _ ჯოზეფ ჯიარაპუტო, Global Finance-ის გამომცემელი და მთავარი რედაქტორი. „თიბისი კაპიტალი აქტიურად ზრდის კაპიტალის ბაზრის ინსტრუმენტების ცნობადობას და კორპორაციების წვდომას დაფინანსების დივერსიფიცირებულ წყაროებზე.  შედეგად, გასული წლის განმავლობაში, 1 მილიარდ ლარამდე მოცულობის ობლიგაციები გამოვუშვით. აღსანიშნავია ისიც, რომ თიბისი კაპიტალი კრიზისულ პერიოდში აქტიურად აქვეყნებდა კვლევებს სხვადასხვა მიმართულებით, რაც ჩვენს ბიზნეს პარტნიორებს გადაწყვეტილების მიღებას უმარტივებდა“, _ გიორგი თხელიძე, თიბისის გენერალური დირექტორის მოადგილე. 2020 წელს, თიბისი კაპიტალის დახმარებით, თიბისი ლიზინგმა საფონდო ბირჟაზე - 58,4 მილიონი ლარის ობლიგაციები, საინვესტიციო კომპანია საქართველოს კაპიტალის ჰოლდინგურმა კომპანიამ - Georgia Global Utilities კი (რომელიც წყლის, წყალარინებისა და ენერგეტიკულ აქტივებს მართავს), ირლანდიის საფონდო ბირჟაზე 250 მლნ დოლარის საერთაშორისო მწვანე ევროობლიგაციები განათავსა. ასევე, თიბისი კაპიტალმა წარმატებით დახურა ორი კერძო განთავსება - ჯამში 25 მილიონი დოლარის ოდენობით.   აქტიური საინვესტიციო საქმიანობის პარალელურად, თიპისი კაპიტალმა კრიზისულ ვითარებას პანდემიის პირველივე დღეებში უპასუხა. პირველი ვებინარი ეკონომიკაზე COVID-19-ის გავლენის შესაფასებლად, აპრილში ჩატარდა. წლის განმავლობაში თიბისი კაპიტალმა ონლიან კონფერენციას სხვადასხვა ბიზნესსექტორთან დაკავშირებული მოლოდინებისა და სავარაუდო სცენარების შესახებ, 6-ჯერ უმასპინძლა. ამასთანავე, თიბისი კაპიტალი ახლაც განაგრძობს ეკონომიკის აღდგენის დინამიკის შესახებ ყოველკვირეული ანგარიშების მომზადებას, რომლებიც კომპანიებისთვის დამატებითი ინსტრუმენტია არსებული მდგომარეობის შესაფასებლად და საქმიანობის უკეთ დასაგეგმად. ... ...
  • დისტანცირება, შეზღუდვები მოიხსნება და ანდრიასთან ჩახუტების სითბოც გაზაფხულივით მოვა!მიუხედავად იმისა, რომ სახელმწიფომ კარგად იცოდა 2020 წლის მეორე ნახევარში კორონავირუსის მეორე ტალღის საშიშროების შესახებ, საქართველოს ყველა მოქმედ სკოლაში  სასწავლო პროცესი მაინც დაიწყო. ქალაქ ოზურგეთში მცხოვრებმა მანანა კვაჭანტირაძემაც იცოდა იმ რისკების შესახებ, რაც შეიძლებოდა, ეპიდემიურ აფეთქებას მოჰყოლოდა, მაგრამ შვილი ოზურგეთის  #4 საჯარო სკოლაში შეიყვანა _ ანდრია აუტიზმის სპექტრის მქონე ბავშვია და მისთვის ახალ ეტაპზე გადასვლა, სოციალური ინტეგრაცია ძალიან მნიშვნელოვანი იყო. “ჩემი მთავარი მიზანია, ანდრიას ჰყავდეს ბევრი მეგობარი და ბავშვებთან ჰქონდეს აქტიური კავშირი“, _  ამბობს ანდრიას დედა მანანა კოსტავა. სოციალური ინტეგრაცია ამ ბავშვებისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია და პანდემიამ, რომელიც ფართო ურთიერთობებისას ძალას იკრებს, სწორედ ამ ინტეგრაციას შეუქმნა საფრთხე. თუმცა, აღმოჩნდა, რომ ანდრია ონლაინ სწავლების პროცესშიც ხალისით ჩაერთო. როგორ მოახერხეს სპეციალური საჭიროების მქონე ბავშვებმა სწავლის ონლაინ ფორმატთან ადაპტირება _ ეს იყო ჩვენი სტატიის თემა. მანანა კვაჭანტირაძე  გვიყვება, რომ კორონავირუსის პიკურ პერიოდში, ანდრიას, ცხადია, სკოლაში აღარ უვლია, თუმცა, აქტიურად ჩაერთო ონლაინ სწავლებაში. ახლა კი, რამდენიმე კვირაა საკლასო ოთახში აგრძელებს სწავლას. მანანა კვაჭანტირაძე: “ჩვენ ვმუშაობთ იმისთვის, რომ ის პროცესები, რაც ანდრიასთვის აუცილებელია, როგორმე დავაფინანსოთ. მთავარია, ჩვენმა შვილმა მიიღოს განათლება, ტიპიური განვითარების ბავშვისგან განსხვავებით, ამათ ჭირდებათ მუშაობის დასწავლა, ყველაფერი უნდა დაისწავლოს _ ქცევის მართვა, მეტყველებაზეც მუშაობენ. ანდრია 6 წლისაა; მას სკოლაში სიარული პირველ ეტაპზე არ მოწევია და სწავლა პირველად დისტაციურად დაიწყო. მინდა გითხრათ, რომ კარგი მასწავლებელი შეხვდა, რომელიც ანდრიას გასაგებ ენაზე გადმოცემდა; პირველადვე, როცა შევხვდი ანდრიას პედაგოგს ნათია ბოლქვაძეს, მივხვდი, რომ ჩვენთვის მთავარი სტიმული მისი მიდგომა და პედაგოგების თანადგომა იყო. მეც ვსწავლობდი, რათა  შემდეგ ანდრიას დავხმარებოდი. სოციალური პრობლემა უფრო იყო ანდრიასთან და ამიტომ, გადავწყვიტე, სკოლაში შეყვანა წელს. ბავშვებთან კონტაქტი მინდოდა ჰქონოდა, მეტი ურთიერთობა ყოფლიყო თანატოლებთან. ჩემდა გასაკვირად, ძალიან კარგად აუღო ალღო სწავლას _ ეს მასწავლებლის და ჩემი დახმარებით მოხდა, რადგან ორივემ კარგად მივაწოდეთ სასწავლო მასალა. ჩემი შვილის დიაგნოზი ბავშვთა აუტიზმია; ამ დიაგნოზის ბავშვებს მეტად სჭირდებათ თანატოლებთან ჩართულობა და მათი მხრიდან გაგება.  მათ სხვანაირი ხედვა აქვთ და მართლა განსხვავებულად აღიქვამენ ყველაფერს. ამბობენ, რომ როდესაც საუბრობენ, აგრესიულები არიან, თუმცა, ამაში ვერ დავეთანხმები, ვინც ამას ამბობს. 5 წელია დამყავს ჩემი შვილი ბათუმში შესაბამისს ცენტრში; ეიბიეი (ABA) თერაპია აუცილებლად ჭირდება _ როგორც სასიცოცხლო მნიშვნელოვანია ადამიანისთვის წყლის მიღება, ისეა მათვის ეს თერაპია. ეს სერვისი ოზურგეთში არ არის და აქედან გამომდინარე, დაგვყავს ბათუმში. ამ დიაგნოზის ბავშვები სხვადასხვა განვითარების არიან, ყველა ბავშვი განსხვავებულია: ზოგს ქცევის გამოხატვის პრობლემა აქვს, ზოგი _ ვერ ლაპარაკობს და ა.შ. ყველას სჭირდება ინდივიდუალურად ყურადღების მიქცევა“, _ ამბობს ქალბატონი მანანა. ABA თერაპია ანუ ქცევის გამოყენებითი ანალიზი გამოიყენება სხვადასხვა გარემოში, სხვადასხვა ასაკისა და დიაგნოზის მქონე პირებთან სამუშაოდ და ორიენტირებულია სამეტყველო, საკომუნიკაციო, თამაშის, თავის მოვლის, აკადემიური უნარებისა და სხვა სოციალურად მნიშვნელოვანი უნარ-ჩვევების განვითარებაზე. მანანა კვაჭანტირაძის თქმით, აუტიზმით მქონე ბავშვებს საზოგადოების გარკვეული ნაწილი ავადმყოფებად აღიქვამენ: “პირდაპირ მინდა ვთქვა _ ეს ბავშვები არ არიან ავადმყოფები; უბრალოდ, ხედვა და ქცევა აქვთ სხვანაირი. ამიტომ, უნდა მივიღოთ ისეთები, როგორებიც არიან. ინიციატივას თავად არ გამოხატავენ და თქვენზეა დამოკიდებული მათ გვერდით დგომა“, _ ამბობს ანდრიას დედა. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ონლაინ რეჟიმიდან სასწავლო პროცესზე გადართულ ორმოცდაორ საჯარო სკოლაში, დღეისთვის, 201 სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე (სსსმ) მოსწავლე სწავლობს და მათ ორმოცდასამი სპეცპედაგოგი ემსახურება; ამ ინფორმაციას “გურია ნიუსს“ ოზურგეთის საგანმანათლებლო რესურსცენტრის უფროსი ლელა იმედაშვილი აწვდის. ლელა იმედაშვილი: “ისიც აუცილებლად უნდა ვთქვათ, რომ ამ მოსწავლეებთან მუდმივად მუშაობენ სხვადასხვა საგნის პედაგოგები. სპეცპედაგოგთა უმეტესობა  გადამზადებულია განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ და ამ გადამზადების პროცესს მასწავლებელთა სახლი ხელმძღვანელობს. ამასთან, სამინისტროს მიერ, გურიაში ჩამოყალიბებულია მულტიდისციპლინური გუნდი, რომელიც მონიტორინგს უწევს  პროცესს, ეხმარება პედაგოგებს სსსმ მოსწავლეებისთვის ინდივიდუალური გეგმის შედგენაში და პროცესების მართვაში.   არანაკლებ მნიშვნელოვანია სკოლის შენობებისა და სველი წერტილების მოდერნიზაცია და მორგება სსსმ მოსწავლეების საჭიროებებს. ამ მიმართულებითაც ყოველწლიურად ვდგამთ ნაბიჯებს და ვცდილობთ, ყველა დეტალი გავითვალისწინოთ. ჩემთვის ძალიან სასიამოვნოა, რომ მშობლები ენდობიან სკოლებს, გამოთქვამენ თანხმობებს მათი შვილების სასკოლო სივრცეში ინტეგრაციაზე. ზოგიერთ სკოლაში, სამედიცინო დასკვნების საფუძველზე, ჩვენ ხელშეკრულებით აგვყავს დამხმარე პირები, რომელზედაც დასკვნას სწორედ მულტიდიციპლინური გუნდი გასცემს. ჩვენ ამ გუნდთან თანამშრომლობის ძალიან კარგი პრაქტიკა ჩამოგვიყალიბდა. წინ კიდევ  ბევრი საინტერესო გამოწვევაა. მათ შორის არის სპეცპედაგოგების სასერტიფიკაციო გამოცდები, რომლისთვისაც მზადება განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრომ, გამოცდების ეროვნულ ცენტრთან ერთად, უკვე დაასრულა და საგამოცდო პროგრამები უკვე ხელმისაწვდომია დაინტერესებული პირებისთვის“.  ქალაქ ოზურგეთის #4 საჯარო სკოლის დირექტორი ტარიელ კალანდაძე:  “ჩვენ გვყავდა და გვყავს აუტისტური სპექტრის ბავშვი, ამიტომ,  რაღაც გამოცდილება გვქონდა ამ მიმართულებით.  წელს განსხვავებული პირობა იყო _ როცა დაიწყო პირველ კლასელთა რეგისტრაცია, პირველ ეტაპზე რეგისტრირდებოდნენ განსაკუთრებული საჭიროებების მქონე ბავშვები.  განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ჰქონდა ძალიან კარგი პროექტი და მოხდა მოსწავლის შესწავლა სასწავლო პროცესის დაწყებამდე. პროცესში ჩართული იყო მასწავლებელი, მშობელი. ადრე,  სასწავლო წლის დაწყების შემდეგ ვაგზავნიდით მიმართვას შესაბამის სამსახურში,  მერე ხდებოდა შესწავლა, დასკვნის დაწერა; მოკლედ, ეს ყველაფერი იწელებოდა დროში. ამჯერად, სასწავლო წლის დასაწყისშივე  მოწესრიგებული იყო დოკუმენტაცია. მასწავლებელი ფსიქოლოგიურად მზად იყო,  ის და მოსწავლე უკვე იცნობდნენ ერთმანეთს. დასკვნაში ეწერა, რომ ბავშვს ჭირდება ასისტენტი და აიყვანეს კიდეც. ასე რომ, ბავშვთან სამუშაოდ ყველა პირობა იქნა შექმნილი. გარემო იყო ადაპტირებული იმისთვის,  რომ ბავშვს დისკომფორტი არ შექმნოდა. მასთან ერთად გაკვეთილზე იყო ასისტენტი _ შეიძლება მოსწავლე გადაიღალოს, ან გარეთ მოუნდეს გასვლა ამ დროს მასზე ასისტენტი ზრუნავს.  გარდა ამისა ბავშვს ემსახურება სპეციალური მასწავლებელი. აღნიშნულ მოსწავლესთან პანდემიის პერიოდშიც  ჩვეულებრივად მიმდინარეობდა მუშაობა _ ეკონტაქტებოდნენ მასწავლებლები, რომლებიც სამინისტროს მიერ  აღჭურვილები არიან სპეციალური რესურსებით. სასიხარულოა, რომ ბავშვი სოციალურ ქსელშიც იყო ისეთი აქტიური, როგორც ამ კლასის სხვა მოსწავლეები. მესამე კლასშიც გვყავს აუტისტური სპექტრის მოსწავლე.  ის სკოლაში სწავლის დაწყების შემდეგ ძალიან შეიცვალა. ასისტენტი მასაც ჰყავს ჯერჯერობით, თმცა, პროგრესის ფონზე, მომავალში შეიძლება აღარ იყოს ამის საჭიროება. მისი მშობელი აქტიურადაა ჩართული სწავლის პროცესში. აუცილებლად უნდა ვთქვათ,რომ მშობლები ორიენტირებულები და გარკვეულები არიან ბავშვების საჭიროებებში. თვალნათელია, რომ სკოლაში სწავლისას, ამ ბავშვებში ხდება გარდატეხა, ცვლილებები უკეთესობისაკენ. კიდევ მეტის გაკეტებაა საჭირო; მაგალითად, არასამთავრობოებს რომლებიც ამ მიმართულებით მუშაობენ, აქვთ განსაკუთრებული ტიპის რესურსები და კარგი იქნება მათი მეტად ჩართვა პროცესში;  სპეც მასწავლებელი და ასისტენტიც უფრო მეტად უნდა იყვნენ გადამზადებულები“, _ ამბობს ტარიელ კალანდაძე. თეონა თალაკვაძე, სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების პირის ასისტენტი ამბობს, რომ მას და ანდრიას ახალი ცხოვრების დაწყება ერთად მოუხდათ; ანდრიამ სწავლა დაიწყო, მან კი _ ანდრიასთან მუშაობა.  მათ კომუნიკაცია პანდემიის დროს, ონლაინ სწავლების რეჟიმშიც არ შეწყვეტილა. “ბავშვთან ერთად უნდა ვიყო გაკვეთილზე და მაქსიმალურად ვცდილობ, ყოველმხრივ დავეხმარო. ჩემთვის გამოწვევა იყო პირველი ურთიერთობა აუტისტური სპექტრის ბავშვთან, როგორც მოსწავლესთან. თუმცა,  ინკლუზიური სწავლების მიმართულებით სასწავლო კურსი მაქვს გავლილი; პროფესიით კი, დაწყებითი კლასების პედაგოგი ვარ. მე არ მაქვს უფლება გაკვეთილის მსვლელობის დროს ჩავერთო პროცესში, მაგრამ ნებისმიერ დროს შემიძლია დავეხმარო; ჩემს მოსწავლეს ძალიან გაუმართლა _ არაჩვეულებრივი დედა და პედაგოგები ჰყავს. პანდემიის პერიოდში, ონლაინ სწავლების დროს, გვქონდა კომუნიკაცია; სახლში არ ვაკითხავდი, მაგრამ ყოველდღიური კონტაქტი გვქონდა ტელეფონით, ინტერნეტით... თავიდან, პირველად რომ დავიწყეთ სწავლა, მეც შეშინებული ვიყავი _ არ ვიცოდი, როგორ მიმიღებდა. ახლა უკეთესობისკენ ვართ შეცვლილი, უფრო მშვიდი და მონდომებულია გაკვეთილზე, უფრო მეტად ჩაერთო სასწავლო პროცესში. თავიდან კლასის სხვა ბავშვებიც დამფრთხალები იყვნენ, ახლა, ნელ-ნელა აწყობენ ურთიერთობებს, უფრო კონტაქტურები გახდნენ, სითბოს და სიყვარულს გამოხატავენ. მინდა ვთქვა, რომ #4 საჯარო სკოლაში ერთად მოგვიწია შესვლა: მე მუშაობა დავიწყე და ანდრიამ _ სწავლა”. ანდრია: "ყველაზე ლამაზი ჩემი ქვეყანაა" ოზურგეთის მე-4-ე  საჯარო სკოლის სპეცპედაგოგ ნინო ჩხარტიშვილისთვის აუტისტური სპექტრის მქონე მოსწავლესთან ურთიერთობა წელს პირველი არ იყო, მას ორწლიანი გამოცდილება აქვს: “ჩვენ მარტო სწავლაზე ვერ ვიქნებით ორიენტირებული_  ვცდილობთ, ვასწავლოთ ყველაფერი, ქცევის წესებიდან დაწყებული, სასიცოცხლო ფუნქციისთვის საჭირო ყველა ჩვევის ჩათვლით. როცა უნარების გამომუშავებაში მშობელიც აქტიურადაა ჩართული,  მასწავლებელს შრომა გაცილებით უადვილდება. პანდემიის პერიოდში ონლაინ სწავლებაში აქტიურად იყვნენ ჩართულები აუტისტური სპექტრის ბავშვები. ერთმა ვირუსი გადაიტანა და რა თქმა უნდა, ავადობის პერიოდში ვერ ერთვებოდა ონლაინ გაკვეთილებში, მაგრამ ამ დროს უშუალოდ მშობელს ვეკონტაქტებოდი, ვუგზავნიდი დავალებებს, აქტივობებს და მისი დახმარებით მუშაობდა ბავშვი. არა იმიტომ, რომ ჩემი სკოლაა, ობიექტურად ვამბობ, რომ სკოლიდან ყველანაირი ხელშეწყობაა. თუ მშობლებს დაეკონტაქტებით, დარწმუნებული ვარ, იგივეს გეტყვიან. მასწავლებლებს ტრენინგები აქვთ გავლილი, იციან როგორ უნდა მოექცნენ, როგორ იმუშაონ ამ ბავშვებთან. მშობლებიც არაჩვეულებრივად მუშაობენ.  სიძნელის მიუხედავად, თითქმის ყოველთვიურად დაყავთ ბავშვები ბათუმში, თერაპიებზე. მე როგორც ვხედავ, შედეგიც არის. რაც შეეხება საზოგადოებას, ეს ბავშვები წინანდებურად დამალულები აღარ არიან. საზოგადოებაც ნელ-ნელა ეჩვევა გულისხმიერებას, თანადგომას, განსხვავებულის სიყვარულს... ასე თუ ისე, წინსვლა არის“, _ ამბობს ნინო ჩხარტიშვილი პანდემიის პირობებში აუცილებელი სასკოლო ონლაინ ურთიერთობები ცოცხალი ურთიერთობებით შეიცვალა ოზურგეთში. იმედია, ანდრიას და მის კლასელებს “მესამე ტალღა“ ერთმანეთს არ დააშორებს, ახლანდელი დისტანციებიც მოიშლება და ჩახუტების სითბოც გაზაფხულივით მოვა. მაგრამ პანდემია არ არის ერთადერთი დამაბრკოლებელი ზღუდე ანდრიას და ანდრიასნაირი განსხვავებული ხედვებისა და ქცევების ბავშვებისთვის; ყველა ჩვენი დღევანდელი რესპონდენტი ამბობს, რომ გურიაში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში არ არიან ლოგოპედები, ფსიქოლოგები, რომლებიც მათთან იმუშავებენ. არც ABA-თერაპიის ცენტრია და ამიტომ, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი სერვისის მისაღებად, პატარებს მშობლებთან ერტად, ბათუმში უხდებათ ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ იცი თუ არა ფეხბურთის ისტორია

ვის გაუტანა 1986 წელს მარადონამ...

ტესტი _ იცი თუ არა ყველაფერი?

როგორ უნდა გაარკვიოთ მხარეები ტყეში...

ტესტი _ ყველაზე, ყველაზე...

იცი თუ არა გეოგრაფია

ტესტი _ აქვს თუ არა თქვენს ერუდიციას ფართო ჰორიზონტი

ეიფელის კოშკი ზაფხულში 15 სანტიმეტრით...

ტესტი _ იცნობ თუ არა ქართულ მხატვრობას?

გამოიცანი, ვისია ეს ნახატი

ტესტი _ როგორ იცნობ საქართველოს ისტორიას

სად დაამარცხა თამარ მეფემ რუმის...

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

კარმიდამო ჩემი

გურიაში კივს საშიში დაავადება გაუჩნდა

გურიაში, კერძოდ კი, ოზურგეთში, კივის...

გავიხსენოთ "ძველებური" ნამცხვრები

ბოლო დროს, სოციალურ ქსელში, არაერთხელ...

თებერვლის ძირითადი სამუშაოები საკარმიდამო ნაკვეთებში

თებერვლიდან, საკარმიდამო ნაკვეთებში, ხეხილოვანთა ბაღებში,...

ძიმითში ტყუპი ხბო დაიბადა

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძიმითში ტყუპი...

"მიკვირს _ ეს მე შევქმენი?!" _ თორმეტწლიანი შრომით შექმნილი ჯადოსნური სამყარო

ჩვენი სტუმარი ქალბატონი, ყვავილების მესაიდუმლე...

პრიორიტეტულ კულტურებს შორის თამბაქოც დაიკავებს ადგილს

დასავლეთ საქართველოს სუბტროპიკულ ზონაში, დღეისთვის...

"მკვდარი სეზონის" სამუშაოები _ რა გავაკეთოთ ზამთრის დასაწყისში

შემოდგომის მიწურულის და დეკემბრის დასაწყისის...

რატომ დაიწყო ფეიჰოამ ხმობა?

ფეიჰოა ცნობილია, როგორც ყინვაგამძლე და...

როგორ გამოვიყვანოთ ნიგვზის საუკეთესო ზეთი _ ურწყული

საახალწლოდ, განსაკუთრებით პოპულარულია და რიტუალის...

მოვამზადოთ მსხვრევადი, კრატუნა და გემრიელი გოზინაყი

ახალი წელი გოზინაყის გარეშე წარმოუდგენელია....

"შერეული მეურნეობა მცირემიწიანთათვის საუკეთესო გამოსავალია"

შოთა მახარაძე ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის, სოფელ...