გორდის ტბიური ნალექების და ოკაცეს კანიონის საიდუმლო

კარმიდამო ჩემი

გორდის ტბიური ნალექების და ოკაცეს კანიონის საიდუმლო

2016 იან 6 20:11:29

ხონის რაიონში, სოფელ გორდში, მდინარე ოკაცეს კანიონი ფართო მასებისთვის ახლახან გახდა ცნობილი, როცა იქ მრავალმილიონიანი ინვესტიციის გახორციელებით გზა გაეხსნა ტურიზმს და არნახული ბუნების განსაცვიფრებელმა სილამაზემ ათასობით ადამიანი აღაფრთოვანა.

გორდის გვერდით მდებარეობს სოფელი კინჩხა, სადაც კინჩხის წყალვარდნილის სახელით ცნობილი ჩანჩქერი იმთავითვე წითელ ნუსხაშია შეტანილი, როგორც ბუნების საოცრება. დღეისთვის კინჩხაშიც ფართომასშტაბიანი ინფრასტრუქტურული სამუშაოებია დაწყებული და მალე, ოკაცეს კანიონთან ერთად, ტურისტების გაოცებას ეს ჰარმონიული ტანდემი ერთობლივად შეძლებს.

ადრე ისტორიული ოდიშის ანუ სამეგრელოს ტერიტორია ვრცელდებოდა მდინარე ცხენისწყლიდან რიონისპირეთამდე, კავკასიონიდან სამურზაყანომდე (გალის რაიონი). მის შემადგენლობაში შედიოდა სოფლები _ გორდი და კინჩხა. ოდიშის დიდებულები _ დადიანები და მათი კარის ცნობილი კაცები (ახვლედიანები, ჩიქოვანები...) თავიანთ სასახლეებს გორდსა და კინჩხაში აგებდნენ და თავიანთი სიცოცხლის მეტ ნაწილს აქ ატარებდნენ. მეათე საუკუნისაა გორდის მთავარანგელოზის ეკლესია, სადაც სასულიერო წრეს, საყდარში მომსახურე მღვდლებს, ჩიხლაძეები წარმოადგენდნენ.

ცნობილია გორდის სააგარაკო სასახლე, რომელიც აქ მე-18 საუკუნეში ჰქონდა სამეგრელოს მთავარს. ამ სასახლის ბაღისა და მთელი კარმიდამოს წალკოტად საქცევად იმ დროისთვის ცნობილი ფრანგი მეცნიერები და დეკორატორები ჩამოუყვანიათ. მე-19 საუკუნის დასაწყისში, ი. მეუნარგიას ცნობით, ალ. ჭავჭავაძეს რჩევა მიუცია თავისი სიძის და შვილისთვის, დავით დადიანისა და ეკატერინე ჭავჭავაძისთვის, რომ გორდში მაღალარქიტექტურული ნაგებობა _ ევროპული სასახლე აეგოთ და შესაფერისი კარმიდამო _ წალკოტი მოეწყოთ. ასეც მოიქცნენ. შემდგომში დავით დადიანი სწორედ ამ სასახლეში გარდაიცვალა. დღეს ამ სასახლისა და კარმიდამოს რესტავრაცია ხდება.

რაც შეეხება გორდის ტბიურ ნალექებს და ოკაცეს კანიონს _ ბუნების ეს ორი საოცრება 1943 წელს გეომორფოლოგმა გიორგი დევდარიანმა აღმოაჩინა. შემდგომში ამ ორი უნიკალური ძეგლის მეცნიერულ ღირებულებათა შესასწავლად და თავისი ადგილის მისაჩენად, 1982 წელს, გორდს მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან მაღალი რანგის მეცნიერები ეწვივნენ, თუმცა ეს ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილი არ ყოფილა.

 ოკაცეს კანიონიდან მარჯვნივ, 50 მეტრის დაშორებით, მდინარის იმდროინდელ კალაპოტში აღმოჩენილია მილიონი წლის წინა პერიოდის ნახევრად ჩამორეცხილი ტბიური ნალექი. საუკუნეობით ადამიანის მხედველობის არეზე მყოფი ეს ყოველივე, მაინც შეუმჩნეველი იყო. მეცნიერულად დამტკიცებულია, რომ ქართული მიწის ისტორიის ერთ-ერთი ფენომენის, გორდის ტბიური ნალექების შესწავლას მივყავართ დედამიწის განვითარების უკანასკნელ, მეოთხეულ ეტაპთან, რომელიც მილიონ წელს მოიცავს! მისთვის დამახასიათებელია დედამიწის თანამედროვე სახე ადამიანის გაჩენით!

დაახლოებით, 400 000 წლის წინ, მდინარე ოკაცე ქმნის ეროზიულ, საკმაოდ განიერ, ბრტყელფსკერიან ხეობას, რომლის კვალი ამჟამად შემორჩენილია ოკაცის კანიონის სამხრეთით და რელიეფში წარმოდგენილია განიერი უნაგირას სახით. ოკაცეს ფსკერი ამჟამად 45 მეტრის სიმაღლეზე იმყოფება, უნაგირას ხიდთან. მდინარე ოკაცეს კალაპოტის თანდათანობითი გაღრმავება დაირღვა დედამიწის ქერქის დანაპრალებით _ ამ მონაკვეთში მდინარე მკვეთრ მუხლს აკეთებს, რომელმაც გამოიწვია კალაპოტის ერთი ნაწილის მაღლა აწევა და შესაბამისად ჩაკეტილი ხეობის წარმოშობა, როგორც მეცნიერები ანგარიშობენ, ეს მოხდა 100 000 ათასი წლის წინ. ჩაკეტვამ წყლის ჩაგუბება გამოიწვია და გაჩნდა ტბა. ტბაში იწყება მყარი მასალის დალექვა, რომელშიც მცენარეთა მტვრიანები გვხვდება. ამ ტბამ 5400 წელი იარსება. სათავსოს მყარი მასალით ამოვსების შემდეგ, წყალი გასასვლელს ეძებდა და კირქვის ნაპრალებში იპოვა კიდეც. მან მთლიანად დატოვა ძველი არტახები და კარსტულ მღვიმეებში გადაინაცვლა. დროთა განმავლობაში ამ სიღრუეების ჭერი ჩამოიქცა და მდინარემ ადგილ ბოგასთან თანამედროვე სახე მიიღო. რაც შეეხება ტბიურ ნალექს, მისი უმეტესი ნაწილი წყალმა გარეცხა და დღეს შემორჩენილია ამ ნალექის ფრაგმენტი, რომლის სიმაღლე 27 მეტრს აღწევს. მცენარეთა მტვრიანების ანალიზის მიხედვით, მეცნიერები აზუსტებენ, რომ ტბის გაჩენის დღიდან (ანუ მილიონი წლის წინ), 500-600 წლის შემდეგ, გორდის მიდამოებში მკვეთრად აცივდა, რამაც გამოიწვია სითბოს მოყვარულ მცენარეთა მთლიანი გადაშენება.

მდინარე ოკაცე სოფელ კინჩხიდან (ტყეკუთხე) მოედინება და მისი სიგრძე 14 კილომეტრია. ის მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადია. კანიონის სიგრძე 80 მეტრს აღწევს, სიგანე 3- 4 მეტრია. სიღრმე კი კლდოვან, ბუნებრივ ბოგასთან 28 მეტრს ეთანაბრება, ხოლო ბოლო ნაწილში მისი სიღრმე 45 მეტრია. სოფელი გორდი ზღვის დონიდან 600 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს, ხონიდან 20 კილომეტრითაა დაშორებული. დღეისთვის აქ 300 არასრული კომლი ცხოვრობს. ამჟამად დადიანთა საზაფხულო რეზიდენციის რესტავრაცია ხდება. ეს კარმიდამო 50 ჰა ფართობს მოიცავს, აქედან 15 ჰა გეგმით გაშენებული წალკოტი იყო. ტოპონიმიკით გორდი დიდ გორას ნიშნავს (გორა +დიდი), ანუ დიდ გორაკზე გაშენებული სოფელი. ოკაცე კი საკაცო ანუ კაცებისთვის განკუთვნილი ადგილად მოიაზრებოდა, სადაც მდინარის საშიში სტრუქტურის გამო, ქალების ბოგაზე გადასვლა სახიფათოდ მიიჩნეოდა. არაერთხელ მომხდარა, როცა მდინარეზე გადასვლისას ბევრი ადამიანი დაღუპულა.

ოკაცის კანიონი, როგორც არაორგანული ბუნების იშვიათი ძეგლის საკვირველი სახე, თავისი ტბიური ნალექით, კიდევ მრავალი საოცრების მოწმეს გაგვხდის. როგორც აღვნიშნეთ, ეს ნალექი ქართული მიწის ისტორიის ფენომენია, მილიონი წლის წინანდელი დროიდან! არანაკლები ფენომენია სოფელ კინჩხა, რომელიც დასახლებული ყოფილა პალეოლითის უახლესი პერიოდიდან. აქ ცივილიზაციის კვალი იგრძნობა წმიდა ლიანეს გამოქვაბულში აღმოჩენილი წიდის მიხედვით. აქ მუშავდებოდა სპილენძი, ხდებოდა მადნის ამოღება და ლითონის დნობა. სპილენძის ლოდებს თანამედროვე გლეხები არაერთხელ პოულობდნენ. აქვე გამოდის პატარა წყარო, "სინგური", რომლის შემადგენლობა იმდენად უნიკალურია, ფერს არ იცვლის! (შინდისფერთან დაახლოებული). ამ სითხეს ოდითგან მოსახატად ხმარობდნენ. სოფელი კინჩხაში, ნაბეჩოს თვალწარმტაც ჩანჩქერთან, ჟანგისფერ უფსკრულებთან, კადარის საიდუმლო გვირაბებთან დღეს თანამედროვე ინფრასტრუქტურული სამუშაოების აღმავლობაა. კინჩხა, მეცნიერთა უტყუარი ინფორმაციით, ოდესღაც ზღვის ნაპირი ყოფილა, პალეოლითის დროიდან დასახლებული და და აქ რომ გათხრები დაიწყოს, ცივილიზაციის კიდევ უფრო ახალ ნაპირებთან მიგვიყვანს, _ ამბობენ სწავლულები. უდავოა, უახლოეს მომავალში, კინჩხა-გორდის ირგვლივ უსაზღვრო ინტერესი ჩარჩოებში ვეღარ დაეტევა.




 ახალი ამბები
  • ყვითელი მიკროავტობუსები ახლებით უნდა შეიცვლება„ყვითელი მიკროავტობუსების მდგომარეობა კრიტიკას ვერ უძლებს და ისინი ახლებით უნდა ჩანაცვლდეს“, _ ამის შესახებ თბილისის მერმა კახა კალაძემ 16 ივლისს, დედაქალაქის მთავრობის სხდომაზე განაცხადა. მისი თქმით, ამ მიკროავტობუსებმა, რომლებიც თბილისში 2011 წელს არის შემოყვანილი და მას შემდეგ ემსახურება დედაქალაქის მოსახლეობას, ყველანაირი რესურსი ამოწურა: „ჩვენ ვაწარმოებთ მოლაპარაკებას კომპანიასთან, რომ ძველი მიკროავტობუსები ახლებით ჩანაცვლდეს“, - ამბობს კახა კალაძე. თბილისის მერმა ისიც თქვა, რომ მიკროავტობუსები ივლის მხოლოდ და მხოლოდ იმ ქუჩებზე, სადაც 8 და 10 მეტრიანი ავტობუსენი ფიზიკურად ვერ შეძლებენ გადაადგილებას. და რომ სიმართლეს არ შეესაბამება გავრცელებული ცნობა იმის თაობაზე, რომ მიკროავტობუსები მხოლოდ გარეუბნებში იმოძრავებს. „ჩვენ არასდროს დაგვიყვია ქალაქი ცენტრალურ უბნებად და გარეუბნებად, ეს მიდგომა ჩემთვის და ჩემი თანაგუნდელებისთვის კატეგორიულად მიურებელია“, _ განაცხადა თბილისის ... ...
  • ყაზბეგში მთის წვერზე ჩარჩენილი მოქალაქეები მაშველებმა გადაარჩინესმაშველებმა  3 200 მეტრის სიმაღლეზე ყაზბეგში, მთის წვერზე ჩარჩენილი საქართველოს ორი მოქალაქე გადაარჩინეს. საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის ინფორმაციით, შინაგან საქმეთა სამინისტროს გადაუდებელი დახმარების ოპერატიული მართვის ცენტრ 112-ში შევიდა ინფორმაცია, რომ  ყუროს წვერზე ორი ადამიანი იყო ჩარჩენილი, რომელთაგან ერთ-ერთი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო გზის გაგრძელებას ვერ ახერხებდა. შეტყობინების მიღებისთანავე შემთხვევის ადგილზე გავიდნენ საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის მთავარი სამმართველოს განსაკუთრებულ სიტუაციებზე სწრაფი რეაგირების, ყაზბეგის სამაშველო ჯგუფების მაშველები. რთული რელიეფის და მანძილის სიშორის გამო სამაშველო ოპერაციაში შინაგან საქმეთა სამინიტროს სასაზღვრო პოლიციის ვერტმფრენი. ამ დროისთვის ორივე მოქალაქე უსაფრთხო ადგილზეა გადაყვანილი. მათ სიცოცხლეს და ჯანმრთელობას საფრთხე არ ... ...
  • გოგი წულაიამ ქუთაისის მერს გაუხსნა ვარსკვლავიპარტია „თავისუფალი საქართველოს“ წევრმა, გოგი წულაიამ ქუთაისის მერს, გიორგი ჭიღვარიას სიმბოლურად გაუხსნა ვარსკვლავი, რომელსაც "სახელოვანი მოგზაურის, გიორგი სენკევიჩის" სახელი უწოდა. ვარსკვლავი 16 ივლისს ქუთაისის მერიის ადმინისტრაციული შენობის წინ განთავსდა. გოგი წულაია ამბობს, რომ 2019 წელს მერიამ მივლინებებში 155 000 ლარზე მეტი დახარჯა. მისივე განმარტებით, თანხა არამიზნობრივად არის დახარჯული და მერს ვიზიტის შედეგები არ წარუდგენია არც საკრებულოსთვის და არც საზოგადოებისათვის. "არასდროს გვინახავს, რომ მივლინებიდან დაბრუნებულ მერს ბრიფინგი მოეწყოს და მისი ვიზიტების შედეგები გაეცნოს საზოგადოებისათვის. ეს არის ჩვეულებრივი მოგზაურობები და ექსკურსიები მაშინ, როდესაც ყველაზე მეტი ემიგრანტი მსოფლიოში ქუთაისიდანაა, ქალაქი მსოფლიოში მესამე ადგილზეა გამონაბოლქვის გამო სიკვდილიანობის მაჩვენებლით და მოუწესრიგებელია გზები. იმ დროს, როცა ქალაქი თავზე გემხობა, მერი ექსკურსიებზე დადიოდეს, უზნეობაა", _ ამბობს წულაია. ტელეწამყვანი და მოგზაური იური სენკევიჩი საბჭოთა კავშირის დროს, რუსეთის ტელეარხზე უძღვებოდა გადაცემას „მოგზაურთა კლუბი“. გიორგი წულაიამ სწორედ მისი გვარი და ქუთაისის მერის სახელი ... ...
  • შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელს პროკურატურამ ბრალი წარუდგინა20-21 ივნისის აქციაზე სამართალდამცავთა მხრიდან უფლებამოსილების შესაძლო გადამეტების ფაქტზე მიმდინარე გამოძიების ფარგლებში დაკავებულ  შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელს საქართველოს პროკურატურამ ბრალი  საქართველოს სსკ-ის 333-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით  წარუდგინა. კერძოდ, ლ.ი-ს ბრალად ედება მოხელის მიერ სამსახურებრივი უფლებამოსილების ძალადობით გადამეტება, რამაც ფიზიკური პირის უფლების და სახელმწიფოს კანონიერი ინტერესის არსებითი დარღვევა გამოიწვია. საქართველოს გენერალური პროკურატურაში მიმდინარე გამოძიების ფარგლებში მოპოვებული მტკიცებულებების საფუძველზე შინაგან საქმეთა სამინისტროს ერთი თანამშრომელი გუშინ დააკავეს. გამოძიებით დგინდება, რომ მან 2019 წლის 21 ივნისს, გამთენიისას, რუსთაველის გამზირზე,  გადაამეტა თავის სამსახურებრივ უფლებამოსილებას და ფიზიკურად იძალადა  დაკავებულ პირზე. პროკურატურა   სასამართლოს ბრალდებულის მიმართ აღკვეთის ღონიძიების სახით პატიმრობის გამოყენების  შუამდგომლობით ... ...
  • "ქვეყანა ახალ ბატონს ეძებს“ _ გოჩა მირცხულავათუ ამჟამიდელ ვითარებას გავაანალიზებთ, დიდად არაფერი შეცვლილა, გარემოებების გარდა, თორემ მოცემულობა იგივე დარჩა - „ქვეყანა ახალ ბატონს ეძებს“... , _ ამის შესახებ სოციალურ ქსელში ანალიტიკოსი გოჩა მირცხულავა წერს. "თუ ჩვენ არ ვისწავლით ვითარების ობიექტურად გაანალიზებას და მტუან-მართალს მხოლოდ იმის მიხედვით განვსაზღვრავთ ვის ვინ მოგვწონს, არაფერი გამოვა. მესმის, ძალიან რთულია სიმართლის გააზრება და აღიარება განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც მხარე ხარ, ვიღაც მოგწონს, ვიღაც გძულს... მაგრამ, აბა, კარგად გადავხედოთ პოლიტიკურ ცხოვრებას და გავიხსენოთ უმნიშვნელო დეტალები. ჩვენ არაერთხელ გვინახავს გაერთიანებული ოპოზიცია და ეკლექტური ხელისუფლება. მერე? ამ ხელისუფლების კონგლომერატები ისევ ოპოზიციაში... მიზეზებს არ განვარცობ... ჩვენ გვისმოვნებს, როდესაც იმას ვისმენთ ერთ წინადადებად, რაც ჩვენს სურვილებს ემთხვევა. დანარჩენს კი, რამდენსაც არ უნდა გვატყუებდნენ მნიშვნელობა არ აქვს. ანუ ტყუილს "ვაპრავებთ' და მერე თავად ვიჯერებთ. --საოცარი რამეა ცხოვრება, საოცარი. იცით, 2017 წლის 22 ივნისს რა მოხდა? მოიცა, მოიცა, არ დაგაბნევთ, ფეისბუქზე, ჩემს პირად გვერდზე, გამოვაქვეყნე „ჩანაწერი“ – „ქვეყანა ახალ ბატონს ეძებს“... დიდი არაფერი ხო? პრინციპში ვისაც დაგაინტერესებთ ეს ჩანაწერი ახლაც მანდ დევს... სრული პასაჟი და ლაიტმოტივი ამ ჩანაწერის ის არის რასაც სათაურში კითხულობთ. მიზეზები რაც მაშინ ეს დამაწერინა, ფრიად აქტუალური გახლდათ. თუ ამჟამიდელ ვითარებას გავაანალიზებთ, დიდად არაფერი შეცვლილა, გარემოებების გარდა, თორემ მოცემულობა იგივე დარჩა - „ქვეყანა ახალ ბატონს ეძებს“... რა რატომ?--ახლა კი განსჯა - რატომ არ ითხოვდა ოპოზიცია მთავრობის გადადგომას და მხოლოდ გახარიასი? მე ჩემი განმარტებები მაქვს და თავს არ შეგაწყენთ. მაგრამ ნებისმიერ შემთხვაში ეს ქვეყანა არჩევნებამდე უნდა მივიდეს. მივიდეს მინიმალური საგარეო და საშინაო ზიანით. ეს ჩვენ გვჭირდებ,ა ამ ქვეყნის მოქალაქეებს და აქ პრიორიტეტი ვერ იქნება რომელიმე პოლიტიკური პარტიის ან გნებავთ ხელისუფლების დღის წესრიგი. ამიტომ, მე ასეთ ვითარებაში მთავრობის სრულ შემადგენლობას შევცვლიდი. რამდენად პოზიტიური იქნებოდა ეს სახელმწიფოსთვის ამის ახსნასაც არ დავიწყებ. ახალ მთავრობას თუნდაც ოპოზიციასთან ჯანმრთელი და ჯანსაღი დიალოგის წარმოების შანსი უჩნდება. დიალოგი კი თავის მხრივ შეანელებს იმ დაძაბულობისა და ურთიერთზიზღის მუხტს, რითაც საბოლოდ შესაძლოა, ჩვენმა მტერმა, კონკრეტულად ვლადიმერ პუტინმა ისარგებლოს. ვინმესთვის გაუგებარია, მისი "იუდას ამბორი" რას ნიშნავს, მით უფრო იმ მსოფლიო პოლიტიკური დღის წესრიგის გათვალისწინებით, რაშიც რუსეთს ძალიან არასახარბიელო მდგომარეობა აქვს. მაგრამ ირანის ფაქტორით აბალანსებს, ჯერჯერობით, _ წერს ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

პიტნის სამკურნალო თვისებები

ამ საოცრად სურნელოვანი და არომატული...

"ჩემი პატარა ვენეცია" მაქვს" _ რას საქმიანობს 80 წლის პურის...

ამირან პეშკოვი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ...

როგორ ვკვებოთ ქათამი, რომ საუკეთესო კვერცხი მოგვცეს

სოფლის პირობებში, როცა შინაურ ფრინველს...

"საქართველოში მოყვანილი მანდარინის ჩირი მსოფლიოში საუკეთესოა"

ოზურგეთში, სოფელ გურიანთაში მცხოვრები იუზა...

დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის საიდუმლო

ბრიტანელმა სწავლულებმა, შესაძლოა, გახსნან მეცნიერების...

ეკონომიური დიეტა

ამბობენ, სწორად შერჩეული რაციონი ძვირი...

რა რაოდენობის მარილი გვჭირდება დღეში

მარილი აუცილებელია, რომ ორგანიზმმა სწორად...

წიწიბურა წნევას არეგულირებს

წიწიბურა ადამიანისთვის ძალიან სასარგებლო და...
ზაფრანი

ახალგაზრდობის შენარჩუნებისთვის

ჰარვარდის უნივერსიტეტის ექიმები, დევიდ სინკლერის...

ქსოვა სტრესს ხსნის

ექიმები ქსოვას ნამდვილ წამალს უწოდებენ,...

რაზე მეტყველებს ადამიანის ნაწერი

სპირალი, წრეები - სხვების პრობლემები...

რა უნდათ ქალებს მამაკაცებისაგან?

მამაკაცები ხშირად ამბობენ, რომ ვერ...

კითხვები, რომელიც აფრთხობს მამაკაცს

მამაკაცები მეტად მგრძნობიარე და ადვილად...

ქალმა არ მოინდომოს თორემ...

ძალიან ბევრი ფიქრობს, რომ ქალმა...