გორდის ტბიური ნალექების და ოკაცეს კანიონის საიდუმლო

კარმიდამო ჩემი

გორდის ტბიური ნალექების და ოკაცეს კანიონის საიდუმლო

2016 იან 6 20:11:29

ხონის რაიონში, სოფელ გორდში, მდინარე ოკაცეს კანიონი ფართო მასებისთვის ახლახან გახდა ცნობილი, როცა იქ მრავალმილიონიანი ინვესტიციის გახორციელებით გზა გაეხსნა ტურიზმს და არნახული ბუნების განსაცვიფრებელმა სილამაზემ ათასობით ადამიანი აღაფრთოვანა.

გორდის გვერდით მდებარეობს სოფელი კინჩხა, სადაც კინჩხის წყალვარდნილის სახელით ცნობილი ჩანჩქერი იმთავითვე წითელ ნუსხაშია შეტანილი, როგორც ბუნების საოცრება. დღეისთვის კინჩხაშიც ფართომასშტაბიანი ინფრასტრუქტურული სამუშაოებია დაწყებული და მალე, ოკაცეს კანიონთან ერთად, ტურისტების გაოცებას ეს ჰარმონიული ტანდემი ერთობლივად შეძლებს.

ადრე ისტორიული ოდიშის ანუ სამეგრელოს ტერიტორია ვრცელდებოდა მდინარე ცხენისწყლიდან რიონისპირეთამდე, კავკასიონიდან სამურზაყანომდე (გალის რაიონი). მის შემადგენლობაში შედიოდა სოფლები _ გორდი და კინჩხა. ოდიშის დიდებულები _ დადიანები და მათი კარის ცნობილი კაცები (ახვლედიანები, ჩიქოვანები...) თავიანთ სასახლეებს გორდსა და კინჩხაში აგებდნენ და თავიანთი სიცოცხლის მეტ ნაწილს აქ ატარებდნენ. მეათე საუკუნისაა გორდის მთავარანგელოზის ეკლესია, სადაც სასულიერო წრეს, საყდარში მომსახურე მღვდლებს, ჩიხლაძეები წარმოადგენდნენ.

ცნობილია გორდის სააგარაკო სასახლე, რომელიც აქ მე-18 საუკუნეში ჰქონდა სამეგრელოს მთავარს. ამ სასახლის ბაღისა და მთელი კარმიდამოს წალკოტად საქცევად იმ დროისთვის ცნობილი ფრანგი მეცნიერები და დეკორატორები ჩამოუყვანიათ. მე-19 საუკუნის დასაწყისში, ი. მეუნარგიას ცნობით, ალ. ჭავჭავაძეს რჩევა მიუცია თავისი სიძის და შვილისთვის, დავით დადიანისა და ეკატერინე ჭავჭავაძისთვის, რომ გორდში მაღალარქიტექტურული ნაგებობა _ ევროპული სასახლე აეგოთ და შესაფერისი კარმიდამო _ წალკოტი მოეწყოთ. ასეც მოიქცნენ. შემდგომში დავით დადიანი სწორედ ამ სასახლეში გარდაიცვალა. დღეს ამ სასახლისა და კარმიდამოს რესტავრაცია ხდება.

რაც შეეხება გორდის ტბიურ ნალექებს და ოკაცეს კანიონს _ ბუნების ეს ორი საოცრება 1943 წელს გეომორფოლოგმა გიორგი დევდარიანმა აღმოაჩინა. შემდგომში ამ ორი უნიკალური ძეგლის მეცნიერულ ღირებულებათა შესასწავლად და თავისი ადგილის მისაჩენად, 1982 წელს, გორდს მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან მაღალი რანგის მეცნიერები ეწვივნენ, თუმცა ეს ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილი არ ყოფილა.

 ოკაცეს კანიონიდან მარჯვნივ, 50 მეტრის დაშორებით, მდინარის იმდროინდელ კალაპოტში აღმოჩენილია მილიონი წლის წინა პერიოდის ნახევრად ჩამორეცხილი ტბიური ნალექი. საუკუნეობით ადამიანის მხედველობის არეზე მყოფი ეს ყოველივე, მაინც შეუმჩნეველი იყო. მეცნიერულად დამტკიცებულია, რომ ქართული მიწის ისტორიის ერთ-ერთი ფენომენის, გორდის ტბიური ნალექების შესწავლას მივყავართ დედამიწის განვითარების უკანასკნელ, მეოთხეულ ეტაპთან, რომელიც მილიონ წელს მოიცავს! მისთვის დამახასიათებელია დედამიწის თანამედროვე სახე ადამიანის გაჩენით!

დაახლოებით, 400 000 წლის წინ, მდინარე ოკაცე ქმნის ეროზიულ, საკმაოდ განიერ, ბრტყელფსკერიან ხეობას, რომლის კვალი ამჟამად შემორჩენილია ოკაცის კანიონის სამხრეთით და რელიეფში წარმოდგენილია განიერი უნაგირას სახით. ოკაცეს ფსკერი ამჟამად 45 მეტრის სიმაღლეზე იმყოფება, უნაგირას ხიდთან. მდინარე ოკაცეს კალაპოტის თანდათანობითი გაღრმავება დაირღვა დედამიწის ქერქის დანაპრალებით _ ამ მონაკვეთში მდინარე მკვეთრ მუხლს აკეთებს, რომელმაც გამოიწვია კალაპოტის ერთი ნაწილის მაღლა აწევა და შესაბამისად ჩაკეტილი ხეობის წარმოშობა, როგორც მეცნიერები ანგარიშობენ, ეს მოხდა 100 000 ათასი წლის წინ. ჩაკეტვამ წყლის ჩაგუბება გამოიწვია და გაჩნდა ტბა. ტბაში იწყება მყარი მასალის დალექვა, რომელშიც მცენარეთა მტვრიანები გვხვდება. ამ ტბამ 5400 წელი იარსება. სათავსოს მყარი მასალით ამოვსების შემდეგ, წყალი გასასვლელს ეძებდა და კირქვის ნაპრალებში იპოვა კიდეც. მან მთლიანად დატოვა ძველი არტახები და კარსტულ მღვიმეებში გადაინაცვლა. დროთა განმავლობაში ამ სიღრუეების ჭერი ჩამოიქცა და მდინარემ ადგილ ბოგასთან თანამედროვე სახე მიიღო. რაც შეეხება ტბიურ ნალექს, მისი უმეტესი ნაწილი წყალმა გარეცხა და დღეს შემორჩენილია ამ ნალექის ფრაგმენტი, რომლის სიმაღლე 27 მეტრს აღწევს. მცენარეთა მტვრიანების ანალიზის მიხედვით, მეცნიერები აზუსტებენ, რომ ტბის გაჩენის დღიდან (ანუ მილიონი წლის წინ), 500-600 წლის შემდეგ, გორდის მიდამოებში მკვეთრად აცივდა, რამაც გამოიწვია სითბოს მოყვარულ მცენარეთა მთლიანი გადაშენება.

მდინარე ოკაცე სოფელ კინჩხიდან (ტყეკუთხე) მოედინება და მისი სიგრძე 14 კილომეტრია. ის მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადია. კანიონის სიგრძე 80 მეტრს აღწევს, სიგანე 3- 4 მეტრია. სიღრმე კი კლდოვან, ბუნებრივ ბოგასთან 28 მეტრს ეთანაბრება, ხოლო ბოლო ნაწილში მისი სიღრმე 45 მეტრია. სოფელი გორდი ზღვის დონიდან 600 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს, ხონიდან 20 კილომეტრითაა დაშორებული. დღეისთვის აქ 300 არასრული კომლი ცხოვრობს. ამჟამად დადიანთა საზაფხულო რეზიდენციის რესტავრაცია ხდება. ეს კარმიდამო 50 ჰა ფართობს მოიცავს, აქედან 15 ჰა გეგმით გაშენებული წალკოტი იყო. ტოპონიმიკით გორდი დიდ გორას ნიშნავს (გორა +დიდი), ანუ დიდ გორაკზე გაშენებული სოფელი. ოკაცე კი საკაცო ანუ კაცებისთვის განკუთვნილი ადგილად მოიაზრებოდა, სადაც მდინარის საშიში სტრუქტურის გამო, ქალების ბოგაზე გადასვლა სახიფათოდ მიიჩნეოდა. არაერთხელ მომხდარა, როცა მდინარეზე გადასვლისას ბევრი ადამიანი დაღუპულა.

ოკაცის კანიონი, როგორც არაორგანული ბუნების იშვიათი ძეგლის საკვირველი სახე, თავისი ტბიური ნალექით, კიდევ მრავალი საოცრების მოწმეს გაგვხდის. როგორც აღვნიშნეთ, ეს ნალექი ქართული მიწის ისტორიის ფენომენია, მილიონი წლის წინანდელი დროიდან! არანაკლები ფენომენია სოფელ კინჩხა, რომელიც დასახლებული ყოფილა პალეოლითის უახლესი პერიოდიდან. აქ ცივილიზაციის კვალი იგრძნობა წმიდა ლიანეს გამოქვაბულში აღმოჩენილი წიდის მიხედვით. აქ მუშავდებოდა სპილენძი, ხდებოდა მადნის ამოღება და ლითონის დნობა. სპილენძის ლოდებს თანამედროვე გლეხები არაერთხელ პოულობდნენ. აქვე გამოდის პატარა წყარო, "სინგური", რომლის შემადგენლობა იმდენად უნიკალურია, ფერს არ იცვლის! (შინდისფერთან დაახლოებული). ამ სითხეს ოდითგან მოსახატად ხმარობდნენ. სოფელი კინჩხაში, ნაბეჩოს თვალწარმტაც ჩანჩქერთან, ჟანგისფერ უფსკრულებთან, კადარის საიდუმლო გვირაბებთან დღეს თანამედროვე ინფრასტრუქტურული სამუშაოების აღმავლობაა. კინჩხა, მეცნიერთა უტყუარი ინფორმაციით, ოდესღაც ზღვის ნაპირი ყოფილა, პალეოლითის დროიდან დასახლებული და და აქ რომ გათხრები დაიწყოს, ცივილიზაციის კიდევ უფრო ახალ ნაპირებთან მიგვიყვანს, _ ამბობენ სწავლულები. უდავოა, უახლოეს მომავალში, კინჩხა-გორდის ირგვლივ უსაზღვრო ინტერესი ჩარჩოებში ვეღარ დაეტევა.




 ახალი ამბები
  • საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმის დარღვევის 238 ფაქტი გამოავლინესშინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლები, საქართველოს მთავრობის მიერ საგანგებო მდგომარეობისა და ე.წ. კომენდანტის საათის ფარგლებში დაწესებული შეზღუდვების დამრღვევი პირების გამოვლენის მიზნით, 24-საათიან რეჟიმში მუშაობას განაგრძობენ. პოლიცია, ქვეყანაში კორონავირუსის გავრცელების აღკვეთისა და პრევენციის მიზნით, სამართალდარღვევის ყველა ფაქტზე ოპერატიულად რეაგირებს. სამართალდამცველებმა, მონიტორინგის შედეგად, ბოლო 24 საათის განმავლობაში, მთელი ქვეყნის მასშტაბით, საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმის და ე.წ. კომენდანტის საათის შეზღუდვების დარღვევის 238 ახალი ფაქტი გამოავლინეს. პოლიციამ საჯარო სივრცეში 3-ზე მეტი პირის შეკრების და 2-მეტრიანი სოციალური დისტანციის დაუცველობის გამო 21 მოქალაქე დააჯარიმა. 1 იურიდიული და 1 ფიზიკური პირი დაჯარიმდა ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული შეზღუდვების დარღვევის ფაქტზე. ქვეყანაში ასევე დაფიქსირდა, ე.წ. კომენდანტის საათის, თვითიზოლაციის და  მგზავრთა გადაყვანისა და ავტომობილით გადაადგილების წესების დარღვევის ფაქტები. საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმის დარღვევა იწვევს ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობას – ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 3 000 ლარით, ხოლო იურიდიული პირის – 15 000 ლარით. შინაგან საქმეთა სამინისტრო კვლავ მოუწოდებს მოქალაქეებს, დაიცვან საგანგებო მდგომარეობით დაწესებული შეზღუდვები, წინააღმდეგ შემთხვევაში, გამოყენებული იქნება კანონით გათვალისწინებული, შესაბამისი ... ...
  • რამდენი პირი დააჯარიმეს ავტომობილით გადაადგილების წესის დარღვევისთვისმგზავრთა გადაყვანისა და ავტომობილით გადაადგილების წესის დარღვევის ფაქტზე, 31 მარტიდან დღემდე 960 მოქალაქეა დაჯარიმებული. შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ  გავრცელებული ინფორმაციით, ბოლო 24  საათში,  სამართალდამცველებმა მგზავრთა გადაყვანისა და ავტომობილით გადაადგილების წესის დარღვევის ფაქტზე 90 პირი დააჯარიმეს. 4 აპრილს გავრცელებული ინფორმაციით, სამართალდამცველებმა მგზავრთა გადაყვანისა და ავტომობილით გადაადგილების წესის დარღვევის ფაქტზე 163 პირი დააჯარიმეს. როგორც უწყების მიერ 3 აპრილს გავრცელებულ ინფორმაციაშია ნათქვამი, სამართალდამცველებმა მგზავრთა გადაყვანისა და ავტომობილით გადაადგილების წესის დარღვევის ფაქტზე 280 პირი დააჯარიმეს. 2 აპრილს გავრცელებული ინფორმაციით,  სამართალდამცველებმა მგზავრთა გადაყვანისა და ავტომობილით გადაადგილების წესის დარღვევის ფაქტზე 415 პირი დააჯარიმეს. 1 აპრილს გავრცელებული ინფორმაციით კი,  სამართალდამცველებმა 12 პირი დააჯარიმეს მგზავრთა გადაყვანისა და ავტომობილით გადაადგილების წესის დარღვევის ფაქტზე. ქვეყანაში 31 მარტს ამოქმედდა საქართველოს მთავრობის მიერ საგანგებო მდგომარეობისა და ე.წ. კომენდანტის საათის ფარგლებში დაწესებული შეზღუდვები. საკარანტინო პირობების შემოღების ფარგლებში ავტომობილით 3 ადამიანზე მეტის გადაადგილება ... ...
  • თვითიზოლაციის წესების დარღვევის 12 ახალი ფაქტი გამოვლინდაშინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, თვითიზოლაციის წესების დარღვევის 12 ახალი ფაქტი გამოვლინდა. პოლიცია, დაავადებათა კონტროლის ეროვნულ ცენტრთან ერთად, თვითიზოლაციაში მყოფი მოქალაქეების მკაცრ კონტროლს ... ...
  • კომენდანტის საათის დარღვევის ფაქტზე 113 მოქალაქე დააჯარიმესსამართალდამცველებმა 4 აპრილის 21 საათიდან 5 აპრილის დილის 6 საათამდე, ე.წ. კომენდანტის საათის დარღვევის ფაქტზე, მთელი ქვეყნის მასშტაბით, 113 მოქალაქე დააჯარიმეს. ამის შესახებ შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაშია ნათქვამი. შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლები, საქართველოს მთავრობის მიერ საგანგებო მდგომარეობისა და ე.წ. კომენდანტის საათის ფარგლებში დაწესებული შეზღუდვების დამრღვევი პირების გამოვლენის მიზნით, 24-საათიან რეჟიმში მუშაობას განაგრძობენ. პოლიცია, ქვეყანაში კორონავირუსის გავრცელების აღკვეთისა და პრევენციის მიზნით, სამართალდარღვევის ყველა ფაქტზე ოპერატიულად რეაგირებს. კომენდანტის საათი ქვეყანაში 31 მარტის 21 საათიდან ამოქმედდა. მოქალაქეებს საღამოს 21 საათიდან დილის 6 საათამდე ქუჩაში გადაადგილება ... ...
  • StopCoV ფონდში ამ დროისთვის 22 802 383 ლარია მობილიზებულიStopCoV ფონდში, რომელიც კორონავირუსით გამოწვეული სიტუაციის დროს ყველაზე მეტად დაზარალებული ადამიანების დასახმარებლად შეიქმნა, ამ დროისთვის 22 802 383 ლარია მობილიზებული. ფონდში შენატანი გააკეთეს როგორც ფიზიკურმა, ისე იურიდიულმა ... ...

არქივი


კარმიდამო ჩემი

საკურა_ იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, მალე სამტრედიაშიც აყვავდება

საკურა-იაპონიაში გაზაფხულის სიმბოლო, ულამაზესი ალუბლის...

ფუტკრის რძე _ ოცდამეერთე საუკუნის ჯადოსნური წამალი

საქართველოს ბუნება ყოველგვარ პირობას ქმნის...

როგორ დავიბრუნოთ ფუტკრის მართვე

გაზაფხულის მოახლოებისთანავე ნებისმიერმა მეფუტკრემ თუ...

მსხვილნაყოფა ციტრუსი _ "ოიუ" (Citrus Oiu)

საქართველოს მოსახლეობისთვის ციტრუსოვანი კულტურებიდან ყველაზე...

"გვაქვს უთვალავი ფერითა!"

ოზურგეთელი, პროფესიით ფარმაცევტი და ხელოვანი...

"დეკემბერა" საოცარი საშობაო ყვავილია

ალბათ, არც ერთი ყვავილის შესახებ...

როგორია ტყის მარწყვი და რა სასარგებლო თვისებები გააჩნია

გაზაფხულის დადგომისთანავე, ადამიანებს უდიდესი სურვილი...

პროდუქტები, რომელიც საუზმეზე არ უნდა მიირთვათ

დიეტოლოგებმა შეადგინეს პროდუქტების სია, რომელიც...

როგორ გაისუფთავონ ფილტვები მწეველებმა

ცოტა ხნის წინ ბრიტანულ მასმედიაში...

შქმერული

დღეს ერთ-ერთი საუკეთესო ქართული კერძის...

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...