ვებრძოლოთ თხილის მავნებლებს _ ყველაზე საშიში კვირტის ტკიპაა!

კარმიდამო ჩემი

ვებრძოლოთ თხილის მავნებლებს _ ყველაზე საშიში კვირტის ტკიპაა!

2016 აპრ 5 14:34:04

მას შემდეგ, რაც საქართველოში თხილმა კომერციული დატვირთვა შეიძინა და მსოფლიო ბაზარზე მოთხოვნით ქართულ ღვინოს გაუსწრო, ჩვენში თხილის პლანტაციების გაშენება მასობრივად დაიწყეს. ეს, ერთის მხრივ, კარგი ნაბიჯია ქვეყნის ეკონომიკის ასაღორძინებლად, თუმცა, პროცესს ახლავს სერიოზული ხარვეზი, რაც გამოიხატება ნიადაგის სერიოზულ შეუსწავლელობასა და აგროტექნიკური ღონისძიებების სუსტ ცოდნასა თუ ზერელე დაცვაში.

გურიაში, კონკრეტულად ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, უკვე ათეულობით ჰექტარზე გააშენეს თხილის პლანტაციები. დღეისთვის ფერმერთა უმეტესობა თხილის მავნებლების და დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლაში დახმარებას ითხოვს. ამ ეტაპზე ძალზე სერიოზულ მავნებლად გამოვლენილია კვირტის ტკიპა, რაც ადრეც იყო ჩვენში. პლანტაციების ზრდასთან ერთად, გაიზარდა ტკიპას გავრცელების არეალი და ახლა ის ერთ-ერთი ყველაზე საშიში მავნებელია.

ასოციაცია "ელკანას" რეგიონული ოფისის მოწვევით, ფერმერთა დასახმარებლად, ოზურგეთში სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის წარმომადგენელი ზურაბ ხიდეშელი ჩამოვიდა. სოფლების: ლიხაურის, გურიანთის და შემოქმედის მეთხილე ფერმერებთან შეხვედრა ძალზე საინტერესოდ და პრობლემურ თემაზე აქტიური დისკუსიით წარიმართა.

ზურაბ ხიდეშელმა ისაუბრა თხილის ძალზე გავრცელებულ მავნებლებსა და დაავადებებზე. დარბაზში მსხდომმა ფერმერებმა ყველაზე მეტი კითხვა კვირტის ტკიპას შესახებ დასვეს.

_ ტკიპას მკვებავი ობიექტია თხილის კვირტები. ის აზიანებს საფოთლე და საყვავილე კვირტებს. ტკიპის წუწნის შედეგად, კვირტის შიგნით წარმოიშობა ღია მწვანე ფერის მასა, რომელიც შემდეგ მოვარდისფრო ხდება, ბოლოს კი მოყავისფრო შინდისფერია. კვირტი განიცდის დეფორმაციას და ჩვეულებრივ კვირტთან შედარებით 15-ჯერ დიდია. ტკიპები ამ დაზიანებულ კვირტებში იზამთრებენ, თებერვალსა და მარტში დებენ კვერცხებს და აპრილში უკვე კვერცხებიდან გამოდიან. ახლა, მარტში, ეს დაავადებული კვირტები ყვავილივითაა გაფურჩქნული, _ თქვა ხიდეშელმა, _ ამის მიზეზია მომეტებული ცხოველმყოფელობა, რაც გამრავლებაში გამოიხატება. ტკიპები შემდეგ გამოდიან ტოტზე. ზოგჯერ ერთი კვირტიდან 100 მატლი გამოდის, რომლის ხილვა მხოლოდ მიკროსკოპულად არის შესაძლებელი. სანამ ერთი კვირტიდან წამოსული მოედება მთელ მცენარეს, უნდა დაიწყოს წამლობა. ზღვრული ოთხი წამლობიდან, ორი მეტად ეფექტურია. უმთავრესია მომენტის დაჭერა, ანუ აგროტექნიკური ღონისძიების სიზუსტეს უდიდესი მნიშვნელობა ენიჭება. გაზაფხულის პირველსავე თვეს, ადრე დილით ან საღამოს (მზიან ამინდში შეწამვლა უნდა გამოვრიცხოთ) შევასხუროთ აკარიციდები: ომაიტი, ვალსარგიტი, საფმაიტი, რომლის დოზას და მოხმარების წესს, შესაბამის სამეურნეო მაღაზიებსა თუ ფერმერულ ცენტრებში ასწავლიან ყველას.

ფერმერმა აკაკი ღლონტმა გამოთქვა საკუთარი მოსაზრება ასე მომძლავრებული კვირტის ტკიპას შესახებ. მან უშედეგო ღონისძიებად მიიჩნია ზოგი რჩევა, რაც გამოიხატება ტოტებზე ტკიპიანი კვირტების შეცლით და პლანტაციიდან გამოტანის გზით: _ ეს კოლოსალურ შრომას მოითხოვს და შეუძლებელია, განსაკუთრებით ასაკოვან ბაღებში. ახალ ნარგავებს კიდევ მოუხერხებ რამეს, მაგრამ დიდ ხეებზე ვერავინ იცოცებს. ამიტომ, დაუყოვნებლივ და დროში განსაზღვრით უნდა მოხდეს შეწამვლა, _ თქვა ღლონტმა.

ზურაბ ხიდეშელმა რჩევებისა და მითითებების კვალდაკვალ ფერმერთა არაერთ კითხვას რჩევითვე უპასუხა. კონკრეტულად, კვირტის ტკიპას საწინააღმდეგო შეწამვლამდე ჯერ პლანტაციის დათვალიერება უნდა მოხდეს. თუ ფართობში ტკიპასგან დაზიანებული კვირტების რაოდენობა არ აღემატება 3-5 %-ს, მაშინ შეფრქვევა ან შესხურება არ არის საჭირო. კვირტის ტკიპა ყოველთვის არსებობდა და მომავალშიც იქნება, როგორც მავნებელი. მას არ უნდა მივცეთ გამრავლების საშუალება და მაქსიმალურად უნდა ვებრძოლოთ.

ფერმერები დაინტერესდნენ დანარჩენი მავნებლებითაც, რომლებიც კვირტის ტკიპას ჩამორჩებიან მავნებლობაში, თუმცა, სერიოზულ საფრთხეს მაინც წარმოადგენენ. ესენია თხილის შავი ხარაბუზა და ქერქიჭამია (იგივე ამბროზიის ხოჭო).

ზურაბ ხიდეშელის განმარტებით, თხილის შავი ხარაბუზა ძირითადად მავნეობს არასწორი აგროტექნიკით დასუსტებულ მცენარეებზე. ამიტომ ის მეორად მავნებლად ითვლება. აზიანებს თხილის გამერქნებულ ორგანოებს. იგი მაისის დასაწყისში თხილის ერთწლიანი ტოტის კანს ღრღნის და იქ დებს კვერცხს. აქვს ორწლიანი ციკლი. ამიტომ უმჯობესია, ხმელი ტოტები ამოვჭრათ ან გადავჭრათ. მავნებელი ზემოდან ქვემოთ მიჰყვება ტოტს. ხარაბუზას წინააღმდეგ საბრძოლველად გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს მცენარის სწორ გასხვლას და სრულყოფილ კვებას, ფიტოსანიტარიის დაცვას. თხილის შავი ხარაბუზას წინააღმდეგ ყველაზე კარგი საშუალებაა პრეპარატები _ დეციბლუ და დეცისფლუქსი (0,3 _ 4 ლიტი 1 ჰა-ზე.) ზოგადად, ფერმერებმა ხშირად და აქტიურად უნდა მიმართონ საკონსულტაციო და ფერმერული განვითარების ცენტრებს, რომელიც მათი მომსახურებისთვისაა შექმნილი.

რაც შეეხება მავნებელ ქერქიჭამიას ანუ ამბროზიის ხოჭოს, ის შედის მცენარის ქერქში, აკეთებს ხვრელებს, დებს კვერცხს, იჩეკება იქვე და მერე მრავლდება. ერთ ბუდეში ერთდროულადაა შესაძლებელი, ვნახოთ, როგორც კვერცხი, ჭუპრი, მატლი და იმაგო. ამიტომ, გაზაფულზე, ქერქიჭამიას წინააღმდეგ რეკომენდირებულია მინერალური ზეთის გამოყენება (ოვიპრონი). ქერქიჭამიას მექანიკური ხერხითაც უნდა ვებრძოლოთ, დავათვალიეროთ პლანტაცია, გამხმარი ტოტები გადავჭრათ და აუცილებლად დავწვათ.

ზურაბ ხიდეშელმა ისაუბრა ზოგად საკითხებზეც _ რომ ჩვენს ქვეყანას გააჩნია მდიდარი ბუნებრივი და გეოგრაფიული არეალი, სადაც მავნებელიც ადვილად მრავლდება. ამიტომ, ვიდრე მომრავლებულ მავნებელს და სხვადასხვა დაავადებას შევებრძოლებით, უნდა ვეცადოთ, სხვა ნორმები დავიცვათ ასე პოპულარული თხილის პლანტაციის გაშენების დროს. კონკრეტულად: ვიდრე თხილი დაირგვება, უპირობოდ უნდა მოხდეს ნიადაგის ლაბორატორიული შემოწმება. გურიაში ჩაის ნამყოფი მჟავე ნიადაგებია, რასაც თხილი ვერ ეგუება. აუცილებელია ნიადაგის მოკირიანება. არანაკლებ აუცილებელია აგროტექნიკური ღონისძიებების დაცვა უკვე გაშენებულ პლანტაციაში, რაშიც შედის შემობარვა, სასუქების შეტანა, გასხვლის ვადების დაცვა, ამონაყრების მოშორება; მოუგვარებელი სადრენაჟო სისტემა ვაკე ადგილებში გაშენებულ პლანტაციებში, განსაკუთრებით დასავლეთ საქართველოში, სადაც კარგი გარემოა მღიერების და ხავსების გასაჩენად.

რაც შეეხება თხილის ფართობში შეგროვებული ნარჩენების _ ფოთლების თუ მონაფხეკი ქერქისგან მომზადებულ კომპოსტს, ზურაბ ხიდეშელმა ურჩია ფერმერებს, რომ ასეთი კომპოსტით, უმჯობესია, გაანოყიერონ სხვა ხეხილის ბაღი და ისევ თხილის პლანტაციაში ნუ შეიტანენ.




 ახალი ამბები
  • ჩიჩილაკის კულტურულ მემკვიდრეობის ნუსხაში შეტანის საკითხი ჩქარი ტემპით იწყებაჩიჩილაკისა და კალანდობის კულტურულ მემკვიდრეობის ნუსხაში შეტანის საკითხი ჩქარი ტემპით იწყება. “სალომე ზურაბიშვილმა სურვილი გამოთქვა, მუდმივად იყოს ჩართული პროცესებში და აღგვითქვა დახმარება, მუდმივად იქნება ამ საკითხების მხარდამჭერი, რომ პროცესები უფრო სწორად და სწრაფად წარიმართოს“,_ აღნიშნული განცხადება საქართველოს პრეზიდენტთან შეხვედრის შემდეგ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს გენერალურ დირექტორმა, ნიკოლოზ ანთიძემ, გააკეთა. პრეზიდენტის ფეისბუქის გვერდზე ვრცელდება ინფომაცია, რომ შეხვედრაზე საუბარი იყო ჩიჩილაკისა და გურული კალანდობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად გამოცხადების საკითხის შესახებ. „პრეზიდენტთან დეტალურად გავიარეთ, თუ როგორ უნდა მომზადდეს საკითხი. ჩვენ დავიწყეთ კიდეც საჯარო განაცხადის შევსება,“ _ აცხადებს ნიკოლოზ ანთიძე. ინიციატივა ჩიჩილაკისა და გურული კალანდას არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად გამოცხადების შესახებ საქართველოს პრეზიდენტს, სალომე ზურაბიშვილს, ეკუთვნის და 13 იანვარს სოფელ დვაბზუში ... ...
  • სასამართლომ "რუსთავი 2"-ის საქმეზე დვალის და აქიმიძის სარჩელი განუხილველად დატოვათბილისის საქალაქო სასამართლომ დღეს, 17 იანვარს, გაავრცელა ინფორმაცია, რომლის მიხედვითაც, სასამართლომ 2020 წლის 10 იანვარს განუხილველად დატოვა ჯარჯი აქიმიძისა და დავით დვალის (წარმომადგენელი – კახა კოჟორიძე) სარჩელი, მოპასუხეების, ქიბარ ხალვაშისა და პაატა კარსანიძის მიმართ ტელეკომპანია “რუსთავი 2-ის” წილის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის, საჯარო რეესტრში წილის რეგისტრაციის გაუქმებისა და შპს-ს წილის მესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნის თაობაზე. სასამართლომ ზეპირი მოსმენის გარეშე განიხილა საქმის მასალები და მიიჩნია, რომ მოსარჩელე მხარემ ვერ უზრუნველყო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული მოთხოვნის დაცვა, კერძოდ, სარჩელისა და თანდართული მასალების მოპასუხისთვის ჩაბარება და კანონით დადგენილ ვადაში ჩაბარების ან/და ჩაუბარებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტების  სასამართლოში წარმოდგენა. როგორც სასამართლო აცხადებს, მოსარჩელის მხრიდან კანონით დადგენილი ნორმის მოთხოვნის შეუსრულებლობის გამო, სასამართლომ  მოცემულ საქმეზე გააუქმა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 18 ოქტომბრის განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება, რომლის საფუძველზეც ყადაღა დაედო შპს “სამაუწყებლო კომპანია რუსთავი 2-ის” პარტნიორის, ქიბარ ხალვაშის კუთვნილ 60% წილს. სასამართლოს განჩინება შეიძლება გასაჩივრდეს კერძო საჩივრით მხარისათვის მისი ჩაბარებიდან 12 დღის ვადაში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში.  ამავე თემაზე: "რუსთავი 2"-ის 60 % დაყადაღებულია _ სასამართლომ აქიმიძის და დვალის სარჩელი წარმოებაში მიიღო ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2“-ის საქმეზე ახალი ბრალი წაუყენეს სამხარაულის ექსპერტიზის ბიურო: დოკუმენტზე ქიბარ ხალვაშის ხელმოწერა არაა ... ...
  • თბილისში 1 პირი მაღაზიის გაქურდვის მცდელობის დროს დააკავესშინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის ისანი-სამგორის სამმართველოს თანამშრომლებმა, ცხელ კვალზე ჩატარებული ოპერატიულ-საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, ქურდობის მცდელობის ბრალდებით, 1987 წელს დაბადებული ჯ.ს. თბილისში დააკავეს. ჩადენილი დანაშაული 3-დან 5 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. საპატრულო პოლიციის თანამშრომლებმა ბრალდებული იმ დროს დააკავეს, როდესაც მან სამგორის ქუჩაზე მდებარე ერთ-ერთ მაღაზიაში უკანონოდ შეაღწია და სავაჭრო დაწესებულებიდან ფულისა და ლეპტოპის მოპარვას ცდილობდა. ქურდობის მცდელობის ფაქტზე გამოძიება საქართველოს სსკ-ის 19-177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა" და „ბ" ქვეპუნქტებით ... ...
  • მიკროავტობუსის მძღოლს 15 წლის გოგოსთან გარყვნილი ქმედებისთვის 6 წელი მიუსაჯესხელვაჩაურში მცხოვრები 29 წლის კაცი 15 წლის გოგოსთან გარყვნილი ქმედებისთვის, ასევე პირადი ცხოვრების ამსახველი საიდუმლოს ხელყოფის მუხლით გაასამართლეს. პროკურატურა მას გოგოს გაუპატიურებასაც ედავებოდა, თუმცა ეს სასამართლომ არ დაადასტურა. განაჩენის მიხედვით, შემთხვევა ღამის საათებში, ჭოროხის სანაპიროზე მოხდა. 29 წლის ბრალდებულმა დაზარალებულად ცნობილი 15 წლის მოზარდი თავის კუთვნილ მიკროავტობუსში გაიცნო და მასთან კომუნიკაცია სოციალურ ქსელში გააგრძელა. დაზარალებული გოგოს ჩვენებით, მას ბრალდებულმა სახლში საღამოს მიაკითხა და დალაპარაკება სთხოვა. მიკროავტობუსი ჭოროხის სანაპიროზე გაჩერდა. დაზარალებულმა გოგომ მოსამართლე ნუგზარ მგელაძეს უთხრა, რომ მას ბიჭი მანქანიდან გარეთ აღარ უშვებდა, კოცნიდა და სექსუალურ კონტაქტს აიძულებდა. მოგვიანებით, გოგოს ხელები ბრალდებულმა მანქანის ღვედით შეუკრა. გოგომ სახლში დაბრუნება დილის 6 საათზე შეძლო. მას მშობლები ეძებდნენ და პოლიციისთვის უკვე მიმართული ჰქონდათ. პროკურატურამ ბრალდებულს გაუპატიურების და გარყვნილი ქმედების ჩადენის მუხლით წაუყენა ბრალი, თუმცა ჩხრეკის შედეგად აღმოჩნდა, რომ ბრალდებულს საკუთარ მობილურ ტელეფონში 15 წლის გოგოსთან კოცნა ვიდეოთი ჰქონდა გადაღებული და პროკრატურამ ბრალდებულს პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ხელყოფის მუხლითაც წაუყენა ბრალი. გაუპატიურება ამ საქმეზე სასამართლომ არ დაადასტურა და აღნიშნა, რომ მხოლოდ დაზარალებულად მიჩნეული გოგოს ჩვენება საკმარისი არ არის. „სასამართლოს მიაჩნია, რომ მხოლოდ მისი ჩვენება საკმარისი არ არის გამამტყუნებელი განაჩენის გამოსატანად, რადგან სასამართლო სხდომაზე გამოკვლეული დანარჩენი მტკიცებულებები  ეჭვქვეშ აყენებს მათ უტყუარობას. ბრალდებულის მიერ ძალადობით სხეულში სექსუალური ხასიათის შეღწევის შესახებ სასამართლოს ინფორმაციას აწვდის მხოლოდ თვით დაზარალებული, სხვა რაიმე პირდაპირი მტკიცებულება, ექსპერტიზის დასკვნა, ან სხვა მტკიცებულება, რომელიც ერთმნიშვნელოვნად დაადასტურებდა ძალადობის ფაქტს, საქმეში არ მოიპოვება და მხოლოდ აღნიშნული ჩვენება არ შეიძლება გახდეს გაუპატიურების ნაწილში მსჯავრდების საფუძველი,“ – აღნიშნულია განაჩენში. ბრალდებულმა დანაშაული უარყო. მან მოსამართლეს უთხრა, რომ გოგოს მოეფერა, მაგრამ ეს მისი თანხმობით გააკეთა და ვიდეოც მისი თანხმობით გადაიღო. ბრალდებულმა ასევე თქვა, რომ არ იცოდა, თუ გოგო 16 წლის არ იყო. გარყვნილი ქმედებისთვის და პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ხელყოფისთვის ფ.-ს 6 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს. ჯაბა ანანიძე ... ...
  • 20 წლის დედა ახალშობილის მკვლელობისთვის გაასამართლესხელვაჩაურის ერთ-ერთ სოფელში მცხოვრები ქალი ახალშობილის განზრახ მკვლელობის მუხლით გაასამართლეს. მას მოსამართლე ნუგზარ მგელაძემ 4 წლით თავისუფლების აღკვეთა შეუფარდა, რაც ჩაეთვალა პირობით გამოსაცდელი ვადით. შემთხვევა 2018 წლის თებერვალში მოხდა – 20 წლის გოგომ სახლში იმშობიარა. გამოძიების ვერსიით, საძინებელ ოთახში „მშობიარობის შემდეგ უმალვე კისრის ორგანოებზე დაწოლით მან განზრახ მოკლა მამრობითი სქესის ახალშობილი…“, – აღნიშნულია განაჩენში. ადგილზე მისულ პოლიციელებს ახალშობილი უკვე გარდაცვლილი დახვდათ, ქალი კლინიკაში გადაიყვანეს. ბრალდებულმა დანაშაულის ჩადენა აღიარა და უდავოდ მიიჩნია ყველა მტკიცებულება, რაც პროკურორმა მის წინააღმდეგ წარმოადგინა. „სასამართლო მიიჩნევს, რომ ბრალდებული, რომელიც ადრე არ არის ნასამართლევი, აღიარებს, ინანიებს და მძიმედ განიცდის ჩადენილ დანაშაულს, სასჯელი უნდა დაენიშნოს იმ ზომით, რაც შეესაბამება მსჯავრდებულის ქმედების სიმძიმეს, მის პიროვნებას და დანაშაულის შემდგომ ქცევას და რაც არ იქნება მკაცრი და უსამართლო, რაც სასამართლოს აზრით უფრო მეტად შეუწყობს ხელს სამართლიანობის აღდგენას და მის საზოგადოებაში ინტეგრაციას,“ – წერია განაჩენში. 20 წლის ქალი სისხლის სამართლის კოდექსის 112 -ე მუხლის შესაბამისად გაასამართლეს. ეს მუხლი გულისხმობს  „დედის მიერ ახალშობილის განზრახ მკვლელობას მშობიარობისას ან მშობიარობის შემდეგ უმალვე“. დანაშაული ისჯება შინაპატიმრობით ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამიდან ხუთ წლამდე. წყარო: ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...

საშიშია თუ არა ჯანმრთელობისთვის ლამინატის იატაკი

დღეს მოჭიმული იატაკი და ლამინატი...

როგორ ამოვიცნოთ ნატურალური თაფლი

ნამდვილი თაფლი არომატით გამოირჩევა ხელოვნურად...

უებარი საშუალება სიბერის შესაჩერებლად

მწვანილი ანელებს დაბერების პროცესს, აუმჯობესებს...

უებარი საშუალება გაციების წინააღმდეგ

ზამთრის მოახლოებასთან ერთად ვირუსებისა და...

მარილი _ უნიკალური გამაყუჩებელი საშუალება

თავის ტკივილით უამრავი ადამიანი იტანჯება....

ხურმა _ ჯადოსნური ხილი

ხურმა - ჩვენში დასავლეთ საქართველოში...

საშუალება, რომელიც კიბოს ამარცხებს

ლიკოპენს, რომელიც ბუნებრივი ძლიერი ანტიოქსიდანტია,...

უნიკალური მკურნალი მცენარე

მიუხედავად არაერთი მედიკამენტისა, საზოგადოების გარკვეული...

რას კურნავს მრავალძარღვა

მრავალძარღლვას საუკუნეების განმავლობაში იყენებდნენ, როგორ...
ზაფრანი

იუმორი და ასტროლოგია

ვერძი - მუშაობს პრობლემური სესხების...

ცოცხის „მაგიური“ ძალა

ბევრ ქვეყანაში არსებობს გარკვეული "ცრურწმენები",...

"წიწაკიანი" ქალები ზოდიაქოს ნიშნის მიხედვით

მორიელი _ ქალი მორიელის გამოხედვა ხერხს...

არსებობს თუ არა ერთი ნახვით სიყვარული

ოდესმე თქვენს ცხოვრებაში მომხდარა ისე,...

ყავის მომზადების რეცეპტები მსოფლიოში

ვიეტნამი - ყავის მომზადების დროს...

როგორ შევინარჩუნოთ მამაკაცი

არასდროს უყვიროთ მას - ის...