ოზურგეთში ბოცვრის პირველი ფერმა შეიქმნა

კარმიდამო ჩემი

ოზურგეთში ბოცვრის პირველი ფერმა შეიქმნა

2012 ივლ 16 06:54:39

რით ჰგავს კურდღელი ბოცვერს ან საერთოდ არის თუ არა განსხვავება მათ შორის, ამაზე ცოტა ქვემოთ. ახლა კი გვსურს, ჩვენს მკითხველს ოზურგეთში ბოცვრის ახლახან შექმნილ სანაშენე ფერმაზე ვუამბოთ.

 

ის, როგორც საზოგადოების, ისე ხელისუფლების ყურადღების ცენტრში მოექცა და დიდია მასზე ინფორმაციული ინტერესიც. როგორც ცნობილი ვეტექიმი თამაზ კილაძე ამბობს, ბოცვრის ხორცის უნიკალურობა მის დიეტურობაში გამოიხატება და ქათმის ხორცის მსგავსად, როგორც დელიკატესს, ბადალი ნაკლებად მოეპოვება. ამასთანავე, ყველაზე მთავარი თვისება, რაც გააჩნია, ლეიკოზის საწინააღმდეგო თვისებებით ხასიათდება და საბჭოთა პერიოდში არმიის კვების რაციონში აქტიურად გამოიყენებოდა.

უფროსი თაობის ადამიანებს ახსოვთ და არახალია ის ფაქტი, რომ კომუნისტურ ეპოქაში არსებობდა ბოცვრის სპეციალური სანაშენე მეურნეობები, მათ შორის, გურიაშიც. მაგალითად, როგორც ბატონი თამაზი ამბობს, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძიმითში არსებულ ასეთ მეურნეობაში თვითონ მუშაობდა და 2 500 ცალი მარტო დედა ბოცვერი ჰყავდათ. იქ, მისივე თქმით, ბოცვერი კრასნოდარის მხარიდან შემოჰყავდათ. შემდგომ პერიოდში, როცა საბჭოთა კავშირი დაიშალა, ამ მეურნეობის შენარჩუნებაზე არავის უფიქრია და ყველაფერი მიწასთან გასწორდა. კარგა ხანს საქართველოში ბოცვერი არავის მოუმრავლებია. თუმცა, ტრადიცია არსებობდა და ორი-სამი ოჯახებში ბევრგან ჰყავდათ. უკანასკნელ პერიოდში, აღმოსავლეთ საქართველოში არაერთგან მოჰკიდეს ამ საქმეს ხელი, მათ შორის კუმისშიც, სადაც ხსენებულ საბჭოთა პერიოდში მძლავრი მეურნეობა არსებობდა. ახლა იქ დანიელები საქმიანობენ; ქალაქ ქუთაისში შექმნილია საჯიშე მეურნეობა, სადაც ექვსი სახეობის ბოცვერი გამოჰყავთ.

გურიაში, კერძოდ, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ დვაბზუში კი პირველი პრეცედენტია _ აქ მცხოვრებმა სტურუების ოჯახმა, არც ისე დიდი ხანია, რაც ბოცვრის მოშენება განიზრახა და ჩანაფიქრი სისრულეში მოიყვანა. ცოლ-ქმარი _ ვაჟა სტურუა და ლია ქობულაძე, ახლა ფერმის გაძლიერებაზე ფიქრობენ და გალიებში სკუპ-სკუპით მოძრავ ყურცქვიტებს თავს მზრუნველობით დასტრიალებენ.

_ მე და ჩემი მეუღლე, კარგა ხანია, რაღაც საქმის წამოწყებაზე ვფიქრობდით. ბოლო ექვსი თვეა, რაც კონკრეტულად ეს საქმე ავირჩიეთ, ჩემს მეუღლეს კუმისში აჩუქეს დანიელებმა ყურცქვიტები. ამათ იმდენი რამე სჭირდებათ, ჯერ ბევრს ვერაფერს გეტყვით, მაგრამ, ალბათ, გამოგვივა, _ ამბობს ქალბატონი ლია.

კუმისში, როგორც ჩვენი მასპინძლები ამბობენ, სპეციალური მეურნეობა არსებობს, ოზურგეთში კი ბიზნესის სახით ამის კეთება სიახლეა. კითხვაზე, ძირითადად რა მიმართულებით განვითარდება მებოცვრეობა, ამბობენ რომ ჯერ მთავარია, გამრავლდეს. ახლა უპირველესი საზრუნავი ესაა. შემდეგ კი, ეს მეხორცული ჯიშია და რა თქმა უნდა, ძირითადად ამ მიზნით იქნება გამოყენებული. შიში რომ გვქონოდა, ვერ გავრისკავდით ჩამოყვანას, თუმცა დიდი ძალისხმევა და განსაკუთრებული მოვლა ნამდვილად სჭირდებათ, _ ფრთხილობენ სტურუები. ახლა უმთავრესი კომფორტული გარემოს შექმნაა. მართალია, შენობა საშუალო სიდიდისაა და საგანგაშო არაფერია, მაგრამ ვიდრე ბოცვერს მაკეობის პერიოდი დაეწყება, უნდა მოხდეს მისი უფრო გაფართოება და სრულყოფილი _ ორკარადიანი გალიების შეძენა, რადგან ბაჭიებს განცალკევება სჭირდება.

_ კიდევ უამრავი რამ სჭირდება, თითქოს ზოგი წვრილმანი, მაგრამ აუცილებელი, _ ამბობენ მასპინძლები, _ მთავარი ამ ეტაპზე და მომავალშიც საკვებია, ვკვებავთ ქერით, როგორც გვასწავლეს. ჩვენთვის ეს ახალი საქმიანობაა და დახმარებას ყველასგან ველოდებით, ვისაც გამოცდილება აქვს. აუცილებელია, სპეციალური გრანულები, ბალახეულიდან მხოლოდ იონჯა გვირჩიეს. ამასთანავე ბალახი არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება იყოს სველი, შხამიანი, ტოქსიკური.

ჩვენს საუბარში კვლავ ჩაერთო თამაზ კილაძე, რომელსაც საკმაო გამოცდილება აქვს ამ მხრივ და გულისხმიერებითაც ეკიდება ახალწამოწყებულ საქმეს. იგი მიიჩნევს, რომ სპეციალური ლიტერატურა დასჭირდებათ და მიზანშეწონილი იქნება არაერთი აგრონომიული საკითხის შესწავლაც: _ ტექნოლოგიას არც ერთი ფერმერი არ გასწავლის, აგიხსნის ზოგადად. ყველა სფეროშია აუცილებელი საკუთარი ტექნოლოგიების ქონა, საკუთარი დაკვირვებისა და გამოცდილების საფუძველზე, _ ამბობს ის.

_ ბატონო თამაზ, სტურუების ოჯახი ამ საქმეში ახალბედაა, თქვენ რას იტყვით, რამდენად მომგებიანი იქნება მებოცვრეობა, გაამართლებს თუ არ იგი და ძირითადად რა დანიშნულებით მოხდება მისი მოხმარება?

_ ყველა ადამიანი საქმეს, მით უფრო ბიზნესს, ოპტიმიზმით და წარმატების ძიებით იწყებს. ეს მეხორცული ჯიშია და ძირითადად, რასაკვირველია, ამ მიზნით მოხდება მისი მოხმარება. ასევე არის მაღალხარისხიანი ბეწვის მქონე ცხოველი და ტყავიც პრიორიტეტი იქნება. საწყისი ეტაპია, თუმცა ტრადიცია, როგორც ვთქვით, არსებობდა და მიუღწეველი არაფერია, როცა გულით გწადია საქმის კეთება.

_ წარმოვიდგინოთ, ყველაფერი წარმატებით განვითარდა. ბოცვერი ცოცხალი სახით გაიყიდება თუ დაკვლა და დამუშავებაც იქვე მოხდება?

_ ეს მაღაზიის, კერძოდ, მიმღების საქმეა, უნდა ცოცხლად ჩაიბარებს და უნდა _ ხორცის სახით. ფირმას გააჩნია. ეს კია, დარწმუნებული ვარ გაუყიდავი არ დარჩება და არც კლიენტის ნაკლებობა იქნება.

_ ასეთი ჯიშის ბოცვრის წონა საშუალოდ რამდენი კილოგრამია?

_ 7-12 კილოს იწონის, საშუალოდ. "გოლიათის" ჯიში განსაკუთრებით.

_ ეს ჯიში სტურუების ფერმაშიც შეამჩნიეთ?

_ კი, შევნიშნე. არის აქ 3-4 ცალი.

_ მაკეობის რა პერიოდით ხასიათდება და ერთ ბოცვერს რამდენი ბაჭიის შობა შეუძლია, რამდენად პროდუქტიულია, როგორც შობადობის, ისე გაზრდის მხრივ?

_ მაკეობას 28 დღე სჭირდება, 15-16 ბაჭიას შობს და კარგადაც იზრდებიან, თუმცა როგორც ყველას და ყველაფერს, განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება. სწორი კვება გადამწყვეტია. აუცილებელია, ორკარადიანი გალიები. დედა შედის ბაჭიებთან, კვებავს, მერე გამოდის მეორე გალიაში და თვითონ იკვებება.

_ რა ასაკისაა ბაჭია, როცა გაჰყავთ ცალკე, დედისგან დამოუკიდებლად?

_ 17-18 დღის მაინც უნდა იყოს.

_ შეჯვარება შესაძლებელია?

_ როგორ არა, მაგალითად თეთრი და შავი ბოცვრის შეჯვარებით "მოზაიკა" მიიღება, ასე ეძახიან. ასეთებიც შევნიშნე სტურუებთან. არიან გალიებში. საერთოდ, შეჯვარება ყველანაირი შეიძლება. მთავარია, გენეტიკა იდგეს მაღალ დონეზე და მივიღოთ ხარისხიანი პროდუქცია.

_ ბატონო თამაზ, ავადმყოფობის მიმართ რამდენად იმუნურია _ აცრას თუ საჭიროებს?

_ აცრას არ საჭიროებს, თუმცა ახასიათებს დაავადებისკენ მიდრეკილება, ეს არის კოქციდიოზი, ფაღარათიანობა. ამ შემთხვევაში სიკვდილიანობა მაღალია, ვიმეორებ, მოვლა და კვებაა ყველაფრის თავი და თავი. თუ მიზანმიმართულად გაირჯები, არანაირი დაავადება არ შეეყრება.

_ ბოლოს და ბოლოს, რა განსხვავებაა კურდღელსა და ბოცვერს შორის?

_ ბოცვერი იბადება უბეწვო და თვალდახუჭული, ანუ მღრღნელია. კურდღელი გარეულია და იბადება ბალნიანი და თვალღია. ამაზე მეცნიერებს გაცილებით ადრე აქვთ ნაფიქრი, ვიდრე მე დავიბადებოდი (იცინის). ანუ მხეცია. ადამიანიც ასეა (იცინის). ასეთია ჩემი აზრი.

_ რაიმე სპეციალური ახალი მეთოდური ლიტერატურა თუ არსებობს, ან თუნდაც იმდროინდელი, როცა თქვენ მუშაობდით?

_ ახალს მოძიება სჭირდება და არ იქნება ძნელი, ინფორმაციის საუკუნეა. ადრე იყო, როგორ არა, შესანიშნავი წიგნი არსებობდა მამა-შვილ ქუმსიაშვილების მიერ შედგენილი. იმ პერიოდში მებოცვრეობასაც თავად ეწეოდნენ და მხოლოდ გამოცდილების საფუძველზე შექმნილი ლიტერატურა იყო. რა თქმა უნდა, ამ წიგნის მოძიებაც არ აწყენს დაინტერესებულ ფერმერს.

_ გარემო პირობებთან შეგუება ხომ არ გაუჭირდებათ, როგორი იქნება მათთვის ზამთარ-ზაფხული?

_ მოგეხსენებათ, ჩვენში ეს ახალი ცხოველი არ არის. არ მგონია, არსებითი განსხვავება იყოს ადრინდელსა და ახლანდელს შორის. გახსოვთ ალბათ, ისტორია, მთელი შვეიცარია გადახრეს ბოცვრებმა, ძლივს მოსპეს. იმედია, ჩვენ ვერაფერს მოგვიხერხებს. (იცინის). გარემო პირობებთან შეგუება ჩვენში არ არის პრობლემა, ისევ ჩვენი კლიმატიდან გამომდინარე. მთავარია მოვლა და კვლავ მოვლა! პირველი ნაბიჯი გადადგმულია და შედეგთან მიბრუნება თქვენი ვალიცაა, რაკი დაინტერესდით.




 ახალი ამბები
  • ლევან იზორია გერმანიაში ელჩად ინიშნებალევან იზორია დაზვერვის სამსახურს აღარ ხელმძღვანელობს და გერმანიაში ელჩად ინიშნება. ამის შესახებ თავად განაცხადა და აღნიშნა, რომ ეს გადაწყვეტილება 2019 წლის დეკემბერშია მიღებული, რასაც სიამოვნებით დათანხმდა. მისივე განმარტებით, ეს არ უკავშირდება მის ძმასთან დაკავშირებულ ინციდენტს. POშთV-ს ეთერში იზორიამ თქვა, რომ დაზვერვის სამსახურიდან წასვლაზე განცხადება 23 იანვარს დაწერა და პრემიერმინისტრს 24 იანვარს გადაუგზავნა. მისივე განცხადებით, გერმანიაში მისი ელჩად დანიშვნის პროცედურები უკვე დაწყებულია და ის გერმანიაში ჩასვლას თებერვლის მიწურულს ... ...
  • "ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა" "ძალა ერთობაშიას" ნაცვლად _ ფრაქციამ სახელი შეიცვალადღეს, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფრაქციამ ,,ძალა ერთობაშია“ სხდომა გამართა და საკრებულოს რეგლამენტის შესაბამისად, ფრაქციის წესდებაში ცვლილება შეიტანა. ფრაქციამ ,,ძალა ერთობაშია“ სახელი შეიცვალა და ,,ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“-დ დარეგისტრირდა. უცვლელი რჩება შემადგენლობა, თუმცა, თავმჯდომარე ლელა ჩახვაძე ... ...
  • ელიზაბეთ რუდი: ჩვენი ერთგულება საქართველოს მიმართ მომავალშიც გაგრძელდება„აშშ ამაყობს, რომ საქართველო მნიშვნელოვანი პარტნიორია“, - თავდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, ამის შესახებ აშშ-ის ელჩის მოვალეობის შემსრულებელმა ელიზაბეთ რუდმა წეროვანში, სამხედრო მოსამსახურეთა ახალი სარეაბილიტაციო ცენტრის გახსნის ცერემონიაზე განაცხადა. სიტყვით გამოსვლისას რუდმა თქვა, რომ ამერიკა ქართველ პარტნიორებთან ერთად მხარდამხარ ბრძოლას განაგრძობს. „ჩვენი ერთგულება საქართველოს მიმართ მომავალშიც გაგრძელდება“, - აღნიშნა ამერიკელმა დიპლომატმა. ელიზაბეთ რუდმა მსოფლიოს მშვიდობის საქმეში საქართველოს წვლილი აღნიშნა და ქართველ სამხედრო მოსამსახურეებს მადლობა გადაუხადა. „ახალი ცენტრი საქართველოს დაშავებულ მებრძოლთა შესახებ პროგრამების ახალი დასაწყისია. ეს კომფორტული, თანამედროვე და უსაფრთხო რეაბილიტაციის ცენტრი უფრო მეტ დაშავებული მებრძოლისა და მათი ოჯახის წევრებისთვის მაღალი დონის კომპლექსურ მომსახურებას უზრუნველყოფს. ჩვენ თავად ვიხილეთ ქართველი ჯარისკაცების სიმამაცე და სანდოობა ბრძოლის ველზე. ეს გახლავთ შთამბეჭდავი მაგალითი საქართველოს ერთგულების, მშვიდობისა და უსაფრთხოების მიმართ როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე მის ფარგლებს გარეთ. ვალში ვართ მათ წინაშე, ვინც უდიდესი მსხვერპლი გაიღო და ვალში ვართ ჩვენი დაშავებული მეომრებისა და მათი ოჯახების წინაშე“, - განაცხადა საქართველოში აშშ-ის ელჩის მოვალეობის ... ...
  • ჯანდაცვის მინისტრი:ექთნებისთვის ცალსახად არ შეიძლება მოხდეს სახელფასო ანაზღაურების შემცირება„ექთნებისთვის ცალსახად არ შეიძლება მოხდეს სახელფასო ანაზღაურების შემცირება“- ასე გამოეხმაურა ჯანდაცვის მინისტრი ექთნებისთვის ხელფასის შემცირებასთან დაკავშირებით გავრცელებულ ინფორმაციას. მინისტრის თქმით, სელექტიური კონტრაქტირება, რომელიც კლინიკებთან მოხდება ეყრდნობა იმ საერთაშორისო ნორმატივებს, რომელიც ითვალისწინებს გარკვეული პერსონალის, აუცილებელ აღრიცხვას საავადმყოფოებში. „შესაბამისად მინდა მივცე რეკომენდაცია ყველა დაწესებულებას, ნუ შეეცდებიან თავიანთი ხარჯების ოპტიმიზაციას სამედიცინო პერსონალის ხარჯზე. არაერთხელ აღვნიშნეთ, რომ 520 დადგენილება, მოიცავს სახელფასო ანაზღაურების სრულიად იმ ციფრებს და მასშტაბებს, რომელიც იყო 520-ე დადგენილებამდე. ჩვენ მკაცრად დავიცავთ ექიმების და ექთნების ინტერესებს“, - განაცხადა ეკატერინე ... ...
  • რა ეტაპზეა გამოძიება მსაჯის გარდაცვალების ფაქტთან დაკავშირებით, რომელიც თოკზე ჩამოკიდებული იპოვესლანჩხუთელი მსაჯის, ილო ტუღუშის გარდაცვალების ფაქტთან დაკავშირებით პასუხგაუცემელი კითხვები საზოგადოებაში, უპირველესად კი გარდაცვლილის ოჯახში, დროში გაწელილი საგამოძიებო პროცესის გამო დღემდე არსებობს. მკითხველს შევახსენებთ, რომ ეროვნული ჩემპიონატის  33 წლის მსაჯი ილო ტუღუში 2017 წლის დეკემბერში, მალთაყვის ტყეში იპოვეს გარდაცვლილი _ იგი ხეზე იყო ჩამოკიდებული, იქვე იყო მისი კუთვნილი ავტომობილიც. მომხდარ ფაქტთან დაკავშირებით მაშინ გამოძიება ფოთის პოლიციამ სისხლის სამართლის კოდექსის 115-ე მუხლით დაიწყო, რაც თვითმკვლელობამდე მიყვანას გულისხმობს. თუმცა, თვითმკვლელობის ფაქტს იმთავითვე გამორიცხავდნენ გარდაცვლილი მსაჯის ოჯახის წევრები და ეჭვს გამოთქვამდნენ, რომ იგი მოკლეს. ოჯახი მომხდარს ჩაწყობილ საფეხბურთო თამაშებს უკავშირებდა და ამბობდა, რომ ილო ტუღუშს სიკვდილამდე ერთი დღით ადრე სახლში მიაკითხეს და მისგან ფულს ითხოვდნენ. გარდაცვლილის ოჯახის წევრები კონკრეტულ პირებსაც ასახელებდნენ და ამბობდნენ, რომ ამ დაძაბული შეხვედრის მიზეზი სწორედ გარიგებული საფეხბურთო თამაშები იყო. "ჩემი ქმარი  თავს არ მოიკლავდა. სახლში იყვნენ მოსულები და დამემუქრნენ. ერთმა მითხრა, მე ხვალ მივფრინავ, მაგრამ ძმაკაცებს ვტოვებ და ისინი მიხედავენ შენს ქმარსო. ის ერთი _ ირაკლი ბახტაძე უბრალოდახლდა . ბათუმელები იყვნენ შავი "მერსედესით". მეორე ჩხაიძეა, ლანჩხუთელი", _ ამბობდა გარდაცვლილის მეუღლე ეკა ტუღუში, რომლის ინფორმაციითაც,  საუბარი იყო 5 000 ლარზე, რომელიც, სავარაუდოდ, ილო ტუღუშს უკან უნდა დაებრუნებინა, თუმცა, ვერ შეძლო. ეკა ტუღუში მაშინ იმასაც ამბობდა, რომ მისი მეუღლის მანქანა გატეხილი იყო. რა ხდება  გარდაცვლილი მსაჯის საქმესთან დაკავშირებით და რა ეტაპზეა ახლა გამოძიება, ამის გასარკვევად "გურია ნიუსი"  გარდაცვლილის მეუღლეს, ეკა ტუღუშს დაუკავშირდა. მასთან საუბრისას გაირკვა, რომ გამოძიების მიმდინარეობასთან დაკავშირებით, გარდაცვლილი მსაჯის ოჯახი არანაირ ინფორმაციას არ ფლობს და შესაბამისად, არც არაფრის თქმა შეუძლიათ: "ერთი წელია, რაც არ დამირეკავს და არ მომიკითხავს ამბავი. შეგნებულად არ ვრეკავ _ ყოველი დარეკვისას ნერვების მოშლის მეტი არაფერი გამოდის. არანაირი ინფორმაცია არ მაქვს, რა ხდება და როგორაა საქმე. ადრეც ყოველთვის მე ვრეკავდი თავად, გამოძიებიდან არასდროს შემხმიანებია ვინმე. აქეთ დარეკვის მაგივრად, სულ მე უნდა ვურეკო მაგათ?! არ უნდათ და არ იძიებენ საქმეს. აბა, სხვა რა უნდა ვთქვა?! ყველას ღმერთი დასჯის. მეტს ვერაფერს გეტყვით", _ გვითხრა სატელეფონო საუბრისას  გარდაცვლილი ილო ტუღუშის მეუღლემ.  ეკა ტუღუშის თქმით,  მისი მეუღლის გარდაცვალების საქმის გამოძიებას  გამომძიებელი გრიგოლ თოფურია აწარმოებს. "გურია ნიუსიც", შესაბამისად, საქმესთან დაკავშირებით მეტი  ინფორმაციის მისაღებად  გამომძიებელ თოფურიას დაუკავშირდა, რომელმაც პირდაპირ, ყოველგვარი კომენტარის  გარეშე შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრესსამსახურთან გადაგვამისამართა _ "მიმართეთ შსს-ს პრესსამსახურს", _ გვითხრა გრიგოლ თოფურიამ. აღნიშნული უწყების პრესსამსახურში კი გვითხრეს, რომ 33 წლის ლანჩხუთელი მსაჯის გარდაცვალების საქმეზე გამოძიებას პროკურატურა აწარმოებს. ჩვენ, რა თქმა უნდა, პროკურატურასაც დავუკავშირდით, თუმცა, იქედან ისევ შინაგან საქმეთა სამინისტროში გადაგვამისამართეს იმ განმარტებით, რომ 2017 წლის დეკემბერში, მალთაყვის ტყეში მომხდარ ფაქტთან დაკავშირებით გამოძიებას სწორედ შინაგან საქმეთა სამინისტრო აწარმოებს. შინაგან საქმეთა სამინისტროში უკან მობრუნებულებს კი უწყების პრესსამსახურის სამეგრელოს ზონის კურატორმა გვითხრა, რომ ჩვენ მიერ დასახელებული საქმის გამომძიებელი გრიგოლ თოფურია პროკურატურის დაქვემდებრებაში მუშაობს და ეს გაუგებრობაც  ამიტომ მოხდა. საბოლოოდ, ძალოვანი უწყებიდან მხოლოდ მშრალი ინფორმაცია მივიღეთ, რომ ეროვნული ჩემპიონატის  33 წლის ლანჩხუთელი მსაჯის გარდაცვალების საქმეზე გამოძიება გარდა თვითმკვლელობამდე მიყვანის მუხლისა, საქმეში გამოვლენილი ახალი გარემოებებიდან გამომდინარე, სისხლის სამართლის კოდექსის 203- მუხლითაც მიმდინარეობს, რაც პროფესიული სპორტული შეჯიბრის მონაწილის ან ორგანიზაციის მოსყიდვას გულისხმობს და გამოძიებას ამ ეტაპზე სამეგრელო-ზემო სვანეთის სამხარეო პოლიცია აწარმოებს. როგორც თავშივე აღვნიშნეთ, გარდაცვლილის ოჯახი მომხდარს იმთავითვე ჩაწყობილ საფეხბურთო თამაშებს უკავშირებდა. თუმცა,  ოჯახისგან განსხვავებით, ფეხბურთის ფედერაციის მსაჯთა კომიტეტში გამორიცხავდნენ, რომ ტუღუშის გარდაცვალება გარიგებულ თამაშებთან იყო კავშირში. ამგვარ  კავშირს ლანჩხუთის "გურიას" ხელმძღვანელობაც ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

ფუტკრის რძე _ ოცდამეერთე საუკუნის ჯადოსნური წამალი

საქართველოს ბუნება ყოველგვარ პირობას ქმნის...

როგორ დავიბრუნოთ ფუტკრის მართვე

გაზაფხულის მოახლოებისთანავე ნებისმიერმა მეფუტკრემ თუ...

მსხვილნაყოფა ციტრუსი _ "ოიუ" (Citrus Oiu)

საქართველოს მოსახლეობისთვის ციტრუსოვანი კულტურებიდან ყველაზე...

"გვაქვს უთვალავი ფერითა!"

ოზურგეთელი, პროფესიით ფარმაცევტი და ხელოვანი...

"დეკემბერა" საოცარი საშობაო ყვავილია

ალბათ, არც ერთი ყვავილის შესახებ...

როგორია ტყის მარწყვი და რა სასარგებლო თვისებები გააჩნია

გაზაფხულის დადგომისთანავე, ადამიანებს უდიდესი სურვილი...

პროდუქტები, რომელიც საუზმეზე არ უნდა მიირთვათ

დიეტოლოგებმა შეადგინეს პროდუქტების სია, რომელიც...

როგორ გაისუფთავონ ფილტვები მწეველებმა

ცოტა ხნის წინ ბრიტანულ მასმედიაში...

შქმერული

დღეს ერთ-ერთი საუკეთესო ქართული კერძის...

"მოხრაკულა" დილით განსაკუთრებით საამოა

„მოხრაკულა“ _ ერთერთი ძველი ქართული...
ზაფრანი

მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ კიბო, შესაძლოა, გადამდები იყოს

ვებგვერდ wize.life-ზე გამოქვეყნებული ინფორმაციის მიხედვით...

მიწაზე მიყინული კნუტები კაცმა ყავით გადაარჩინა

BBC-ის ინფორმაციით, მიწაზე მიყინული კნუტები...

სასარგებლო რჩევები ცნობილი ქალებისგან

ანჯელინა ჯოლი ზოგჯერ, როცა თავის...

ბიონსეს სილამაზის საიდუმლო

მართალია მომღერალი ვეგეტარიანელი არაა, მაგრამ...

ცნობილი ვარსკვლავების ყოველდღიური დილის რეჟიმი

ჯენიფერ ენისტონი ჯენიფერ ენისტონის დილა...