ბროკოლი ჩემს კარმიდამოში

კარმიდამო ჩემი

ბროკოლი ჩემს კარმიდამოში

3 მარ. 2013, 09:54:38

გასულ წელს ჩვენს გაზეთში ვწერდით გურიის, კერძოდ, ოზურგეთის ფერმერულ ცხოვრებაში ერთ მნიშვნელოვან სიახლეზე. ცნობილმა მეურნემ, სოფლის მეურნეობის განვითარების ცენტრის მთავარმა აგრონომმა კაკო ღლონტმა ბროკოლის ჯიშის კომბოსტო ჩვენში პირველმა მოაშენა. საკვირველი ისაა, რომ ორიათასწლოვანი ისტორიის მქონე ეს კომბოსტო, აქაურებისთვის სიახლე აღმოჩნდა. მკითხველს შევახსენებ, რომ სხვა სახეობაა ყვავილოვანი კომბოსტო.

პირადად მე ძალიან დავინტერესდი და ალბათ, უფრო საცდელად, გადავწყვიტე ბროკოლის მოშენება, რომლის ნერგიც ბატონმა კაკომ გასული წლის სექტემბერში მისახსოვრა. აღსანიშნავია, რომ დღეისთვის ოზურგეთის აგრარულ ბაზარსა და სუპერმარკეტ "მოდერნში" ერთი კილოგრამი ბროკოლი ოთხი ლარი ღირს!

ის, რომ ბროკოლი ორიათასწლოვანი ისტორიის მქონეა, თავიდან იტალიაში ყოფილა გავრცელებული და ერთ-ერთ უპირველეს დელიკატესადაც ყოფილა მიჩნეული, ბატონმა კაკომ გვიამბო. მერე სხვადასხვა ლიტერატურასაც გავეცანით. _ მალე ჩვენში ბროკოლის ბუმი იქნებაო, _ გვითხრა ბატონმა კაკომ მაშინ და მთლად ვერ დავეთანხმე. ახლა კი დარწმუნებული ვარ, რომ ეს სიახლე მალე ჩვენს მეურნეებს უსაყვარლეს საქმედ ექცევათ.

ბროკოლის ნერგი, რომელიც ძალიან ჰგავს ჩვენში გავრცელებულ "კეჟერას", გასული წლის სექტემბერში დავრგე. რატომღაც, მეგონა რომ მცენარეს ზრდა და გაძლიერება გაუჭირდებოდა. განსაკუთრებული მზრუნველობით ვუვლიდი. დარგვის შემდეგ, ვრწყავდი და თითოეული ძირის ირგვლივ ნიადაგს ვანოყიერებდი. ეს უფრო საცდელი ნაბიჯი იყო. როცა წამოიზარდა, ოჯახში მეხუმრებოდნენ, რას კირკიმალაობ, ეს "კეჟერა" საიდან მოიტანე, მაგის თესლი თუ ნერგი გურიაში ოხრად ყრია და წაიღე, ვიღაცას იქეთ მიეციო.

ჩემი ოჯახის წევრებმა ხუმრობა მაშინ შეწყვიტეს, როცა ბროკოლმა, რას მიქვია კეჟერობაო და ფოთლებს შუა ყვავილოვანი თავი ამოჰყო. როგორც გურულები იტყვიან, მცენარე "დამდიდრდა და გადაირია".

მკითხველს ვერ მოვატყუებ, რომ ნაირ-ნაირი კერძები გავაკეთე. არადა, მისგან, თურმე, შესანიშნავი მწნილი, წვნიანი თუ ნიგვზიანი კეთდება. რადგან მე ბლომად არ მქონდა და არსებული ნარგაობის სათესლედ დატოვება გადავწყვიტე, მხოლოდ სამიოდე ძირს ავაჭერი ყვავილოვანი ნაწილი და "ერთი იჯრა" გავაკეთე _ შევწვი და შევკმაზე ნიგვზით და უცხო სუნელით, რაც ძალიან გემრიელი გამოვიდა.

ბროკოლი ყვავილოვანი კომბოსტოსგან განსხვავდება იმით, რომ უფრო მუქი ფერისაა და ე. წ. თავთავი გაცილებით წვრილი ყვავილედებისგან შედგება. დავრწმუნდი, რომ "ბროკოლის" მოშენება არ იქნება საძნელო საქმე, რადგან ყველა ჩითილმა, რომელიც დავრგე, უპრობლემოდ გაიხარა. ახლა ჩემი სურვილია, ამ ბოსტნეულის ჩითილების გაზაფხულზე გამოყვანა, რასაც თესლი სჭირდება. სათესლე მასალა კი ისევ შინაურ პირობებში უნდა მივიღო. რჩევისთვის არა ერთხელ დავუკავშირდი ბატონ კაკოს. მისი თქმით, ეს მცენარე მალე ისევე იყვავილებს, როგორც კომბოსტოს ნაირსახეობა "კეჟერა" ყვავილობს ჩვენში. ოღონდ სათესლე მასალას, ვიდრე ის მცენარის ნაწილია და ზედვე მომწიფდება, სერიოზული დაცვა სჭირდება ფრინველებისგან. დამცავი მექანიზმიც ცნობილია შინაურ პირობებში _ უნდა შემოვახვიოთ ბადიანი, გამჭვირვალე ქსოვილი, რომელიც თესლის მომწიფებას ხელს არ შეუშლის და ფრინველისთვისაც მიუწვდომელი იქნება.

გასულ წელს კაკო ღლონტმა "ბროკოლის" ჩითილი დახურულ გრუნტში გამოიყვანა. როგორც ჩემი ცდით მივხვდი, ღია გრუნტში არანაირად არ უჭირს ამ მცენარეს. იგი ჩემს საკარმიდამო ნაკვეთში, ზამთრის პირობებში, ღია ცის ქვეშ გახდა ზრდასრული და შევიდა კიდეც სიმწიფის ფაზაში, ანუ მოხდა ყვავილოვანი ნაყოფის მიღება. რაც შეეხება სათესლე ყვავილს, მცენარე ამას აწი გაიკეთებს. გაზაფხულზე უნდა მოხერხდეს თესლის აღებაც და დათესვაც, რათა ამ შემთხვევაში შემოდგომისთვის მცენარემ ნაყოფი მოგვცეს. ჩემი აზრით, იგი გაზაფხულზე ორჯერ უნდა დაითესოს _ მარტში და მაისის ბოლოს. პირველი ნათესის ჩითილისგან, სავარაუდოდ, შემოდგომაზე მივიღებთ მოსავალს. მეორე ნათესის ჩითილებს კი ზაფხულში დავრგავთ და მომდევნო გაზაფხულამდე მოგვცემს ნაყოფს. ასე რომ, ჩემი დაკვირვებით, ჩვენში "ბროკოლმა" წელიწადში ორჯერ უნდა მოგვცეს ნაყოფი, თუ არ დაგვეზარება და ორჯერ დავთესავთ და გამოვიყვანთ ჩითილებს _ გაზაფხულსა და შემოდგომაზე. დარწმუნებული ვარ, ერთი წლის შემდეგ, მნიშვნელოვანი შედეგი მექნება.

რაც შეეხება ბროკოლს, როგორც ყუათიან და სამკურნალო საკვებ პროდუქტს, გამოირჩევა სასარგებლო თვისებებით. შეიცავს მრავალ ვიტამინს. არა ერთი ლიტერატურა გვამცნობს, რომ მასში შემავალი ნივთიერებები კიბოსა და ათეროსკლეროზის საწინააღმდეგო თვისებებით გამოირჩევა. ჩვენში მასზე მოთხოვნა დღითი დღე მატულობს, როცა არც ისე დიდი ხნის წინ, კომბოსტოს ამ სახეობის შესახებ, ბევრი არაფერი ვიცოდით.

ასე რომ, ნაწირნასწარმეტყველები "ბროკოლის ბუმიც", სავარაუდოდ, ერთ წელიწადში გაჩაღდება.




 ახალი ამბები
  • რაგბის კავშირის ვიცე-პრეზიდენტს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდარაგბის კავშირის ვიცე-პრეზიდენტ მერაბ ბესელიას აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა. მორაგბე რამაზ ხარაზიშვილის დაჭრაში ბრალდებულ რაგბის კავშირის ვიცე-პრეზიდენტ მერაბ ბესელიას მიმართ აღკვეთის ღონისძიების შეფარდების თაობაზე საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლელა კალიჩენკომ იმსჯელა. 16 სეტემბერს რაგბის კავშირის შენობაში „შვიდკაცას“ ყოფილი კაპიტანი დაჭრეს. დაჭრის ფაქტზე რაგბის კავშირის ვიცეპრეზიდენტი მერაბ ბესელია დააკავეს. რაგბის კავშირის შენობაში მომხდარ ინციდენტთან დაკავშირებით შსს-მ გამოძიება იარაღის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა-შენახვა-ტარებისა და სხეულის განზრახ ნაკლებად მძიმე დაზიანების ... ...
  • ქედის მუნიციპალიტეტის რამდენიმე სოფელში მეწყერი ჩამოწვაქედის მუნიციპალიტეტის რამდენიმე სოფელში, ძლიერი წვიმის შედეგად, მეწყერი ჩამოწვა. მიწის მასა საცხოვრებელ სახლებთან ახლოსაც ჩამოწვა. ადიდებულმა მდინარემ დააზიანა სავარგულები და წყალი სახლებშიც შევიდა. ამ დროისთვის სტიქიურ ზონებში შესაბამისი ტექნიკაა მობილიზებული და აღდგენითი სამუშაოები მიმდინარეობს. ქედის მერის ინფორმაციით, სიტუაცია მართვადია და მოსახლეობის ევაკუაციის საჭიროება არ არის. მეწყრული პროცესებია დოლოგანში, ზუნდაგაში, ბზუბზუში, ცხემნაში, დაბა ქედასა და ... ...
  • ჩვენს შორის ომის დროს ვინც გარბოდა, იმის დედა ვატირე - გიორგი კანდელაკიროგორც გუშინ გიგამ ძალიან სამართლიანად უთხრა ქოცებს - ჩვენს შორის ომის დროს ვინც გარბოდა იმის დედა ვატირე - "ევროპული საქართველოს" წევრი, გიორგი კანდელაკი, გიგა ბოკერიას გუშინდელ რიმართავს ეხმაურება ქართული ოცნების დეპუტატის, მიხეილ ყაველაშვილის მიმართ. გიორგი კანდელაკის თქმით, აგვისტოს ომის დროს ის ბრიტანეთში , დიპლომატიურ მისიაზე იმყოფებოდა და უცხოურ გავლენიან ტელევიზიებში რუსულ პროპაგანდას ებრძოდა. კანდელაკმა აღნიშნა, რომ ომის დროს რეგულარული ფრენებით დაბრუნება საქართველოში შეუძლებელი იყო, ამრიგად ლიეტუვური სამხედრო სატრანსპორტო თვითმფრინავით დაბრუნდა თბილისში და იმავე დღეს ოკუპირებულ გორში უცხოელ ჟურნალისტებთან  წავიდა სამუშაოდ. კანდელაკმა აღნიშნა, რომ გიგა ბოკერიამ ძალიან სამართლიანად მიმართა ქართულ ოცნებას შემდეგი ფრაზით -" ჩვენს შორის ომის დროს ვინც გარბოდა იმის დედა ვატირე!" „ისე მოხდა რომ 2008 წლის ომის დროს ლონდონში ვიყავი. რადგან მაშინდელი ელჩი გელა ჩარკვიანი შვებულებაში იყო, ხან მისი მოადგილე და შემდგომში საქართველოს ყველაზე წარმატებული ელჩი გაერთიანებულ სამეფოში გიორგი ბადრიძე და ხან მე, როგორც პარლამენტის წევრი, სიენენზე, ბიბისიზე და ალ ჯაზირაზე ხშირად გამოვდიოდით და ვებრძოდით რუსულ პროპაგანდას. "რადგან რეგულარული ფრენებით საქართველოში დაბრუნება უკვე შეუძლებელი იყო წავედი ლიტვაში სადაც შაულიაის ნატოს საჰაერო ბაზიდან, ლიტვური სამხედრო სატრანსპორტო თვითმფრინავით „სპარტანი“ დავბრუნდი თბილისში 14 აგვისტოს და იმავე დღეს წავედი ოკუპირებულ გორში უცხოელ ჟურნალისტებთან სამუშაოდ. ჰოდა მართლაც, როგორც გუშინ გიგამ ძალიან სამართლიანად უთხრა ქოცებს - ჩვენს შორის ომის დროს ვინც გარბოდა იმის დედა ვატირე!“ -განაცხადა გიორგი ... ...
  • წყალი მწყურვალისთვის ოთხას მეტრშია...შუახევის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიანი   სოფელი ბუთურაული   სასმელი წყლის პრობლემის წინაშე დგას.  ღობეებზე, ერთი შეხედვით სასაცილო (სატირალი რომ არ იყოს), ფირნიშებს  შეხვდებით. „აქ სასმელი წყალი ფაქტიურად არაა.   და ეს იმ აჭარაში,  სადაც ჭარბი წყლის პრობლემაც  კი არის“, - გვწერს ჩვენი კოლეგა ზურა ... ...
  • საქართველოს რკინიგზის განცხადება ქუთაისში, უბედური შემთხვევის გამო თანამშრომლების დაღუპვის შესახებქუთაისში, თაბუკაშვილის ქუჩაზე მეცხრე ჩიხში მაღალი ძაბვის გადამცემი ხაზის საყრდენი კონსტრუქციის დემონტაჟის დროს მოხდა უბედური შემთხვევა _  გარდაიცვალა საქართველოს რკინიგზის ორი თანამშრომელი (ელენტრომონტიორები), დამწვრობა კი მიიღო ერთმა თანამშრომელმა (ასევე, ელექტრომონტიორი). „საქართველოს რკინიგზა“ მწუხარებას გამოთქვამს რკინიგზის თანამშრომლების გარდაცვალების ფაქტთან დაკავშირებით, უსამძიმრებს ოჯახებს და მაქსიმალურ თანადგომას აღმოუჩენს მათ. ამასთანავე, საქართველოს რკინიგზა განმარტავს, რომ პირველადი მოკვლევის შედეგების მიხედვით, სამუშაოების შესრულების დროს შრომის უსაფრთხოების პირობები სრულად იყო დაცული. სამუშაოების წარმოება წინასწარ იყო შეთანხმებული ელექტროგადამცემი ხაზის ტექნიკურ ოპერატორთან და ხაზი, რომლის აბონენტიც არა მხოლოდ საქართველოს რკინიგზაა, არც ერთ შემთხვევაში არ უნდა ყოფილიყო ძაბვის ქვეშ. ხაზის ძაბვის ქვეშ დადგომა არ წარმოადგენს საქართველოს რკინიგზის კომპეტენციას. შესაბამისად, კომპანია იმედოვნებს, რომ გამოძიებით დადგინდება მომხდარზე ობიექტური ჭეშმარიტება. რაც შეეხება, საქართველოს რკინიგზის კიდევ ერთ დაზარალებულ თანამშრომელს, მის მდგომარეობაზე ზრუნავს შესაბამისი სამედიცინო დაწესებულება და პროცესში სრულად არის ჩართული საქართველოს რკინიგზის სამედიცინო სამსახური. ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ შენ და საქართველოს ისტორია

საქართველოს რომელი მეფე დასაჯეს სიკვდილით...

ტესტი _ რამდენად ერკვევი სხვადასხვა სფეროში

რომელია ყველაზე პატარა სახელმწიფო მსოფლიოში?

ტესტი _ იკვებებით თუ არა სწორად?

ყოველდღე ჭამთ უმ ბოსტნეულს, სალათებს?

ტესტი _ ყველაზე, ყველაზე...

იცი თუ არა გეოგრაფია

ტესტი _ იცნობ თუ არა ქართულ მხატვრობას?

გამოიცანი, ვისია ეს ნახატი

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...