ჩაი _ მსოფლიო საუნჯე

gurianews.com

კარმიდამო ჩემი

ჩაი _ მსოფლიო საუნჯე

2018 იან 16 12:48:15

ასე კარგად ნაცნობი ჩაის კულტურა, რომლითაც აყვავებული ეკონომიკა ადრეულ წლებში ჩვენი ქვეყნის გაძლიერებას უკავშირდებოდა, მერე ერთბაშად უკუსვლის გზას დაადგა და დღეს ისევ აღორძინებაზე საუბრობენ.

ჩაის რეაბილიტაციის ამბავი სარწმუნო კი უნდა იყოს, თუმცა, ძველ დიდებას დაიბრუნებს თუ არა, ეს არავინ იცის.

ასე პოპულარული ჩაის უნიკალური მნიშვნელობის შესახებ მოსახლეობამ მაინც არ იცის ყველაფერი _ იგი ლამის ყავამ ჩაანაცვლა და ასევე საკითხავია, უმეტესად როცა ჩაის ვსვამთ, არის კი ხარისხიანი და ნამდვილი ფერის და არომატის მქონე, უნიკალური სამკურნალო თვისებებით?

ადამიანის პირველი ნაცნობობა ამ მცენარესთან საუკუნეთა წყვდიადში იკარგება და ჩვენამდე მხოლოდ თქმულებებსა და ლეგენდების სახელით მოვიდა.

ჩაის კულტურის სამშობლო ჩინეთია და არ არსებობს სახოტბო სიტყვა, რომელიც ჩინელს არ გამოეყენებინოს ამ მცენარის შესამკობად. ისინი ამბობდნენ, რომ ჩაი ამხნევებს, ჩაი აფხიზლებს გონებას, ახალისებს გულს, ხსნის დაღლილობას და ა. შ.

აფასებდა რა ჩინელი ჩაის, როგორც გამამხნევებელ და გამახალისებელ სასმელს, როგორც სამკურნალო საშუალებას და საკვებ პროდუქტს, საიდუმლოდ ინახავდა ამ კულტურის მოშენების და მოვლის ცოდნას და გამოცდილებას, ჩაის დამზადებისა და ნაყენის დაყენების წესს.

ჩაის თესლის ან თვით ჩაის მცენარის სახელმწიფო საზღვრებს გარეთ გატანა სასტიკად აკრძალული იყო და კანონით ისჯებოდა. მიუხედავად ამისა, მაინც მოხერხდა მისი ჩინეთიდან გატანა იაპონიაში, მე-17 და მე-18 საუკუნის ბოლოს კი _ ინდონეზიასა და ჰოლანდიაში. ევროპაში ჩაის კულტურა ინგლისელებმა შეიტანეს _ მე-18 საუკუნის მეორე ნახევრიდან ინგლისის გემები დიდი რაოდენობით ჩაის ეზიდებოდნენ ჩინეთიდან. ამ პერიოდში ინგლისში ჩაის სვამდა მოსახლეობის ყველა ფენა, მიუხედავად სიძვირისა. მისმა სიძვირემ და სიმცირემ მე-17 საუკუნეში "ჩაის აჯანყებაც" კი გამოიწვია, რომელიც ბოსტონში მოხდა. მიზეზი ამისა იყო ინგლისის მიერ ამერიკაში შეტანილი ჩაის სიძვირე, რაც დიდმა საბაჟო გადასახადმა გამოიწვია.

ჩაის ნაწარმი რუსეთში 1638 წელს გამოჩნდა, ჩაის კულტურა კი 1833 წელს გავრცელდა. საქართველოში 1847 წელს ასახელებენ, როცა ჩაის რამდენიმე მცენარე ოზურგეთის სააკლიმატიზაციო სანერგეში ჩამოიტანეს. ოზურგეთიდან ჩაის ბუჩქის ნერგები, 1857 წელს, მიხეილ ერისთავმა გადაიტანა ჩოხატაურში _ გორაბერეჟოულის ბაღში. მან პირველმა გააშენა საქართველოში ჩაის სამრეწველო პლანტაცია და მოკრეფილი ჩაისგან, კუსტარული წესით, პირველად დაამზადა ბაიხის ჩაი.

მეჩაიეობის განვითარებას საქართველოში დიდად შეუწყო ხელი 1925 წელს სააქციო საზოგადოების _ "საქართველოს ჩაი" დაარსებამ, რომელსაც ევალებოდა სუბტროპიკული რაიონების ტერიტორიული, გეობოტანიკური, კლიმატური და სხვა ნიშნით შესწავლა.

ჩაის მცენარეზე პირველი სამეცნიერო კვლევითი მუშაობა 1901 წელს ოზურგეთში ზვანის ტერიტორიაზე დაიწყო, თამბაქოს საცდელ პუნქტში. 1930 წელს კი, ოზურგეთში, ანასეულში დაარსდა ჩაის მეურნეობის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი.

ადამიანის ორგანიზმზე ჩაის სასარგებლო გავლენა უხსოვარი დროიდან იყო მიჩნეული და თაობებს გადაეცემოდა. იგი ემყარებოდა ხალხის უშუალო დაკვირვებას, რომელიც მოკლებული იყო ელემენტარულ მეცნიერულ ანალიზს. ამჟამად კი დადგენილია, რომ ჩაის მცენარე გამოიმუშავებს მრავალ ძალზე სასარგებლო ბიოაქტიურ ნივთიერებას, რომლის ნაწილი ჩაის ნაყენში გადადის და ხდის მას ადამიანის ორგანიზმისთვის უაღრესად სასარგებლო სასმელად.

ჩაის უმნიშვნელოვანესი თვისება არის მასში კოფეინის და ვიტამინების შემცველობა, რომელიც აუმჯობესებს თავის ტვინის სისხლის მიმოქცევას; ხშირად ხსნის თავის ტკივილს, რაც კოფეინის ტკივილგამაყუჩებელი უნარით უნდა აიხსნას; უდიდეს დადებით გავლენას ახდენს გულ-სისხლძარღვთა სისტემაზე; იწვევს კუჭის ლორწოვანი სეკრეციული ჯირკვლების აგზნებას და კუჭის წვენის გამოყოფის გაძლიერებას, რითაც აღიძვრება მადა და ადამიანი დილით ფინჯან ჩაისთან სიამოვნებას იღებს.

ხალხური მედიცინა ჩაის ნაყენის ანტისეფსისურ და ბაქტერიოციდულ თვისებას აღიარებს _ ხალხში მიღებულია თვალის ლორწოვანი ანთების დროს, თვალის ჩაის გრილი ნაყენით ამორეცხვა.

უდიდესია ჩაის, როგორც წყურვილის მომკვლელი და გამაგრილებელი სასმელის როლი ადამიანისთვის; მას გააჩნია რადიაციის საწინააღმდეგო თვისებებიც.

მართალია, ჩაის მომხმარებელი ჰყავს და ეყოლება, მაგრამ ადამიანი მაინც თავიდან უნდა მიუბრუნდეს მას, როგორც სიცოცხლისა და სიხალისის ელექსირს, რომელსაც მსოფლიოს მეცნიერები "მსოფლიო საუნჯეს" უწოდებენ.

 ცისანა ქაშაკაშვილი,სოფლის მეურნეობის აკადემიური დოქტორი


ნახვა: 129


 ახალი ამბები
  • საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია სულთმოფენობის დღესასწაულს აღნიშნავსდღეს, საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია სულთმოფენობის დღესასწაულს აღნიშნავს. ამ დღეს ყველა მოქმედ ტაძარში წირვა აღევლინება, მორწმუნეები სულთმოფენობის დღესასწაულს, აღდგომიდან  50-ე დღეს ზეიმობენ. ამ დღეს მაცხოვრის მიერ დაპირებული სულიწმინდა,  ცეცხლის ენების სახით გარდამოვიდა მოციქულებსა და მორწმუნეებზე, თითოეული მათგანი კი სულიწმინდის მადლით აღავსო. „გარდამოხდა ზეცით ნუგეშინისმცემელი იგი, ზღუდე სიმტკიცისაი და წმიდა-მყოფელი ეკლესიათაი, და მოღვაწეი იგი სულთაი, შემწეი იგი სულთაი, შემწეი ჭირვეულთაი, განმანათლებელი შეცდომილთაი, გვირგვინის მომცემელი იგი მოღვაწეთაი“... სადღესასწაულო მსახურებას საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი ილია მეორე სამების საკათედრო ტაძარში ... ...
  • გიორგი კვირიკაშვილი: მინდა მადლობა გადავუხადო კახა კახიშვილს შესრულებული სამუშაოსთვის (R)„საქართველო შეირჩა როგორც ქვეყანა, რომელმაც კონკრეტულ, მნიშვნელოვან შედეგებს მიაღწია ადამიანის უფლებათა განმტკიცების პროცესში და ამ მიმართულებით, განაგრძობს ძალისხმევას. აღსანიშნავია, რომ საქართველო რეგიონში იქნება ერთადერთი სახელმწიფო, რომელიც ევროკავშირის ამ ინიციატივაში მიიღებს მონაწილეობას. ევროკავშირის სპეციალურმა წარმომადგენელმა რეკომენდაციის სახით თავად გამოყო ის სფეროები, რომელთა გატანაც, მისი მოსაზრებით, შესაძლებელია „ექსპორტზე“, მათ შორის ერთ- ერთი არის პენიტენციურ დაწესებულებებში გატარებული რეფორმები და წამებისა და სხვა არასათანადო მოპყრობის აღმოფხვრა.“- ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ- მინისტრმა გიორგი კვირიკაშვილმა მთავრობის სხდომაზე განაცხადა.  პრემიერ მინისტრმა სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრს კახა კახიშვილს პენიტენციურ სფეროში გაწეული სამუშაოთვის და რეფორმების აღიარებისთვის მადლობა გადაუხადა. „მინდა მადლობა გადავუხადო კახა კახიშვილს შესრულებული სამუშაოსთვის, მის მიერ ჩატარებული რეფორმების აღიარებისთვის. ამ ინიციატივაში საქართველოს მიწვევა არის ძალიან მნიშვნელოვანი მოვლენა ჩვენი ქვეყნის ევროპული ინტეგრაციის გზაზე და მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს ჩვენი ქვეყნის პოზიტიურად წარმოჩენას, პოზიციების განმტკიცებას საერთაშორისო ასპარეზზე. მოხარული ვარ, რომ გვექნება შესაძლებლობა სხვა ქვეყნებს გავუზიაროთ ჩვენს მიერ გატარებული რეფორმების პოზიტიური მაგალითები“.- განაცხადა პრემიერმა. გიორგი კვირიკაშვილმა აღნიშნა, რომ სულ ცოტა ხნის წინ შედგა საქართველოში ევროკავშირის სპეციალური წარმომადგენლის ვიზიტი, რომელიც კიდევ ერთი დასტურია -ადამიანის უფლებათა საკითხებში საქართველოს მიერ მიღწეული პროგრესის. „ევროკავშირის სპეციალური წარმომადგენლის სტავროს ლამბრინიდისის მიერ საქართველოში ვიზიტის დროს წარმოდგენილი ინიციატივის - ,,ადამიანის უფლებების დაცვის პოზიტიური მაგალითები“ (Good Human Rights Stories) ფარგლებში, საქართველომ სხვა წარმატებულ 15 ქვეყანასთან ერთად მიიღო წინადადება, მთელს მსოფლიოში, სახელმწიფოებს გაუზიაროს საკუთარი გამოცდილება. - აღნიშნა პრემიერმა. ... ...
  • საჯავახოზე მომხდარ ავარიას მამაკაცის სიცოცხლე ემსხვერპლაცოტა ხნის წინ, ავტოავარია მოხდა ჩოხატაურში, ე.წ. საჯავახოს უღელტეხილზე. როგორც თვითმხილველებმა გვითხრეს, ერთმანეთს ორო ავტომობილი შეეჯახა. შეჯახების შედეგად ჩოხატაურელი მამაკაცი, სოფელ შუა ამაღლებაში მცხოვრები ნ.კ. ემსხვერპლა. მომხდარზე უკვე დაწყებულია ... ...
  • ავარიის გამო წეროვანთან რამდენიმე კილომეტრიანი საცობიაამ წუთებში მოძრაობა შეჩერებულოა ავტობანზე. წეროვნთან მომხდარი ავარიის გამო გზაზე რამდენიმეკილომეტრიანი საცობია. როგორც "გურია ნიუსს" თვითმხილველებმა უთხრეს, მსუბუქი ავტომობილი სამარშუტო მიკროავტობუსს დაეჯახა, რის შემდეგაც მსუბუქი მიკროავტობუსი, რომელშიც მგზავრები ისხდნენ, საპირისპირო გზაზე მომავალ სატვირთოს დაეჯახა. შემთხვევას მსხვერპლი არ მოჰყოლია. ადგილზე ამ წუთებში საპატრულო პოლიციის ეკიპაჟაჟებია ... ...
  • „ერეკლე მეფის ჩამოყვანილი ივანოვი ვარ და საქართველოზე ვმღერი“ _ოზურგეთული ზეიმის წინა ქრონიკადღეს, დილაადრიან, ოზურგეთში, საქართველოს დამოუკიდებლობის 100 წლის იუბილესთან დაკავშირებული ზეიმის დაწყებამდე,  ქალაქის  ერთ-ერთ ცენტრალურ   ადგილას, ღია ცის ქვეშ,  ორი   მამაკაცის  კარგად შეწყობილი  სიმღერა _ „ქართველო,  ხელი ხმალს იკარ“ _ ისმოდა. როცა მივუახლოვდი, ერთმა სასწრაფოდ შეწყვიტა სიმღერა: „უკვე სურათი გადაგვიღე? ასკანელი კაცი ვარ, მზიანში ვცხოვრობ, ივანოვი ვარ გვარად. აბა, ივანიშვილობა ღმერთმა დამიფაროს.  იცი, როდიდან ვარ საქართველოში? ერეკლე მეფემ რომ თათრების წინააღმდეგ  საბრძოლველად გამოგვიძახა.  მე ქართველი ვარ, სიმღერას სახალხო ლოტბარი ჯემალ ჭელიძე მასწავლიდა. ვიმღერებ კიდევ ცოტა ხანს, მერე კი წავალ და ხვალიდან ასკანაში შრომას შევუდგები. აბა, რავა გგონია... ჰარალალე,   ,,თოფი ვერაფერს დამაკლებს, თუ ხელში ხმალი მიჭირავს“... „ ჰე, ჩემო ლამაზო სამშობლო, შენ კი გენაცვალე“ _ ასე, საუბარის და სიმღერის მონაცვლეობით, კითხვის დაუსმელად გაგვეცნო  ასკანელი ტარიელ ივანოვი. _ ბატონო ტარიელ, ივანიშვილობა რატომ დაგიფაროთ ღმერთმა? _ რატომ  გეღიმებათ? იმიტომ, რომ პუტინი მეორე  ჰიტლერია. ვერც „ედიკამ“ გააგდო აქიდან, ვერც _ მიშამ და ვერც აი ივანიშვილი უშობა რამეს, ძაან ყველაფერს რომ გვპირდებოდა.   ვინც საქართველოს  დამოუკიდებლობას ებრძვის, არავინ მიყვარს.  მე მიყვარს მეფე ერეკლე და საქართველო... აგერ, ჩემ წინ რომ კაცი ზის, თემურ შათირიშვილი, ჩემზე უკეთ თუ არა, ნაკლებად არ მღერის. ჩვენ ასე აღვნიშნეთ ამ დილით ჩვენი საქართველოს დამოუკიდებლობის  100 წლის იუბილე. გაუმარჯოს ჩვენს ქვეყანას, _ გვითხრა ტარიელ ივანოვმა და კვლავ გააგრძელა ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

მარტო კაცის დიდი მეურნეობის სავიზიტო ბარათი იხვისა და ბატის ფერმაა

ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სუფსის მკვიდრი...

ევკალიპტი _"ტყეების ალმასი" და მისი ისტორია საქართველოში

ევკალიპტის კულტურას საქართველოში საუკუნეზე ცოტა...

როგორ გადავრგოთ და გავახაროთ ჟოლო

კენკროვანი კულტურები დღეს განსაკუთრებული პოპულარობით...

როგორ გამოვხადოთ თაფლის არაყი

საქართველოში მეფუტკრეობის განვითარების მრავალსაუკუნოვან გზაზე...

მაისში განსაკუთრებით ვიზრუნოთ შეწამვლით სამუშაოებზე

აპრილის ბოლოს, მაისის დასაწყისში, თვის...

როგორ ავიმაღლოთ იმუნიტეტი

იმუნიტეტი ეს არის ორგანიზმის დამცველობითი...

ბროკოლი გულს დაავადებებისგან იცავს

ორთქლზე მომზადებული კომბოსტო ბროკოლი გულის...

ეთნოგრაფიული ნივთების კოლექციონერის მიზნები და გულისტკივილი

დღეს საქართველოში მრავალი ეთნოგრაფიული მუზეუმი...

როდის დავთესოთ და როგორ მოვუაროთ ბოსტნეულს ღია გრუნტში

მარტის ბოლოს და აპრილის დასაწყისში...

შინაური პირუტყვის პროფილაქტიკა საგაზაფხულოდ

გამოზამთრებულ შინაურ პირუტყვს, მსხვილფეხა თუ...

თხილის პირველი საგაზაფხულო წამლობის პრინციპი

ვაგრძელებთ რჩევების მიცემას იმ ადამიანებისთვის...
ზაფრანი

აღმოჩენა, რომელმაც, შესაძლოა, შეცვალოს მსოფლიო ისტორია

დინოზავრის სახეობამ, რომელის ნარჩენებიც ცოტა...

საინტერესო ფაქტები ცაციების შესახებ

1) მსოფლიოს მოსახლეობის 10% ცაციაა....

როგორ შეიქმნა დედამიწა

ამერიკის შეერთებულ შტატებში უახლესი კვლევების...

სამოთხის ფრინველი

სამოთხის ფრინველი – ზღაპრულად ლამაზი...

როგორ მოვიპოვოთ წარმატება

იყავით იმ ადამიანების გარემოცვაში, რომლებიც...

წითელი ხახვი კიბოს წინააღმდეგ

იცით თუ არა, რომ წითელი...