ჩაის რეაბილიტაციის სახელმწიფო პროგრამა არაეფექტურია და ვერ გახორციელდება

gurianews.com

კარმიდამო ჩემი

ჩაის რეაბილიტაციის სახელმწიფო პროგრამა არაეფექტურია და ვერ გახორციელდება

მაისი 02
10:13:47 2017

სოფლის მეურნეობა და გადამამუშავებელი მრეწველობა ქვეყნის ეკონომიკის ხერხემალია. უნდა ითქვას, რომ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ძალისხმევა ამ დარგების მიმართ სრულიად არასაკმარისია. სამინისტროს მიერ გამოცხადებული ამჟამად მოქმედი პროექტები: "აწარმოე საქართველოში", "დანერგე მომავალი", "ქართული ჩაის რეაბილიტაციის სახელმწიფო პროგრამა" წარმატებით მიმდინარეობს მხოლოდ მდიდარი (ან საშუალო) ეკონომიკის მქონე მოსახლეობისთვის. მათ შორის "ქართული ჩაის პროგრამა" გამოცხადდა ისეთი დაგვიანებით, როცა პლანტაციების დიდი ნაწილი ან გადამწვარია ან ამოძირკვულია.

მაშინ, როცა "ქართული ოცნების" ხელისუფლებაში მოსვლისას მოსახლეობას ჯერ კიდევ ფართოდ ჰქონდა შენარჩუნებული პლანტაციები და სახელმწიფო საკუთრებაშიც არსებობდა ასეულობით ჰექტარი ფართობი, მოსახლეობა მთავრობისგან მოელოდა პრაქტიკული ნაბიჯების გადადგმას დარგის რეაბილიტაციის მიზნით, რაც, სამწუხაროდ, ძლიერ დაგვიანდა.

"ქართული ჩაის პროგრამა" არ არის გათვლილი სოფლის მოსახლეობაზე, რომელსაც ჯერ კიდევ გააჩნია მიწის სახელმწიფო რეფორმისას გამოყოფილი მცირე ჩაის ნაკვეთები (0.1-0.3 ჰა) და ეს ნაკვეთები არ არის კონსოლიდირებული ერთიანი მასივის სახით. პროგრამის შესაბამისად, ძნელია ასეთი ნაკვეთებისგან კოოპერატივის ჩამოყალიბება 5.0 ჰა პლანტაციითაც კი. ამიტომაც, პროგრამის გამოცხადების შემდეგ, მოსახლეობის მიერ კვლავ გრძელდება პლანტაციების ამოძირკვა ან გადაწვა და მისი მომზადება სხვა კულტურის გასაშენებლად. ამას ემატება პროგრამის სხვა ხარვეზები, რაც იწვევს მოსახლეობის დადებითი დამოკიდებულების შეცვლას ჩაისადმი.

იქმნება შთაბეჭდილება, რომ სახელმწიფოს არ აინტერესებს ჩაის დარგი ან პროგრამა შედგენილია ისეთი ადამიანების მიერ, რომელთაც პროფესიული შეხება არ ჰქონიათ ჩაისთან, სოფელთან და ეკონომიკასთან. წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლებელი იყო რიგი ხარვეზების გათვალისწინება, რაც პროგრამას გააჩნია. უფრო მეტიც _ "ჩაის რეაბილიტაციის პროგრამა" მათი დაწერილია, ვინც საქართველოში ჩაის კულტურა მოსპო", _ აცხადებს კოოპერატივ "ბახვის ჩაის" დამფუძნებელი დავით თენეიშვილი და ასაბუთებს კიდეც, რომ პროგრამაში სოფლის მოსახლეობის ჩართვა თითქმის შეუძლებელია.

პროგრამაში არსებული მთელი რიგი სიძნელეების გამო, კოოპერატივის შექმნის საკითხში დახმარება ვერ შევძელით, ასევე, ექადია-ანასეულის მოსახლეობისთვისაც, რომელთაც გააჩნიათ ჩაის მცირე ნაკვეთები და სურდათ კოოპერატივის შექმნის გზით პლანტაციის რეაბილიტაცია.

პროგრამის მიხედვით, 1 ჰა ჩაის პლანტაციის რეაბილიტაციის ღირებულება შეადგენს 2.5 ათ. ლარს (მაშინ, როცა სპეციალისტებისა და მეცნიერების მიერ გათვლით ის არა ნაკლებ 7.0 ათ. ლარია). პროგრამა არ ითვალისწინებს შეღობვის და გასხვლისთვის პლანტაციის მომზადების (გატყევებულ ფართობში ხეების მოჭრა, გამოტანა და სხვა.), ნიადაგის ბიოქიმიური ანალიზის, პლანტაციის აუდიტის, კოოპერატივის დარეგისტრირების საფასურს და ა. შ. აქედან გამომდინარე, ძნელი გასაგები არ უნდა იყოს, რომ გაღატაკებული სოფლის მოსახლეობისთვის წარმოუდგენლად ძნელია პურის ფული (თუ კი ამის მოპოვებას შეძლებს) პლანტაციის შესაღობად და ნიადაგის ანალიზისთვის გამოიყენოს.

"ქართული ჩაის პროგრამის" პარალელურად სახელმწიფოს უნდა გამოენახა დაბალპროცენტიანი, გრძელვადიანი სესხის გაცემის შესაძლებლობა, რაც შეავსებდა პროგრამის დაფინანსებას. ეს აუცილებელია ასევე პლანტაციის მეჩხერიანობის აღმოფხვრის და ახალი პლანტაციის გაშენებისთვის. სესხის გაცემის არსებული წესი მიუღებელი და შეუძლებელიცაა პროგრამაში მონაწილე მოსახლეობის დიდი ნაწილისთვის. ვფიქრობთ, სესხის გაცემის საკითხის გადაწყვეტის გარეშე პროგრამა ვერ იმუშავებს.

პროგრამის მიმართ კიდევ ბევრი პრეტენზია არსებობს, მაგრამ უმთავრესია ის, რომ პროგრამაში არ არიან ჩართულნი მეცნიერები და სპეციალისტები, რომელთა გარეშე შეუძლებელია დარგის რეაბილიტაცია, დარგისა, რომელიც იყო და არის ქვეყნის ეკონომიკის და განსაკუთრებით დასავლეთ საქართველოს მოსახლეობის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესების ერთ-ერთი მძლავრი ბერკეტი.

ჩაის ნედლეულისგან სხვადასხვა სახის მზა ჩაი გამომუშავდება. ეს არის რთული და სპეციფიკური ბიოქიმიური პროცესი. ამიტომ, ჩაის გაშენების, მოვლა-მოყვანის და გადამუშავების ტექნოლოგიური, ბიოქიმიური, ხარისხობრივი, სამანქანო, ეკონომიკური, და ა. შ. საკითხები მუდმივ სრულყოფას და სამეცნიერო კვლევას საჭიროებს.

ამ პრობლემებს არა ერთი ინსტიტუტი ემსახურებოდა საქართველოში. ამიტომაც იყო რომ დარგი წარმატებით ფუნქციონირებდა და განაპირობებდა ქვეყნის ეკონომიკის აღმავლობას. მაგრამ, სააკაშვილის მთავრობამ სრულად მოშალა აგრარული დარგი და აგრარული მეცნიერება. სამეცნიერო კვლევები ამა თუ იმ მიმართულებით მთლიანად შეწყდა ან შემცირდა. ასეთივე მდგომარეობაში აღმოჩნდა ჩაის, სუბტროპიკული კულტურების და ჩაის მრეწველობის ინსტიტუტი, რომლის მეცნიერთა დიდი ნაწილი ამჟამად გათავისუფლებული და გაფანტულია.

მთავრობის მიერ სოფლის მეურნეობის განვითარება და ასევე განათლება აღიარებულია ქვეყნის ეკონომიკის წინსვლის პრიორიტეტულ მიმართულებებად და ეს ძალიან კარგია. თუმცა, მეცნიერება, რომლის გარეშე არ არსებობს განათლება და რომელიც ნებისმიერი დარგის განვითარების საფუძველია, სამწუხაროდ, სრულიად უყურადღებოდაა მიტოვებული. არასაკმარისია სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ძალისხმევა _ სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრების შექმნა, რომლებიც ვერ უზრუნველყოფენ ჩაისა და სხვა სახის სუბტროპიკული კულტურების წარმოების მთლიანი ციკლის კვლევებს და დარგის რეაბილიტაციაში კვლევის შედეგების ჩართვას და მის განვითარებას.

ჩაის, სუბტროპიკული კულტურების და ჩაის მრეწველობის ინსტიტუტი ამჟამად კატასტროფულად შემცირებული სახით არსებობს როგორც ა(ა)იპ. ბუნებრივია, მის საქმიანობაში სახელმწიფო ვერ ერევა და ფაქტობრივად, ვერ იყენებს დარგის რეაბილიტაციის პროცესში.

აღნიშნულის გამოსწორების მიზნით, მეცნიერებმა მივმართეთ მთავრობასა და პარლამენტს. პრობლემა განიხილა ქ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულომ და შეიმუშავა რეკომენდაცია, რომელიც უზრუნველყოფს სწორედ პრობლემის გადაწყვეტის საფუძველთა საფუძვლის შექმნას _ ეს არის უპირველესად ინსტიტუტის რეაბილიტაცია.

სამეცნიერო პოტენციალის ჩართულობა დარგის რეაბილიტაციის პროცესში მნიშვნელოვანია ინოვაციური ტექნოლოგიებისა და მსოფლიო სამეცნიერო მიღწევების გამოყენების თვალსაზრისითაც. მე, ამ სტატიის ავტორს, მაქვს 35 გამოგონება და პატენტი, რომლებიც შექმნილია ინსტიტუტში შემუშავებული სამეცნიერო კვლევების ბაზაზე და რომელთა ნაწილი წარმატებით იყო დანერგილი ქვეყნის საწარმოებში, სანამ დარგი ფუნქციონირებდა. შემუშავებული პროექტების გამოყენება ასევე მნიშვნელოვანია მოსახლეობის დასაქმების მიზნით.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სოფლის მეურნეობის, მათ შორის ჩაის დარგის რეაბილიტაციის მიზნით, აუცილებელია სახელმწიფოს აქტიური მხარდაჭერა მეჩაიეობაში როგორც ახალი ტექნოლოგიების დანერგვის, ასევე სამეცნიერო პოტენციალის ჩართულობის მიმართულებით.

ხელისუფლებამ უნდა შეიმუშაოს ჩაის დარგის რეაბილიტაციისა და მისი ფუნქციონირების საგანგებო ზომები, რომელშიც გათვალისწინებული იქნება ზემოთ აღნიშნული შენიშვნები და სპეციალისტების მოსაზრებები. დარგის რეაბილიტაციაში მონაწილეობა უნდა შეეძლოს საზოგადოების ყველა ფენას, მათ შორის, უკიდურესად შეჭირვებულს. ამასთანავე, აუცილებელია გავითვალისწინოთ, რომ ჩაის დარგი ზოგიერთ ეკონომიკურად ძლიერ ქვეყანაშიც კი აღიარებულია მოსახლეობის სოციალური დაცვის საშუალებად.

ნანული ორაგველიძე, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი



 ახალი ამბები
  • ექსკლუზიური ფოტოები "ნაბეღლავის" მუზეუმიდანსს "წყალი მარგებელის" ახალ ქარხანაში, რომელიც "ნაბეღლავთან" და "ბახმაროსთან" ერთად რაუხის პროდუქციასაც უშვებს მუზეუმიც მოაწყვეს. კომპანიის განვითარების ყველა ეტაპი ფოტოებზეა აღბეჭდილი. აქვე, "ნაბეღლავის" პირველი გამოშვებაც შეგიძლიათ ნახოთ. მუზუემში განთავსებული უნიკალური ფოტოები, რომლის გადაღების უფლებაც "გურია ნიუსმა" ექსკლუზიურად მიიღო, საუკუნეზე მეტი ... ...
  • "ამინაზღაურეთ ჩემი ლაკოსტას მაისურის საფასური"_ სააკაშვილს ბრილიანტის მწვანე შეასხეს ოდესის ყოფილ გუბერნატორს, მიხეილ სააკაშვილს მაისურზე ბრილიანტის მწვანე შეასხეს. ინციდენტი ვინიცის ოლქში მოხდა, სადაც სააკაშვილი მოსწავლეებს სკოლის დამთავრებას ულოცავდა. მომხდარზე კომენტარი სააკაშვილმა სოციალურ ქსელ facebook-ზე გააკეთა. ყოფილმა გუბერნატორმა პერანგის გაფუჭებისთვის 50 ევროს გადახდა პრეზიდენტ პოროშენკოს მოსთხოვა, რადგანაც მისი მტკიცებით, თავდამსხმელები სწორედ პოროშენკოს ბლოკის წევრებმა დაიქირავეს. „მორიგი თავდასმა ბრილიანტის მწვანეთი ლადიჟინში. თავდამსხმელმა აღიარა, რომ 200 გვივენად დაიქირავეს ადამიანებმა, რომლებიც როგორც ჩანს, პოროშენკოს ბლოკის წარმომადგენლები იყვნენ. პეტრო ალექსეევიჩ, ან შეწყვიტეთ ეს საბავშვო ბაღი, ან ამინაზღაურეთ ჩემი ლაკოსტას მაისურის საფასური, რომელიც ამსტერდამის აეროპორტში შევიძინე, როდესაც ტანზანიიდან ვბრუნდებოდი“, - წერს სააკაშვილი. ანალოგიური ინციდენტი 19 ივნისსაც მოხდა. კრივოი როგში სააკაშვილს კვერცხები და ბრილიანტის მწვანის პაკეტები ესროლეს. ... ...
  • თბილისი-თელეთის გზატკეცილზე ავტობუსი ამობრუნდაავტოსაგზაო შემთხვევა მოხდა თბილისი-თელეთის გზატკეცილზე. მოსკოვი-ერევანის მიმართულებით მოძრავი ავტობუსი გზის სავალი ნაწილიდან გადავიდა და ამობრუნდა. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, შემთხვევის შედეგად სამი ადამიანი დაშავდა.  „მოამბის“ კორესპონდენტის ცნობით, დაშავებულები მარნეულის კლინიკაში გადაიყვანეს. მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობა სტაბილურია. როგორც შსს-ში განაცხადეს, მომხდარზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 276-ე მუხლის პირველი ნაწილით მიმდინარეობს, რაც ტრანსპორტის მოძრაობის უსაფრთხოების ან ექსპლუატაციის წესის დარღვევას გულისხმობს. ... ...
  • გიორგი კვირიკაშვილი - სადაც კახი კალაძე იქნება, იქ იქნება წარმატებაცმინდა სიტყვა გადავცე ადამიანს, რომელსაც ძალიან საინტერესო პოლიტიკური გეგმები აქვს, - ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი კვირიკაშვილმა ვიცე-პრემიერ, ენერგეტიკის მინისტრ კახა კალაძესთან დაკავშირებით აჭარაში, ენერგეტიკის სექტორში უმსხვილესი საინვესტიციო-ინფრასტრუქტურული პროექტის – შუახევიჰესის მშენებლობის დასრულებისადმი მიძღვნილ ცერემონიაზე სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა.  გიორგი კვირიკაშვილის თქმით, სადაც კახი კალაძე იქნება, იქ იქნება წარმატებაც. „მინდა სიტყვა გადავცე ენერგეტიკის მინისტრს, ადამიანს, რომელმაც არაერთი ძალიან მნიშვნელოვანი პროექტი განახორციელა თავისი მინისტრად საქმიანობის პერიოდში, მინდა სიტყვა გადავცე ადამიანს, რომელსაც ძალიან საინტერესო პოლიტიკური გეგმები აქვს და დარწმუნებული ვარ, სადაც კახი კალაძე იქნება, იქ იქნება წარმატებაც. მინდა კიდევ ერთხელ თქვენი სახელით მადლობა გადავუხადო მას ძალიან ნაყოფიერი საქმიანობისთვის, რომელსაც ის ეწეოდა ენერგეტიკის მინისტრის პოსტზე ყოფნის პერიოდში და ვუსურვო წარმატებები, რომელშიც მე პირადად და ჩვენი გუნდი დარწმუნებულია“, - განაცხადა გიორგი კვირიკაშვილმა. შუახევიჰესის პროექტის საინვესტიციო ღირებულება 416 მილიონ ამერიკულ დოლარს შეადგენს. ჰესების დადგმული სიმძლავრე ჯამურად 187 მეგავატია. ელექტროსადგური 450 გიგავატ/საათ ელექტროენერგიას გამოიმუშავებს და უზრუნველყოფს სათბური გაზების შემცირებას წელიწადში 200 000 ტონაზე მეტით.  შუახევიჰესი პირველი ჰიდროელექტროსადგურია საქართველოში, რომელიც სერტიფიცირებულია „კლიმატის ცვლილებების შესახებ“ გაეროს ჩარჩო-კონვენციის მიერ ნახშირბადის გამოყოფის ... ...
  • პრემიერის მიერ დარგული ხე და განსაკუთრებული მილოცვა ნაბეღლაველებს40  მილიონი ევროს ოდენობის ინვესტიცია და თანამედროვე სტანდარტების ახალი საწარმო გურიაში _ ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაბეღლავში უალკოჰოლო სასმელის საწარმო, რომელიც კომპანია „წყალი მარგებელს“ ეკუთვნის, გასულ შაბათს საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი კვირიკაშვილმა გახსნა, თუმცა, გახსნამდე, ქარხნის ეზოში სიმბოლურად ციტრუსი დარგო. ახლად გახსნილ საწარმოში „წყალი მარგებელი", ევროპაში წვენებისა და უალკოჰოლო სასმელების ყველაზე მსხვილი მწარმოებელი კომპანია „რაუხთან" ერთად, სხვადასხვა სახეობის წვენს, ლიმონათსა და სხვა უალკოჰოლო სასმელს აწარმოებს. როგორც „წყალი მარგებლის“  დამფუძნებელმა მიხეილ სვიმონიშვილმა აღნიშნა, ახალი ქარხანა უდიდესია არა მარტო გურიაში, არამედ მთელ საქართველოში: „წყალი მარგებელი დღეს 20 წლის გახდა და სიმბოლურია, ახალი ქარხნის გახსნა რომ დღევანდელ დღეს დაემთხვა“, _ აღნიშნა სვიმონიშვილმა. ღონისძიებას, პრემიერის გარდა  ვიცე-პრემიერი კახი კალაძე, ეკონომიკის მინისტრი გიორგი გახარია, საგარეო საქმეთა მინისტრი მიხეილ ჯანელიძე,  ინფრასტრუქტურის მინისტრი ზურაბ ალავიძე და მთავრობის სხვა წევრები ესწრებოდნენ. "განსაკუთრებული ემოცია გეუფლება, როდესაც შენს ქვეყანაში ასეთი თანამედროვე, უმაღლესი სტანდარტის მქონე საწარმო იხსნება. მინდა, ეს დღე ყველაზე მეტად მივულოცო ადგილობრივ მცხოვრებლებს, იმ ადამიანებს, რომლებმაც აქ, ამ საწარმოში უნდა ააშენონ ქართული ინდუსტრიული პოტენციალის მომავალი. მართლაც მეამაყება, რომ ჩვენს ქვეყანაში ასეთი საწარმო იხსნება. ნამდვილად ძალიან დიდი სიამოვნებაა, როდესაც ჩვენ ვხედავთ ამხელა მიღწევას ჩვენს ქვეყანაში", - განაცხადა პრემიერმა გიორგი კვირიკაშვილმა გახსნის ცერემონიალზე.  მისი თქმით, სასიხარულოა, რომ საუბარია არა მხოლოდ ერთ საწარმოზე, არამედ მთელ კომპლექსზე _ უკვე გაშენებულია 70 ჰექტარზე მეტი თანამედროვე სტანდარტის ხილის ბაღები, რომლის ფართობის 500 ჰექტრამდე გაზრდა იგეგმება. როგორც პრემიერ-მინისტრმა აღნიშნა, ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ კომპანია ორიენტირებული იქნება ადგილობრივი ნედლეულზე:  "მნიშვნელოვანია, რომ ისეთი გიგანტი, ძალიან მაღალი რეპუტაციის მქონე კომპანიის ბრენდის ქვეშ, როგორიცაა კომპანია "რაუხი",  ქართული პროდუქცია გაიყიდება არა ერთ საექსპორტო ბაზარზე. გილოცავთ და მინდა, მადლობა გადავუხადო ყველას, ვინც წვლილი შეიტანა ამ ძალიან სტრატეგიული პროექტის გახორციელებაში. ძალიან მახარებს, რომ გარემოსდაცვითი კუთხითაც დაცულია უმაღლესი სტანდარტები. მინდა, ყველა მეწარმეს საქართველოში ვთხოვო და მოვუწოდო, ასეთი სტანდარტი დავიჭიროთ, რადგან ჩვენ შეგვიძლია, ვიყოთ ყველა ტექნოლოგიური მიღწევის წინა ხაზზე. ეს ქარხანა სწორედ ამის დადასტურებაა", _ აღნიშნა პრემიერმა. როგორც მიხეილ სვიმონიშვილმა ჩვენთან საუბრისას აღნიშნა, საქართველოში წარმოებული საერთაშორისო ბრენდის პროდუქტი, ასევე, ექსპორტზე ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

"ერთხელაც ვაზის ჭიგოს ხელს წავავლებ და წამოვდგები!"

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირი, ახალგაზრდა...

საგაზაფხულო წაყინვის შემდეგ, გურული ვაზი განსაკუთრებულ ყურადღებას ითხოვს

წლევანდელმა საგაზაფხულო ყინვამ, გურიის რეგიონში...

რა ფერად უნდა შევღებოთ სკები?

ჩვენ, ქალები, დაინტერესებული ვართ ფუტკრის...

აუცილებელი რჩევა მოყვარულ მეფუტკრეებს

ღალიანობა მეფუტკრეობა ერთ-ერთი პრიორიტეტული დარგია...

რატომ უნდა გავაშენოთ კაკალი ფერდობებზე

წელს, გაზაფხულის ყინვებმა სერიოზულად დააზიანა...

პომიდვრის სამკურნალო თვისებები

პომიდორი ბევრ სასარგებლო ნივთიერებას შეიცავს:...

მკურნალი მარწყვი

ხალხური მედიცინით რეკომენდებულია ხენდრო (მარწყვი)...

ყველაზე სასარგებლო პროდუქტები

უამინდობა, ცივი გამჭოლი ქარი და...

ბუნებრივი მკურნალები

სამკურნალო მცენარეებით დაინტერესება უფრო და...

კარტოფილის სამკურნალო თვისებები

 კარტოფილი არა მარტო გემრიელი საკვებია,...
ზაფრანი

კარაქის სამკურნალო თვისებები

კარაქის მთავარი ღირებულებაა რძის ცხიმი,...

„ვარსკვლავი“ თოჯინები

 ჰოლივუდის ვარსკვლავთა საყოველთაო აღიარებით, ე.წ....

"დიდი ფინჯანი"... შოკოლადი

 გინესის რეკორდების წიგნში მოსახვედრად მსოფლიოში...

მწვანე აფთიაქი

გარდა იმისა, რომ კრაზანას ანტისეპტიკური,...

ვაშლი ჯანმრთელობის სამსახურში

ცნობილია, რომ ვაშლი არა მარტო...

„ლოთი“ თუთიყუშები

ავსტრალიის ქალაქ პალმერსტონს მთვრალი თუთიყუშები...