ჭარბი ტენიანობის მიზეზებზე მუდმივად უნდა ვისაუბროთ

კარმიდამო ჩემი

ჭარბი ტენიანობის მიზეზებზე მუდმივად უნდა ვისაუბროთ

2019 სექ 10 11:27:27

თხილის კულტურის სიდამპლის და სოკოვანი დაავადებების გამომწვევი მიზეზი, ძირითადად, ზედმეტი ტენიანობაა და არა უცხოეთიდან ქარის შემოტანილი ბაქტერია. ამიტომ, როგორმე მეცნიერთა და საზოგადოების დიდი ნაწილის ყურადღება უნდა მივაპყროთ იმ გარემოებას, თუ საიდან მოდის ჭარბი ტენიანობა და რა აძლიერებს მას.

 ჩვენ, დასავლეთ საქართველოს მცხოვრებთ, სადაც შავი ზღვის სიახლოვის გამო, ნოტიო ჰავის პირობებში ვცხოვრობთ, კვლავ გამუდმებით გვიმტკიცებენ, რომ თხილის სიდამპლე მოუვლელობამ განაპირობა, რასაც ნაწილობრივ ვეთანხმები და კიდევ სადღაც, უცხოეთიდან ქარის საშუალებით შემოსულმა და მერე გააქტიურებულმა ბაქტერიამ. ზოგჯერ შესაძლოა ასეც მოხდეს, რადგან მსოფლიოში გადაადგილება უკვე იმდენად სწრაფი ტემპით ხდება, ბაქტერიაც "აჰყვეს" პროცესებს, თუმცა, არ დაგვავიწყდეს მთავარი _ ეს არ არის მიზეზი და თავს ნუ მოვიტყუებთ. რამდენჯერაც დაგვმოძღვრავენ სიდამპლის ბაქტერიის გამომწვევი სხვადასხვა მიზეზების განმარტებით, იმდენჯერ უნდა ვუპასუხოთ, რომ ამის უმთავრესი მიზეზია ხელოვნური დატბორვა და ჰესების მშენებლობაა.

ვიმეორებ, ჭარბი ტენიანობის მიზეზებზე მუდმივად უნდა ვისაუბროთ. გავერკვეთ მარტივად _ ავიღოთ სკოლის სახელმძღვანელოები. ბუნებისა და გეოგრაფიის წიგნებიდან ადვილად ვიგებთ, რომ დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს შორის კლიმატურ სხვაობას, ტენიანობის მხრივ, იწვევს შავი ზღვის გავლენა და სწორედ ამიტომ, დასავლეთ საქართველოში ნოტიო ჰავაა, გაცილებით მეტი მდინარეები, ტბები, ღელეები, ნაკადულებია; ხარობენ ფართოფოთლოვანი მცენარეები.

ელემენტარული ჭეშმარიტებაა, რომ აღმოსავლეთ საქართველოში შავი ზღვის გავლენის სიმცირის გამო, ჰავა მშრალია. ამიტომ უნდა დავიჯეროთ, რომ ხელოვნური დატბორვები, ჰესების გამალებული მშენებლობა, დიდი ხანია, ნოტიო კლიმატს ტვირთივით დააწვა და გააუარესა. ჩვენი ვალია, რაც მეტად დაწერენ და იტყვიან, რომ თხილი და სხვა ხეხილოვნები დაალპო ქარის შემოტანილმა ბაქტერიამ, ამ სასაცილო არგუმენტზე, სასწრაფოდ უნდა ვუპასუხოთ. მსოფლიოში გაიგეს და მიხვდნენ უკვე, რა მოაქვს ზედმეტ ხელოვნურ დატბორვას, რასაც, რატომღაც, ჩვენში უგულებელყოფენ.

ელემენტარული ფიზიკის კანონია ისიც, რომ მზე წყალს აორთქლებს ნებისმიერი დატბორვიდან, ექსპერტთა დასკვნის საფუძველზე იქნება ის აშენებული თუ მის გარეშე. სწორედ ბუნებაში ადამიანის მიერ მსგავსი უხეში ჩარევები იწვევს წყლის მეტი რაოდენობით აორთქლებას, ხოლო მეტი წყალი ჰაერში ნიშნავს მაღალ ტენიანობას და სწორედაც მაღალი ტენიანობის პირობებია ხელსაყრელი სოკოვანი დაავადებებისთვის.

ბოლო ათწლეულში მაინც, სხვადასხვა ხეხილოვნები როგორ ლპება, ხეზევე ფუჭდება, თხილს კი კატასტროფა დაემუქრა. ბევრი ამბობს, რომ ეს მხოლოდ შეუწამლავობის ბრალია. ნაწილობრივ ასეც არის, მაგრამ ასგზის უნდა გავიმეოროთ, რომ ზომაზე ბევრად მეტი რაოდენობით მომრავლებული ხელოვნურად დატბორილი ადგილები გამანადგურებლად ემუქრება ჩვენს ფლორას და ფაუნას, სოფლის მეურნეობას.

მაისში, ერთ სატელევიზიო გადაცემაში ვნახე, როგორ ამტკიცებდა ანასეულის ინსტიტუტის პატივსაცემი მეცნიერი ჩოხატაურის მაგალითზე, რომ აქ პრობლემა ჰიდრორესურსებისგან გამოწვეული არაა და მხოლოდ მეორადი დატბორვის ბრალია (?!), როცა ჩოხატაურში ფიზიკურად არ არსებობს სარწყავი მეურნეობები; შესაბამისად, ვერ იარსებებს მეორადი დატბორვაც. ასევე, იმავე გადაცემაში, მეორე მეცნიერმა (გვარ-სახელებს შეგნებულად არ ვასახელებ) გამოთქვა მოსაზრება, რომ ჰესები აჭარაშია და გურიაზე როგორ მოახდენს გავლენასო?!

თუ შავი ზღვა ახდენს გავლენას, ჰესების ტბორი რატომ ვერ მოახდენს _ ადმინისტრაციული საზღვარი შეუშლის ხელს?

გასაგებია, რომ დატბორვის მქონე ობიექტებს მოაქვს გარკვეული სიკეთე თევზის მრეწველობის, ელექტროენერგიის გამომუშავების მიმართულებით, მაგრამ როცა უკუჩვენება საგანგაშოა, როცა უფრო მეტი ფუჭდება, ვიდრე კეთდება, როცა სოფლის მეურნეობის წარმოებას სულ უფრო მეტი სხვადასხვა პრეპარატების შეძენა სჭირდება და ხარჯები კოლოსალურია, არ უნდა გავჩუმდეთ. დროა და დაგვიანებულიც, მეცნიერები უნდა გამოვიდნენ კაბინეტებიდან, ყველაფერში ნუ დაეთანხმებიან ჩინოვნიკებს და დააკვირდნენ ბუნებას, წიწვოვან მცენარეებს და უპასუხონ კითხვას, რამ გამოიწვია ასე მასობრივი ლპობა, დახავსიანება, ხშირი ხმობა, რაც თითქმის იშვიათობა იყო 15-20 წლის წინ. ესტუმრონ ჩოხატაურს და ტყის პირები თუ შუაგული, ასიოდე მეტრი, ფეხით გაიარონ _ კარგად დააკვირდნენ, რა ხდება.

ჩემი კეთილი რჩევა და სურვილია, თითოეულმა მოქალაქემ, განსაკუთრებით დასავლეთ საქართველოს მკვიდრმა, აქტიურად გააცნობიეროს ხელოვნური დატბორვების საფრთხე. ჭარბი ტენიანობა, თხილის გარდა, სხვა კულტურებსაც გაანადგურებს.

ჩვენი მხარე სპეციფიური რეგიონია, ზედმეტად ნოტიოა ჰავა და მისი ზრდა არ უნდა დავუშვათ.

 ბენო თოდუა, ჩოხატაური




 ახალი ამბები
  • გურიის მხარის პირველმა პირებმა ოზურგეთში მიმდინარე ინფრასტრუქტურული სამუშაოები დაათვალიერეს (R)გურიის მხარის სახელმწიფო რწმუნებულის პირველმა მოადგილემ, აკაკი შენგელიამ, ოზურგეთის მერის მოადგილე ოსიკო თოთიბაძესთან ერთად, მუნიციპალიტეტში მიმდინარე ინფრასტრუქტურული სამუშაოები დაათვალიერა. ►ოზურგეთი-ნინოშვილი-ლესის გზიდან, სოფელ ჯუმათის ცენტრის გავლით გზის სარეაბილიტაციო სამუშაოები მიმდინარეობს. პროექტის ღირებულება 1, 469,164 ლარს შეადგენს. სამუშაოები რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდიდან და ადგილობრივი ბიუჯეტიდან თანადაფინანსებით ხორციელდება.► სოფელ გაღმა დვაბზუდან - სოფელ ბახვის ცენტრალურ გზამდე, 2260 გრძივი მეტრი საავტომობილო გზის ასფალტო - ბეტონის საფარით მოწყობის სამუშაოები აქტიურად მიმდინარეობს. სამუშაოები რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდიდან 738 992 ლარით დაფინანსდა. ► მუნიციპალიტეტის სოფლებში ამბულატორიების მშენებლობა - რეაბილიტაცია გრძელდება. ახალი სამედიცინო პუნქტები შენდება ჭანიეთში, ნასაკირალში, გურიანთასა და კონჭკათში. ხოლო რეაბილიტაცია ნატანების, ნარუჯის, ბაილეთის, შემოქმედის, ურეკისა და ბოხვაურის ამბულატორიებს უტარდება. პროექტის ჯამური ღირებულება 794 118 ლარს შეადგენს და ფინანსდება ჯანმრთელობისთვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის ხელშეწყობის მიზნით, საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდიდან.► ქალაქ ოზურგეთში, წერეთლის ქუჩაზე, საგანგებო სიტუაციების კოორდინაციისა და გადაუდებელი დახმარების ცენტრის მშენებლობის სამუშაოები აქტიურ ფაზაშია. პროექტი, რომლის ღირებულებაც 368 485 ლარს შეადგენს, ჯანმრთელობისთვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის ხელშეწყობის მიზნით საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდიდან ფინანსდება. ... ...
  • სარფში, სპეციალურ სამალავებში 1 113 გრამი ოქროს ნაკეთობები აღმოაჩინესსაქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის თანამშრომლებმა, შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის წარმომადგენლებთან კოორდინირებული ღონისძიებების შედეგად, საბაჟო საზღვარზე, განსაკუთრებით დიდი ოდენობით საქონლის გადაადგილებასთან დაკავშირებული წესის დარღვევის ფაქტი გამოავლინეს. „საგამოძიებო სამსახურის თანამშრომლებმა, საბაჟო-გამშვები პუნქტი „სარფის“ გავლით შემოსულ ავტოსატრანსპორტო საშუალებაში მოწყობილ სპეციალურ სამალავებში, აღმოაჩინეს და ამოიღეს 1 113 გრამი ოქროს ნაკეთობები. წინასწარი მონაცემებით, ამოღებული ძვირფასეულობის საბაჟო ღირებულება 70 000 ლარს აღემატება. ტარდება შესაბამისი ექსპერტიზა“, – აცხადებენ საგამოძიებო სამსახურში. საქმეზე გამოძიება მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 214-ე მუხლის მეორე ნაწილით, რაც სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას ვადით 5-დან 7 წლამდე ... ...
  • პოლიციამ ქვემო ქართლში განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკი ამოიღოშინაგან საქმეთა სამინისტროს ქვემო ქართლის პოლიციის დეპარტამენტის მარნეულისა და ბოლნისის რაიონული სამმართველოების თანამშრომლებმა, ოპერატიული ინფორმაციის საფუძველზე ჩატარებული საგამოძიებო ღონისძიებების შედეგად, 1961 წელს დაბადებული, პირობითი მსჯავრის ქვეშ მყოფი ე.ი., განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვის ბრალდებით, მარნეულში დააკავეს. ჩადენილი დანაშაული 8-დან 20 წლამდე ან უვადო თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. სამართალდამცველებმა ბრალდებული მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ იმირში, ავტომანქანით გადაადგილებისას შეაჩერეს. პოლიციამ დაკავებულის პირადი ჩხრეკისას 119 აბი „სუბოქსინი“ ნივთმტკიცებად ამოიღო. გამოძიება განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვის ფაქტზე, საქართველოს სსკ-ს 260-ე მუხლის მე-6 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით ... ...
  • დაკარგული პასპორტის შეცვლის პროცედურები იცვლებადაკარგული პასპორტის შეცვლის პროცედურები იცვლება. შესაბამისი ცვლილებები იუსტიციის მინისტრის ბრძანებაში N98 პირველი ნოემბრიდან შევა ძალაში. აღნიშნული ბრძანება საქართველოს მოქალაქეთა  და საქართველოში მცხოვრებ უცხოელთა რეგისტრაციის, რეგისტრაციიდან მოხსნის, პირადობის (ბინადრობის) მოწმობის, პასპორტის, სამგზავრო დოკუმენტის გაცემის წესს არეგულირებს. როგორც სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოში აცხადებენ, ახალი რეგულაციების მიზანი დაკარგული და გაუქმებული დოკუმენტების ბოროტად გამოყენების პრევენციაა. „საკანონმდებლო სიახლე ერთი მხრივ იცავს საქართველოს მოქალაქეებს დოკუმენტის დაკარგვის შემთხვევაში მათი პირადი მონაცემების არაკეთილსინდისიერი გამოყენებისაგან, მეორე მხრივ კი, მიმართულია საქართველოს უმნიშვნელოვანესი მონაპოვრის – ევროპასთან უვიზო მიმოსვლის რეჟიმის შენარჩუნებისკენ, რასაც უკანონოდ, სხვისი დოკუმენტით საზღვრის კვეთამ ან კიდევ ევროპულ სივრცეში რამდენიმე პასპორტით მოძრაობამ შესაძლოა, საფრთხე შეუქმნას“, – აცხადებენ უწყებაში. ​ცვლილებების თანახმად, საქართველოს მოქალაქემ, პასპორტის დაკარგვის შემთხვევაში, როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ, დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს სამართალდაცავ უწყებას ან სხვა უფლებამოსილ ორგანოს და მიიღოს მათგან პასპორტის დაკარგვის (ან მოპარვის) შესახებ საჩივრის ჩაბარების დამადასტურებელი ცნობა, რომელიც, კანონით გათვალისწინებულ სხვა დოკუმენტებთან ერთად, უნდა წარადგინოს ახალი დოკუმენტის მისაღებად. აღსანიშნავია, რომ საზღვარგარეთ აღებულ ამ ტიპის ცნობას ლეგალიზაცია და აპოსტილით დამოწმება არ დასჭირდება. ახალი პასპორტის ასაღებად პასპორტის დაკარგვის (ან მოპარვის) შესახებ საჩივრის ჩაბარების ცნობა, სხვა დოკუმენტებთან ერთად, საქართველოში მყოფმა მოქალაქემ უნდა წარადგინოს სერვისების განვითარების სააგენტოში, საზოგადოებრივ ცენტრებში ან იუსტიციის სახლებში, საზღვარგარეთ მყოფმა საქართველოს მოქალაქემ კი – საქართველოს საელჩოში ან საკონსულოში. მოქალაქის მიერ შესაბამისი საბუთების ჩაბარების შემდეგ, სერვისების განვითარების სააგენტო გააუქმებს დაკარგულ (მოპარულ) პასპორტს, მისი გაუქმების შესახებ პერსონალური მონაცემების სტანდარტის დაცვით ინფორმაციას მიაწვდის ინტერპოლს და მოქალაქეზე გასცემს ახალ პასპორტს. ახალი რეგულაციები არ გავრცელდება პირველ ნოემბრამდე შეტანილ განცხადებებზე. ... ...
  • სემეკში თავმჯდომარის არჩევნები ჩატარდასაქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიაში (სემეკ) კომისიის თავმჯდომარის არჩევნები  გაიმართა. „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონში შესული ცვლილებების მიხედვით, კომისიის წევრებმა ფარული კენჭისყრით, ხმა მისცეს კომისიის თავმჯდომარეობის კანდიდატს. ახალი რეგულაციით,   კომისიის თავმჯდომარე ირჩევა 3 წლის ვადით, მაგრამ არაუმეტეს კომისიის წევრის უფლებამოსილების დარჩენილი ვადისა. კომისიაში განისაზღვრა თავმჯდომარის არჩევის წესი და პროცედურა. წესის შესაბამისად, არჩევნებში გამარჯვებულად ცხადდება ის კანდიდატი, რომელიც მიიღებს არჩევნებში მონაწილე წევრების ხმათა უმრავლესობას. ახალი პროცედურების მიხედვით, კენჭისყრის შედეგების დამტკიცება მოხდება საჯარო სხდომაზე. თავმჯდომარის უფლებამოსილების ვადის ათვლა დაიწყება საჯარო სხდომაზე კენჭისყრის შედეგების დამტკიცების მომენტიდან. საჯარო სხდომა ხვალ, 22 ოქტომბერს 11:00 საათზე გაიმართება.  (R) ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

ციტრუსოვანთა დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლა კიდევ უფრო უნდა გავააქტიუროთ

მეციტრუსეობა საქართველოს სუბტროპიკული სოფლის მეურნეობის...

მოცვის კულტურა სოფლის ხვალინდელი დღეა (R)

მოცვის კულტურის გაშენებით დაინტერესებულმა პირებმა...

გურიაში გოჯიბერის გაშენება პერსპექტიულია

არსებობს მცენარეთა ისეთი პერსპექტიული, პოპულარული...

ულამაზესი, "მორჩილი" სურო და ლიანებით გამოხატული სილამაზე

სუროს დეკორატიულობა განსაკუთრებით თვალში საცემი...

როგორ შევინახოთ სათესლედ და სანელებლად გამოსაყენებელი ბოსტნეული

სხვადასხვა ბოსტნეული, განსაკუთრებით, სანელებლები, როგორიცაა...

როგორ ვებრძოლოთ კოღოებს ხალხური მეთოდებით

კოღოები ნამდვილადაა დიდი თავსატეხი. არც...

როგორ გახდა იდეალური დედა იდეალური მეწარმე

ქალი, რომლის ცხოვრება საგანგებოდ შექმნილი...

საზამთრო გურიის პირობებში

ზოგადად, დასავლეთ საქართველოში საზამთროს მოყვანა...

შევარჩიოთ ტყემლის ჯიშები და მეტი ყურადღება დავუთმოთ მის გაშენებას

ტყემლის კულტურა საქართველოში უძველესი დროიდან...

სახის მოვლის ნატურალური საშუალებები

მუდამ სილამაზესა და სიკოხტავეზე მოფიქრალ...
ზაფრანი

რა მოხდება მაშინ, თუ ყოველდღე ორ ბანანს მივირთმევთ

ბანანი მნიშვნელოვნად არეგულირებს არტერიულ წნევას,...

არ მიირთვათ ხილი ჭამის შემდეგ

ხილი მიირთვით საჭმლის მიღებამდე, რადგან...

რამდენიმე რჩევა ბავშვის მოვლის შესახებ

როგორ დაიჭიროთ ბავშვი ხშირად მშობელს...

როგორ მოვიშოროთ ნეგატიური ენერგია?

სალბი ( სამკურნალო მცენარე) შორეულ...

ჰოლივუდელების საყვარელი წიგნები

ბრიუს უილისის რჩეული წიგნია, ჰეროდოტეს...

ყველაზე მომხიბლავი ქერა მსახიობები

ქერა თუ შავთმიანი? სხვადასხვა გამოკვლევებით...