კარტოფილი და მისი აგროტექნიკა

gurianews.com

ჩვენი რჩევები

კარტოფილი და მისი აგროტექნიკა

2012 ივნ 15 05:58:28

საქართველოში კარტოფილს თესავენ უმთავრესად ახალქალაქის, ახალციხის, წალკის, დმანისის, თეთრი წყაროს, ხულოს, შუახევის რაიონებში. მოჰყავთ მთაშიც (ნინოწმინდის რაიონი, სვანეთი, რაჭა, ზოტი, ბახმარო და სხვა), სადაც ნათესები ზღვის დონიდან 2200-2300 მ-მდე აღწევს.

70-იან წლებში ფართოდ გავრცელდა საადრეო კარტოფილის მოყვანა. საქართველოს ბარის ზონაში კარტოფილს თესავენ ზაფხულშიც, თავთავიანი პურეულის აღების შემდეგ და მეორე მოსავალს იღებენ. ამ ზონაში (ზღვის დონიდან 500 მ-მდე) საადრეო მოსავლის მისაღებად კარტოფილი შეიძლება დაითესოს შემოდგომაზეც _ ნოემბერში.

საქართველოში კარტოფილის ფართოდ გავრცელებული ჯიშებია: მაჟესტიკი, თრიალეთური სახალხო, ლორხი, ეპიკური და სხვა.

კარტოფილი მრავლდება ვეგეტატიურად _ გორგლით (სელექციის მიზნით _ თესლით), რომელიც საშუალოდ შეიცავს 76,3% წყალს და 23,7% მშრალ ნივთიერებას, მათ შორის _ 17,5% სახამებელს, 0,5% შაქარს, 1-2% ცილას, 1%-მდე მინერალურ მარილებს, აგრეთვე C, B1, B2, B6, PP და სხვა ვიტამინებს.

საქართველოს აგრარიკოსთა კავშირის თავმჯდომარის, ანდრო ხეთერელის თქმით, კარტოფილის ტუბერი მდიდარია სახამებლით, ცილით, C ვიტამინით. გამოირჩევა კარტოფილის სათესლე, საქარხნო, საკვები და უნივერსალური ჯიშები: _ კარტოფილი საუკეთესო წინამორბედია თავთავიანი კულტურებისათვის. მოსავლის აღების შემდეგ იგი ნიადაგს ტოვებს გაფხვიერებულ და სარეველებისაგან სუფთა მდგომარეობაში. ხასიათდება კარგი შემგუებლობით გარემო პირობებისადმი _ მისი მოყვანა შეიძლება ყველა ტიპის ნიადაგზე, დაწყებული ქვიშნარიდან, მძიმე თიხნარი ნიადაგით დამთავრებული, გარდა დაჭაობებული ნიადაგისა. კარტოფილი ზომიერი ჰავის მცენარეა. უყვარს გრილი ჰაერი და კარგად იტანს სიცივეს, მაგრამ ვერ ეგუება ჩრდილს. რაც უფრო დაჩრდილულია ნაკვეთი, მით უფრო იკლებს მოსავლიანობა. საკმაოდ მომთხოვნი მცენარეა საკვები ნივთიერებების მიმართ. ერთ ტონა ტუბერს ერთი ვეგეტაციის განმავლობაში დაკავებული ფართობიდან გამოაქვს 50კგ. აზოტი, 90კგ. კალიუმი, 40 კგ. კალციუმი და 20 კგ. მაგნიუმი მოქმედ ნივთიერებაზე გადაანგარიშებით, _ ამბობს ხეთერელი.

მისი თქმით, აღნიშნული მონაცემები ცხადჰყოფს რომ უხეში შეცდომაა საქართველოს კარტოფილის მწარმოებელ ფერმერებში დამკვიდრებული სტერეოტიპი იმის თაობაზე, რომ კარტოფილს მხოლოდ აზოტშემცველი მინერალური სასუქებით გამოკვება ესაჭიროება მაღალი მოსავლისათვის, რის შედეგადაც ფართობზე შედის გადამეტებული რაოდენობით აზოტშემცველი სასუქები, რაც უკარგავს კარტოფილს გემურ ხარისხს და უარყოფითად მოქმედებს მცენარის განვითარების პროცესზე: _ ერთ ჰექტარზე კარტოფილის მინერალური სასუქებით გამოკვებისათვის ნიადაგის განოყიერების ოპტიმალუტრ სქემას წარმოადგენს აზოტი _ 90-110 კგ (მოქ. ნივთიერებაზე გადაანგარიშებით) ფოსფორი _ 80-100 კგ. (მოქ. ნივთიერებაზე გადაანგარიშებით), კალიუმი დ 100-120 კგ (მოქ. ნივთიერებაზე გადაანგარიშებით) , აქედან თესვისწინა განოყიერებისას შეტანილ უნდა იქნეს აზოტის მთელი დოზის 68-70%, ხოლო ფოსფორისა და კალიუმის მთლიანი დოზა შეიტანება ნიადაგის ძირითადი დამუშავების დროს და თესვისწინა განოყიერებისას. აზოტის დარჩენილი რაოდენობა გამოიყენება დამატებით გამოკვებაში, ინტენსიური ვეგეტაციის პერიოდში (მცენარეზე მიწის შემოყრისას) და ტუბერების ფორმირებისას. ძალიან კარგ შედეგს იძლევა კარტოფილში კომპლექსური სასუქების გამოყენება, რომელთა შეტანის ნორმა უნდა განისაზღვროს სასუქში საკვები ელემენტების პროცენტული შემცველობისა და მათი საჰექტარო დოზის გათვალისწინებით. ნიადაგის ნაყოფიერების ამაღლების საუკეთესო საშუალებაა ორგანული სასუქების (გადამწვარი ნაკელი) გამოყენება ჰექტარზე 20-40 ტონის ოდენობით. ასევე მწვანე სასუქების გამოყენება (სიდერეცია), რისთვისაც ითესება პარკოსანი მცენარეები. ასევე შეიძლება გამოყენებული იქნეს საშემოდგომო და ზამთრის სიდერატები. კარტოფილს სერიოზულად აზიანებენ მავნებელდდაავადებები, რაც მოქმედებს როგორც მოსავლიანობაზე, ასევე ნაყოფის ხარისხზე.

კარტოფილის მთავარი დაავადებებია: კარტოფილის ფიტოფტოროზი, რიზოქტონიოზი, ფუზარიოზი, ვერტიცელიოზი, შავფეხა, სამხრეთული ფესვის სიდამპლე, ვირუსული და ბაქტერიული დაავადებები.

მავნებლებიდან უმთავრესია: კოლორადოს ხოჭო, მავთულა ჭიები, მახრა, კარტოფილისჩრჩილი, კარტოფილის ღეროს ნემატოდა: _ კარტოფილის მავნებელ დაავადებათა წინააღმდეგ საჭიროა ჩატარდეს ბრძოლის ქიმიური ღონისძიებები. ამ მიზნით არსებობს კულტურის წამლობების სხვადასხვა სქემები, განკუთვნილნი კარტოფილის როგორც პროფესიონალურ, ასევე სამოყვარულო დონეზე წარმოებისათვის, _ ამბობს ხეთერელი და კარტოფილის მავნებლებისგან დასაცავად საჭირო სქემასაც გვთავაზობს:

პირველი წამლობა

კარტოფილის სარგავი მასალა დარგვამდე უნდა დამუშავდეს პრეპარატ პრესტიჟით _ 1 ლ. პრეპარატი იხსნება 15-20 ლიტრ წყალში და მიღებული ხსნარი საკმარისია ერთი ტონა სარგავი მასალის დასამუშავებლად. დამუშავების წინ საჭიროა კარტოფილის ერთ ფენად გაშლა და ხსნარის მოსხურება ისე, რომ შეძლებისდაგვარად ყველა ტუბერი დასველდეს. შემდეგ საჭიროა ტუბერები გაშრეს და მხოლოდ გაშრობის შემდგომ მოხდეს მათი დარგვა.

მეორე წამლობა

დათესვის შემდგომ, კულტურის აღმოცენებამდე საჭიროა ნაკვეთი დამუშავდეს ჰერბიცი-ზენკორით. 200 გრ. ზენკორი იხსნება 100 ლიტრ წყალში და ხდება მოსხურება ნიადაგზე. ერთ ჰექტარზე საჭიროა 1კგ. ზენკორი რომელიც გაიხსნება 400-500 ლ. წყალში.

მესამე წამლობა

მესამე წამლობა ტარდება მას შემდეგ, რაც კულტურის სიმაღლე მიაღწევს 10-15 სმ-ს. ამ დროს 300 გრ. ანტრაკოლი იხსნება 100 ლ. წყალში და ხდება მიღებული ხსნარის მცენარეებზე შესხურება. ერთ ჰექტარზე საჭიროა 1,5კგ ანტრაკოლი, რომელიც გაიხსნება 400-500ლ წყალში.

მეოთხე წამლობა

მეოთხე წამლობა ტარდება მესამე წამლობიდან 10-12 დღის შემდეგ. ამ დროს 240გრ. ინფინიტო იხსნება 100ლ წყალში და მიღებულ ხსნარი სხურდება მცენარეებზე. ერთ ჰექტარზე საჭიროა 1,2 ლ ინფინიტო, რომელიც გაიხსნება 400-500ლ წყალში.

მეხუთე წამლობა

მეხუთე წამლობა ტარდება მეოთხე წამლობიდან 10-12 დღის შემდეგ. მოცემულ პერიოდში საჭიროა როგორც ფიტოფტორას, ალტერნარიოზის და მაკროსპორიოზის წინააღმდეგ ბრძოლა, ასევე ფოთლოვანი კვების უზრუნველყოფა. აქედან გამომდინარე, 300გრ. ანტრაკოლ ბლაუ და 600გრ. ვუქსალ მაკრომიქსი იხსნება 100ლ. წყალში და ხდება შესხურება. ერთ ჰექტარზე საჭიროა 1,5კგ. ანტრაკოლ ბლაუ და 3ლ. ვუქსალ მაკრომიქსი.

მეექვსე წამლობა

მეექვსე წამლობა ტარდება მეხუთე წამლობიდან 10-12 დღის შემდეგ. ამ პერიოდში საჭიროა ფიტოფტორასა და მაკროსპორიოზის წინააღმდეგ ბრძოლა და ფოთლოვანი კვება. მეექვსე წამლობისას 500გრ. მელოდი დუო და 600გრ. ვუქსალ მაკრომიქსი იხსნება 100ლ წყალში და ხდება შესხურება. ერთ ჰექტარზე საჭიროა 2,5კგ. მელოდი დუო და 3ლ. ვუქსალ მაკრომიქსი.

მეშვიდე წამლობა

მეშვიდე წამლობა ტარდება მეექვსე წამლობიდან 10-12 დღის შემდეგ და მოცემულ პერიოდში, გარდა დავადებებისა, საჭიროა მავნებლების წინააღმდეგ ბრძოლის საშუალების ჩართვა წამლობის სქემაში. ამიტომ 1-1,2 კგ. კუპერვალი და 10 გრ. კონფიდორ მაქსი იხსნება 100 ლ. წყალში და ხდება შესხურება. ერთ ჰექტარზე საჭიროა 5-6 კგ. კუპერვალი და 50 გრ. კონფიდორ მაქსი.

მოამზადა ნათია დოლიძემ


ნახვა: 7346


 ახალი ამბები
  • ძლიერი წვიმის შედეგები თბილისშისაგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურში 205 შეტყობინება შევიდა, რომელთაგან ყველაზე მეტი გლდანი-ნაძალადევის და ისანი-სამგორის რაიონიდან იყო. როგორც საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტოში ამბობენ, ძლიერმა წვიმამ რამდენიმე შენობის სარდაფი, ასევე სავაჭრო ცენტრ „გალერა თბილისის“ მიწისქვეშა ავტოსადგომი დატბორა. ძლიერმა ქარმა კი ელექტროსადენები დააზიანა და ხეები წააქცია. სოფელ გიორგიწმინდაში, ხევძმარის ხევის ადიდების გამო  გზაზე მთის ნაწილი ჩამოიშალა. მაშველები გაწმენდით და წყლის ამოტუმბვით სამუშაოებს მთელი ღამის მანძილზე აწარმოებდნენ. სტიქიის შედეგად არავინ დაშავებულა. „გურია ნიუსი“ გთავაზობთ კადრებს რა ხდებოდა დედაქალაქში მთელი ღამის ... ...
  • რა საკითხების დაყენებას ითხოვენ “ნაცმოძრაობის“ წევრები საკრებულოს რიგგარეშე სხდომაზე “ერთიანი ნაციონალურ მოძრაობის“ დეპუტატები რიგგარეშე სხდომის ჩატარებას 21 ივნისს ითხოვენ _ ამის შესახებ ოფიციალური წერილით უკვე მიმართეს ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარეს დავით დარჩიას.  “ბესიკ ქათამაძეზე დანაშაულებრივ თავდასხმაში უშუალოდ მონაწილეობდა საკრებულოს შემდეგი თანამდებობის პირები: გელა აროშიძე _ ფრაქცია ,,ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველოს,, თავმჯდომარე; გენო ჩავლეშვილი _ ფრაქცია ,,ქართული ოცნება-მწვანეების,,  თავმჯდომარე; დავით ჭაკნელიძე _ ,,ქართული ოცნება - კონსერვატორების,,  თავმჯდომარე; გოჩა კილაძე ,,ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს აგრარულ საკითხთა, ქონების მართვისა და ბუნებრივი რესურსების საკითხების კომისიის,,  თავმჯდომარე;  თავდასხმის ადგილზე იმყოფებოდნენ საფინანსო-საბიუჯეტო კომისიის თავმჯდომარე გია ჩაგანავა და ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სამანდატო, საპროცედურო, იურიდიულ საკითხთა და ეთიკის კომისიის თავმჯდომარე ეროდი გორდელაძე, ასევე, მომხდარის შესახებ, ამავდროულად, ცნობილი   გახდა საკრებულოს თავმჯდომარის დავით დარჩიასთვის. ზემოხსენებული ყველა პირი წარმოადგენს პოლიტიკური თანამდებობის პირებს. თავი რომ დავანებოთ ბესიკ ქათამაძეზე თავდასხმას, მათი მოქმედება წარმოადგენს ეთიკის ნორმების, ქცევის ზოგადი წესების უგულებელყოფას, რომელიც მიმართულია მოხელისა და საჯარო დაწესებულების დისკრედიტაციისაკენ და ზიანს აყენებს, ზოგადად, მუნიციპალიტეტის საკრებულოს რეპუტაციას. ვინაიდან მომხდარ თავდასხმას შეესწრო თავად ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სამანდატო, საპროცედურო, იურიდიულ საკითხთა და ეთიკის კომისიის თავმჯდომარე ეროდი გორდელაძე, მისი სამსახურებრივი და პოლიტიკური პასუხისმგებლობიდან გამომდინარე, უნდა შეესწავლა მომხდარი ინციდენტი და განეხორციელებინა კანონით მათზე დაკისრებული ვალდებულება, ასევე ფაქტის შესახებ ცნობილია საკრებულოს თავმჯდომარე დავით დარჩიასათვის. ხსენებული თანამდებობის პირების მხრიდან უმოქმედობა ბესიკ ქათამაძეზე თავდასხმის ტოლფასი დანაშაულია და წახალისებაა მომავალი ძალადობისაკენ“, _ აღნიშნულია წერილში, რომელიც საკრებულოს აპარატში უკვე დარეგისტრირებულია. ასევე, წერილში აღნიშნულია თუ რა საკითხების განხილვა უნდა მოხდეს საკრებულოს სხდომაზე. “ისეთ პირობებში, როდესაც საკრებულო თავმჯდომარის და ეთიკის კომისიის თავმჯდო­მარის მხრიდან ხორციელდება მომხდარი ფაქტის სრული იგნორირება მოგმართავთ ფრაქცია "ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის" სახელით და ვითხოვთ, უმოკლეს ვადაში დაინიშნოს ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სხდომა (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის რეგლამენტის პირველი ნაწილის ,,დ,, პუნქტი). რიგგარეშე სხდომის დღის წესრიგი: საფინანსო-საბიუჯეტო კომისიის თავმჯდომარე გია ჩაგანავას უფლებამოსილების შეწყვეტა და ახალი კომისიის თავმჯდომარის არჩევა; ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სამანდატო, საპროცედურო, იური­დიულ საკითხთა და ეთიკის კომისიის თავმჯდომარე ეროდი გორდელაძისათვის უფლებამისილების  შეწყვეტა და ახალი კომისიის თავმჯდომარის არჩევა; ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს აგრარულ საკითხთა, ქონების მართვისა და ბუნებრივი რესურსების საკითხების კომისიის,, თავმჯდომარის - გოჩა კილაძისათის უფლებამოსილების შეწყვეტა და კომისიის თავმჯდომარის არჩევა.“ ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე, გიორგი ღურჯუმელიძე ამბობს, რომ წერილი 18 ივნისს, გვიან შემოვიდა საკრებულოს აპარატში და შესაბამისად, მოხდება მისი შესწავლა. “ჩატარდება თუ არა რიგ გარეშე სხდომა, ეს კანონით არის გათვალისწინებული. “ნაცმოძრაობის“ დეპუტატებისგან, რაც არის მოთხოვნა შემოსული, რიგგარეშე სხდომის ჩატარების დასაბუთებულ აუცილებლობას უნდა შეიცავდეს წერილი. კანონის ფარგლებში, წერილს შვიდი დღის განმავლობაში უნდა გაეცეს პასუხი. შესაბამისად, მოხდა წერილის შესწავლა და ოფიციალურად მოხდება პასუხის გაცემა.“ - გვითხრა გიორგი ... ...
  • ,,აუცილებელია სამინისტროების შიდა რეორგანიზაცია„ _ხუხაშვილი არაეფექტურ სამთავრობო ცვლილებებზე საუბრობსპოლიტიკის ექსპერტი გია ხუხაშვილი ,,გურია ნიუსთან“  სამინისტროების სტრუქტურულ რეორგანიზაციაზე საუბრობს. როგორც ხუხაშვილი გვეუბნება, გარკვეული სამინისტროების გაერთიანება მისასალმებელია, თუმცა, არსებითად მნიშვნელოვანი შიდა რეორგანიზაციის საკითხია, რაც, მისი თქმით, სამინისტროების ეფექტურ ფუნქციონირებაზე გადამწყვეტ როლს თამაშობს. ,,რეფორმა სწორი მიმართულებით მიდის. მოგეხსენებათ, რომ ბოლო პერიოდში შესამჩნევი იყო მმართველობითი სისტემის კრიზისი, იმისთვის, რომ სისტემა იმართებოდეს,  მართვის სწორი ალგორითმია საჭირო. კერძოდ, მნიშვნელოვანია იმ სტანდარტებთან და ტრადიციებთან დაახლოება, რაც მსოფლიოში არსებობს. ვფიქრობ, რომ სასჯელაღსრულებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროები არ არის ტრადიციული სამინისტროები, შესაბამისად, მათი არსებობა ამძიმებს სისტემას, მაგრამ უნდა ითქვას, რომ მხოლოდ რაოდენობის შემცირება სერიოზულ შედეგს ვერ მოიტანს. აუცილებელია, მოხდეს სამინისტროების შიდა რეორგანიზაცია და ოპტიმიზაცია. წინასწარ თქმა, რომ სამინისტროების გაერთიანება  კონკრეტულ ეფექტს მოიტანს, ძნელია“, _ გვითხრა ხუხაშვილმა. პოლიტოლოგს 2017 წელს  საქართველოს მთავრობაში გახორციელებული სტრუქტურული და  საკადრო ცვლილებები შევახსენეთ და ვკითხეთ, რამდენად ეფექტური აღმოჩნდა აღნიშნული სამთავრობო რეორგანიზაცია? როგორც პოლიტოლოგი გვეუბნება, აღნიშნული ცვლილებები მექანიკური ხასიათის იყო და არანაირი შედეგი მოიტანა. ,,სამწუხარო ის არის, რომ მაშინ მოხდა მექანიკური გაერთიანება, რამაც არანაირი შედეგი მოიტანა. შიდა ოპტიმიზაცია არ მომხდარა. მაგალითად,  ეკონომიკისა და ენერგეტიკის სამინისტროები მექანიკურად გაერთიანდა და არანაირი ოპტიმიზაცია არ განხორციელებულა, ამიტომ ეს არის ორ ეტაპიანი სამუშაო _ ერთი, რაოდენობის შემცირება და მეორე, სამინისტროში არსებული ამოცანების შესაბამისობაში მოყვანა“, _ განაცხადა ხუხაშვილმა. ცნობისთვის, პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატმა, მამუკა ბახტაძემ ,,ქართული ოცნების“ ცენტრალურ ოფისში გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა, რომ სამინისტროების რაოდენობა 14- დან 11-მდე შემცირდება. თუ რომელი სამინისტროების გაერთიანება იგეგმება, ამის შესახებ ინფორმაცია ფორმალური მთავრობის დამტკიცების შემდეგ გახდება ... ...
  • მოშიმშილეთა პირველმა ღამემ ექსცესების გარეშე ჩაიარაოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სხდომათა დარბაზთან "ნაცმოძრაობის" წევრების შიმშილობის პირველმა ღამემ ექსესების გარეშე ჩაიარა. როგორც "გურია ნიუსთან" საუბრისას ბესო ქათამაძე ამბობს, ოთხი დეპუტატი იშიმშილებს მანამ, სანამ არ მოხდება მისი ცემის ფაქტზე სწორი მიმართულებით გამოძიება. "არანაირ ექსცესებს ადგილი არ ქონია. პოლიციელებს თითქმის მთელი ღამე მუსიკები ჰქონდათ ჩართული და ასე დასრულდა შიმშილობის პირველი ღამე", _ თქვა ბესო ... ...
  • მოშიმშილე დეპუტატს სასწრაფო დახმარება დასჭირდაოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მისაღებში მოშიმშილე დეპუტატს ბესო ქათამაძეს სასწრაფო სამედიცინო დახმარება დასჭირდა.  როგორც ქათამაძემ გვითხრა, მას თავის არეში ძლიერი ტკივილები აქვს და ექიმებმა შიმშილობის შეწყვეტა ურჩიეს: _ მიუხედავად იმისა, რომ თავს ცუდად ვგრძნობ, არ ვაპირებ აქედან ადგომას მანამ, სანამ ჩვენს მოთხოვნებს არ შეასრულებენ და ყველა ის დეპუტატი არ დაისჯება, რომლებმაც ჩემს ცემაში მონაწილეობა მიიღო, _ გვითხრა ... ...

არქივი

ზაფრანი

საინტერესო ფაქტები ცხოველებზე

ხარები დალტონიკები არიან. ინდოეთში 50...

ზოდიაქოს 4 ყველაზე ძლიერი ნიშანი

თუ ფიქრობთ, რომ ყველაზე ძლიერი...

როგორ უნდა განვსაზღვროთ მომავალი ბავშვის თვალის ფერი

მშობლები ყოველთვის ცდილობენ იმის წარმოდგენას,...

ჭკვიანი ადამიანები მალე გადაშენდებიან

ისლანდიელთა ცხოვრებაზე დაკვირვებითა და მათი...

დინოზავრების რეკორდები

დინოზავრები ყველაზე შთამბეჭდავი ცხოველები იყვნენ,...

„დაუპატიჟებელი სტუმრები“

კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მემონტაჟე დალი...