კარტოფილი და მისი აგროტექნიკა

ჩვენი რჩევები

კარტოფილი და მისი აგროტექნიკა

2012 ივნ 15 05:58:28

საქართველოში კარტოფილს თესავენ უმთავრესად ახალქალაქის, ახალციხის, წალკის, დმანისის, თეთრი წყაროს, ხულოს, შუახევის რაიონებში. მოჰყავთ მთაშიც (ნინოწმინდის რაიონი, სვანეთი, რაჭა, ზოტი, ბახმარო და სხვა), სადაც ნათესები ზღვის დონიდან 2200-2300 მ-მდე აღწევს.

70-იან წლებში ფართოდ გავრცელდა საადრეო კარტოფილის მოყვანა. საქართველოს ბარის ზონაში კარტოფილს თესავენ ზაფხულშიც, თავთავიანი პურეულის აღების შემდეგ და მეორე მოსავალს იღებენ. ამ ზონაში (ზღვის დონიდან 500 მ-მდე) საადრეო მოსავლის მისაღებად კარტოფილი შეიძლება დაითესოს შემოდგომაზეც _ ნოემბერში.

საქართველოში კარტოფილის ფართოდ გავრცელებული ჯიშებია: მაჟესტიკი, თრიალეთური სახალხო, ლორხი, ეპიკური და სხვა.

კარტოფილი მრავლდება ვეგეტატიურად _ გორგლით (სელექციის მიზნით _ თესლით), რომელიც საშუალოდ შეიცავს 76,3% წყალს და 23,7% მშრალ ნივთიერებას, მათ შორის _ 17,5% სახამებელს, 0,5% შაქარს, 1-2% ცილას, 1%-მდე მინერალურ მარილებს, აგრეთვე C, B1, B2, B6, PP და სხვა ვიტამინებს.

საქართველოს აგრარიკოსთა კავშირის თავმჯდომარის, ანდრო ხეთერელის თქმით, კარტოფილის ტუბერი მდიდარია სახამებლით, ცილით, C ვიტამინით. გამოირჩევა კარტოფილის სათესლე, საქარხნო, საკვები და უნივერსალური ჯიშები: _ კარტოფილი საუკეთესო წინამორბედია თავთავიანი კულტურებისათვის. მოსავლის აღების შემდეგ იგი ნიადაგს ტოვებს გაფხვიერებულ და სარეველებისაგან სუფთა მდგომარეობაში. ხასიათდება კარგი შემგუებლობით გარემო პირობებისადმი _ მისი მოყვანა შეიძლება ყველა ტიპის ნიადაგზე, დაწყებული ქვიშნარიდან, მძიმე თიხნარი ნიადაგით დამთავრებული, გარდა დაჭაობებული ნიადაგისა. კარტოფილი ზომიერი ჰავის მცენარეა. უყვარს გრილი ჰაერი და კარგად იტანს სიცივეს, მაგრამ ვერ ეგუება ჩრდილს. რაც უფრო დაჩრდილულია ნაკვეთი, მით უფრო იკლებს მოსავლიანობა. საკმაოდ მომთხოვნი მცენარეა საკვები ნივთიერებების მიმართ. ერთ ტონა ტუბერს ერთი ვეგეტაციის განმავლობაში დაკავებული ფართობიდან გამოაქვს 50კგ. აზოტი, 90კგ. კალიუმი, 40 კგ. კალციუმი და 20 კგ. მაგნიუმი მოქმედ ნივთიერებაზე გადაანგარიშებით, _ ამბობს ხეთერელი.

მისი თქმით, აღნიშნული მონაცემები ცხადჰყოფს რომ უხეში შეცდომაა საქართველოს კარტოფილის მწარმოებელ ფერმერებში დამკვიდრებული სტერეოტიპი იმის თაობაზე, რომ კარტოფილს მხოლოდ აზოტშემცველი მინერალური სასუქებით გამოკვება ესაჭიროება მაღალი მოსავლისათვის, რის შედეგადაც ფართობზე შედის გადამეტებული რაოდენობით აზოტშემცველი სასუქები, რაც უკარგავს კარტოფილს გემურ ხარისხს და უარყოფითად მოქმედებს მცენარის განვითარების პროცესზე: _ ერთ ჰექტარზე კარტოფილის მინერალური სასუქებით გამოკვებისათვის ნიადაგის განოყიერების ოპტიმალუტრ სქემას წარმოადგენს აზოტი _ 90-110 კგ (მოქ. ნივთიერებაზე გადაანგარიშებით) ფოსფორი _ 80-100 კგ. (მოქ. ნივთიერებაზე გადაანგარიშებით), კალიუმი დ 100-120 კგ (მოქ. ნივთიერებაზე გადაანგარიშებით) , აქედან თესვისწინა განოყიერებისას შეტანილ უნდა იქნეს აზოტის მთელი დოზის 68-70%, ხოლო ფოსფორისა და კალიუმის მთლიანი დოზა შეიტანება ნიადაგის ძირითადი დამუშავების დროს და თესვისწინა განოყიერებისას. აზოტის დარჩენილი რაოდენობა გამოიყენება დამატებით გამოკვებაში, ინტენსიური ვეგეტაციის პერიოდში (მცენარეზე მიწის შემოყრისას) და ტუბერების ფორმირებისას. ძალიან კარგ შედეგს იძლევა კარტოფილში კომპლექსური სასუქების გამოყენება, რომელთა შეტანის ნორმა უნდა განისაზღვროს სასუქში საკვები ელემენტების პროცენტული შემცველობისა და მათი საჰექტარო დოზის გათვალისწინებით. ნიადაგის ნაყოფიერების ამაღლების საუკეთესო საშუალებაა ორგანული სასუქების (გადამწვარი ნაკელი) გამოყენება ჰექტარზე 20-40 ტონის ოდენობით. ასევე მწვანე სასუქების გამოყენება (სიდერეცია), რისთვისაც ითესება პარკოსანი მცენარეები. ასევე შეიძლება გამოყენებული იქნეს საშემოდგომო და ზამთრის სიდერატები. კარტოფილს სერიოზულად აზიანებენ მავნებელდდაავადებები, რაც მოქმედებს როგორც მოსავლიანობაზე, ასევე ნაყოფის ხარისხზე.

კარტოფილის მთავარი დაავადებებია: კარტოფილის ფიტოფტოროზი, რიზოქტონიოზი, ფუზარიოზი, ვერტიცელიოზი, შავფეხა, სამხრეთული ფესვის სიდამპლე, ვირუსული და ბაქტერიული დაავადებები.

მავნებლებიდან უმთავრესია: კოლორადოს ხოჭო, მავთულა ჭიები, მახრა, კარტოფილისჩრჩილი, კარტოფილის ღეროს ნემატოდა: _ კარტოფილის მავნებელ დაავადებათა წინააღმდეგ საჭიროა ჩატარდეს ბრძოლის ქიმიური ღონისძიებები. ამ მიზნით არსებობს კულტურის წამლობების სხვადასხვა სქემები, განკუთვნილნი კარტოფილის როგორც პროფესიონალურ, ასევე სამოყვარულო დონეზე წარმოებისათვის, _ ამბობს ხეთერელი და კარტოფილის მავნებლებისგან დასაცავად საჭირო სქემასაც გვთავაზობს:

პირველი წამლობა

კარტოფილის სარგავი მასალა დარგვამდე უნდა დამუშავდეს პრეპარატ პრესტიჟით _ 1 ლ. პრეპარატი იხსნება 15-20 ლიტრ წყალში და მიღებული ხსნარი საკმარისია ერთი ტონა სარგავი მასალის დასამუშავებლად. დამუშავების წინ საჭიროა კარტოფილის ერთ ფენად გაშლა და ხსნარის მოსხურება ისე, რომ შეძლებისდაგვარად ყველა ტუბერი დასველდეს. შემდეგ საჭიროა ტუბერები გაშრეს და მხოლოდ გაშრობის შემდგომ მოხდეს მათი დარგვა.

მეორე წამლობა

დათესვის შემდგომ, კულტურის აღმოცენებამდე საჭიროა ნაკვეთი დამუშავდეს ჰერბიცი-ზენკორით. 200 გრ. ზენკორი იხსნება 100 ლიტრ წყალში და ხდება მოსხურება ნიადაგზე. ერთ ჰექტარზე საჭიროა 1კგ. ზენკორი რომელიც გაიხსნება 400-500 ლ. წყალში.

მესამე წამლობა

მესამე წამლობა ტარდება მას შემდეგ, რაც კულტურის სიმაღლე მიაღწევს 10-15 სმ-ს. ამ დროს 300 გრ. ანტრაკოლი იხსნება 100 ლ. წყალში და ხდება მიღებული ხსნარის მცენარეებზე შესხურება. ერთ ჰექტარზე საჭიროა 1,5კგ ანტრაკოლი, რომელიც გაიხსნება 400-500ლ წყალში.

მეოთხე წამლობა

მეოთხე წამლობა ტარდება მესამე წამლობიდან 10-12 დღის შემდეგ. ამ დროს 240გრ. ინფინიტო იხსნება 100ლ წყალში და მიღებულ ხსნარი სხურდება მცენარეებზე. ერთ ჰექტარზე საჭიროა 1,2 ლ ინფინიტო, რომელიც გაიხსნება 400-500ლ წყალში.

მეხუთე წამლობა

მეხუთე წამლობა ტარდება მეოთხე წამლობიდან 10-12 დღის შემდეგ. მოცემულ პერიოდში საჭიროა როგორც ფიტოფტორას, ალტერნარიოზის და მაკროსპორიოზის წინააღმდეგ ბრძოლა, ასევე ფოთლოვანი კვების უზრუნველყოფა. აქედან გამომდინარე, 300გრ. ანტრაკოლ ბლაუ და 600გრ. ვუქსალ მაკრომიქსი იხსნება 100ლ. წყალში და ხდება შესხურება. ერთ ჰექტარზე საჭიროა 1,5კგ. ანტრაკოლ ბლაუ და 3ლ. ვუქსალ მაკრომიქსი.

მეექვსე წამლობა

მეექვსე წამლობა ტარდება მეხუთე წამლობიდან 10-12 დღის შემდეგ. ამ პერიოდში საჭიროა ფიტოფტორასა და მაკროსპორიოზის წინააღმდეგ ბრძოლა და ფოთლოვანი კვება. მეექვსე წამლობისას 500გრ. მელოდი დუო და 600გრ. ვუქსალ მაკრომიქსი იხსნება 100ლ წყალში და ხდება შესხურება. ერთ ჰექტარზე საჭიროა 2,5კგ. მელოდი დუო და 3ლ. ვუქსალ მაკრომიქსი.

მეშვიდე წამლობა

მეშვიდე წამლობა ტარდება მეექვსე წამლობიდან 10-12 დღის შემდეგ და მოცემულ პერიოდში, გარდა დავადებებისა, საჭიროა მავნებლების წინააღმდეგ ბრძოლის საშუალების ჩართვა წამლობის სქემაში. ამიტომ 1-1,2 კგ. კუპერვალი და 10 გრ. კონფიდორ მაქსი იხსნება 100 ლ. წყალში და ხდება შესხურება. ერთ ჰექტარზე საჭიროა 5-6 კგ. კუპერვალი და 50 გრ. კონფიდორ მაქსი.

მოამზადა ნათია დოლიძემ




 ახალი ამბები
  • ვინ ინიშნება სეს-ის გურიის რეგიონული სამსახურის უფროსადსურსათის ეროვნული სააგენტოს გურიის რეგიონული სამმართველოს უფროსად შალვა პეტრიაშვილი ინიშნება. წყაროს ცნობით, სეს-ის ეროვნული სააგენტოს უფროსი,  ზურაბ ჩეკურიშვილი მას, სავარაუდოდ, ხვალ წარადგენს გურიაში. პეტრიაშვილი ჯერ მცხეთაში მუშაობდა ანალოგიურ სამსახურში, შემდეგ კი _ თბილისში. წყაროს ცნობით, პეტრიაშვილი "ნაციონალური მოძრაობის" აქტიური მხარდამჭერი იყო. სურსათის ეროვნული სააგენტოს გურიის რეგიონული სამმართველოს უფროსმა ნინო შეწირულმა გათავისუფლების შესახებ განცხადება გუშინ დაწერა, თუმცა წყაროს თქმით, მის გათავისუფლებაზე ხელი მოწერილი არ ... ...
  • "დაიცავი დავით გარეჯი" _ "პატრიოტთა ალიანსის" აქცია თავისუფლების მოედანზეამ წუთებში, თბილისში, თავისუფლების მოედანზე იწყება "პატრიოტთა ალიანსის" აქცია. როგორც აქ შეკრებილები ამბობენ, აქციის მიზანია დავით გარეჯის დაცვა. აქციას დასავლეთ საქართველოდან, კერძოდ, აჭარასა და გურიიდან ჩამოსული ადამიანები ქაშვეთის ეკლესიიდან მსვლელობით ... ...
  • „თუ გინდათ საზოგადოება უკეთესობისკენ შეცვალოთ, ილიაუნი საუკეთესო ადგილია“დღეს, ოზურგეთის მეორე საჯარო სკოლაში ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის წარმომადგენლები ოზურგეთელ  აბიტურიენტებს შეხვდნენ.  პრეზენტაციაზე ისაუბრეს ზოგადად პროფესიის არჩევის შესახებ, თუ რა პროგრამებს და სწავლის გარე აქტივობებს ფლობს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი.  საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსმა ანა კვანჭილაშვილმა ახალგაზრდებს ვრცლად ესაუბრა ილიაუნის გაცვლითი  პროგრამების შესახებ,  თუ რამდენ ქვეყანაში აქვთ ის.  ასევე,  თქვა, რომ საერთაშორისო თანამშრომლობის  მიხედვით, მობილობების  მაჩვენებლი ყოველ წელს  უკეთესობისკენ  იცვლება. ისაუბრა, ასევე, უცხოეთის რომელ ქვეყნებში  აქვთ  საბაკალავრო პროგრამები და რაც მთავარია, სახელმწიფოს მიერ სრულად დაფინანსებული პროგრამების შესახებ, სადაც, აბიტურიენტი მინიმალური კომპეტენციის ზღვარს თუ გადალახავს,  სრულად ექნება სახელმწიფო დაფინანსება. _ ჩვენ გთავაზობთ საუკეთესო პროგრამებს. უნივერსიტეტი მრავალი კუთხით არის პირველ ადგილზე სხვა უმაღლეს სასწავლებლებს შორის. ამიტომ თუ გსურთ საზოგადოება  შეცვალოთ  უკეთესობისკენ,  ილიაუნი   საუკეთესო ადგილია, _ თქვა მან. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ვიცე-რექტორმა, წარმოშობით ოზურგეთელმა ნინო დობორჯგინიძემ „გურია  ნიუსთან“ საუბრისას თქვა, რომ მათი მიზანი აბიტურიენტთათვის სრული ინფორმაციის მიწოდებაა ილიაუნის ოთხი ფაკულტეტის, პროგრამების და ყოველივე იმის შესახებ, რაც უნივერისტეტს გააჩნია, რაც აბიტურიენტებს აინტერესებთ. _მთელ საქართველოში დავდივართ. ახლა დასავლეთში ვართ, ხვალ ფოთით ვასრულებთ აბიტურიენტებთან  შეხვედრებს, _ გვითხრა ... ...
  • შშმ პირთა დაცვის დღისადმი მიძღვნილი ზეიმი: „ჩვენ გვსურს ყველა ღონისძიებაში ჩავერთოთ“14 ივნისს, ოზურგეთის ფოლკლორის ცენტრში შშმ პირთა უფლებების დაცვის დღისადმი მიძღვნილი კვირეულის დასრულების  აღსანიშნავი ღონისძიება შედგა. საზეიმო შეხვედრას, რომელიც  პროექტის მონაწილემ, ფოტოგრაფმა გოგა ჩანადირმა გახსნა, გურიის გუბერნატორი ზურაბ ნასარაია, ოზურგეთის  მუნიციპალიტეტის მერი კოტე შარაშენიძე, სხვა ხელმძღვანელი პირები, საზოგადოების წარმომადგენლები და შშმ პირთა ოჯახების წევრები ესწრებოდნენ. _ პროექტმა, „ჩვენ შეგვიძლია“,  რომელიც განათლების სამინისტროს მიერ გახორციელდა, ამ ადამიანებს კიდევ უფრო მეტად აგრძნობინა თავი საზოგადოების წევრებად. ცალკე დგომით  ვერავინ ვერაფერს შეძლებს, ძალა  ერთობაშია.  წავიდა  ის დრო, როცა არსებობდა რაღაც სტიგმა, რომ შშმ პირები უნდა ყოფილიყვნენ სახლებში.  ადაპტირებული, მორგებული გარემო  უნდა იყოს ირგვლივ ყველა ადამიანისთვის, განსაკუთრებით  კი მათთვის,  _ თქვა გოგა ჩანადირმა და მადლობა გადაუხადა ხელმძღვანელ პირებს იმის გამოც, რომ სწორედ მათი ძალისხმევით, გურია ხდება  რესპუბლიკაში პირველი, ვინც ასე აზარტულად შეუდგა ამ საქმის კეთებას. „სლოგანი _ „ჩვენ შეგვიძლია“ მასშტაბურად მოედო მთელ გურიას, მთელ საქართველოზე ასე გავრცელდება“, _ თქვა მან. კვირეულის განმავლობაში ჩატარებულ შეჯიბრში გამარჯვებულები გურიის გუბერნატორმა ზურაბ ნასარაიამ  დააჯილდოვა. პირველი ადგილი ნარდში ასაკით ყველაზე უფროსმა შშმ პირმა, ჩოხატაურელმა იამზე კეკელიძემ დაისაკუთრა.  ყველა  გამარჯვებულს გადაეცა ჯილდო.  სცენაზე ავიდნენ სამივე მუნიციპალიტეტის შშმ პირები. შეასრულეს სხვადასხვა მხატვრული ნომრები. იგრძნობოდა მათი საოცარი, ემოციური ერთიანობა. _ ჩვენ დღეს უსაზღვროდ ბედნიერები  ვართ.  გვინდა, მომავალში, გამოყოფილი არ ვიყოთ მხოლოდ შშმ პირთა ღონისძიების სახელწოდებით და ჩართული ვიყოთ ნებისმიერ ღონისძიებაში, _ ემოციურად ისაუბრა შშმ პირმა თამუნა ლურსმანაშვილმა. მის გამოსვლას დარბაზში ოვაციით  შეხვდნენ. ღონისძიების დასასრულ, უჩვენეს პროექტის ფარგლებში გადაღებული ვიდეოფილმი.  ყველამ ერთად კი  შეასრულა საფინალო სიმღერად მოაზრებული: „ჩემი საქართველო აქ ... ...
  • "არ დაუშვათ ლგბტ პრაიდის ჩატარება" _ საპატრიარქო ხელისუფლებას მიმართავსსაქართველოს საპატრიარქო ლგბტ პრაიდთან დაკავშირებით ხელისუფლებას მიმართავს, არ დაუშვას ღონისძიების ჩატარება.  განცხადების ავტორები ემიჯნებიან „ყოველგვარ ძალადობას და ამავე დროს აცნობიერებენ დიდ საშიშროებას, რომელიც შეიძლება, ე. წ. გეი-პრაიდის ჩატარებას მოჰყვეს, ამიტომ მოუწოდებენ ხელისუფლებას, არ დაუშვან აღნიშნული ღონისძიება, რომელიც წინასწარვე არის ცნობილი, რომ გამოიწვევს საზოგადოებრივ შფოთს.   „ასევე მოვუწოდებთ და ვთხოვთ საქართველოში აკრედიტებულ სხვადასხვა ქვეყნის საელჩოებს, საერთაშორისო ორგანიზაციებს, სახალხო დამცველს და სხვა ინსტიტუციებს, რათა გამოიჩინონ უფრო ფრთხილი დამოკიდებულება ქართველი ხალხისათვის ამ მეტად მგრძნობიარე საკითხისადმი და ნუ წაახალისებენ ჩვენს ქვეყანაში მსგავს აქტივობებს; ამით ისინი ხელს შეუწყობენ სამოქალაქო მშვიდობის შენარჩუნებას და გამოხატავენ ჩვენი მოსახლეობისადმი პატივისცემასა და მხარდაჭერას. როგორც ცნობილი გახდა, ა.წ. 18-23 ივნისს სურთ ამიერკავკასიაში პირველად ჩაატარონ ე.წ. გეი-პრაიდი თბილისში, რაც ყოვლად მიუღებლად მიგვაჩნია. ცხოვრების წესი, რომლსაც LGBT პირები ეწევიან, სოდომურ ცოდვას წარმოადგენს და ამდენად ეწინააღმდეგება როგორც ქრისტიანულ სარწმუნოებას და ტრადიციული რელიგიების მოძღვრებებს, ისე ზოგადად მორალურ ღირებულებებს. ხაზს ვუსვამთ, რომ ეკლესია ემიჯნება ცოდვას, მაგრამ არა მონანულ ცოდვილს, რომელსაც სიყვარულით იწყნარებს და ეხმარება ღმერთთან დაბრუნებაში. სამწუხაროდ, LGBT გარკვეული ჯგუფები და მათი მხარდამჭერები უცხო ქვეყნებს ისე აწვდიან ინფორმაციას, თითქოს საქართველოში ისინი დიდად შევიწროებულნი და დევნილნი არიან და ამ მოტივით  სერიოზულ დაფინანსებას იღებენ. მათ სურთ თავისი აქტივობა ისე წარმოაჩინონ, როგორც დისკრიმინაციის წინააღმდეგ ბრძოლა, სინამდვილეში კი ეწევიან თავისი ცხოვრების წესის პოპულარიზაციას და პროპაგანდას და მისი ოფიციალურად დაკანონება აქვთ განზრახული. როდესაც მცირე ჯგუფი ცდილობს თავისი პოზიცია თავს მოახვიოს მთელ მოსახლეობას, ეს, თავისთავად, იწვევს მკვეთრ უკურეაქციას, ვინაიდან წარმოადგენს მიზანმიმართულ ქმედებას, უმრავლესობის  ღირსების შეურაცხყოფას, მათ არჩევანზე ძალადობას და ამდენად არის მაპროვოცირებელი არეულობისა და დაპირისპირებისა. ჩვენ ვემიჯნებით ყოველგვარ ძალადობას და ამავე დროს ვაცნობიერებთ რა დიდ საშიშროებას, რომელიც შეიძლება ე. წ. გეი-პრაიდის ჩატარებას მოჰყვეს, მოვუწოდებთ ხელისუფლებას, არ დაუშვან აღნიშნული ღონისძიება, რომელიც წინასწარვე არის ცნობილი, რომ გამოიწვევს საზოგადოებრივ შფოთს.   ასევე მოვუწოდებთ და ვთხოვთ საქართველოში აკრედიტებულ სხვადასხვა ქვეყნის საელჩოებს, საერთაშორისო ორგანიზაციებს, სახალხო დამცველს და სხვა ინსტიტუციებს, რათა გამოიჩინონ უფრო ფრთხილი დამოკიდებულება ქართველი ხალხისათვის ამ მეტად მგრძნობიარე საკითხისადმი და ნუ წაახალისებენ ჩვენს ქვეყანაში მსგავს აქტივობებს; ამით ისინი ხელს შეუწყობენ სამოქალაქო მშვიდობის შენარჩუნებას და გამოხატავენ ჩვენი მოსახლეობისადმი პატივისცემასა და მხარდაჭერას“, - წერია საპატრიარქოს განცხადებაში.  „თბილისი პრაიდი“ 18 ივნისს საერთაშორისო კონფერენციით გაიხსნება და 23 ივნისს ღირსების მარშით ... ...

არქივი

ზაფრანი

რომელი ნაყინი არ ასუქებს

იყო დიეტაზე არ ნიშნავს იმას,...

რატომ ვტირით ხახვის დაჭრის დროს

ყველა დიასახლისისათვის ყოველდღიურად ხახვის დაჭრის...

აღმოჩენილია თამბაქოს სიყვარულის გენი

ცოტა ხნის წინ იაპონელმა ექიმებმა...

საინტერესო ცნობები ალკოჰოლის შესახებ

მეთილის სპირტის სასიკვდილო დოზა ადამიანისათვის...

რა ზიანი მოაქვს ვადაგასულ კოსმეტიკას

მეცნიერების გამოკითხვით აღმოჩნდა, რომ ქალბატონები,...