შემოდგომის სამუშაოები თხილის მავნებელთა მავნეობის ლიკვიდაციისთვის

ჩვენი რჩევები

შემოდგომის სამუშაოები თხილის მავნებელთა მავნეობის ლიკვიდაციისთვის

2016 დეკ 8 18:06:04

"კარმიდამო ჩემის" სახელზე, ბოლო ორი თვის მანძილზე, უამრავი ადამიანის წერილი და სატელეფონო ზარი  შემოდის  გურიის ყველა მუნიციპალიტეტიდან.  განსაკუთრებით, ოზურგეთელი და ჩოხატაურელი ფერმერები აქტიურობენ _ ისინი  გვთხოვენ, ვურჩიოთ, როგორ, დროის რა შუალედით და რომელი საშუალებებით  ვებრძოლოთ თხილის მავნებლებს, რომელმაც  წლევანდელ სეზონზე სერიოზული საფრთხე შეუქმნა მცენარეს და ეს  წლევანდელ მოსავალზეც აისახა.

ჩვენ მივმართეთ ბიოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიურ დოქტორს ანგელინა ნიკოლაიშვილს და თხილის დაავადებებზე, მავნებლებზე და მათ საწინააღმდეგო ღონისძიებებზე ვესაუბრეთ.

საქართველო  თხილის კულტურის გავრცელების თითქმის შეუზღუდავი არეალია. ნიადაგურ-კლიმატური პირობების მრავალფეროვნება,  გეოგრაფიული ზონებისა და მიკროზონების გავლენა, ტენიანი სუბტროპიკული ზონის ჰიდროთერმული პირობები ქმნის სხვადასხვა მავნებლების და დაავადებების განვითარების ხელშემწყობ პირობებს, რასაც გარკვეულწილად ხელს უწყობს არსებული თხილის ბაღების მდგომარეობა.

თხილის კულტურაზე აღნიშნული 300 სახეობის მავნებლიდან საქართველოში მცენარეს 100-ზე მეტი სახეობა აზიანებს, ხოლო დასავლეთ  საქართველოში ვითვლით 20-მდე სახეობას, რომელთაგან ზოგიერთი მეტ-ნაკლებადაა  გავრცელებული რეგიონში.

ფიტოსანიტარული მონიტორინგის შედეგად, ჩვენში აღნიშნულია შემდეგი სახეობის მავნებლები: თხილის კვირტის მეგალე ტკიპა, თხილის ცხვირგრძელა, ამბროზიის ხოჭო (ჩოხატაურში უფროა გავრცელებული), ვაზის ლურჯი რწყილი, თხილის ბუგრი, მურყნის ფოთლიჭამია, მთვარისებრი მზომელა, ბაღლინჯო-მეტალფა პრუინოზა,  მოოქროსფრო მწვანე ცხვირგრძელა (ჩოხატაური, დაბლაციხე), ამერიკული თეთრი პეპელა, მოარშიებული მუხლუხო (ოზურგეთი-ანასეული).

დაავადებები: თხილის ყავისფერი სიდამპლე (ანთრაქნოზი), თხილის ნაცრისფერი სიდამპლე (ბოტრიტისი), თხილის ნაცარი და სხვები.

თხილის ნაყოფი ადამიანის კვების რეჟიმში შეიცავს 65-70%-ს ცხიმს, 15-16% ცილებს, 2% შაქარს. მაგრამ ამავე დროს ის ყველაზე ძლიერი ალერგენია. მოხმარების დროს დარწმუნებული უნდა ვიყოთ, რომ ის ნამდვილად ხარისხიანია. თხილს,  რომელსაც დიდი ხნის მანძილზე თბილ და ნესტიან გარემოში ინახავენ, შესაძლოა გაუჩნდეს სოკო. ობის სოკოს აღმოჩენა კი შესაძლებელია მხოლოდ შეიარაღებული თვალით (მიკროსკოპით). თხილზე შეიძლება წარმოიქმნას მავნე ნივთიერებები მიკროტოქსინების სახით, რომელიც ადამიანის ორგანიზმის სერიოზულ დაზიანებას იწვევს. ამის გამო დიეტოლოგები გვირჩევენ, ეს  გემრიელი პროდუქტი შევიძინოთ სანდო სუპერმარკეტში. თუ ნაჭუჭიანი თხილის ყიდვა გირჩევნიათ, აუცილებელია ყურადღება მიექცეს ნაჭუჭს. მას არ უნდა  ჰქონდეს დეფექტები, ნადები, არ  უნდა სდიოდეს უსიამოვნო სუნი.

თხილის მწარმოებელთა საყურადღებოდ!

თხილის ნაყოფის მწარმოებლებმა უნდა იცოდნენ, რომ არასწორი შენახვის შედეგად, (დაზიანებული ან სრულ კონდიციამდე გაუმშრალი), თხილში ვრცელდება ობის შემცველი სოკოვანი წარმონაქმნები. ისინი ჯანმრთელობისთვის საშიშ შენაერთებს, სუპერკარცენოგენურ აფლოტოქსინებს შეიცავენ, რომელმაც შეიძლება, ხშირი და ხანგრძლივი გამოყენების შემთხვევაში,  გამოიწვიოს ღვიძლისა და  თირკმლის უჯრედების ნეკროზი (კიბო). ასეთი თხილის მოხმარება და გაყიდვა კი აკრძალულია. თხილის გადამუშავებისა და შენახვის თანამედროვე ტექნოლოგიები არ იძლევა შესაძლებლობას, მთლიანად ავარიდოთ თავი ამ მავნე  ნივთიერების წარმოქმნას.

მიკროტოქსინები _ ეს არის ობიანი სოკოების ცხოველმყოფელობის პროდუქტი. მიკროტოქსინებიდან ყველაზე აქტიურ კანცეროგენს აფლოტოქსინი, განსაკუთრებით აფლოქსინი B1 წარმოადგენს. ეს ტოქსინები თერმულ დამუშავებას არ ექვემდებარებიან. ცდებით დადასტურებულია, რომ ცხოველებში აფლოტოქსინის კანქვეშ ხელოვნურად შეყვანა იწვევს თირკმილს კიბოს.

პროდუქტებში ობის არსებობას და შემდგომ მის განვითარებას თბილი და ნესტიანი გარემო განაპირობებს. ობიანი პროდუქტის იმპორტი  კი ძირითადად თბილი ქვეყნებიდან ხორციელდება.

ბოლო პერიოდში ევროკავშირის სწრაფი რეაგირების სისტემაში, აფლოტოქსინის მარეგულირებელი დეპარტამენტიდან შეტყობინება ძირითადად თურქულ, აზერბაიჯანულ, ამერიკულ თხილსა და მის პროდუქტებზე მოდის.

მავნებელ დაავადებათა მიერ გამოწვეული მსოფლიო დანაკარგი ყოველწლიურად შეფასებულია 74, 9 მილიარდი დოლარით, რომელიც  შეადგენს სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის 40%-ს. ამ დანაკარგების ასაცილებლად ფართო მასშტაბით  გამოიყენება პესტიციდები. მცენარეთა დაცვის ქიმიური  საშუალებებით შენარჩუნებულია 5,5 მილიარდი დოლარის პროდუქცია. ორგანიზმების მოსასპობად, მათი რიცხოვნობის მიუხედავად, მათთან ბრძოლა ითვალისწინებს მოსპობითი ღონისძიებების გატარებას _  ბიოლოგიურ, აგროტენიკურ და სხვა ინტეგრირებულ ბრძოლას,  რაც აკმაყოფილებს  ეკონომიკურ, ეკოლოგიურ და ტოკსიკოლოგიურ   მოთხოვნებს.

გასათვალისწინებელია, რომ თხილის კულტურა მეტად მგრძნობიარეა ქიმიური პრეპარატების  მიმართ. პრეპარატების არასწორად შერჩევამ, კონცენტრაციის თვითნებურად გაზრდამ შეიძლება, გამოიწვიოს   ფოთლების სიდამწვრე, ზრდის შეჩერება, ნაყოფის დეფორმირებული განვითარება და ნაადრევი ცვენა.

საშემოდგომო ბრძოლა თხილის მავნებლების წინააღმდეგ

შემოდგომაზე  თხილის პლანტაციებში  გატარებულ უნდა იქნეს მავნე ორგანიზმებთან ბრძოლის შემდეგი მეთოდები:

კარანტინული  ღონისძიებები:

1. დასარგავი მცენარეები არ უნდა იქნას ამოღებული ისეთი ნაკვეთებიდან, სადაც  გავრცელებულია მავნებელი.

2. ნერგები შემოწმებული უნდა იქნეს სპეციალისტის მიერ, რომ დაზიანება მავნე ორგანიზმებით არ გადავიდეს ახალგასაშენებელ ნაკვეთში;

3. თხილის გაშენების წინ ჩატარდეს ნაკვეთის ნიადაგის ქიმიური ანალიზი.

აგროტექნიკური,  სანიტარულ-პროფილაქტიკური, ჰიგიენური ღონისძიებები

აუცილებელია:

1. დაზიანებული ტოტების გასხვლა, ნაკვეთიდან გატანა და დაწვა.

2. ენტიმოლოგიური სარტყლების გამოყენება.

3.  თუ თხილის ნაკვეთში  გავრცელებულია თხილის ცხვირგრძელა, მაშინ  ის უნდა დაიტბოროს წყლით, რომ დახოცილ იქნეს ნიადაგში მოზამთრე მავნებლის  ჭუპრები.

4. ყველაზე მეტი რიცხოვნობით ჩვენში გავრცელებულია თხილის კვირტის მეგალე ტკიპა. მის მიერ დაზიანებული კვირტები დეფორმირებულია (თითოეულ კვირტში 30 000 ცალი ტკიპაა). ამიტომ დაზიანებული კვირტები უნდა შეგროვდეს ხელითაც. უნდა მოხდეს  ნაკვეთიდან გატანა და დაწვა.

ქიმიური მეთოდი

ტარდება მაშინ, როცა მავნებელი აქტიურია, ბევრია და ანადგურებს მცენარის რომელიმე ნაწილს. შემოდგომაზე  აქტიურია მხოლოდ კვირტის მეგალე ტკიპა.  ამ ტკიპის  კვირტიდან გამოსვლა ხდება მცირე ხნით მზიან ამინდში, იმიტომ, რომ ახალ (დაუზიანებელ) კვირტში  შევიდეს.  ამ შემთხვევაში მავნებლის საწინააღმდეგოდ შეიძლება გამოვიყენოთ აკარიციდებით შესხურება (ენვიდორი ან ნეორონი ან მასაი ან ტალავი ან კორსაიდი) 0,1 %-იანი  ხსნარი + რომელიმე ფუნგიციდი (პროფილაქტიკური მიზნით). უნდა  გვახსოვდეს, რომ პესტიციდი ნაკლებად აღწევს  კვირტში მოთავსებულ ტკიპებამდე!

შენიშვნა _ ქიმიური შესხურება თხილში შეიძლება ჩატარდეს პირველი აპრილიდან ივლისამდე ან 2 ივლისიდან (საჭიროების მიხედვით).  ერთ ჰა-ზე საჭიროა 2000 ლიტრი სამუშაო ხსნარი. პესტიციდები შეიძინეთ მხოლოდ სპეციალიზირებულ მაღაზიებში, ორიგინალური შეფუთვით. პესტიციდებთან მუშაობისას აუცილებლად დაიცავით უსაფრთხოების წესები.

ანგელინა ნიკოლაიშვილი,
ბიოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიური რექტორი




 ახალი ამბები
  • "ბალახს ცეცხლი წაუკიდა, გამოსვლა ვერ მოასწრო და შიგ ჩაიწვა!"_ ტრაგედია კასპშიკასპში, სოფელ დოესში უბედური შემთხვევის შედეგად 70 წლამდე ასაკის მამაკაცი გარდაიცვალა. როგორც "გურია ნიუსს" მერის წარმომადგენელმა აღნიშნულ თემში, ტარიელ ოხანაშვილმა უთხრა, "მამაკაცი ნაკვეთს ასუფთავებდა. ბალახს რომ ცეცხლი წაუკიდა, გამოსვლა ვეღარ მოასწრო და შიგ ჩაიწვა". შსს-მ მომხდარ ფაქტზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 188 მუხლით ... ...
  • კორონავირუსზე ეჭვის გამო ბათუმის მატარებელი თბილისიდან ვერ გადისთბილისი-ბათუმის მატარებელი უკვე ერთი საათია თბილისიდან ვერ გადის. ამის მიზეზი სასწრაფო დახმარების სამსახურში შესული შეტყობინება გახდა. როგორც  საქართველოს რკინიგზაში განგვიცხადეს, თბილისი-ბათუმის მატარებლის მგზავრების ნაწილმა მიიჩნია, რომ ერთ-ერთ მგზავრს, რომელიც მათი აზრით, ჩინეთის მოქალაქეა, სავარაუდოდ გრიპის ნიშნები ჰქონდა რის გამოც სასწრაფო დახმარება გამოიძახეს და მატარებელი დატოვა. ისინი ბაქანზე იცდიან. თუმცა ამ დროისთვის დადასტურებული არ არის არც მგზავრის მოქალაქეობა და არც ის, იმყოფებოდა თუ არა ის ჩინეთში  ბოლო პერიოდში. რკინიგზაში აცხადებენ, რომ სასწრაფო დახმარების ორი ბრიგადა უკვე ადგილზეა და მგზავრებს შესაბამისი შემოწმება ჩაუტარდება. ჯერჯერობით უცნობია როდის დაიძვრება მატარებელი ბათუმის მიმართულებით. სასწრაფოში გვითხრეს, რომ მგზავრებს სიცხეს უზომავენ და პირველადი დაკვირვებით არაფერი საგანგაშო არ არის. წყარო: ... ...
  • მაია მერკვილაძე: შემომითვალეს, ახალ ამბებში რედაქტორად აღარ ვიქნები“მოკლედ, ვიცი გაინტერესებდათ, შემომითვალეს, ახალ ამბებში რედაქტორად აღარ ვიქნები. ნინო ხაჟომია მოდის რედაქტორად.“ - ასეთი სახის განცხადება სოციალურ ქსელში აჭარის საზოგადოებრივი ტელევიზიის ახალი ამბების რედაქტორმა მაია მერკვილაძემ გაავრცელა. მაია მერკვილაძის ამ განცხადებას უცებ მოჰყვა მისი კოლეგების და ჟურნალისტების კომენტარები. “ ასე და ამგვარად, გრძელდება აჭარის ტელევიზიის გაპარტახება! ბიძინას ბორდი და კოხრეიძე მარტო აღარ არიან გამპარტახებლების რიგებში უკვე, ახალ ხალხს იმატებენ! მაიას საინფორმაციოდან გაყვანა, მისი ამ საქმისგან ჩამოცილება არის დანაშაული. ვისაც მასთან არ უმუშავია, ჩემი სიტვების მნიშვნელობას, ბოლომდე ვერ გაიგებს!“ - წერს სოციალურ ქსელში “მთავარი აჭარაში“ წამყვანი და ჟურნალისტი ლაშა ზარგინავა. “მაია მერკვილაძე ახალი ამბების სამსახურიდან გაჰყავთ. ამ დრომდე ხელშეკრულებას არ აჩვენებენ. დირექტორმა მმართველებს გააცნო ინფორმაცია იმის შესახებ რომ მაიკოს არათუ 20-იანის რედაქტორის, ან უბრალოდ რედაქტორის არამედ საერთოდ სხვა პოზიციის ხელშეკრულებას შესთავაზებენ, გაუგებარი, ბუნდოვანი პერსპექტივით და არარსებული რესურსით. აბა ეხლა დაგვაბრალოს იქნებ უმაღლესმა საბჭომ, ბორდმა, დირექტორიანად კივილი და წივილი.“ - ასე შეაფასა მაია მერკვილაძის განთავისუფლება აჭარის ტელევიზიის ახალი ამბები წამყვანმა და ჟურნალისტმა თეონა ბაკურიძემ. აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორის, გიორგი კოხრეიძე “მთავარ არხთან“ მიცემული ინტერვიუს დროს ამბობს, რომ მაია მერკვილაძისთვის ახალი შემოთავაზება აქვს. “წინასაარჩევნო პერიოდია და ვალდებულება გვაქვს, რომ გაკეთდეს დებატების სახის გადაცემები ანუ თოქ-შოუ. აქედან გამომდინარე ვაძლევ სრულ თავისუფლებას, რომ ეს საარჩევნო პროექტი გააკეთოს მან.“ - თქვა გიორგი კოხრეიძემ. ჟურნალისტის კითხვაზე, თუ ამ წინადადებას არ დათანხმდა მაია მერკვილაძე მაშინ რა მოხდება - გიორგი კოხრეიძემ უპასუხა: “მაშინ ვშორდებით, რაც მე არ მინდა.“ - აღნიშნა გიორგი კოხრეიძემ. როგორც ჩვენთვის ხდება ცნობილი მაია მერკვილაძე გიორგი კოხრეიძის შემოთავაზებას არ დათანხმდება. “უსამართლო გადაწყვეტილება მიიღო აჭარის ტელევიზიის დირექტორმა.“ - ამბობს მაია ... ...
  • 24 თებერვალი ირაკლი ჩარკვიანის გარდაცვალების დღეა2006 წლის 24 თებერვალს ქართველი მუსიკოსი, მწერალი ირაკლი ჩარკვიანი გარდაიცვალა. სოციალურ ქსელში გელა ჩარკვიანი, ირაკლი ჩარკვიანის მამა სტატუსს აქვეყნებს, რომელსაც “გურია ნიუსი“ უცვლელად გთავაზობთ. “ჩაწერა მაქვს „რუსთავი 2“-ზე, დათო გოგიჩაიშვილთან. ნახევარ საათში უნდა გავიდე, – მითხრა ქეთათომ ტელეფონით. – იქნებ მოხ­ვიდეთ და ჩვენთან იყოთ, სანამ დავბრუნდები. ირაკლი ღამე თავს კარგად არ გრძნობდა. ახლა ჩაეძინა, მაგრამ მაინც მეშინია“. პარასკევის დილა იყო. ჩემს მდივანს, შორენა კობერიძეს დავურეკე და ვუთხარი, შემაგვიანდება-მეთქი. თეთრი „ტოიოტა კოროლა“ ეზოში მელოდებოდა. ომარ არუთინოვს ვთხოვე, ირაკლისთან ვერაზე მივეყვანე და გარაჟში ჩემს ზარს დალოდებოდა. ქეთათო რომ გავიდა, სავარძელში ჩავჯექი და კინოსცენარის კითხვას შევუდექი. იმ დღეებში გია ბაზღაძემ შემომთავაზა ქართულად გამეხმოვანებინა ერთი უცხოური საბავშვო კინოს პერსონაჟი. ამ ფილმის ჩვენებას გია თავისთან, რუსთაველის კინოთეატრში აპირებდა და რატომღაც გადაწყვიტა, რომ „კინო­გმირს“ ყველაზე უფრო ჩემი ხმა და ინტონაცია მოუხდებოდა. დავთან­ხმდი, რადგან ამ საქმეში გარკვეული გამოცდილება მქონდა და, რაც მთავარია, წინანდელივით დაკავებული აღარ ვიყავი – სიტყვებს აღარ ვწერდი და არაფრის თარგმნა აღარ მიხდებოდა. ფილმების გახმოვანებასთან კარგი მოგონებები მაკავშირებდა. დიღომში კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ძველებური ყაიდის ვეება მიკროფონებთან არაერთხელ ვმდგარვარ დოდო აბაშიძესთან, თენგიზ არჩვაძესთან, რამაზ ჩხიკვაძესთან და სხვა ცნობილ მსახიობებთან ერთად. რეზო ჩხეიძის „ნერგებში“ ამერიკელი ტურისტების ეპიზოდი თითქმის მთლიანად მე და ილო თუმაჯანოვმა გავახმოვანეთ. მერაბ კოკოჩაშვილის „მწვერვალში“ გია ყანჩელის დაწერილი ინგლისური სიმღერაც კი ვიმღერე. კიდევ იყო ნანა მჭედლიძის „პირველი მერცხალი“ და „შერეკილები“, რომლის დიალოგები, ელდარ შენგელაიას თხოვნით, ინგლისურად ვთარგმნე და ქართულ ტექსტს დავადე. მაგრამ ბოლო 30 წლის განმავლობაში კინოსთან შეხება აღარ მქონია და ახლა, ამდენი პოლიტიკით დაღლილს, კინოპერსონაჟის აუდიო-თამაში უთუოდ გამახალისებდა. რამდენიმე გვერდი წავიკითხე და ცოტათი მომწყინდა – მხატვრულის კითხვას გადაჩვეული ვიყავი. ფურცლები იატაკზე დავდე. ავდექი და კედელზე დაკიდებული ირაკლის ნახატებისა და ფოტოების თვალიერება დავიწყე. მერე დიდ ოთახში გავედი და მძინარე ირაკლის დავხედე. მშვიდად, მეტრონომის სიზუსტით სუნთქავდა. ერთ ბეჭზე საბანი არ ეხურა და ხელი დავადე. სიცხე არ ჰქონდა. კედლებზე სურათები აქაც იყო და სანამ ყველა, ალბათ ასჯერ ნანახი, ისევ დავათვალიერე, ოთახი არ დავტოვე. კვლავ სავარძელში ჩავეშვი, თუმცა სცენარი იატაკიდან აღარ ავიღე. სახლში წავიკითხავ-მეთქი, ირაკლის პატარაობა გამახსენდა, როგორ ვეთამაშებოდი „შემოქმედებით“ თამაშებს – რითმობანას, პარადოქსობანას, ოქსიმორონობანას და აბსურდობანას. „აბა, გარითმე ხალი!“ უმალ პასუხობდა – „მსხალი“. „აბა, კიდევ?“ „ნალი, თვალი, ალი, ქალი, მთვრალი“. „გეყოფა“. „აბა, მოიგონე პარადოქსი“. „ისეთი მშიერი ვარ, რომ ხინკალსაც კი არ შევჭამ“. „კარგია. ახლა ოქსიმორონი მინდა სიტყვაზე ტკბილი“. დაფიქრდებოდა, „ვიცი! ვიცი! ტკბილი სევდა, ტკბილი ტკივილი“. „აბა, რაიმე აბსურდული ფრაზა მოიგონე, ისეთი როგორც ყვავი ჩხიკვის მამიდა“. „ბიძაშვილის ვირის ზმნიზედა. ხომ მაგარია?“ „კარგია“, – მოვუწონებდი და ის ბედნიერი ხტუნვა-ხტუნვით ეზოში გავარდებოდა, სადაც მისი თანატოლები უფრო ბიჭურ თამაშებს შესთავაზებდნენ. მერე ის საშინელი საღამო გავიხსენე, როცა ირაკლი და გეგა, მაგრად ნაცემები, წყნეთის კინოდან ჩვენს აგარაკზე ამოვიყვანეთ და ისიც, როგორი დაზაფრულები ისხდნენ ირაკლი და კოსტე, როცა გაიგეს, რომ გეგამ თვითმფრინავი გაიტაცა, ისე, რომ მათთვის არაფერი უთქვამს; და სულ ახლახან ქეთათოსთან ერთად რომ გვეწ­ვია და ნანას და მე გამოგვიცხადა, – მალე გოგო გვეყოლება და გადავ­წყვიტეთ რეტრო სახელი დავარქვათ – ნანაო. პატარა ნანამ გვასახელა – თავის წითურ ძაღლთან, კაფკასთან ერთად ის წარმატებით ასრულებდა როლს „მაესტრო TV“-ის მიერ გადაღებულ რეალიტი შოუში, რომელიც ერთი თვის განმავლობაში დეტალურად აშუქებდა ირაკლისა და ქეთათოს ყოველდღიურ ცხოვრებას. ამ დღეს ნანა ბებიასთან, გულიკოსთან იყო, რომელსაც დულიტოს ეძახდა, ისე როგორც მე – დელას. უკანა­ენისმიერებს, ვერც მჟღერსა და ვერც ყრუს, ბავშვი ვერ წარმოთქვამდა. ამით თავის მეორე, თანამოსახელე ბებია ნანას ჰგავდა, რომელიც თურმე ადრეულ ბავშვობაში кукла-ს ნაცვლად тутла-ს ამბობდა. ამგვარ მოგონებებში გავატარე საათ-ნახევარი. მალე ქეთათო უნდა დაბრუნებულიყო. წამოვდექი და კვლავ იმ ოთახში შევედი, სადაც მძინარე ირაკ­ლი მეგულებოდა. იმავე პოზაში იწვა და ოთახიდან გასვლა დავაპირე. კართან ვიდექი. არც გავდიოდი და არც უკან ვიხედებოდი. ძალიან არ მინდოდა დამენახა ის თითქმის შეუმჩნეველი ცვლილება, რომელიც შევამჩნიე და არ შევიმჩნიე, ის ზარდამცემი, უსასრულოდ მცირე სხვა­ობა, ახლად მკვდარს ცოცხლისგან რომ განასხვავებს. რამდენ ხანს შემეძლო მეტყუებინა თავი... მივედი და იმავე ბეჭზე ხელი დავადე. არ სუნთქავდა. მერე მკერდს ჩავუყევი. მხოლოდ გულის სიახლოვეს აღმოვაჩინე პაწაწინა თბილი წერტილი. სასწრაფოს ექიმმა გარდაცვალება დაადასტურა. ქეთათო ჯერ კიდევ სტუდიაში იყო, იქ შევატყობინე და „რუსთავი 2“-მა ირაკლის სიკვდილის ამბავი breaking news-ის სახით გაუშვა ეთერში... ამას მოჰყვა სხვა ტელევიზიების სიუჟეტები, ათას­გვარი ვერსიებით და უწყვეტი ზარების ნაკადი ჩემს მობილურზე. ნანა მიღებული შოკისგან სიცოცხლის ბოლომდე სრულად ვერ გამოვიდა. მის გაუსაძლის ტკივილს ისიც ერთვოდა, რომ სახსრის მოტეხილობისა და ხელოვნურით ჩანაცვლების შემდეგ დამოუკიდებლად სიარული ჯერ არ შეეძლო. სულ ლოგინში იწვა და ტიროდა. ცრემლს მეც ვერ ვიკავებდი, განსაკუთრებით, როცა ვიხსენებდი ირაკლის სასაცილომდე არარეალურ ბიზნეს-პროექტებს, რომელთა განხორციელებით აპირებდა, გამდიდრებას თუ არა, საკუთარი ოჯახის შენახვას მაინც. ამგვარი იდეების გენერირებას მან მას შემდეგ უმატა, რაც გაჩნდა პატარა ნანა, მისი ერთ-ერთი ბოლო, და ბაბუა-ბებიების აზრით საუკეთესო ნაწარმოები. ჩემთვის დღესაც ორი ირაკლი არსებობს: ერთი – ჩემი და ნანას პირმშო. ის ჩემს მეხსიერებაში მარად ბავშვად დარჩება. სწორედ ამ ბავშვის – ირაკლის სიკვდილი განვიცადე ასე მწარედ 2006 წლის 24 თებერვალს. მეორე – მიამიტი და იმავდროულად უჩვეულო ნიჭით დაჯილდოებული შემოქმედი. ის არ მომკვდარა. „სათქმელი თქვა და უბრალოდ კარი გაიხურა“. სამძიმრის სათქმელად ჩვენს პეკინის 14-ის ბინაში, ნათესავებისა და ნაცნობ-მეგობრების გარდა, საქართველოში არსებული ყველა პოლიტიკური ძალის ხელმძღვანელები მოვიდნენ. სანდრა სააკაშვილი ყოველდღე ჩვენთან იყო და მწოლიარე ნანას საათობით ეჯდა. როცა სადარბაზოში შევარდნაძის დაცვის თანამშრომელი შევნიშნე, მივხვდი, რომ მალე ექს-პრეზიდენტი გამოჩნდებოდა. შევი გადამეხვია, გასვლისას კვლავ შეხედა ირაკლის და თავი დახარა, როგორც მაშინ, მამაჩემის პანაშვიდზე. ცოტა ხანი გავიდა და ოთახში მიშა სააკაშვილი შემოვიდა. მელაპარაკა. მერე დიდხანს ჩუმად იყო. რაღაცაზე ფიქრობდა. წასვლისას ასე მითხრა – „სამსახურში გამოსვლას ნუ იჩქარებ, მაგრამ როცა გამოხვალ, აუცილებლად მნახე“. მაშინ მე პრეზიდენტის თანაშემწე და პრესსპიკერი ვიყავი. დღის განმავლობაში ვეცნობოდი მსოფლიო მედიაში გამოქვეყნებულ ჩვენთვის საინტერესო მასალას და საღამოობით შეკუმშული სახით მიშას ვაცნობდი. კვირაში რამდენჯერმე ქართველ და თბილისში აკრიდიტებულ უცხოელ ჟურნალისტებს ვხვდებოდი და მიმდინარე პოლიტიკური მოვლენების ჩვენეულ ხედვას ვუზიარებდი. ტელევიზიებში კვლავინდებურად ხშირად ვჩნდებოდი. სახელმწიფო ბიუჯეტი მნიშვნელოვნად იყო გაზრდილი და მოხელეთა შრომის პირობები შეუდარებლად გაუმჯობესებული. მიშა ერთი კვირის თავზე ვნახე. ყოველგვარი შესავლის გარეშე მით­ხრა, რომ წინათაც ფიქრობდა და აზრი არც ახლა შეუცვლია: „საქარ­თველოს ინგლისში შენ უნდა წარმოადგენდე“. ეს სიახლე ნანას ტრაგედიამდე რომ გაეგონა, სახე გაუბრწყინდებოდა და მეგობრებს ტელეფონზე რეკვით აიკლებდა. ახლა კი მხოლოდ თავი დამიქნია და თვალები ცრემლით აევსო. ლონდონში სექტემბერში წავედით. თან შვილიშვილები – ანა და გაგა – წავიყვანეთ. პატარა ნანა ჯერ მართლაც პატარა იყო და ლონდონში ყოფნა არაფერს არგებდა. ჩამოვიდა, როცა სკოლის ასაკს მიაღწია. ლონდონმა თავისი ქნა. დიპლომატიურმა მიღებებმა, მკაცრი დრეს­­კოდის ნორმების აღსრულების აუცილებლობამ, ახლად შეძენილი ნაცნობების მრავალეროვნულმა წრემ ნანა თანდათან თვალში გამოახედა. და როცა, ბუკინგემის სასახლეში დედოფლისათვის რწმუნებათა სიგელების გადაცემის აღსანიშნავად გამართულ vin d’honneur-ზე მან შამპანურით სავსე ჭიქა ასწია, მის უძირო თვალებში პირველად ამ თვეების განმავლობაში მოციმციმე ვარსკვლავები დავინახე“. - წერს გელა ჩარკვიანი სოციალურ ... ...
  • „პირბადეს ვეღარ იშოვი, სადეზინფექციო ხსნარებს ფასი დაადეს“ _რას გვატყობინებენ იტალიიდან_პულიის რეგიონი ბარის პროვინციაში,  რომელიც მილანიდან, კორონავირუსის ეპიცენტრიდან ათასი კილომეტრის დაშორებით იმყოფება, ჯერ არანაირი პრევენციის ზომები არ მიუღიათ.  ჩემი გოგონა სკოლაში დადის, როგორც მშობელს,  მომივიდა შეტყობინება, რომ არ დავტოვო ლოკაციის  ადგილი.  ამ ეტაპზე  სხვა არანარი გაფრთხილება არ შემოსულა.  უნდა გითხრა  ისიც , რომ აფთიაქში   ვერ იშოვი პირბადეს. სადეზინფექციო  ხსნარები, რასაც „ამაზონი“ გვჩუქნიდა, ფასები დაადეს და სამი შეკვრა  90 ევრო ღირს.  ახლა აქ დღის პირველი საათია. ამ წუთებშიც შევედი აფთიაქში და პირბადე უკვე არ არის. მითხრეს, რომ დილით რაც მიიღეს, უკვე გაყიდულია, - გვატყობინებს ემიგრაციაში მყოფი ჩვენი მეგობარი ხათუნა შარაძე.  კორონავირუსი ფაქტიურად  ვრცელდება  იტალიაში და ეს სამწუხარო ამბავია. ხათუნა შარაძემ  ასევე გვითხრა, რომ იტალიაში საქართველოს საელჩოს ვებგვერდზე განთავსებულია განცხადება ,  კორონა ვირუსთან დაკავშირებით: „ შექმნილი მდგომარეობიდან გამომდინარე, საქართველოს საელჩო მოუწოდებს იტალიაში და განსაკუთრებით კი მის 5 რეგიონში (ლომბარდია, ვენეტო, პიემონტე, ემილია რომანია და ლაციო) მცხოვრებ და ტურისტული მიზნებით მყოფ საქართველოს მოქალაქეებს გაითვალისწინონ  იტალიის მთავრობის მიერ,  ვირუსის მართვისთვის აუცილებელი რჩევები და განკარგულებები, განსაკუთრებული საჭიროების გარდა თავი შეიკავონ საჯარო თავშეყრის ადგილებში სიარულისგან და დაიცვან ჰიგიენური წესები.“ ... ...

არქივი

ზაფრანი

15 შეცდომა რეცხვის დროს, რომელიც სარეცხს და მანქანას აზიანებს

ხშირად ვამბობთ, რომ ტანსაცმელს აფუჭებს...

რატომ უნდა მიირთვათ ბევრი შოკოლადი

შოკოლადის მირთმევის შედეგად ადამიანის ბედნიერების...

ჰოლივუდელი მარტოხელა მამები

ალ პაჩინო - მსახიობი სამი...

ქალები და მანქანის მართვა

ბრიტანული კვლევის თანახმად, ქალები კაცებზე...

რა არის ბედნიერება?

რას გულისხმობს ბედნიერება?_ სტაბილურ სამსახურს,...

რატომ „იყინებიან“ ქალები ხშირად

ქალებისგან ხშირად მოისმენთ, რომ ეყინებათ...