აუცილებელი რჩევა მოყვარულ მეფუტკრეებს

ჩვენი რჩევები

აუცილებელი რჩევა მოყვარულ მეფუტკრეებს

5 ივნ. 2017, 23:15:54

ღალიანობა

მეფუტკრეობა ერთ-ერთი პრიორიტეტული დარგია და აგრარულ სფეროში, ნებისმიერი მიმართულების განვითარებას პერსპექტივა არც აქვს ფუტკრის გარეშე.

ადამიანთა მოდგმის უარყოფითმა ზემოქმედებამ გარემოზე, ფუტკარზეც მოახდინა გავლენა და ეს მოხდა მსოფლიო მასშტაბით _ იმატა დაავადებათა რიცხვმა. ფუტკრის სიმცირის გამო, ზოგიერთ ქვეყანაში იძულებული გახდნენ, რომ შეექმნათ უპილოტო საფრენი აპარატები მცენარეთა კულტურების დასამტვერიანებლად. თუმცა, ეს გართობას უფრო ჰგავს, ვიდრე საქმეს.

მსოფლიოში აღიარებული, სამი ოქროს მედლის მქონე ქართული მთის რუხი ფუტკარი ერის სიმდიდრე და სიამაყეა. მასთან თანამშრომლობა სიღრმისეულ ცოდნას, სიფაქიზეს და ზნეობრივ ინტელექტს მოითხოვს. საქართველოში გავრცელებული ფუტკრის პოპულაციებს შორის საუკეთესოა გურული პოპულაცია. ფუტკარი საოცარი ფარმაცევტია, შეუცვლელი აგრონომი და პირველი ეკოლოგი პლანეტაზე! ამიტომ, რაც უნდა ბევრი ვისაუბროთ მასზე, თემა ამოუწურავია.

 თითქოს უმნიშვნელო დეტალია ის ფაქტი, რომ ერთ რეგიონშიც კი ხდება ისე, რომ მიუხედავად კლიმატური პირობების შესაბამისობისა, მცენარეები ნექტარს და ყვავილის მტვერს სხვადასხვა დროს გამოყოფენ.

დროს, როდესაც მცენარე ნექტრის ყველაზე მეტ რაოდენობას გამოყოფს, მთავარი ღალიანობა ეწოდება. ღალიანობის დაწყებასთან ერთად, ინტენსიურად იცვლება ფუტკრის მუშაობაც. ოდნავ ინათებს თუ არა, ფუტკრების დიდი რაოდენობა ხალისით მიფრინავს ნექტრის მოსატანად და გვიან, შებინდებამდე მუშაობს. ასევე, ღალიანობის დაწყებისას ფუტკარი სრულებით არ ეტანება საფუტკრეში დავარდნილ ფიჭის ნაჭრებსა და თაფლს. ამ დროს არავითარი ქურდობა და თავდასხმა არ ხდება. ოჯახის გახსნისას თეთრი ცვილითაა დაფარული ჩარჩოს ნაწილები, საღამოს კი საფუტკრეში დგას თაფლის სპეციფიკური სუნი და მის ახლო-მახლო ისმის ფუტკრის გუგუნი.

მთავარი ღალიანობისთვის მზადება ნიშნავს, ვიყოლიოთ ძლიერი ფუტკრის ოჯახები და იყოს სათანადოდ მომზადებული, რაც აუცილებელია მაღალპროდუქტიულობისთვის.

სუსტი ოჯახები უნდა შევაერთოთ. როდესაც ოჯახი გაძლიერდება, უნდა დავადგათ წინასწარ ფიჭით გაწყობილ საკუჭნაოს. ასევე, საკუჭნაოს ნაცვლად შეიძლება მეორე კორპუსის დადგმა, რაც არის მისი დადებითი თვისება და იმაში მდგომარეობს, რომ უკეთ ხდება ბუდის განახლება. შემდეგ, ეტაპობრივად ბუდიდან ამოვიტანოთ ზემოთ მუქი, დაბერებული, სამამლიანი ფიჭები და მის ადგილას ჩავანაცვლოთ ახალ საშენი, თუ გვაქვს, ან აშენებული ფიჭები, რომელიც საკვერცხედ ვარგისია.

ზოგი მეფუტკრე ჩქარობს და საქმის მოთავების მიზნით, ბუდიდან ამოაქვს სამი-ოთხი ცალი ფიჭა ერთბაშად, რასაც შეიძლება მოყვეს ფუტკრის არათანაბარი გადანაწილება და ზედა კორპუსში დედაც ავა. მერე კი, ფაქტობრივად, მოხდება მუშა ფუტკრების მიერ ბუდის დატოვება, სამუშაო პროცესის არათანაბრად განაწილება, რაც შემდგომ უარყოფითად აისახება და საქმის გამოსწორებისთვის დიდ დროს წაგვართმევს.

კარგი ღალიანობის დროს, კარგი ოჯახები თუ ადრე გაავსებენ საკუჭნაოს ან ბუდეს, დროულად ვადგამთ დამატებით საკუჭნაოს.

მთავარი ღალიანობის დროს დიდი ყურადღება ექცევა ფუტკარს და მაქსიმალური ძალისხმევით უნდა შევასრულოთ შემდეგი სამუშაოები:

სამუშაოდან დაბრუნებული ფუტკარი დამძიმებულია ნექტრით და იქვე, ბალახებში, საფრენის წინ ეცემა. მალე რომ შევიდეს ფუტკარი ბუდეში, საჭიროა საფრენზე ფიცრის საბიჯელას მიდგმა.

ოჯახში უნდა იყოს, რაც შეიძლება მეტი ჰაერაცია. ამისთვის საჭიროა, საფრენი მთლიანად გავხსნათ, ბუდე უნდა ავწიოთ და ძირსა და კორპუსს შუა ჩხირები შევუწყოთ. თავდასხმის თავიდან ასაცილებლად, ღალიანობის დამთავრებისთანავე, ჩხირებს მოვაცილებთ. ძირითადად, პირველი მთავარი ღალიანობა ბარის ზონაში, მაისის ბოლოს, ხუთ ივნისამდე მიმდინარეობს.

დაახლოებით, 10 ივნისიდან, შემოწმების შემდეგ, თაფლიან ჩარჩოზე თაფლის ერთი მესამედი გადაბეჭდილია. შეიძლება, ვიფიქროთ თაფლის გამოწურვაზე. გადაუბეჭდავი, დაუმუშავებელი თაფლის ხარისხი დაბალია და ამჟავდება. თაფლის გამოწურვის შემდგომ, ცარიელ ფიჭებს ისევ ვუბრუნებთ ფუტკრის ოჯახებს. ღალიანობის დროს, დღისითაც შეიძლება ფიჭების დაბრუნება, ხოლო როცა უღალო პერიოდია, ფიჭების დაბრუნება ხდება ღამით.

ბინა, სადაც თაფლის გამოწურვა ხდება, უნდა იყოს საიმედოდ დაცული, ინვეტარ-მოწყობილობა _ მუშა, გამართულ მდგომარეობაში. თაფლის დაწურვისას ოთახში ტემპერატურა 18 გრადუსზე დაბალი არ უნდა იყოს.

ახალ აშენებული თაფლიანი ფიჭები ცალკე უნდა გამოვწუროთ, ციბრუტის შედარებით ნელი ბრუნვით, რომ არ დაიშალოს. ციბრუტის სახელურს, წუთში 70-80-ჯერ გადავაბრუნებთ. მისი ბადურიანი ყუთი (კასეტა) 250-260-ჯერ შეტრიალდება, რაც სრულიად საკმარისია ჩარჩოებიდან თაფლის გამოსაწურად. ძველი ჩარჩოები იშვიათად ტყდება.

სასურველია, გამოწურული თაფლი ჩავასხათ ისეთ ეკოლოგიურ სათავსში, რომელიც უვნებელია თაფლისთვის _ ასეთებია მინის, თიხის, და სხვადასხვა მომინანქრებული ჭურჭელი.

მთაბარობა _ ფუტკრის ოჯახების ღალაზე გაყვანა

საქართველო ძალზე მრავალფეროვანია თავისი რელიეფით და ფლორით. თბილი, ზომიერი ჰავის შედეგად, გვიან შემოდგომამდე, სხვადასხვა თაფლოვანი მცენარის ყვავილობა როცა ერთ რაიონში მთავრდება, თაფლოვანი მცენარეების მიერ ნექტრის გამოყოფა-ყვავილობა (ღალიანობა), რამდენიმე კილომეტრის მანძილზე, მეორე რაიონში, მთის განაპირა ზონებში იწყება. ყველა მეფუტკრემ უნდა გამოიყენოს რელიეფის თავისებურებები.

უხვი მოსავლის მისაღებად საჭიროა ინტენსიური მთაბარობის მოწყობა. საფუტკრეების გადატანის დროს, თავისი ადგილმდებარეობიდან გამომდინარე, მუდამ უნდა გვახსოვდეს, იმდენად ძლიერია ოჯახი, რამდენად მეტია ბუდეში თხელი თაფლი ან მძიმე ჩარჩოები. საფუტკრე ისე უნდა იყოს მოწყობილი, რომ მეფუტკრეს ადვილად, ზედმეტი შრომის დაუხარჯავად შეეძლოს მისი სამთაბაროდ გადატანა.

საფუტკრის სამთაბა­როდ მოწყობისას, უპირველეს ყოვლისა, უნდა შევამოწმოთ, აიტანენ თუ არა მგზავრობას სკები, სადმე ხომ არ აქვს ნახვრეტი. დეფექტის აღმოჩენისას, სკები უნდა შეკეთდეს ან ბუდე სხვა სკაში უნდა გადავსვათ. მას არ უნდა ჰქონდეს მძიმე თაფლიანი ჩარჩოები, რომელიც შეიძლება, გზაში ჩაიმტვრეს და ფუტკარი დაიღუპოს. ამიტომ უნდა ამოვიღოთ, გამოვწუროთ ან მარაგი შევინახოთ.

ახლად აშენებული თაფლიანი ჩარჩოები, სისუსტის გამო, ვერ უძლებს სიცხეს, მგზავრობის დროს ადვილად იმტვრევა და შემდგომ ბუდეში გამოყენებისთვის გამოუსადეგარი ხდება. ამიტომ ისინი ადგილზე ნელ-ნელა უნდა გამოვწუროთ. ახლად აშენებული თაფლიანი ჩარჩოები კი ადგილზე დატოვებულ სუსტ ოჯახებს ჩავუდგათ.

სატრანსპორტო საშუალება, რითაც ოჯახები გადაგვყავს, უნდა იყოს საიმედოდ მოწყობილი და გამართული. ასევე, მძღოლიც არ უნდა იყოს უძინარი, ნაბახუსევი, გაბრაზებული, პრობლემური და სხვა.

მგზავრობის დროს მისაწვდომ ადგილას უნდა ვიქონიოთ ჩაქუჩი, ლურსმანი, პირბადე, საფხეკი, მოზელილი თიხა, თოკი, ფარანი, ასანთი, წყალი და სხვა.

ფუტკრის ყველა მძიმე ოჯახი მანქანაზე უნდა დაიწყოს ძარის წინა ნაწილში. მას უნდა დაედგას შედარებით მსუბუქი ოჯახები. მგზავრობა უმჯობესია ღამით, თუ ღალა ახლო მანძილზეა. მგზავრობა შეიძლება დღისითაც, ვიდრე დაცხება.

კიდევ ერთი საყურადღებო გარემოება _ თუ სკების ტრანსპორტირება ხდება მატარებლით, სკა ისე უნდა დაიდგას, რომ ჩარჩოები მოძრაობის მიმართულებით მოექცეს. მანქანით გადაყვანისას კი პირიქით, საფრენით მარჯვნივ ან მარცხნივ უნდა დავდგათ.

ადგილზე მისვლისას და სკების სადგამზე მოთავსების შემდეგ, თუ ჯერ კიდევ სიბნელეა, 15-20 წუთის შემდეგ, შეიძლება ყველა სკის საფრენების ერთბაშად გაღება. მაგრამ თუ ადგილზე მისვლის დროს, უკვე საკმაო სინათლეა, სადგამზე დადგმიდან 30-40 წუთის შემდეგ, ე. ი. ფუტკრის დაწყნარებისთანავე, თითო სკის გამოშვებით, თანდათან ვუღებთ საფრენს. ფუტკრები, დაახლოებით, ერთ საათში იმახსოვრებენ ბუდის ადგილმდებარეობას და ახალ გარემოში ხალისით იწყებენ შრომას.

ღალიანობის დამთავრებისთანავე, საჭიროა სკების დაუყოვნებლივ უკან დაბრუნება.

 ჯანვერდ ცეცხლაძე, მეფუტკრე




 ახალი ამბები
  • უბედური შემთხვევა საგარეჯოში - 70 წლის ქალბატონი საკუთარ თონეში ჩაიწვაუბედური შემთხვევა მოხდა საგარეჯოში - სოფელ  ვერხვიანში 70 წლის ქალბატონი საკუთარ  თონეში ჩაიწვა. ინფორმაცია „გურია ნიუსს“ მერის წარმომადგენელმა აღნიშნულ თემში,  ნოდარ ბეგიაშვილმა  დაუდასტურა. მისი განცხადებით, უბედური შემთხვევა დღეს, დაახლოებით პირველ საათზე მოხდა. არსებული ინფრმაციით, დაშავებული ქალის დახმარება ოჯახის წევრებმა სცადეს, თუმცა  იგი მიღებული დამწვრობით  ადგილზე ... ...
  • სამტრედიაში მარტის ბიუჯეტი 74, 5 პროცენტით, ხოლო აპრილის-63,1 პროცენტით შესრულდა1 ივნისს სამტრედიის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სხდომა გაიმართა, რომელსაც მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე, კობა ძიძიგური უძღვებოდა. საკრებულოს წევრებმა მხარი დაუჭირეს ,,სპორტული კომპლექსი სამტრედიას" ბიუჯეტში ცვლილებას. კერძოდ გაიზარდა სტადიონის სარემონტო სამუშაოების დაფინანსება და საცურაო აუზში დანადგარების შეძენის ხარჯი. ინფორმაციის სახით გაჟღერდა 2020 წლის მარტისა და აპრილის ბიუჯეტის შესრულების ანალიზი. მარტში ადგილობრივი შემოსავლები 13 357 100 ლარით განისაზღვრა. მათ შორის საგადასახადო შემოსავლები-11 259 500 ლარი, სხვა შემოსავლები-2 900 700 ლარი. არაფინანსური აქტივების ზრდა-87 900 ლარი. მარტის ბიუჯეტი 74, 5 პროცენტით შესრულდა. აპრილის თვეში ადგილობრივი შემოსავლები იგივე დაგეგმარებით იყო, რაც მარტში. ბიუჯეტის შესრულებამ 63, 1 პროცენტი შეადგინა. მომხსენებლის, საფინანსო-საბიუჯეტო საკითხთა კომისიის თავმჯდომარის, შალვა არზუმანიანის თქმით, მარტისა და აპრილის ბიუჯეტის დაბალი მაჩვენებლით შესრულება კოვიდ 19-ის პანდემიას უკავ ... ...
  • ბავშვთა დაცვის დღე "ჯეო ჰოსპიტალსის" სამტრედიის ამბულატორიულ ცენტრშისაზეიმო ვითარებაში აღინიშნა ბავშვთა დაცვის დღე "ჯეო ჰოსპიტალს"-ის სამტრედიის ამბულატორიულ ცენტრში სადაც განსაკუთრებული და სადღესასწაულო გარემო დაახვედრეს კლინიკაში მოსულ ბენეფიციარებს. პატარა პაციენტებს სასიამოვნო სიურპრიზებიც დაახვედრეს და კლინიკის გარემო საყვარელი გმირების ფერადი ნახატებით, ბუშტებით გააფორმეს და ტკბილეულით გაუმასპინძლდენენ. ამ ფორმით "ჯეო ჰოსპიტალსის" ადგილობრივმა სამედიცინო პერსონალმა და მენეჯმენტმა COVID 19 დაკავშირებული შეზღუდული რეგულაციების ფონზე მათთვის დღესასწაულის გახალისება ... ...
  • "ბოლომდე იხმართ და დააგდებთ" _ მეუფე იაკობიბოდბელი ეპისკოპოსი მეუფე იაკობი პეტრე ცაავას მიერ მისი მისამართით გაგეთებულ განცხადებებს ეხმაურება და აცხადებს, რომ სინოდის დასრულების შემდეგ გახდება ყველაფერი ცნობილი. "დაეკოდეთ სინოდს...სახის ფერზე დააკვირდით ხოლმე, შეხედეთ ვინ არის ვისი იარაღი. მე სამართლიანად მივიღე ის, რაც მივიღე. ეგენი თავს თვითონ ისჯიან, ღმერთი კი არ სჯის, არც ჩვენ არ ვსჯით. ჩვენ სასჯელები არ გვაქვს, ჩვენ შეიძლება ეპიტამია დავადოთ ხოლმე, როცა ვეღარ ხვდებიან მერე ღმერთს, რომ თვითონ მიატოვებენ. მადლის გარეშე რჩებიან საწყლად და ცოტა ხანში გამოიყენებთ, ყველაფერს ათქმევინებთ, გამოწურავთ, ბოლომდე იხმართ, თქვენ თუ სხვები და დააგდებთ, მერე აღარც გაგახსენდებათ, - ამბობს იგი. ბოდბელმა მიტროპოლიტმა, კომენტარი გააკეთა სუს-ის განცხადებაზეც, სადაც ცალკეული ჯგუფების მიერ ეთნიკური შუღლის გაღვივებაზე იყო საუბარი. ბოდბელი ეპისკოპოსის შეფასებით, ამ ჯგუფებში სასულიერო პირები არ მოიაზრებიან და ეკლესია პირიქით, შერიგებისკენ არის მოწოდებული. "მე როგორ უნდა გამანეიტრალოს საპატრიარქომ, როდესაც თვითონ საპატარიარქოს წარმომადგენელი ვარ, რისთვის?! ჩემი შიშები აქვთ სხვა რამის გამო, იმიტომ, რომ ასე თუ გააგრძელეს, მე ვთქვი, სათითაოდ, ყველაზე, ვინც გამოჩნდება ყველაზე ყველაფერს ფაქტებით ვიტყვი, ისე კი არა პეტრე რომ ჭორაობს ქალივით. ჩემი ეშინიათ", - აღნიშნავს მეუფე ... ...
  • „ისე ნუ იზამთ, იმ ველზე შემოხვიდეთ, სადაც არაფერი გაგეგებათ" _ გუბაზ სანიკიძე თენგიზ ცერცვაძესსახელს გაუფრთხილდით, არ არის პოლიტიკა თქვენი საქმე, იფიქრეთ ძალიან დანაღმულ ველზე შემოდიხართ, – ასე მიმართა გუბაზ სანიკიძემ „მთავარ აქცენტებში“, ინფექციური საავადმყოფოს დირექტორს თენგიზ ცერცვაძეს. სანიკიძემ თენგიზ ცერცვაძეს, ამ სიტყვებით მას შემდეგ მიმართა, რაც გადაცემის წამყვანმა ეთერში ცერცვაძის სიუჟეტი გაუშვა. სიუჟეტში ცერცვაძე საუბრობს ზუგდიდის ბოტანიკური ბაღის რეაბილიტაციასა და სხვადასხვა კულტურული ძეგლების აღდგენის შესახებ. „ისე ნუ იზამთ, იმ ველზე შემოხვიდეთ, სადაც არაფერი გაგეგებათ და აუცილებლად შარში გაეხვევით. თუ გავითვალისწინებთ იმ ვერაგი კაცის არსებობას, როგორიცაა ბიძინა ივანიშვილი, ძალიან ცუდად გამოგიყენებთ. ასაკოვანი კაცი ხართ, მე ვერც უნდა გიბედავდეთ ამას, მაგრამ უმცროსი მეგობრის რჩევად მიიღეთ, დაანებეთ ამ საქმეს თავი, ძალიან ძვირად დაგიჯდებათ ჯანმრთელობის კუთხით, ბევრს ინერვიულებთ და მერე საქმე საქმეზე რომ მიდგება, ბიძინა რომ წავა ხელისუფლებიდან… ჩვენ უფრო ვუფრთხილდებით მე მგონი თქვენს სახელს, ვიდრე თქვენ. დაანებეთ თავი, არ არის პოლიტიკა თქვენი საქმე. ვინმე მოვიდა, ჩაერია, გასწავლათ ეპიდემიას როგორ უნდა ებრძოლოთ? დაგეთანხმეთ, დაგიჯერეთ მაგრამ ეკონომიკურად ექიმები ვერ დააყენებთ ფეხზე ამ ქვეყანას”, – განაცხადა სანიკიძემ ... ...

არქივი


რას ფიქრობთ სოფლის მეურნეობის დახმარების პროგრამაზე?