შევქმნათ სტაბილური ეკოლოგიური პირობები თხილის ნაყოფის სრულფასოვნად ჩამოყალიბებისთვის

ჩვენი რჩევები

შევქმნათ სტაბილური ეკოლოგიური პირობები თხილის ნაყოფის სრულფასოვნად ჩამოყალიბებისთვის

13 აპრ. 2017, 12:16:07

თხილის კულტურამ რამდენადაც ფეხი კარგად მოიკიდა გურიაში და საქართველოს სხვა რეგიონებში, იმდენად გააფთრებით უტევს მას სხვადასხვა მავნებელი და ამიტომ, აუცილებელია, გამუდმებით მივმართოთ და ვურჩიოთ ჩვენს მეურნე, მშრომელ ადამიანებს, რომ საგაზაფხულო სამუშაოები მრავალი სახისაა და მის ხარისხიან შესრულებაზე მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული, თუ როგორი მოსავალი გვექნება მომავალ ზაფხულში.

როგორ უნდა შევუქმნათ თხილის მცენარეს ისეთი სტაბილური ეკოლოგიური პირობები, რომ გაზაფხულზე ნაყოფის (ბურჩხის) ჩამოყალიბების სრულფასოვანი პროცესი შედგეს?

თხილი ერთლებნიანი, გაყოფილსქესიანი, ფოთოლმცვენი მცენარეა, რომლის ერთ ძირზე მოთავსებულია, როგორც მამრობითი, ასევე მდედრობითი საყვავილე კვირტები, რომლებმაც უკვე დაიწყო მომწიფება. მომწიფებული დინგი მომზადებულია დასამტვერიანებლად. თხილის კვირტზე შეუიარაღებელი თვალითაც ჩანს ალუბლისფერი დინგის წვერო, რომელზეც მამრობითი (მოგრძო ფორმის) ყვავილებიდან ჩამოცვენილი მტვერი დაიფრქვევა, განაყოფიერდება და ნაყოფი იწყებს განვითარებას. ეს პროცესი ახლა, გაზაფხულის დასაწყისიდანვე მიმდინარეობს.

როგორც შემოდგომა-ზამთარში, ისე ახლა, გაზაფხულზე, მავნე ორგანიზმებიდან ყველაზე საშიში და თვალსაჩინოა თხილის კვირტის მეგალე ტკიპა, რომელსაც თითოეული ადამიანი უნდა ჩაუსაფრდეს!

თხილის ტოტებზე აშკარად შესამჩნევია ყვავილივით გაფურჩქნული კვირტი, ამონაზარდი, რომელსაც ნორმალური კვირტის ფორმა სრულიად დაკარგული აქვს. ამ გაბუჩქულ კვირტში მიმდინარეობს დაზიანების პროცესი, რაც საბოლოოდ იწვევს მის უნაყოფობას.

ამის გარდა, ეს კვირტი არის მავნებლის გავრცელების უდიდესი რეზერვი, რომელშიც მოთავსებულია 30 ათასი სხვადასხვა ფაზის ტკიპები (სხვადასხვა ხნოვანების პრონიმფები) ერთდროულად. თუ კვირტს შუაზე გავჭრით, მხოლოდ მიკროსკოპით დავინახავთ უამრავ წყლისმაგვარ მატლს, რომლებიც დაზიანებულ კვირტებში უამრავია და ვითარდებიან.

მეგალე ტკიპა რაკი თვალით უხილავია, ჰგონიათ, რომ საფრთხე დიდი არაა, არადა ის დღეს უპირველესი საშიშროებაა _ სულ ცოტა, სანაყოფე კვირტების 20 პროცენტი უკვე დაზიანებულია ჩვენს პლანტაციებში. სავეგეტაციო პერიოდში ამ ტკიპის თაობათა რიცხვი 6-7-ჯერ მეტია! მათი რიცხოვნობა თხილის სხვადასხვა ჯიშებზე, სხვადასხვაა. უფრო მასობრივად აზიანებს შემდეგ ჯიშებს: ბერძულა, ნემსა, შველისყურა, დედოფლისთითა... დანარჩენ ჯიშებს მეტი იმუნიტეტი აქვთ.

ახლა მავნებელთა უმეტესობა დიაპაუზაშია. ისინი ზამთრობენ სხვადასხვა თავშესაფარში და გაზაფხულის დამთავრებისთანავე გამოდიან, იწყებენ უკვე შეფოთლილი თხილის დაზიანებას.

ერთ-ერთი ახალი მავნებელი მარმარა ბაღლინჯოც, მეგალე ტკიპას მსგავსად, წუწნით აზიანებს სხვადასხვა მცენარეების ორგანოებს, მათ შორის, თხილისაც.

ახლა, როცა თხილი იწყებს შეფოთვლას, მავნებლებთან ერთად, სხვადასხვა დაავადებების თანდათან გამოჩენაც იწყება. ესაა თხილის ყავისფერი და ნაცრისფერი სიდამპლეები, თხილის ნაცარი და სხვა.

ახლა, გაზაფხულზე, მავნე ორგანიზმების წინააღმდეგ გატარებული უნდა იქნეს ბრძოლის შემდეგი მეთოდები .

1. კარანტინული ღონისძიებები: თხილის ნერგები არ უნდა გადავრგოთ დაზიანებული პლანტაციიდან ახალში, რასაც, სამწუხაროდ, ბევრი ნაკლებად ითვალისწინებს.

2. პლანტაციებს სჭირდება ხშირი დათვალიერება, რათა არ მოხდეს ახალი მავნე ორგანიზმის შემოჭრა.

3. ახალი პლანტაციის გაშენებამდე აუცილებლად ჩაატარეთ ნიადაგის ქიმიური ანალიზი.

გაითვალისწინეთ ასევე აგროტექნიკური, სანიტარულ-პროფილაქტიკური, ჰიგიენური მეთოდები: დაზიანებული ტოტების გასხვლა, ნაკვეთიდან გატანა და აუცილებელი დაწვა.

თუ ნაკვეთში გავრცელებულია თხილის ცხვირგრძელა, ის უნდა დაიტბორის წყლით, რათა ნიადაგში მოზამთრე მავნებლის ჭუპრები ასე ყველაზე ადვილად იხოცება. დიდი ყურადღება უნდა მივაქციოთ ფიზიკურ-მექანიკურ მეთოდს. ის ყველაზე ეფექტურია მავნებლის დასახოცად, იმიტომ, რომ კვირტის ღრმულებში შხამი ვერ აღწევს და ამიტომ ამ მავნებელზე შესხურებას სრული შედეგი არ მოაქვს.

ქიმიური მეთოდის ჩატარება ადრე გაზაფხულზე შესაძლებელია დაავადებების პროფილაქტიკის მიზნით, რომელიმე ფუნგიციდით, ოღონდ კონცენტრაცია დაბალი უნდა იყოს, რათა არ დაზიანდეს მდედრობითი კვირტებიდან ამოზრდილი საყვავილე დინგები, რომლებიც მცენარის ნაზი ორგანიზმებია.

გირჩევთ, საგანგებოდ დაიმახსოვროთ და გაითვალისწინოთ წინამდებარე ჩვენი რჩევები, რადგან თხილის ნაყოფის სრულფასოვანი ჩამოყალიბებისთვის სტაბილურ გარემოს მხოლოდ ასე შევქმნით. წინააღმდეგ შემთხვევაში, გასული წელიც კმარა გასახსენებლად, როცა თხილი, თავისი ნაჭუჭით, ვიზუალურად ძალიან კარგად გამოიყურებოდა, თუმცა, გული უმეტესად სოკოვანებით იყო დაავადებული, რამაც საერთო ჯამში ფასის ვარდნა და ფერმერთა ეკონომიკური ყოფის გაუარესება გამოიწვია.

ანგელინა ნიკოლაიშვილი,
ბიოლოგიურ მეცნიერებათა  აკადემიური დოქტორი




 ახალი ამბები
  • ნასაკირალის საჯაროს სკოლის ყოფილმა დირექტორმა სასამართლო პროცესი მოიგო4 წლის და  რამდენიმე თვის შემდეგ საქართველოს სასამართლოს სამივე ინსტანციაში დასრულდა ნასაკირალის საჯარო სკოლის დირექტორის, სპარტაკ გოგიტიძის სასამართლო პროცესი. სპარტაკ გოგიტიძის ადვოკატის, ემზარ ურუშაძის თქმით, ქუთაისის სააპელიცაო სასამართლოს გადაწყვეტილება საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ ძალაში დატოვა და ის აღდგენილია სკოლის დირექტორად.  „თითქმის ხუთი წელი გავიდა, რაც უსამართლოდ იქნა განთავისუფლებული სპარტაკ გოგიტიძე სკოლიდან და ახლა დადგა დრო, რომ ის დაუბრუნდეს დირექტორად სკოლას. მინდა გითხრათ, რომ ჩემი დაცვის ქვეშ მყოფისთვის ეს ხუთი წელი იყო ძალიან რთული, რადგან ამ ხნის განმავლობაში ბევრს ქონდა კითხვის ნიშნები მის გათავისუფლებაზე. რაც მთავარია, სპარტაკის ამბავი უკვე დასრულებულია და ახლა ველოდებით სრულად მოხდეს სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულება“, -  გვითხრა ემზარ ურუშაძემ. განათლების  სამინისტრო  სპარტაკ გოგიტიძეს საბუთების გაყალბებას ედავებოდა და აქედან გამომდინარე, ის თანამდებობიდან განათლების და მეცნიერების მაშინდელმა მინისტრმა, თამარ სანიკიძემ გაათავისუფლა. როგორც საზოგადოებისთვის არის ცნობილი გოგიტიძის გათავისუფლებას წინ უძღოდა შიდა აუდიტის სამსახურის დასკვნა. სწორედ ამ დასკვნის საფუძველზე მოხდა მისი გათავისუფლება. ემზარ ურუშაძე ჩვენთან საუბრის დროს ამბობს, რომ ამ დასკვნაში არის რამდენიმე ეპიზოდი, რომელიც სპარტაკ გოგიტიძეს არ ეხება. სპარტაკ გოგიტიძე “გურია ნიუსთან“ საუბრის დროს ამბობს, რომ ბრძოლას სამართლიანობისთვის ყოველთვის აქვს აზრი. “ველოდებოდი ამ გადაწყვეტილებას, რადგან არაფერი უკანონო და უსამართლო არ გამიკეთებია. ამ ხნის განმავლობაში უამრავი ადამიანი მედგა გვერდში და ისინიც ჩემსავით ელოდებოდნენ სასამართლოს გადაწყვეტილებას“, - გვითხრა სპარტაკ გოგიტიძემ. “გურია ნიუსი“ განათლების სამინისტროს კომენტარს ამ საკითხთან დაკავშირებით ჩაწერისთანავე შემოგთავაზებთ. ამავე თემაზე: ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებას განათლების სამინისტრო გაასაჩივრებს ოზურგეთის სასამართლოში სკოლის ყოფილი დირექტორის პროცესი იწყება ... ...
  • კუს ტბის საბაგირომ მუშაობა განაახლა- რა წესები უნდა დაიცვან მგზავრებმაკუს ტბის საბაგირო გზამ მგზავრების მომსახურება განაახლა. პანდემიის გამო ტრანსპორტზე დაწესებული შეზღუდვები მუნიციპალური ავტობუსებისა და თბილისის მეტროს შემდეგ, კუს ტბის საბაგირო გზისთვისაც მოიხსნა. საბაგირო გზა დღეიდან მგზავრებს ჩვეულ რეჟიმში მოემსახურება. როგორც თბილისის სატრანსპორტო კომპანიაში ამბობენ, საბაგირო გზით სარგებლობისას მგზავრებისთვის უსაფრთხოების ზომების დაცვა სავალდებულოა. კერძოდ, ყოველი მგზავრობისას უნდა გამოიყენონ პირბადე და დაიცვან სოციალური დისტანცია. თითოეულ გონდოლაში დასაშვები იქნება მხოლოდ ოთხი მგზავრი და ერთი გამცილებელი. შეზღუდვა რიყე-ნარიყალას საბაგირო გზაზე კვლავ ძალაში რჩება, რის გამოც, საბაგირო მგზავრებს დროებით ვერ ... ...
  • ძაღლმა 5 წლის ბიჭი ყველაზე საშიში გველისგან გადაარჩინაძაღლმა 5 წლის ბიჭი ყველაზე საშიში გველის თავდასხმისგან გადაარჩინა. შემთხვევა თბილისში, ტაბახმელაში გუშინ მოხდა. მომხდარის შესახებ ინფორმაცია ცხოველთა მონიტორინგის სააგენტოს დირექტორმა, ვახტანგ ლომჯარიამ სოციალურ ქსელში გაავრცელა: “დღევანდელი დღე დატვირთული იყო განცდებით, ემოციებით, გულშემატკივრობით ერთ ჰასკზე. წარმოიდგინეთ ეზო ტაბახმელაში, სადაც მშობლებს ხუთი წლის პატარა უსაფრთხოდ ეგულებათ. თამაშობენ, მხიარულობენ და მოულოდნელად ძაღლი იწყებს წარმოუდგენელ ყეფას. ებრძვის ,,რაღაცას" ეს ,,რაღაცა" კი საქართველოში გავრცელებული ყველაზე საშიში გველი გიურზაა, რომელმაც ჩვენდა გასაოცრად ტაბახმელას გრილ ჰაერზე მოისურვა გასეირნება. სამწუხაროდ გველმა მოასწრო ძაღლისთვის ეკბინა, ოჯახის წევრებმა მალევე გაიაზრეს სიტუაციის სირთულე. განარიდეს ბავშვი ტერიტორიას, ჩართეს შესაბამისი სამსახურები და ძაღლი სასწრაფოდ გააქანეს კლინიკაში. მისი მდგომარეობა იყო ძალიან რთული და დღის განმავლობაში ბევრჯერ განვიცადეთ მისი დაკარგვის შიში. მის გადარჩენას მერიის მთელი ხელმძღვანელობა გულშემარკივრობდა. და მინდა სიხარულით გამცნოთ პატარა ჯარისკაცის გამარჯვების შესახებ. ვფიქრიბ საპატიოდ დაიმსახურა დღის გმირის წოდებაც. წარმოდგენაც კი მაშინებს რა შეიძლება მომხდარიყო ეზოში ბავშვი, რომ ძაღლის გარეშე ყოფილიყო. სახეზე დროებითი სასაცილო ასიმეტრიაა აქვს და სწორედ ეს ხდის სასაცილოს და მეტად საყვარელს“,_ წერს ... ...
  • ორი გარდაცვლილი და ერთი დაშავებული - ძლიერი ავარია ხობშიორი ადამიანი გარდაიცვალა და ერთი მძიმედ დაშავდა ხობის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ჭალადიდში მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად. თვითმხილველების ინფორმაციით, მერსედესის მარკის ავტომობილის მძღოლმა,სავარაუდოდ,საჭე ვერ დაიმორჩილა, გზის სავალი ნაწილიდან გადავიდა და ხეს შეეჯახა. რაც შეეხება დაშავებულს,იგი ამ დროისთვის ფოთის საავადმყოფოში გადაიყვანეს. შსს-მ გამოძიება სსკ-ის 276-ე მუხლით ... ...
  • ნიკა გვარამია კრიმინალურ პოლიციაში დაიბარეს"მთავარი არხის" დირექტორი, ნიკა გვარამია კრიმინალურ პოლიციაში დაიბარეს. მისი ადვოკატი, დიმიტრი საძაგლიშვილი რადიო თავისუფლებას ეუბნება, რომ ის 19 წლის ფეხბურთელის, გიორგი შაქარაშვილის გარდაცვალების საქმეზე დაიბარეს. საძაგლიშვილი ასევე აცხადებს, რომ გვარამია 17 საათზე დაიბარეს, თუმცა ის უწყებაში არ მივა. ადვოკატი განმარტავს, რომ გვარამია მზად არის მოსამართლის თანდასწრებით გამოკითხვას დათანხმდეს. 19 წლის ფეხბურთელის, გიორგი შაქარაშვილის გარდაცვალების საქმეზე, გამოძიება უკვე 4 მუხლით მიმდინარეობს: თავისუფლების უკანონოდ აღკვეთის, ძალადობის, ჯგუფური ძალადობის ორგანიზების და ჯგუფურად განხორციელებული განზრახ მკვლელობის მუხლებით. საქმეზე 17 პირს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა აქვს შეფარდებული. ისინი ბრალს არ აღიარებენ. წყარო: რადიო ... ...

არქივი