ციტრუსოვანთა დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლა კიდევ უფრო უნდა გავააქტიუროთ

ჩვენი რჩევები

ციტრუსოვანთა დაავადებების წინააღმდეგ ბრძოლა კიდევ უფრო უნდა გავააქტიუროთ

8 ოქტ. 2019, 12:54:45

მეციტრუსეობა საქართველოს სუბტროპიკული სოფლის მეურნეობის ერთ-ერთი ძირითადი და წამყვანი დარგი იყო და არის, თუმცა, 90-იანი წლებიდან მოყოლებული, ცნობილი მოვლენების გამო, ზოგადად სოფლის მეურნეობის უკუსვლას, ციტრუსოვანთა შემცირება და გავერანება თუ აჩეხვაც მოჰყვა.

ციტრუსოვანთა გვარში შემავალი სახეობებიდან საქართველოში ფართო სამრეწველო მნიშვნელობა აქვს მანდარინს, ფორთოხალს და ლიმონს.

მეტად მნიშვნელოვანია ის გარემოება, რომ ციტრუსოვნები მაღალრენტაბელური კულტურებია და მათი გაშენების თუ მოვლა-მოყვანისთვის გაწეული ხარჯები, უხვმოსავლიანობის დროს, ძალზე მოკლე დროში ანაზღაურდება. აგროტექნიკურ ღონისძიებათა რაციონალურად გახორციელებით ერთ ჰექტარზე 35-40 ტონა მაღალხარისხოვანი ნაყოფის მიღებაა შესაძლებელი.

თუ გვინდა, რომ ჩვენი ეკონომიკა, განსაკუთრებით საოჯახო, გავაძლიეროთ, კვლავ განსაკუთრებული ძალისხმევით ვებრძოლოთ ციტრუსოვანთა დაავადებებს, გავერანებული ან დაძველებული პლანტაციები გავაახლოთ, რადგან გურია-აჭარის ზონაში ციტრუსოვანთა მოძლიერება რეგიონს საგრძნობლად გამართავს წელში.

ციტრუსოვანთა დაავადებებიდან ყველაზე საყურადღებოა ციტროსოვანთა ინფექციური ხმობა _ სახელად მალსეკო, მეჭეჭიანობა, ფიტოფტოროზი, მელანოზი, გომოზი, ანტრაქნოზი, ნაცრისფერი სიდამპლე, ალტერნარიოზი, ციტრუსოვანთა ვეტიცილიოზური ხმობა. ასევე ციტრუსოვნებისთვის მნიშვნელოვანი მავნეობის მომტანია ბაქტერიული დაავადება _ ბაქტერიალური ნეკროზი ანუ ციტრუსბლასტი.

ახლა გირჩევთ, თითოეული ამ დაავადების წინააღმდეგ როგორ და რა მეთოდით უნდა ჩატარდეს პირველ რიგის პროფილაქტიკური ღონისძიებები _ მოახდინეთ ვარჯის გასხვლა, ტოტების და ყლორტების იმგვარად განლაგება, რომ არ მოხდეს მათი ჩახუთვა, ასევე, ზუსტად უნდა მოვახდინოთ სასუქების ბალანსირებული შეტანა.

რაც შეეხება დაავადებებს _ ავადმყოფობის ძლიერი განვითარების შემთხვევაში, პირველი წამლობა უნდა ჩავატაროთ ადრე გაზაფხულზე ბორდოს ხსნარით, მეორე წამლობა დაყვავილების შემდეგ ხდება, 0,55-იანი ბორდოს სითხით ან სპილენძის ქლორჟანგით.

ცალკე გამოვყოფ მეჭეჭიანობას _ მის წინააღმდეგ უნდა ჩატარდეს სანიტარულ-ჰიგიენური ღონისძიება, რაც მდგომარეობს დაავადებული ორგანოების მუდმივი შეგროვებითა და მოსპობით; ქიმიური ღონისძიებებიდან კი უნდა გამოვიყენოთ კონტაქტური მოქმედების ფუნგიციდის ერთპროცენტიანი ბორდოული სითხით ან 0,5-პროცენტიანი სპილენძის ქლორჟანგის ხსნარით წამლობა. პირველი წამლობა უნდა მოხდეს ვეგეტაციის დაწყებამდე, მეორე _ დაყვავილების შემდეგ და მესამე _ როცა ნაყოფები კაკლისოდენაა.

ციტრუსოვანთა ბაქტერიალური ნეკროზის ანუ ციტრუს-ბლასტის წინააღმდეგ, გაზაფხულზე წამლობების დაწყებამდე გამხმარი, დაავადებული ტოტები საგულდაგულოდ უნდა გავსხლათ და დავწვათ. დაავადებული ადგილების მოჭრა და დეზინფექცია მოვახდინოთ სპილენძის ხსნარით, ხოლო ჭრილობები კი ბაღის მალამოთი ან ზეთოვანი საღებავით დავფაროთ.

პირველი წამლობა ამ დაავადების საწინააღმდეგოდ უნდა ჩავატაროთ თებერვლის მეორე ნახევარში ან მარტის დასაწყისში. მცენარეები უნდა დავამუშავოთ ბორდოს ხსნარით და სპილენძის ქლორჟანგით. მეორე შესხურება ნაყოფის გამონასკვის შემდეგ უნდა მოვახდინოთ, მესამე კი იგივე პრეპარატებით ან ანტრაკოლის და ზატოსტარის ხსნარით, ივნისში ან ივლისში.

ციტრუსოვანთა ფიტოფტოროზის წინააღმდეგაც ბრძოლისას პირველ რიგში სანიტარულ-ჰიგიენური წესების დაცვაა საჭირო. მერე კი დაავადების წინააღმდეგ უნდა ჩავატაროთ სამჯერადი წამლობა იგივე ბორდის და და სპილენძის ქლორჟანგის ან ზატოსტარის ხსნარით, სამჯერ, ვეგეტაციის დაწყებამდე, დაყვავილების შემდეგ და და შემდეგ ივნისსა და ივლისში, დაავადებების ძლიერი განვითარების კერებში.

ციტრუსოვანთა ვერტიციოლოზური ხმობის წინააღმდეგ საჭიროა მცენარის ვარჯის სწორი გასხვლა. ამ კონკრეტული დაავადების წინააღმდეგ კარგ შედეგს იძლევა ორგანულ-მინერალური პრეპარატი _ ხელატი.

ციტრუსოვანთა ალტერნარიოზის წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებისას, ასევე, ვიწყებთ სანიტარულ-ჰიგიენური ღონისძიებებით, შემდეგ კი სამჯერადი წამლობა ისევე უნდა ჩავუტაროთ, როგორც ზემოთ ნახსენები დაავადებების დროს, იგივე თანმიმდევრობით და ვადების დაცვით.

ახლა ვისაუბროთ ნაცრისფერი სიდამპლის წინააღმდეგ, რაც თხილსაც ძლიერ მოედო _ წამლობის დაწყებამდე გამხმარი და დაავადებული ტოტები მაქსიმალური ყურადღებით უნდა გამოიჭრას და დავწვათ. ქიმიური ღონისძიებებიდან კი კონტაქტური ფუნგიციდის ერთპროცენტიანი ბორდოს სითხით ან 0,5-პროცენტიანი სპილენძის ქლორჟანგით ან ზახისტის ხსნარით. ამ შემთხვევაში ადრე გაზაფხულზე უნდა მოხდეს შესხურება.

რაც შეეხება ციტრუსოვანთა გომოზას, მცენარეს დაავადებული ნაწილი უნდა ავთალოთ, მოვაჭრათ, სადაც არის, ხოლო შიშველი ადგილები შემდგომ დავუმუშავოთ შაბიამნის ხსნარით და დავფაროთ ბაღის მალამოთ ან ზეთოვანი საღებავით. შემოდგომაზე მსხმოიარე მცენარეების შტამბისა და ტოტების შეთეთრება ზამთრისთვის მოვახდინოთ შემოდგომის ბოლოს _ ათი წილი კირის, ათი წილი თიხის და ორი წილი რკინის ან სპილენძის შაბიამნის ნარევით.

ციტრუსოვანთა ფესვების ლპობის საწინააღმდეგოდ საჭიროა ჩატარდეს კომპლექსური ღონისძიებები: სანიტარულ-ჰიგიენური, აგროტექნიკური და პროფილაქტიკური.

სამხრეთული ფესვის სიდამპლის ინფექციის აფეთქების დროს, სასწრაფოდ უნდა ამოვთხაროთ თესლნერგები და ნიადაგის ზედაპირს დავასხუროთ ორპროცენტიანი ბორდოული სითხე ან პრევიკური ენერჯის 0,25%-იანი ხსნარით ნიადაგი მოვრწყოთ _ ერთი კვადრატული მეტრი ოთხი ლიტრი სითხით.

ფუზარიუმისა და ფიტოფტორას გვარის სოკოებით გამოწვეული ფესვის ყელისა და ფესვთა სისტემის დაავადების წინააღმდეგ კარგ შედეგს იძლევა მცენარის დარგვამდე ან დათესვამდე ნიადაგის დეზინფექცია ბალზამით და 80 გრამი სითხით ერთ კვადრატულ მეტრ ფართზე.

ფესვების სიდამპლის წინააღმდეგ გამოყენებული უნდა იქნეს ბიოლოგიური ფუნგიციდები, როგორც ნიადაგში შეტანით, ასევე, შესხურებით, 0,3%-იანი სპილენძის ოქსიქლორიდი-ნეორამთან, 0, 3%-იანი მაქსიმით.

ციტრუსოვანთა სიშავის წინააღმდეგ, ძირითადად, ბრძოლა მწერების წინააღმდეგ უნდა მივმართოთ, რადგან სიშავის გამომწვევი სოკოები ფარიანებისა და ბუგრების მიერ გამოყოფილ ტკბილ წვენზე ვითარდებიან და ახლა, შემოდგომაზე, ციტრუსოვანთა ნაყოფის დაკრეფის შემდეგ, უნდა ჩავატაროთ ბრძოლის ღონისძიება, როგორც დაავადებების, ისე მავნებლების წინააღმდეგ შემდეგი ფუნგიციდური ნაზავით: ფუნგიციდი-ზატოსტარი 0,15-0,2% ან ანტრაკოლი 0,15-ო 2% ან ზახისტი 15-0,2%.

 ლამზირი ბერაძე,
ბიოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიური დოქტორი




 ახალი ამბები
  • მაშ ასე, მოემზადეთ _გაიცანით მაღალქულიანი აბიტურიენტები ჩოხატაურიდან!ეროვნულ გამოცდებში ისტორიის შედეგები რამდენიმე საათის წინ გამოცხადდა. "გურია ნიუსი" იმ აბიტურიენტებს გაგაცნობთ, რომლებმაც გამოცდაში მაღალი ქულები დაიმსახურეს: ჯერჯერობით, მოწოდებული ინფორმაციის მიხედვით, 57 ქულით ჩაისუბნის სკოლის კურსდამთავრებული რატი რამიშვილი ლიდერობს. დანარჩენი აბიტურიენტების ქულები ასეთია: პირველი საჯარო სკოლა: მარიამ ტიშჩენკო _ 55 ქულა; ერეკლე მამალაძე _ 50 ქულა. სამრევლო სკოლა: ცოტნე გოცაძე _ 55 ქულა; ნინი მგალობლიშვილი _ 55 ქულა; ალექსანდრე წეროძე _ 52 ქულა; ქეთი ჩხიკვაძე _ 51 ქულა;  ნიკა ბედინეიშვილი _ 50 ქულა.  შეგახსენებთ, რომ ეს არ არის აბიტურიენთა შედეგების სრული სია, აქ მხოლოდ იმ კურსდამთავრებულთა შედეგებია გამოქვეყნებული, რომლებიც "გურია ნიუსს" ... ...
  • საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა _ ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულო დააჯილდოვდაჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულო 2019 წელს საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფისათვის ინფორმაციის განვითარების ინსტიტუტმა (IDFI) დააჯილდოვა. მსაგვსი ჯილდო მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2018 წელსაც აქვს მიღებული. ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) მიერ 2019 წელს განხორცილდა საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის მდგომარეობის შეფასება, რომელიც მოიცავს საჯარო ინფორმაციის გაცემის ტენდენციების ანალიზს 2010-2019 წლებში და საჯარო დაწესებულებათა საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის რეიტინგებს.რეიტინგებში ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 100 % აქვს მინიჭებული. "აღნიშნული შედეგი მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თანამშრომლების დაუღალავი შრომის შედეგია, რომლებიც მუდმივად ორიენტირებულნი არიან მოქალაქეთა საჭიროებებზე", _ ამბობს საკრებულოს თავმჯდომარე ზაალ ... ...
  • "ბაჩალიაშვილის საქმე" _ პოლიცია ZAG-ის თანამშრომლების სახლებს ჩხრეკსკომპანია ZAG-ის დირექტორის და ყველა თანამშრომლის სახლში საგამოძიებო მოქმედებები მიმდინარეობს. ჩხრეკა ყველგან ერთდროულად დაიწყო. კონრკეტულად რას ეძებენ კომპანიის თანამშრომლების ბინებში უცნობია, თუმცა დღევანდელ საგამოძიებო მოქმედებას ZAG-ის წარმომადგენლები ბაჩანა ლობჟანიძის ბრალდებებს უკავშირებენ. გრძელდება "ბაჩანას გამოძიება" ... ყველანაირი ინფორმაცია კომპანიას და კომპანიის თანამშრომლებს მიწოდებული აქვთ. ბაჩანას მითითებებით და ბაჩანას აზრებით ჩატარებული საგამოძიებო მოქმედებებით რისი მიღწევა უნდათ არ ვიცი. მაქვს კითხვა საგამოძბებო ორგანოებთან, ჩატარდა თუ არა თვითონ ბაჩანა ლობჟანიძის სახლში ჩხრეკა - ამბობს კომპანიის ადვოკატი, რომელიც სახლებში, ჩხრეკის საჭიროებას ვერ ხედავს. კომპანიის დირექტორის სახლში უკვე დასრულდა საგამოძიებო მოქმედებები. ბინიდან პოლიციამ ტექნიკა და კომპიუტერები ამოიღო. კომპანიის იურისტის, მამუკა ჭაბაშვილის ინფორმაციით, გამოძიებამ მათ 1 აგვისტოთი დათარიღებული ჩხრეკის ოქმი წარადგინა, რაც მასში ეჭვს იწვევს, რატომ დასჭირდა 1 კვირა გამოძიებას ჩხრეკის ჩასატარებლად, თუ ფიქრობდნენ, რომ ბინებში საქმისთვის მნიშვნელოვან ფაქტს იპოვიდნენ. პარალელურად კი გარდაცვლილი თამარ ბაჩალიაშვილის მშობლები დღეს ისევ შსს-ში დაიბარეს. ოჯახს გამოძიების მასალები უნდა გააცნონ. ოჯახის ადვოკატის ინფორმაციით, მათ თანხებისა და ტრანზაქციების ისტორიები აინტერესებთ.  წყარო: ... ...
  • ვის ეკუთვნის “პარვუს ჯგუფი”, რომელიც ოზურგეთში ინტერნეტის ინფრასტრუქტურას მოაწყობსსაქართველოს საყოველთაო ინტერნეტიზაციის საპილოტე პროექტი გურიიდან იწყება. პროექტი განხორციელდება ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, სადაც ფართოზოლოვანი ინტერნეტისთვის საჭირო ინფრასტრუქტურა მოეწყობა 49 სოფლისთვის. პროექტს კომპანია “პარვუს ჯგუფი” განახორციელებს, რომელთანაც საქართველოს მთავრობამ 10-მილიონიანი ხელშეკრულება უტენდეროდ გააფორმა.კომპანია “პარვუს ჯგუფი” 2019 წლის მარტშია შექმნილი და მისი დირექტორი და 50%-იანი წილის მფლობელი საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის ყოფილი ხელმძღვანელი სულხან ზუმბურიძეა. ზუმბურიძემ სახელმწიფო კომპანია, რომელიც წლების განმავლობაში ზარალიანი სახელმწიფო უწყება იყო, 2018 წელს დატოვა. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ მომზადებული შესაბამისობის ანგარიშის მიხედვით, 2014-2017 წლებში კომპანიამ 76,708,726 ლარის ზარალი განიცადა, თუმცა “აღნიშნულ პერიოდში, მისი ადმინისტრაციული ხარჯები ხშირად არაგონივრული იყო”. კომპანიაში დარჩენილი 50%-იანი წილი ეკუთვნის მამუკა პაპუაშვილს, რომელიც ასევე წლების განმავლობაში მუშაობდა ამავე სახელმწიფო კომპანიაში, ტექნიკური დირექტორის თანამდებობაზე.კომპანიის ოფიციალურ ფეისბუკ გვერდზე ვკითხულობთ, რომ ,,პარვუს ჯგუფის“ მისიაა ხელი შეუწყოს საქართველოში ელექტროენერგეტიკული სექტორის განვითარებას; განახორციელოს განახლებადი ენერგიის წყაროებზე მომუშავე ჰიდრო, ქარის და მზის ელექტროსადგურების მშენებლობა. ასევე, გაწიოს ელექტროენერგეტიკის სექტორში საკონსულტაციო მომსახურება.რატომ შეარჩია ეკონომიკის სამინისტრომ საყოველთაო ინტერნეტიზაციის განხორციელებისთვის “პარვუს ჯგუფი”?ეკონომიკის სამინისტრო აღნიშნავს, რომ საყოველთაო ინტერნეტიზაციის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში, ოზურგეთის სამიზნე გეოგრაფიულ არეალში ფართოზოლოვანი ინფრასტრუქტურის პროექტირება-მშენებლობის განსახორციელებლად „ოუფენ ნეტმა“ ბაზრის/ფასთა კვლევა მიმდინარე წლის 9 მარტიდან გამოაცხადა, რომლის საფუძველზეც საუკეთესო წინადადების მქონე კომპანია - შპს „პარვუს ჯგუფი“ შეირჩა. აქვე აღნიშნულია, რომ კომპანიას განხორციელებული აქვს არაერთი მასშტაბური სახელმწიფო და კერძო პროექტი.სანამ მთავრობა ამ გადაწყვეტილებას მიირებდა, 10-მილიონიანი ხელშეკრულების უტენდეროდ გაფორმებისთვის “ოუფენ ნეტმა” საქართველოს მთავრობასა და სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს მიმართა. განაცხადში აღნიშნული იყო, რომ ძირითადი ინფრასტრუქტურის გაყვანა დეკემბრამდე უნდა დასრულებულიყო, რის გამოც შემსყიდველი უწყებებისგან ხელშეკრულების გაფორმების ნებართვას უტენდეროდ ითხოვდა.“წინასწარი დაგეგმვა შეუძლებელი იყო იქიდან გამომდინარე, რომ საქართველოს მთავრობის ზემოაღნიშნულ დადგენილების საფუძველზე, საპილოტე რეგიონი, შესაბამისი კომისიის მიერ განისაზღვრა 2020 წლის 9 მარტს, რის შემდეგაც ოუფენ ნეტმა დაუყოვნებლივ დაიწყო ბაზრის კვლევა პოტენციური მიმწოდებლებისა და პროექტირება-მშენებლობის ფასის დადგენის მიზნით (სულ გაეგზავნა 5 კომპანიას). აღნიშნულ ბაზრის კვლევაში მონაწილეობა არცერთ კომპანიას არ მიუღია. აქედან გამომდინარე ოუფენ ნეტმა გაზარდა მიმწოდებლების რაოდენობა (17 კომპანია) და 8 აპრილს გამოცხადდა ხელახალი ბაზრის კვლევა. COVID-19-თან დაკავშირებული პანდემიისა და ქვეყანაში შექმნილი საგანგებო მდგომარეობის გამო, მიმწოდებლების მოთხოვნის საფუძველზე საჭირო გახდა ბაზრის კვლევის ფარგლებში წინადადებების წარმოდგენისათვის განსაზღვრული ვადის (23.04.2020) გაგრძელება 06 მაისამდე. შედეგად გამოვლინდა 2 პოტენციური მიმწოდებელი. აღნიშნულ მიმწოდებლებს შორის საუკეთესო წინადადების გამოვლენის მიზნით, ოუფენ ნეტმა დამატებით ჩაატარა ბაზრის კვლევა, რომელიც დასრულდა 18 მაისს,”- ნათქვამი იყო სახელმწიფოს კუთვნილი ა(ა)იპ-ის “ოუფენ ნეტის” განცხადში.საყოველთაო ინტერნეტიზაციასაქართველოში ინტერნეტიზაციის პროექტზე საუბარი, ხუთ წელზე მეტია მიმდინარეობს, თუმცა მისი აქტიური განხორციელება მხოლოდ ახლა იწყება. პროექტისთვის მთავრობამ “ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების სააგენტოს” ბაზაზე სპეციალური იურიდიული პირი - "Open Net-ი” 2015 წლის 21 ივლისს დააფუძნა.2020 წლის იანვარში მთავრობამ ფართოზოლოვანი ინტერნეტ ინფრასტრუქტურის განვითარების ახალი სტრატეგია დაამტკიცა. მის თანახმად, მთავრობა დააფინანსებს ინტერნეტ ინფრასტრუქტურის გაყვანას იქ, სადაც კერძო სექტორს ამის ინტერესი ნაკლებად აქვს.ეკონომიკის სამინისტროს გეგმით, 2025 წლისთვის შინამეურნეობების 100%-ს უნდა ჰქონდეს 100 მეგაბიტ წამის ინტერნეტთან წვდომა, ხოლო ბიზნესებს - 1 გიგაბიტ წამის სიჩქარის ინტერნეტთან. თავდაპირველად, ინტერნეტიზაციის პროექტის დამფინანსებლად ბიძინა ივანიშვილის საქველმოქმედო ფონდი “ქართუ” დასახელდა. ამის შესახებ განცხადება 2016 წელს მაშინდელმა პრემიერ-მინისტრმა გიორგი კვირიკაშვილმა მთავრობის სხდომაზე განაცხადა, რომ “ქართუ” ინტერნეტიზაციაში $100 მილიონ დოლარს დახარჯავდა. დღეს მთავრობა ამ პროექტის დაფინანსების ერთ-ერთ შესაძლო წყაროდ მსოფლიო ბანკს განიხილავს. ... ...
  • რატომ გადადგა ჩხოროწყუს საკრებულოს თავმჯდომარე ჩხოროწყუს საკრებულოს თავმჯდომარე, რომელიც პოსტს 2012 წლიდან იკავებდა, გადადგა. "გურია ნიუსის" ინფორმაციით, ბესიკ ესებუამ თანამდებობა პირადი განცხადების საფუძველზე, გუშინ დატოვა. "გურია ნიუსის" სატელეფონო ზარებს თავად ესებუა არ პასუხობს. ინფორმაციის გადასამოწმებლად, ჩვენ, ასევე, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის მერსაც დავუკავშირდით. დავით გოგუასათვის ბესიკ ესებუას გადაწყვეტილება მოულოდნელი აღმოჩნდა. "სიმართლე გითხრათ, არ ველოდი. გული დამწყდა,მაგრამ წარმატებებს ვუსურვებ ნებისმიერ ასპარეზზე", _ ამბობს "გურია ნიუსთან" გოგუა. ცნობისთვის, ბესიკ ესებუა საკრებულოს თავმჯდომარედ 2012 წელს, "ქართული ოცნების" ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ... ...

არქივი