დავიცვათ დედაბუნება _ ვუნახავთ თუ არა ტყეს შვილებს?

კარმიდამო ჩემი

დავიცვათ დედაბუნება _ ვუნახავთ თუ არა ტყეს შვილებს?

5 მარ. 2018, 13:51:07

ბუნებასთან ადამიანების ურთიერთობა ყოველთვის იყო, არის და იქნება ერთ-ერთი მწვავე პრობლემა. დღეს, როცა მაქსიმალურად გაიზარდა შხამ-ქიმიკატების წარმოება და მისი გამოყენება მცენარეთა სხვადასხვა დაავადებების და მავნებლების წინააღმდეგ, ბუნება დაბინძურდა ტრანსპორტის გამონაბოლქვებით და უამრავი სხვა მავნე აირებით, მით უფრო მეტ ზრუნვას, ყურადღებას და მოფრთხილებას მოითხოვს გარემო, სადაც ვცხოვრობთ და რომლის გარეშეც სიცოცხლე წარმოუდგენელია.

არ შეიძლება ადამიანს ეწოდოს კარგი, რომელიც ჩეხავს ტყეს, გადათხრის მთის ფერდობებს, დააბინძურებს წყალს, დააზიანებს დედამიწის საფარს, სპობს ფლორას და ფაუნას, რითაც დიდ უბედურებას აყენებს კაცობრიობას. სწორედ ამიტომ, ბუნებასთან ადამიანის დამოკიდებულების საკითხი ერთ-ერთი აქტუალური საკითხია.

ტყე კაცობრიობის აკვანი, უნივერსალური გლობალური ფაქტორია, რომელიც დედამიწაზე სიცოცხლეს ამკვიდრებს. ტყე ბუნების საოცრებაა, განუმეორებელი ქმნილება, ბიოსფეროს მნიშვნელოვანი ელემენტი და ეკოლოგიური წონასწორობის ერთ-ერთი ფაქტორი, რომელზეც დამოკიდებულია სიცოცხლის შენარჩუნება და თვით კაცობრიობის ყოფნა-არყოფნაც კი. ტყეში არსებული მცენარეულობა გარემოს სანიტარულ-ჰიგიენური პირობების გაუმჯობესების ერთ-ერთი მძლავრი ბუნებრივი ფაქტორია. ამიტომ მას სამართლიანად უწოდებენ დედამიწის "მწვანე ფილტვებს", რომელიც გამოყოფს სიცოცხლისთვის ასე აუცილებელ ჟანგბადს, შთანთქავს ნახშირორჟანგს, წმენდს ჰაერს მტვრისა და გამონაბოლქვი აირებისგან.

იქ, სადაც ტყეს არ უფრთხილდებიან და ჩეხენ, ელემენტარულ დონეზე არ აზროვნებენ, რომ ამის გამო, თვალსა და ხელს შუა გვეცლება ჯერ წყაროები და მერე მდინარეები. ზოგს არც კი სჯერა, რომ თუ დღეისთვის სათანადოდ არ გაუმჯობესდა ტყის მოვლა-პატრონობა, მეცნიერები უკვე დიდ საშიშროებაზე საუბრობენ _ რამდენიმე ათეული წლის შემდეგ, კაცობრიობა წყლის ნაკლებობის კატასტროფულ ზღვარზე აღმოჩნდება. დადგენილია, რომ მცენარეები საგრძნობლად ადიდებს ჰაერის შეფარდებით ტენიანობას, ამცირებს ჰაერის მოძრაობის სიჩქარეს, ახშობს ხმაურს ქუჩებში, რასაც ადამიანებისთვის უდიდესი მნიშვნელობა აქვს.

ტყე იცავს ადამიანებს მავნე მიკრობებისგან და ნაირგვარი დაავადებებისგან. მცენარეები, განსაკუთრებით წიწვოვნები, რომლებიც გამოყოფენ ფიტონციდებს, სპობენ და ანადგურებენ მწერებს და მიკრობებს, რომელიც სხვადასხვა სიძლიერით აქვს გამოხატული სხვადასხვა მცენარეს.

მცენარეები ვიტამინისა და პროვიტამინის წყაროა. მათ გარეშე კი სიცოცხლე შეუძლებელია და მათი ნაკლებობა ორგანიზმის ნაირგვარ დაავადებებს იწვევს. ტყე ჩვენი ბუნების სილამაზეა, რომელიც დადებითად მოქმედებს ადამიანის ფსიქოლოგიაზე, ახალისებს და ოპტიმისტს ხდის მას. ტყე უდიდეს გავლენას ახდენს ადამიანის ფსიქიკაზეც და ძალზე დადებითი გავლენა აქვს მასზე.

ზოგადად, ტყესთან ერთად, ისეთივე გაფრთხილება სჭირდება წყალსა და ჰაერს. უერთმანეთოდ სრულყოფილება არც ერთს არ ექნება. ყველამ კარგად იცის, რომ წყლის გარეშე სიცოცხლე შეუძლებელია. ადამიანი და საერთოდ ცოცხალი არსება ხომ 75-88% წყლისგან შედგება. საკმარისია, ადამიანმა სხეულიდან დაკარგოს წყლის ერთი მესამედი და იგი მოკვდება. მაშასადამე ბუნების პროცესებში ურთიერთობის გაუთვალისწინებლობა ყოველთვის დიდ უბედურებებს იწვევს.

თანამედროვეობის ერთ-ერთი უდიდესი ამოცანაა, ტყესთან ერთად გავუფრთხილდეთ წყალს. დიდი წყალსატევების კეთება, მაინც და მაინც არაა მიზანშეწონილი და ამას, რატომღაც. ხშირად არ ითვალისწინებენ. რად უნდა პროტესტის გამოხატვა იმას, რომ ტყე არ გაიჩეხოს ან წყალი არ დაბინძურდეს? ხალხი თუ ხელისუფლება ამ სიმდიდრეს ისე უნდა უფრთხილდებოდეს, როგორც საკუთარ სიცოცხლეს.

რაც შეეხება ჰაერს, რომლის გარეშეც წარმოუდგენელია სიცოცხლე, თუ ვუფრთხილდებით ტყესა და წყალს, ჰაერიც თავისთავად საუცხოოო გვექნება. საკვების გარეშე ადამიანი 75 დღე ძლებს, უწყლოდ 7-8 დღე, უჟანგბადოდ კი მხოლოდ რამდენიმე წუთს.

საერთოდ, თანამედროვე ეპოქაში, განსაკუთრებით ბოლო ჟამს, სითბოს, როგორც არასდროს, ისეთი გლობალური მატება დაეტყო. საქართველო არაა გამონაკლისი _ ეს ყოველივე აქაც იგრძნობა. თუ მსოფლიოში მეტ-ნაკლებად მილიონობით ავტომანქანაა, საკმაოდ ბევრია ჩვენთანაც, რომლებიც ინტენსიურად აბინძურებენ ატმოსფეროს მავნე გამონაბოლქვებით. მეცნიერებმა დაამტკიცეს, რომ ერთი ლაინერი 8-10 საათის ფრენის დროს შთანთქავს 35 ტონა ჟანგბადს, ყოველდღიურად კი ათასობით ლაინერი სერავს ჰაერს.

ჟანგბადის წყარო მცენარეა. თუ დავფიქრებულვართ იმაზე, რამდენადაც მხოლოდ ლაინერები ისრუტავენ ტონობით ჟანგბადს, ადამიანები იმდენად თუ ვზრუნავთ ტყის შესანარჩუნებლად, გასაახალგაზრდავებლად? ერთი ჰექტარი ტყე წელიწადში გამოყოფს 12 ტონა ჟანგბადს. მათ შორის, მუხნარი _ 13 ტონას, წიფლნარი _ 12 ტონას, ფიჭვნარი _ 11 ტონას, ნაძვნარი კი _ 10 ტონას. მაშასადამე, ერთ ლაინერს სჭირდება იმდენი ჟანგბადი, რამდენსაც 3-4 ჰექტარი ტყე გამოყოფს მთელი წლის მანძილზე. თუ ამ ყველაფერზე ადამიანი ცოტა სერიოზულად დაფიქრდება, შიშიც კი შეიპყრობს. ამიტომ, საჭიროა სასწრაფო და გონივრული მოქმედება ტყის გადასარჩენად, შთამომავლობისთვის მის შესანახად. თუმცა, ადამიანები დღემდე ვერ აცნობიერებენ  ტყის ძირითად მნიშვნელობას და ის, პირველ რიგში, სამშენებლო და საწვავი მასალა, სამკურნალო საშუალებები თუ ველურ ხილი, რისთვისაც დაუნდობლად ანადგურებენ.

რასაკვირველია, ტყე საჭიროებისამებრ ყველაფრისთვის უნდა მოვიხმაროთ, თუმცა, ეს უნდა მოხდეს სანიტარულ ჭრების, გეგმაზომიერი მიდგომის საფუძველზე, როცა რამდენიმე მოჭრილი ხის ნაცვლად ერთ ძირს მაინც დარგავ.

ბუნებასთან დამოკიდებულებაში უნდა გავითვალისწინოთ მეცნიერების _ გეოფოზიკოსების, გეოგრაფების, გეოლოგების და ჰიდროლოგების რეკომენდაციები, რომლებიც მიმართულია წყალდიდობების, მეწყერების, ღვარცოფების, ნიაღვრების წინააღმდეგ ბრძოლისა და მათი შედეგების ლიკვიდაცია-აღკვეთისკენ.

საცაა კარს შემოაღებს გაზაფხული. დავუკვირდეთ, ბევრი ადამიანი რგავს ხეს? არადა, ამის შესაძლებლობა და შესაბამისი გარემო თითქმის ყველას აქვს. არც ნერგების მოძიებაა რთული. გვიან არასდროს არ არის, თუ ადამიანები სოფლებში, ქალაქის განაპირა მხარეებში, ქუჩებსა და სკვერებში თუნდაც ერთ ძირ ხეს ან ბუჩქს დარგავენ.

ხის დარგვის ინიციატივა ყოველთვის ღვთიურ საქმეში ეთვლება ადამიანს და განსაკუთრებით, ყოველ გაზაფხულზე უნდა იყოს ასეთი სურვილით შთაგონებული. თუ თითოეული ადამიანი, განსაკუთრებით პერიფერიებში, მოიწადინებს ერთი ძირი ხის დარგვას და მეორეს გამოიწვევს, შედეგი უკვალოდ არ ჩაივლის. რაც შეიძლება ნაკლებად მოვჭრათ და მეტი დავრგოთ. თუ არადა, იმდენივე მაინც, რამდენსაც ვჭრით _ ვიყოთ უკომპრომისო საკუთარი თავის მიმართ. გავუფრთხილდეთ და მოვუაროთ ტყეს, ჰაერს, წყალს და ეს თვით დედამიწის მიმართ მზრუნველობა იქნება. ცისფერი პლანეტა საფრთხის ქვეშაა და უნდა გვახსოვდეს, თუ ასეთი ნაბიჯის გადადგმისთვის ფეხს ვითრევთ, მის გადარჩენასაც თანდათან ვაგვიანებთ.

 

ცისანა ქაშაკაშვილი,
სოფლის მეურნეობის აკადემიური დოქტორი




 ახალი ამბები
  • რაგბის კავშირის ვიცე-პრეზიდენტს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდარაგბის კავშირის ვიცე-პრეზიდენტ მერაბ ბესელიას აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა. მორაგბე რამაზ ხარაზიშვილის დაჭრაში ბრალდებულ რაგბის კავშირის ვიცე-პრეზიდენტ მერაბ ბესელიას მიმართ აღკვეთის ღონისძიების შეფარდების თაობაზე საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლელა კალიჩენკომ იმსჯელა. 16 სეტემბერს რაგბის კავშირის შენობაში „შვიდკაცას“ ყოფილი კაპიტანი დაჭრეს. დაჭრის ფაქტზე რაგბის კავშირის ვიცეპრეზიდენტი მერაბ ბესელია დააკავეს. რაგბის კავშირის შენობაში მომხდარ ინციდენტთან დაკავშირებით შსს-მ გამოძიება იარაღის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა-შენახვა-ტარებისა და სხეულის განზრახ ნაკლებად მძიმე დაზიანების ... ...
  • ქედის მუნიციპალიტეტის რამდენიმე სოფელში მეწყერი ჩამოწვაქედის მუნიციპალიტეტის რამდენიმე სოფელში, ძლიერი წვიმის შედეგად, მეწყერი ჩამოწვა. მიწის მასა საცხოვრებელ სახლებთან ახლოსაც ჩამოწვა. ადიდებულმა მდინარემ დააზიანა სავარგულები და წყალი სახლებშიც შევიდა. ამ დროისთვის სტიქიურ ზონებში შესაბამისი ტექნიკაა მობილიზებული და აღდგენითი სამუშაოები მიმდინარეობს. ქედის მერის ინფორმაციით, სიტუაცია მართვადია და მოსახლეობის ევაკუაციის საჭიროება არ არის. მეწყრული პროცესებია დოლოგანში, ზუნდაგაში, ბზუბზუში, ცხემნაში, დაბა ქედასა და ... ...
  • ბოკერიამ ძალიან სამართლიანად უთხრა „ქოცებს“ - კანდელაკიროგორც გუშინ გიგამ ძალიან სამართლიანად უთხრა ქოცებს - ჩვენს შორის ომის დროს ვინც გარბოდა იმის დედა ვატირე - "ევროპული საქართველოს" წევრი, გიორგი კანდელაკი, გიგა ბოკერიას გუშინდელ მიმართავს ეხმაურება ქართული ოცნების დეპუტატის, მიხეილ ყაველაშვილის მიმართ. გიორგი კანდელაკის თქმით, აგვისტოს ომის დროს ის ბრიტანეთში , დიპლომატიურ მისიაზე იმყოფებოდა და უცხოურ გავლენიან ტელევიზიებში რუსულ პროპაგანდას ებრძოდა. კანდელაკმა აღნიშნა, რომ ომის დროს რეგულარული ფრენებით დაბრუნება საქართველოში შეუძლებელი იყო, ამრიგად ლიეტუვური სამხედრო სატრანსპორტო თვითმფრინავით დაბრუნდა თბილისში და იმავე დღეს ოკუპირებულ გორში უცხოელ ჟურნალისტებთან  წავიდა სამუშაოდ. კანდელაკმა აღნიშნა, რომ გიგა ბოკერიამ ძალიან სამართლიანად მიმართა ქართულ ოცნებას შემდეგი ფრაზით -" ჩვენს შორის ომის დროს ვინც გარბოდა იმის დედა ვატირე!" „ისე მოხდა რომ 2008 წლის ომის დროს ლონდონში ვიყავი. რადგან მაშინდელი ელჩი გელა ჩარკვიანი შვებულებაში იყო, ხან მისი მოადგილე და შემდგომში საქართველოს ყველაზე წარმატებული ელჩი გაერთიანებულ სამეფოში გიორგი ბადრიძე და ხან მე, როგორც პარლამენტის წევრი, სიენენზე, ბიბისიზე და ალ ჯაზირაზე ხშირად გამოვდიოდით და ვებრძოდით რუსულ პროპაგანდას. "რადგან რეგულარული ფრენებით საქართველოში დაბრუნება უკვე შეუძლებელი იყო წავედი ლიტვაში სადაც შაულიაის ნატოს საჰაერო ბაზიდან, ლიტვური სამხედრო სატრანსპორტო თვითმფრინავით „სპარტანი“ დავბრუნდი თბილისში 14 აგვისტოს და იმავე დღეს წავედი ოკუპირებულ გორში უცხოელ ჟურნალისტებთან სამუშაოდ. ჰოდა მართლაც, როგორც გუშინ გიგამ ძალიან სამართლიანად უთხრა ქოცებს - ჩვენს შორის ომის დროს ვინც გარბოდა იმის დედა ვატირე!“ -განაცხადა გიორგი ... ...
  • წყალი მწყურვალისთვის ოთხას მეტრშია...შუახევის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიანი   სოფელი ბუთურაული   სასმელი წყლის პრობლემის წინაშე დგას.  ღობეებზე, ერთი შეხედვით სასაცილო (სატირალი რომ არ იყოს), ფირნიშებს  შეხვდებით. „აქ სასმელი წყალი ფაქტიურად არაა.   და ეს იმ აჭარაში,  სადაც ჭარბი წყლის პრობლემაც  კი არის“, - გვწერს ჩვენი კოლეგა ზურა ... ...
  • საქართველოს რკინიგზის განცხადება ქუთაისში, უბედური შემთხვევის გამო თანამშრომლების დაღუპვის შესახებქუთაისში, თაბუკაშვილის ქუჩაზე მეცხრე ჩიხში მაღალი ძაბვის გადამცემი ხაზის საყრდენი კონსტრუქციის დემონტაჟის დროს მოხდა უბედური შემთხვევა _  გარდაიცვალა საქართველოს რკინიგზის ორი თანამშრომელი (ელენტრომონტიორები), დამწვრობა კი მიიღო ერთმა თანამშრომელმა (ასევე, ელექტრომონტიორი). „საქართველოს რკინიგზა“ მწუხარებას გამოთქვამს რკინიგზის თანამშრომლების გარდაცვალების ფაქტთან დაკავშირებით, უსამძიმრებს ოჯახებს და მაქსიმალურ თანადგომას აღმოუჩენს მათ. ამასთანავე, საქართველოს რკინიგზა განმარტავს, რომ პირველადი მოკვლევის შედეგების მიხედვით, სამუშაოების შესრულების დროს შრომის უსაფრთხოების პირობები სრულად იყო დაცული. სამუშაოების წარმოება წინასწარ იყო შეთანხმებული ელექტროგადამცემი ხაზის ტექნიკურ ოპერატორთან და ხაზი, რომლის აბონენტიც არა მხოლოდ საქართველოს რკინიგზაა, არც ერთ შემთხვევაში არ უნდა ყოფილიყო ძაბვის ქვეშ. ხაზის ძაბვის ქვეშ დადგომა არ წარმოადგენს საქართველოს რკინიგზის კომპეტენციას. შესაბამისად, კომპანია იმედოვნებს, რომ გამოძიებით დადგინდება მომხდარზე ობიექტური ჭეშმარიტება. რაც შეეხება, საქართველოს რკინიგზის კიდევ ერთ დაზარალებულ თანამშრომელს, მის მდგომარეობაზე ზრუნავს შესაბამისი სამედიცინო დაწესებულება და პროცესში სრულად არის ჩართული საქართველოს რკინიგზის სამედიცინო სამსახური. ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ შენ და საქართველოს ისტორია

საქართველოს რომელი მეფე დასაჯეს სიკვდილით...

ტესტი _ გაქვს თუ არა კარგი ზოგადი განათლება?

რომელ ცნობილ მეცნიერს მიენიჭა 1921...

ტესტი _ იცი თუ არა ფეხბურთის ისტორია

ვის გაუტანა 1986 წელს მარადონამ...

ტესტი _ რამდენად ფართოა შენი ცოდნის არეალი

მე-20 საუკუნის რომელი პოლიტიკური მოღვაწე...

ტესტი _ ხარ თუ არა "უგზო-უკვლოდ" განათლებული? (მეორე ვარიანტი)

რა დასტრიალებდა თავს მაურისიო ბაბილონიას...

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...