ეთერზეთოვანი კულტურების განვითარება საქართველოში და ნატურალური ეთეროვანი ზეთების წარმოების აუცილებლობა

კარმიდამო ჩემი

ეთერზეთოვანი კულტურების განვითარება საქართველოში და ნატურალური ეთეროვანი ზეთების წარმოების აუცილებლობა

15 აპრ. 2019, 13:58:22

საქართველოში კანაფის კულტურის მოყვანის შესახებ სამთავრობო წინადადებამ ხალხის მასობრივი პროტესტი კი გამოიწვია, თუმცა, შეჩერებული კანონპროექტს კვლავ გააქტიურებენ თუ არა, არავინ იცის.

ჩვენ გვინდა, ერთგულ და დაინტერესებულ მკითხველებს, ვესაუბროთ ეთერზეთოვანი კულტურების უდიდეს მნიშვნელობაზე, მისი განვითარების ისტორიაზე საქართველოში და დავარწმუნოთ ყველა, ამ კულტურების მოყვანას და ნატურალური ეთეროვანი ზეთების წარმოებას რაოდენ დიდი ეკონომიკური აღმავლობის მოტანა შეუძლია.

ეთერზეთოვანი კულტურები ისეთი მცენარეებია, რომლებიც ფოთლებში, თესლებში, ფესვებში და ახალგაზრდა ყლორტებში შეიცავენ აქროლად, სურნელოვან, ძვირფას სამეურნეო მნიშვნელობის მქონე ნივთიერებებს _ ეთეროვან ზეთებს, რომლებიც წამოადგენენ რთულ ორგანულ შენაერთებს და თავისუფალი სახით არიან მცენარეებში. ზოგ შემთხვევაში კი შაქრიან ნივთიერებათა შენაერთებში, გლუკოზიდები სახით გვხვდება.

ეთეროვანი ზეთი გროვდება მცენარის განსაკუთრებულ სათავსოებში, როგორც ორგანოების ზედაპირზე _ ეგზოგენური, ისე ორგანოების შიგნით _ ენდოგენური, რომელიც მცენარის განვითარების გარკვეულ სტადიაში განიცდის ცვლილებებს, როგორც შემცველობის, ისე ხარისხის მხრივ, რაც გარკვეულ კანონზომიერებას ექვემდებარება მოსავლის აღებასთან დაკავშირებით.

ნატურალური ეთეროვანი ზეთების წარმოებას დიდი მნიშვნელობა აქვს მრეწველობის მთელი რიგი დარგებისთვის, როგორიცაა პარფიუმერიაში სუნამოების, კრემების, პომადების, კბილის პასტების და საპნის წარმოებაში სასიამოვნო სუნის მისაცემად. მის გარეშე წარმოუდგენელია საკონსერვო და საკონდიტრო წარმოება, მაღალხარისხოვანი ლიქიორების, არყის, ღვინის, უალკოჰოლო სასმელების, კანფეტების დამზადება; გამოიყენებენ პურ-ფუნთუშის, რძის, ხორცის და თევზეულის წარმოებაში, ჩაისა და თამბაქოს არომატიზაციის საქმეში.

ეთეროვან ზეთებს დიდი რაოდენობით გამოიყენებენ, ასევე, ქიმიურ და ფარმაცევტულ მრეწველობაში, მედიცინაში, ვეტერინარიაში, როგორც ანტისეპტიკური თვისებების მქონე ნივთიერებებს; კულინარიაში, როგორც საუკეთესო სანელებლებს.

ეთერზეთოვანი კულტურების უმრავლესობა გამოიყენება, როგორც ლამაზი დეკორაციული მცენარეები ბაღ-პარკების დასამშვენებლად. თითქმის ყველა ეთერზეთოვანი მცენარე თაფლოვანია და დიდი მნიშვნელობა აქვს მეფუტკრეობაში: ნედლეულის გადამუშავების შედეგად მიღებული ცხიმების და პროტეინების შემცველი ანარჩენები საუკეთესო საკვებია მეცხოველეობაში.

სამშობლო ამ კულტურებისა მსოფლიოს ტროპიკული და სუბტროპიკული ქვეყნებია, საიდანაც დაიწყო პირველად მათი ინტროდუქცია, დეკორაციული მცენარეების მიზნით. სოხუმის და ბათუმის ბოტანიკურმა ბაღებმა შემდგომი ინტროდუქცია კიდევ უფრო გააფართოვა ეთეროვანი ზეთების მიღების მიზნით.

ინტროდუქცირებული მცენარეები კარგად შეეგუენ საქართველოს ნესტიან და მშრალი ზონის ეკოლოგიურ, კლიმატურ და ნიადაგობრივ პირობებს და ზოგიერთი მათგანი: ვარდის გერანი, ევგენოლური რეჰანი, პაჩული და მრავალი სხვა ერთწლიან სამეურნეო მნიშვნელობის მცენარედაც გადაიქცა, გამომდინარე მათი დამოკიდებულებიდან, დაბალი ტემპერატურის მიმართ.

დღეს ბევრმა, იქნებ, არც კი იცის, რომ სუბტროპიკულ კულტურათა წარმოების ძირითად ბაზას ყოფილ საბჭოთა კავშირში, საქართველო წარმოადგენდა: აფხაზეთის, აჭარის, სამეგრელოს, კახეთის და მარნეულის რაიონებში ასამდე სპეციალიზებული მეურნეობა, კოლმეურნეობა თუ ქარხანა აწარმოებდა ეთერზეთოვან კულტურებს. ყველაზე დიდი აბაშის ქარხანა იყო, რომელიც დღე-ღამეში 80-100 ტონამდე ნედლეულს ამუშავებდა. ამ ქარხანასთან მუშაობდა აგრეთვე იზოევგენოლის _ რეჰანის ზეთის მეორადი გადამუშავების პროდუქციის საამქრო. აღნიშნული ქარხნები ამუშავებდნენ ევგენოლური რეჰანის, ვარდის გერანის, ყაზანლიკური ვარდის, დაფნის, ევკალიპტის ჟასმინის და სხვა ეთეროვან ზეთებს.

საჭიროა და აუცილებელიც, დღევანდელმა დაინტერესებულმა თაობამ იცოდეს, რომ 1961 წელს კანადის ქალაქ მონრეალში გამართულ საერთაშორისო გამოფენაზე ქართული საუკეთესო ღვინოების და კონიაკების გვერდით წარდგენილი იყო საქართველოში დამზადებული ცხრა დასახელების ეთეროვანი ზეთი, რომლებიც არანაირად არ ჩამოუვარდებოდნენ ევროპაში დამზადებულ ეთეროვან ზეთებს, პირიქით, ზოგიერთი მათგანი სჯობდა კიდეც. აქედან დასკვნა _ საქართველოს შეუძლია ნატურალური ეთეროვანი ზეთებით შორს გაითქვას სახელი და ქვეყნის ეკონომიკაზე იფიქროს. ეს რომ ასე იყო, იცის ძველმა და საშუალო თაობამაც კი. ამიტომ მოჰყვა უზარმაზარი პროტესტი საქართველოში კანაფის მოყვანის იდეას და სამართლიანადაც. როცა ქვეყანას შეუძლია უნიკალური ეთეროვანი ზეთების მწარმოებელი გახდეს.

 ეთერზეთოვანი კულტურების მოვლა-მოყვანის წესი

საქართველოში ვარდის გერანის შემოტანის შემდეგ, ამ მცენარის მოვლა-მოყვანის ტექნოლოგიების შესწავლა თავდაპირველად დაიწყეს სოხუმის ეთერზეთოვანი კულტურების საცდელ სადგურში; ასევე, ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში. გაშენდა გერანის საცდელი პლანტაციები. აღმოჩნდა, რომ აქ მოყვანილი ფორმები ზეთის ხარისხით უახლოვდება საფრანგეთსა და სხვა ქვეყნებში გავრცელებული ვარდის გერანის ფორმებს. ქართველი სელექციონერების მიერ, მიღებულია ვარდის გერანის ასზე მეტი ჰიბრიდული ფორმა, რომელიც წარმოებაში დაინერგა ჰიბრიდების სახით.

ვარდის გერანი სამშობლოში მრავალწლიანი ბუჩქბალახა მცენარეა, სიმაღლით სამ მეტრამდე, ძლიერ დატოტვილი ღეროებით. ამ მცენარემ ეს სახელწოდება მიიღო მისი სურნელების, ვარდის სურნელებასთან ძლიერი მსგავსების გამო. საწარმოო პირობებში ვარდის გერანის გამრავლება ძნელი არ არის და ხდება კალმების დაფესვიანებით. გერანის საკალმე მასალა უნდა აიჭრას სიმწიფის პერიოდში, როცა საკალმე ყლორტი ელასტიური და მკვრივია. საკალმე მასალად ასევე გამოიყენება კარგად მომწიფებული იღლიის ყლორტებიც.

გერანის დაკალმების ყველაზე ოპტიმალური პერიოდი 25 სექტემბრიდან 25 ოქტომბრამდეა. მისი მოსავალი ორჯერ აიღება. პირველი აჭრა უნდა მოხდეს ივლისის ბოლოს, აგვისტოს დასაწყისში, მეორე აჭრა კი შემოდგომაზე, ოქტომბერში. აჭრილი მასა სასწრაფოდ უნდა გადამუშავდეს.

ეთერზეთოვანი რეჰანი საუკეთესო კულტურაა. გვხვდება სამი სახის რეჰანი: ევგენოლური, ქაფურის და ბოსტნის რეჰანი. ქაფურის რეჰანი 20% ეთეროვან ზეთს შეიცავს, რომელშიც 70%-მდე ქაფურია. ბოსტნის რეჰანი კულინარიაში გამოიყენება, როგორც სანელებელი. რეჰანის მწვანე მასის აჭრაც ტექნიკური სიმწიფის ფაზაში უნდა მოხდეს, როცა ყვავილების თესლი იწყებს დამწიფებას. მწვანე მასის აჭრა კი ნიადაგის ზედაპირიდან 10-15 სმ სიმაღლეზე იწყება, რომ ნედლეულში გახევებული მასა არ მოხვდეს.

საუკეთესო ეთერზეთოვანი პაჩული მრავალწლოვანი ბუჩქბალახა მცენარეა, რომელიც საქართველოში მოჰყავდათ და მოჰყავთ, როგორც ტროპიკული მცენარე. სიმაღლით 70 სმ-მდე. ის ჩვენში ვერ ყვავილობას. ამიტომ თავის სამშობლოში თუ ორჯერ იღებენ, ჩვენთან ერთხელ ხდება მოსავლის აღება. მისი ზეთი მოსქელო, თეთრი ფერისაა. მოსავლის აღება სექტემბრის მეორე ნახევრიდან უნდა დაიწყოს და სასწრაფოდ უნდა გადამუშავდეს.

საუცხოოა ყაზანლიყის ვარდი. ის მრავალწლიანი, დატოტვილი ბუჩქია, სიმაღლით ორ მეტრამდე. ისტორიულად ჩამოყალიბდა მშრალი, სუბტროპიკული ჰავის პირობებში. ამიტომ ის კარგად ვითარდება და ეთერზეთის მეტ მოსავალს იძლევა აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის რაიონებში. დადგენილია, რომ საქართველოში უკეთეს შედეგს იძლევა ყაზანლიყის წითელი ვარდი, ვიდრე ვარდისფერი და თეთრ-წითელი ვარდი. ის უფრო ყინვაგამძლე და უხვმოსავლიანია. ნაკლებად ზიანდება და უფრო გვიან იშლება, რის გამოც გაზაფხულის ყინვები ვერ ვნებს.

აგროტექნიკური ღონისძიებებიდან ვარდისთვის აუცილებელია გასხვლა, რათა მოხდეს ზრდისა და ყვავილობის რეგულირება. მოსვლის აღება ხდება დილით, ნამის შეშრობის შემდეგ. უნდა მოიკრიფოს წითელი ყვავილები ჯამის ფოთოლაკებით და მოკრეფილი ნედლეული სასწრაფოდ უნდა ჩაბარდეს ქარხანას და გადამუშავდეს.

 ნატურალური ზეთების წარმოებას ქიმიური მრეწველობის განვითარება ვერ ჩაანაცვლებს

ქიმიური მრეწველობის განვითარებამ გამოიწვია ხელოვნურ-სინთეზურ-სურნელოვან ნივთიერებათა წარმოების გაფართოება. თუმცა, ეს არ ნიშნავს, რომ ის ჩაანაცვლებს ნატურალური ეთეროვანი ზეთების წარმოებას და ამ საქმეზე ხელი უნდა ავიღოთ. პირიქით, ეს არ შეიძლება, რადგან ზოგიერთი ეთერზეთოვანი მცენარე გვაძლევს განსაკუთრებულ სპეციფიკურ ეთეროვან ზეთს, რომლის შეცვლა მთელი რიგი მრეწველობის საჭიროებისთვის ვერ ხერხდება.

ამავე დროს ხელოვნურ, სინთეზურ სურნელოვან ნივთიერებათა გასაკეთილშობილებლად საჭიროა ეთეროვანი ზეთები. სწორედ ამიტომ ჩვენს ქვეყანაში უნდა განვითარდეს, როგორც ნატურალური ეთეროვანი ზეთების წარმოება, ისე, მათი მიღება სინთეზის გზით. ჩვენს მიერ ჩამოთვლილი ეთერზეთოვანი კულტურების წარმოება მეტად რენტაბელურია, რადგანაც საქართველოს ნიადაგობრივ-კლიმატური პირობები ხელს უწყობს მათ განვითარებას. ამიტომ ფერმერები და ბიზნესმენები უნდა დაინტერესდნენ აღნიშნული კულტურებით და ხელი შეუწყონ მის განვითარებას რადგან მათ დიდი სახალხო სამეურნეო მნიშვნელობა აქვთ ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკაში.

 ცისანა ქაშაკაშვილი,
სოფლის მეურნეობისაკადემიური დოქტორი




 ახალი ამბები
  • რატომ მიუვიდათ მომხმარებლებს გაზრდილი კომუნალური გადასახადები სუბსიდიის ამოწურვის შემდეგ„არცერთი მომხმარებელი არ დარჩა მისთვის კუთვნილი დახმარების გარეშე“, - ამის შესახებ ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის წევრმა გიორგი ფანგანმა რადიო „პალიტრისა“ და „პალიტრანუსის“ გადაცემაში „საქმე“ განაცხადა. აღნიშნულით ის კომუნალურებზე შეღავათების პროგრამის პირველ ეტაპზე მომხმარებლების მხრიდან გამოთქმულ პრეტენზიებს გამოეხმაურა. კერძოდ, როგორც მოქალაქეები წერდნენ, საშეღავათო პერიოდის ამოწურვის შემდეგ, მათ გაზრდილი კომუნალური გადასახადები მიუვიდათ. როგორც გიორგი ფანგანმა განმარტა, ყველა კომპანიის შემთხვევაში, სააგნარიშო პერიოდი თვის სხვადასხვა რიცხვიდან იწყება, შესაბამისად, დარიცხვებიც სწორედ ამ თარიღის მიხედვით მოხდა. „არცერთი მომხმარებელი არ დარჩა მისთვის კუთვნილი დახმარების გარეშე“, - ამის შესახებ ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის წევრმა გიორგი ფანგანმა რადიო „პალიტრისა“ და „პალიტრანუსის“ გადაცემაში „საქმე“ განაცხადა. აღნიშნულით ის კომუნალურებზე შეღავათების პროგრამის პირველ ეტაპზე მომხმარებლების მხრიდან გამოთქმულ პრეტენზიებს გამოეხმაურა. კერძოდ, როგორც მოქალაქეები წერდნენ, საშეღავათო პერიოდის ამოწურვის შემდეგ, მათ გაზრდილი კომუნალური გადასახადები მიუვიდათ. როგორც გიორგი ფანგანმა განმარტა, ყველა კომპანიის შემთხვევაში, სააგნარიშო პერიოდი თვის სხვადასხვა რიცხვიდან იწყება, შესაბამისად, დარიცხვებიც სწორედ ამ თარიღის მიხედვით მოხდა. ცნობისთვის, საქართველოს მოქალაქეებს კომუნალურ გადასახადებს მთავრობა მეორე ეტაპზეც - მიმდინარე წლის ნოემბერში, დეკემბერში, იანვარსა და თებერვალშიც აუნაზღაურებს. კომუნალურებზე შეღავათების პროგრამა იგივე პრინციპით განხორციელდება, როგორც აქამდე იყო - 200 კილოვატ საათი ელექტროენერგიის და 200 კუბური მეტრი გაზის მოხმარება იქნება მთავრობის მიერ კომპენსირებული. შედარებით შეძლებულ მოქალაქეებს კი ექნებათ შესაძლებლობა ასეთ დახმარებაზე უარი თქვან. მთავრობის გადაწყვეტილებით, მოქალაქეებმა სუბსიდირებით მიმდინარე წლის მარტში, აპრილსა და მაისშიც ისარგებლეს. მაშინ მოსახლეობის კომუნალური გადასახადების სუბსიდირებაზე 170 მილიონ ლარზე მეტი დაიხარჯა. ხოლო სახელმწიფოს მხრიდან კომუნალური გადასახადების დაფინანსებაზე უარი სამი თვის განმავლობაში 9 600-მა მოქალაქემ თქვა. „ბევრმა მომხმარებელმა არასწორად გაიგო 3 და 4 თვის სუბსიდირება. მოგეხსენებათ, საანგარიშო პერიოდი კომპანიებისთვის არ არის 1-ლი რიცხვიდან 31-რიცხვამდე. ყველა კომპანიას აქვს თავის საანაგარიშო პერიოდი, ეს შეიძლება დაიწყოს 10, 15 ან 28 რიცხვიდან. შესაბამისად, როდესაც დასრულდა პირველი პროგრამა სუბსიდირების და ივნისში მიუვიდათ მაისის თვის დარიცხვა, მომხმარებლებმა გააპროტესტეს. ჩვენ კარგად შევისწავლეთ საკითხი, ძალიან ბევრი საჩივარი იყო შემოსული. ინდივიდუალურად შევისწავლეთ ყველა და გავუგზავნეთ პასუხები, სადაც მოყვანილი იყო როდის დაუსუბსიდირდათ. ანუ მაგალითად 1-ლი მარტიდან რომ იწყებოდა პროექტი, რეალურად ბევრს 15 თებერვლიდან 15 მარტამდე რაც მოიხმარა, ის დაუსუბსიდირდა. ჩვენ შევისწავლეთ ასეულობით საკითხი და ყველა შემთხვევაში სწორად იყო დაანგარიშებული. აქ პასუხისმგებლობა გადადის კომპანიებზე, რომ სწორი ინფორმაცია მიაწოდონ მთავრობას, ვინც ახდენს სუბსიდირებას. იმ თვეებში, როცა ეკუთვნოდა მომხმარებელს სუბსიდიის მიღება, ეს გაკეთებული იყო, არცერთი მომხმარებელი არ დარჩა მისთვის კუთვნილი დახმარების გარეშე. ეს ძალიან მკაცრად გაკონტროლდა და ახლაც გაგრძელდება. მითუმეტეს, რომ უკვე შესწავლილი გვაქვს საკითხი და უფრო მომზადებულები შევხვდებით“,- განაცხადა გიორგი ფანგანმა. წყარო: ... ...
  • "ჩვენი მხარდამჭერები დაიღუპნენ" _ ნაციონალური მოძრაობა განცხადებას ავრცელებსნაციონალური მოძრაობა განცხადებას ავრცელებს გორთან მომხდარი ავტოავარიის დროს მისი მხარდამჭერების და წევრების გარდაცვალებასთან დაკავშირებით: “რამდენიმე საათის წინ უმძიმესი ტრაგედია დატრიალდა– ზუგდიდისკენ მიმავალ მიკროავტობუსს, რომელშიც ჩვენი მხარდამჭერები ისხდნენ ტრაილერი დაეჯახა. მომხდარის სიტყვებით აღწერა შეუძლებელია. სამძიმარს ვუცხადებთ გარდაცვლილთა ოჯახებს. დაშავებულებს გამოჯანმრთელებას ვუსურვებთ.“– ნათქვამია ნაციონალური მოძრაობის განცხადებაში. თბილისი–სენაკი–ლესელიძის ავტომაგისტრალზე,  გორთან მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილთა რაოდენობა  ამ დროისთვის ექვსამდე გაიზარდა. დაშავებულია 10 ადამიანი. ისინი გორის კლინიკაში გადაიყვანეს. მიკროავტობუსს, რომლითაც თბილისში ნაციონალური მოძრაობის აქციაზე მყოფები ზუგდიდში ბრუნდებოდნენ, სატვირთო ტრაილერი შეეჯახა. გამოძიება 276-ე მუხლის, მე-8 ნაწილით ... ...
  • 5 დაღუპული და 11 დაშავებული _ შსს განცხადებას ავრცელებსშინაგან საქმეთა სამინისტრო გორთან მომხდარ ავტოსაგზაო შემთხვევასთან დაკავშირებით ოფიციალურ ინფორმაციას ავრცელებს. „2020 წლის 30 ოქტომბერს, თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის 77-ე კილომეტრზე, დასავლეთის მიმართულებით, თურქული სანომრე ნიშნებით მოძრავი სატვირთო ავტომანქანა „დაფი“ სამგზავრო მიკროავტობუსს შეეჯახა. პირველადი ინფორმაციით, აღნიშნული საგზაო სატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად, ადგილზე გარდაიცვალა მიკროავტობუსის ხუთი მგზავრი, ხოლო 11-მა ადამიანმა სხვადასხვა ხარისხის სხეულის დაზიანება მიიღო. ავტოსაგზაო შემთხვევასთან დაკავშირებით გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 276-ე მუხლის მე-8 ნაწილით მიმდინარეობს“, - ნათქვამია შსს-ს ... ...
  • მერის წარმომადგენლის ოფისი გაქურდეს - წაღებულია კომპიუტერის პროცესორებიფოთში,  მალთაყვის უბანში, მერის წარმომადგენლის ოფისი გაქურდეს.  გავრცელებული ინფორმაციით, წაღებულია  კომპიუტერის ორი პროცესორი. ქურდობის ფაქტს ადასტურებს მერის წარმომადგენელიც. უჩა დოლიძის  თქმით, შემთხვევა გუშინ ღამით მოხდა. "კარები დაკეტილი დაგხვდა ჩვეულებრივად. სავარუდოდ, ფანჯრიდან არიან შესულები. სამართალდამცველები  დაადგენს  ყველაფერს“, – ამბობს უჩა ... ...
  • რას აღნიშნავდნენ ჩოხატაურში ნინო შეწირული-გობრონიძის მხარდამჭერებირამდენიმე წუთის წინ, მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება “ჩვენი საქართველო -სოლიდარობის ალიანსის“ კანდიდატის ნინო შეწირული-გობრონიძის მხარდამჭერებმა ჩოხატაურს მანქანებით, საყვირების ხმით შემოუარეს. იმის გასარკვევად, რას აღნიშნავდნენ პარტიის მხარდამჭერები "გურია ნიუსი" პარტიის კანდიდატს ნინო შეწირული-გობრონიძეს დაუკავშირდა. "დღეს, გურიის სამივე მუნიციპალიტეტში გავუშვით ჩვენი მხარდამჭერი 10-10 ახალგაზრდა, ჩვეულებრივად ჩაცმულები და არა ჩვენი მაისურებით. მათ გამოკითხეს, დაახლოებით, 100 ადამიანი, რომელთაგან, თითქმის, ყველა ჩვენი მხარდამჭერი აღმოჩნდა. ამ მარშის საბაბი, ესეც იყო გარკვეულწილად და გარდა ამისა, ჩვენ მოსახლეობას რუპორებით მივმართეთ და შევახსენეთ, მივიდნენ არჩევნებზე და მხარი დაგვიჭირონ", _ გვითხრა ნინო ... ...

არქივი

ტესტები

ტესტი _ იცი თუ არა ფეხბურთის ისტორია

ვის გაუტანა 1986 წელს მარადონამ...

ტესტი _ ყველაზე, ყველაზე...

იცი თუ არა გეოგრაფია

ტესტი _ რა იცი ჰოლივუდის ვარსკვლავების შესახებ

ლეონარდოს დი კაპრიოს სახელი ლეონარდო...

ტესტი _ შენ და საქართველოს ისტორია

საქართველოს რომელი მეფე დასაჯეს სიკვდილით...

კარმიდამო ჩემი

დროა, მივეჩვიოთ ბუნებრივი რესურსების ეკონომიურად ხარჯვას

პლანეტის გლობალური კლიმატური ცვლილებები ბევრ...

როგორ მოვრწყოთ ვარდები _ ნუ გამოვიყენებთ სუფთა წყალს

ყვავილები, განსაკუთრებით, ვარდები, ყველას უყვარს....

ჩითილების მომზადება კოშტების და ნახერხის დახმარებით

ჩვენი გამოცდილი მეურნეები, სხვადასხვა ხალხურ...

რომელი მცენარეა ფშატი?

ჩვენი არა ერთი მკითხველის გვთხოვს,...

ხალხური მედიცინა დეზინფექციისთვის

სისუფთავის ხარისხი იქ, სადაც ადამიანი...

"საშობაო ლიქიორის" მომზადების ყველაზე შედეგიანი მეთოდი

ძალზე პოპულარული, "საშობაო ლიქიორის" მომზადების...

ყაბაყის ტორტი

საჭირო მასალა: ორი ცალი ყაბაყი,...

სტაფილოს სალათი ცერეცოთი

საჭირო მასალა: სამი ცალი სტაფილო,...

სოკოს სალათი შებოლილი ქათმის ხორცით

ეს უგემრიელესი სალათი უნდა მოვამზადოთ...