კანაფი _ როდის მოჰყავდათ და როდის შეზღუდეს საქართველოში მისი წარმოება

კარმიდამო ჩემი

კანაფი _ როდის მოჰყავდათ და როდის შეზღუდეს საქართველოში მისი წარმოება

2018 დეკ 18 16:19:37

ისტორიულ წყაროებზე დაყრდნობით ირკვევა, რომ ჩვენი წელთაღრიცხვის პირველ საუკუნეში დასავლეთ საქართველოში უხვად მოჰყავდათ სელი და კანაფი.

რუსეთსა და საქართველოში საბჭოთა კავშირის დროს და უფრო ადრეც აწარმოებდნენ კანაფის პროდუქციას, როგორც ადგილობრივი მრეწველობისთვის, ის, საზღვარგარეთ გასატანად, სადაც ცნობილი იყო რუსული ქერელის სახელწოდებით. რუსული ქერელი მსოფლიო ბაზარზე დიდი პოპულარობით სარგებლობდა და მაღალ ფასებში იყიდებოდა, რაც ამ ნედლეულის ძვირფასი თვისებებით და მრავალმხრივ გამოყენების შესაძლებლობებით აიხსნებოდა.

მსოფლიო მნიშვნელობის სართავ კულტურათა შორის კანაფს მეოთხე ადგილი ეჭირა მსოფლიოში; კანაფის 78 პროცენტი საბჭოთა რესპუბლიკებზე მოდიოდა. ნათესების რაოდენობა მილიონ ორასიათას ჰექტარს, ხოლო მისი ბოჭკოს მსოფლიო წარმოება ექვსასი ათას ტონას შეადგენდა. აქედან მეოცე საუკუნის ოცდაათიანი წლების მონაცემებით საბჭოთა კავშირში კანაფის ნათესები ექვსასთერთმეტიათას ჰექტარს შეადგენდა, სადაც შედიოდა საქართველოს რესპუბლიკაც.

კანაფი ეკუთვნის ლაფანბოჭკოვან მცენარეთა ჯგუფს, რომლის ტოტები შეიცავს საუკეთესო სიმაგრის ბოჭკოს. მისგან მიიღება სხვადასხვა გრეხილი ნაწარმი, როგორიცაა: თოკები, თევზსაჭერი ბადეები, საზღვაო ბაგირები. იქსოვება ტომრები, აფრები, ავეჯის გადასაკრავი და სხვა უხეში ქსოვილები. ბოჭკოს გარდა, კანაფი იძლევა თესლს, რომელიც შეიცავს ცხიმოვან ზეთს, ცილებს, ნაცარს. ცხიმოვანი ზეთისგან მზადდება ოლიფა, საჭმელი ზეთი, რომელიც არ ჩამოუვარდება სელისა და მზესუმზირას ზეთს.

კანაფი, ასევე, გამოიყენება კოსმეტოლოგიაში საპნის საწარმოებლად. მისი თესლისგან მიიღება ფიტინი, რომელიც გამოიყენება მედიცინაში ნერვული სისტემის დაავადებათა სამკურნალოდ და ორგანიზმში ნივთიერებათა ცვლის გასაძლიერებლად. ზეთის გამოხდის ანარჩენები იხმარება პირუტყვისთვის, როგორც მაღალყუათიანი საკვები. ღეროს გადამუშავების შედეგად მიღებული ანარჩენები გამოიყენება ქაღალდის წარმოებაში და ორგანული სასუქის დასამზადებლად.

კანაფის ზოგიერთ ფორმა, განსაკუთრებით ინდური კანაფი, აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებში გამოყენებულია ორგანიზმის აღმგზნები, მეტად საშიში ნარკოტიკული სასმელის "ჰაშიშის" წარმოებაში.

პროდუქციის მისაღებად კანაფის მოყვანა შესაძლებელია ყველგან, პოლარული წრიდან დაწყებული სუბტროპიკულ ზონამდე. იგი ველურად გავრცელებულია ჩრდილოეთ კავკასიაში, შორეულ აღმოსავლეთში, შუა აზიაში, ჩინეთში, ინდოეთში, თურქეთში, ირანში, იტალიაში და სხვა.

კანაფი ეკუთვნის კანაფისებრთა ოჯახს, რომელიც ორი გვარისგან შედგება: კანაფის (Connabis) და ჰემულუსის (Humulus). ორივე წარმომადგენელია, როგორც ველური ფორმით, ასევე კულტურაში. ორივე გვარი გავრცელებულია, როგორც აზიაში, ისე ევროპაში, ყოფილი საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე, ჩრდილოეთ არხანგელსკამდე და სამხრეთით, კავკასიის ჩათვლით. კანაფის გვარი შეიცავს უფრო მაგარ ბოჭკოს, ვიდრე ჰუმულუს გვარის მცენარეები. ყვავილედში აგროვებენ განსაკუთრებულ ნივთიერებას _ ლუპულინს, რომელიც შეიცავს ალკალოიდებს, მწარე ფისს, ეთეროვან ზეთებს, ფოსფოროვან მჟავას და სხვა ნივთიერებებს, რომელიც აძლევს მას სამედიცინო და ნარკოტიკულ თვისებებს, აგრეთვე, როგორც სტიმულატორის ლუდის საფუარზე, გამოიყენება ლუდის წარმოებაში.

კანაფის გვარი უძველესი წარმოშობისაა, მისი სამშობლო ცენტრალური აზიაა. შედგება ორი სახეობისგან _ ჩვეულებრივი კანაფი და ინდური კანაფი, რომლებიც გამოყენების მიხედვით განსხვავდებიან ერთმანეთისგან. პირველი ძირითადად გამოიყენება, როგორც ტექნიკური კულტურა სართავი მრეწველობისა, მეორე კი როგორც ტექნიკური კულტურა _ "ჰაშიშის" წარმოებისთვის, აგრეთვე, სამედიცინო მიზნით.

Connabis sativa L _ სამხრეთული კანაფის ჯგუფის წარმომადგენელია. ერთწლიანი, ბალახოვანი, ბოჭკოვანი მცენარეა. ღერო სწორმდგომი, ოთხ მეტრამდე სიმაღლის მცენარეა. ფოთლები დანაკვთული, მწვანე, ღეროს ქვედა ნაწილზე მოპირდაპირედ, ხოლო ზედა ნაწილზე მორიგეობით არის განლაგებული, დამახასიათებელი ხერხკბილა ფოთოლაკებით. იგი ორბინიანი მცენარეა _ მდედრობითი და მამრობითი. მამრობითი მცენარეები 10-15 სანტიმეტრით უფრო მაღალია, ვიდრე მდედრობითი. ერთსქესიანი პატარა ზომის მდედრობითი ყვავილები შეკრებილია თავთავისებრ ყვავილედში და ფოთლის იღლიაში სხედან. მამრობითი ყვავილები შეკრებილია მტევნისებრ ყვავილედში. ორივე სქესის მცენარე ერთდროულად ყვავილობს. მამრობითი მცენარე ყვავილობის შემდეგ ამთავრებს სიცოცხლის ციკლს და ხმება. მდედრობითი კი ყვავილობის შემდეგ განაგრძობს ზრდას, დაიყვავილებს, მოამწიფებს თესლს და მამრობით მცენარეზე ერთი თვით მეტ ხანს ცოცხლობს და შემდეგ ხმება. ნაყოფი ერთთესლიანი კაკლუჭაა. კანაფის მოსავლის აღება ერთდროულად არ ხდება. სპეციალური კომბაინის საშუალებით იჭრება მამრობითი ეკზემპლარი ფესვის ყელთან. მდედრობითი კი იჭრება მაშინ, როდესაც თესლის უმეტესი ნაწილი მომწიფებულია, დილის ან საღამოს საათებში, როცა მაღალი ტენიანობის გამო თესლი ნაკლებად ცვივა. მოჭრილი ღეროები იკვრება კონებად და შრება.

კანაფი იზრდება ჭარბტენიან ნიადაგზე. სინათლეს, საკვებ ელემენტებს და და ტენს დიდ მოთხოვნილებებს უყენებს, რაც ამ მცენარის ბიოლოგიური თავისებურების შედეგია. მრავლდება თესლით და ვეგეტატიურად.

ინდური კანაფი (Conabis indico L) _ ნელამზარდი, ერთნახევარი სიმაღლის ერთწლიანი მცენარეა. ძლიერ დატოტვილი ღეროთი, პატარა ფოთლებით, პატარა მუქი ფერის კაკლუჭა ნაყოფებით. მართალია, ღერო შეიცავს ბოჭკოს, მაგრამ როგორც ბოჭკოს მომცემი მცენარე არ გამოიყენება. გამოიყენება მხოლოდ, როგორც ნარკოტიკული მცენარე "ჰაშიშის" წარმოებაში და სამედიცინო მიზნით.

როდის შეიზღუდა დასავლეთ საქართველოს სუბტროპიკულ ზონაში კანაფის კულტივირება?

ეს თანდათანობით მოხდა მეოცე საუკუნის ოცდაათიანი წლებიდან. ათას ცხრაას ოცდაცხრამეტ წელს არც ერთ გოჯა მიწაზე აღარ დაითესა. ასეთი იყო ხელისუფლების ნება. სამაგიეროდ, დასავლეთ საქართველოს სუბტროპიკული ზონის ნიადაგები სრულად იქნა ათვისებული ისეთი ძვირფასი მრავალწლიანი კულტურების ქვეშ, როგორიცაა ჩაი, ციტრუსები და სუბტროპიკული ტექნიკური კულტურები: დაფნა, ევკალიპტი, ტუნგო, ბამბუკი, ვარდი, გერანი, რეჰანი და სხვა მრავალი. სასურველია, საქართველომ დღესაც ეს გეზი აირჩიოს.

 ცისანა ქაშაკაშვილი,
სოფლის მეურნეობის ასოცირებული დოქტორი




 ახალი ამბები
  • ორი თვის წინ დაკარგული 23 წლის ბიჭი გარდაცვლილი იპოვესორი თვის წინ დაკარგული 23 წლის შოთა სამხარაძე გარდაცვლილი იპოვეს. აღნიშნულ ფაქტს შინაგან საქმეთა სამინისტროში ადასტურებენ. როგორც გარდაცვლილის მეგობარი ამბები.გე-სთან ყვება, შოთა სამხარაძე გუშინ კურორტ შოვთან ახლოს, ტყეში იპოვეს. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, მომხდარზე გამოძიება სსკ-ის 115-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც თვითმკვლელობამდე მიყვანას გულისხმობს. გარდაცვალების მიზეზს ექსპერტიზა დაადგენს. ახალგაზრდა მამაკაცი ონის მუნიციპალიტეტში ორი თვის წინ დაიკარგა. სამაშველო სამსახურში შეტყობინება 14 იანვარს შევიდა. თვითმხილველების თქმით, ბიჭი ბოლოს სასტუმროების მიმდებარე ტერიტორიაზე გამართულ თოვლის ფესტივალზე ნახეს, მოგვიანებით ტერიტორია დატოვა და მას შემდეგ აღარ ... ...
  • ყალბი ფულის გასაღების მორიგი ფაქტი _ დაკავებულია 2 პირიშსს-ს თანამშრომლებმა, ჩატარებული საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად, 1968 წელს დაბადებული ნ.ჟ. და 1975 წელს დაბადებული, პირობითი მსჯავრის ქვეშ მყოფი გ.ა. ყალბი ფულის წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ შეძენა-შენახვისა და გასაღების ბრალდებით დააკავეს. ამის შესახებ ინფორმაციას შსს ავრცელებს, სადაც ნათქვამია, რომ "ბრალდებულებმა ქალაქ ახმეტაში მდებარე სხვადასხვა მაღაზიაში სამი ყალბი ასლარიანი კუპიურა გაასაღეს". პოლიციამ, გ.ა.-ს მართვის ქვეშ მყოფი ავტომანქანის ჩხრეკისას ყალბი ასლარიანი კუპიურა ნივთმტკიცებად ამოიღო. გამოძიება ყალბი ფულის წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ შეძენა-შენახვისა და გასაღების ფაქტზე მიმდინარეობს. დანაშაული 7-დან 10 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას ... ...
  • ლადო აფხაზავა ვარკის ფონდისა და გლობალური ჯილდოს ელჩი გახდა „მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს“ ფეისბუქგვერდზე გავრცელებული ინფორმაციით, ჩიბათის საჯარო სკოლის მასწავლებელი ლადო აფხაზავა, რომელიც მასწავლებლის გლობალური ჯილდოს ფინალურ ათეულშია, ვარკის ფონდისა და გლობალური ჯილდოს ელჩი გახდა. ვარკის ფონდი მასწავლებლის გლობალურ ჯილდოს 2015 წლიდან გასცემს, ფინალისტები კი ავტომატურად, ფონდის და გლობალური ჯილდოს ელჩები ხდებიან. ლადო აფხაზავა უკვე დუბაიში იმყოფება, სადაც ხვალ გლობალური ჯილდოს მფობელი მასწავლებელი  გამოვლინდება და პრიზის სახით მილიონ ამერიკულ დოლარს ... ...
  • ოზურგეთის საკრებულოს დეპუტატობას ლევან თოიძის შვილიც აპირებს _ "რაღაცეებს ველოდები"ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დეპუტატობა, საკრებულოს ყოფილი წევრის, რამდენიმე თვის წინ გარდაცვლილ ლევან თოიძის შვილს, სოფო თოიძესაც სურს. როგორც ცნობილი იყო, მას კენჭისყრა "ქართული ოცნების" სახელით სურდა, თუმცა მმართველმა ძალამ არჩევანი დავით მდინარაძეზე გააკეთა. შესაბამისად, სოფო თოიძე, რომელიც ამჟამად ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერიის თანამშრომელია, კენჭისყრას დამოუკიდებლად გეგმავს. "გურია ნიუსთან" საუბრისას აღნიშნავს, საბოლოო გადაწყვეტილება ჯერ არ მიუღია: "თავიდანვე, ეს გადაწყვეტილება მამაჩემის გამო მივიღე. ვიცი, რამდენიმე რამის გაკეთება სურდა და მინდოდა გამეგრძელებინა მისი საქმე. ახლაც მსურს და ვნახოთ. ჯერჯერობით საბოლოო გადაწვეტილება არ მიმიღია. რაღაცეებს ველოდები", _ აღნიშნა ჩვენთან საუბრისას თოიძემ. შეგახსენებთ, რომ  ქალაქ ოზურგეთის ყველაზე დიდ საარჩევნო ოლქში (60/01/03), რომელშიც რაიცენტრალური, სერი,  ექადია, ცენტრი 3  და ანასეული შედის, შუალედური არჩევნები მაისში უნდა ჩატარდეს უნდა ჩატარდეს. ამავე თემაზე: ა(ა)იპ-ის დირექტორი კენჭისყრას დამოუკიდებლად გეგმავს _ "აქ არ ვარ ცუდად, მაგრამ"... ... ...
  • EMC ზვიად რატიანის საქმეზე გიორგი გახარიას განცხადებას ეხმაურება _ მივმართავთ ევროპულ სასამართლოს 22 მარტს, ტელეკომპანია პირველის ეთერში, შინაგან საქმეთა მინისტრმა ზვიად რატიანის საქმეზე საუბრისას აღნიშნა, რომ ის არ ნანობს იმას, რაც მაშინ მოხდა. "ამ თემაზე კომენტარისას, მინისტრის მიერ გამოხატული პოზიციები, პრაქტიკულად გამორიცხავდა ზვიად რატიანის მიმართ უფლების დარღვევის ფაქტის აღიარების რესურსსაც კი და არ აკეთებდა მითითებას ამ საქმეზე მიმდინარე გამოძიების მნიშვნელობის შესახებ", _ აღნიშნულია განცხადებაში, რომელსააც ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი ავრცელებს/  "სამწუხაროა, რომ ამ შემთხვევიდან ერთი წლის და სამი თვის თავზეც კი, შინაგან საქმეთა მინისტრი და უწყება, ვერ ახერხებს აჩვენოს პოლიტიკური მზადყოფნა სათანადოდ უპასუხოს საპოლიციო სისტემაში ადამიანის უფლებების დარღვევის მძიმე შემთხვევას.  ნათელია, რომ ამ საქმეში მინისტრი და უწყება მუდმივად არაღიარების პოზიციაში იყო და მსხვერპლის დემონიზების ტაქტიკით მოქმედებდა. სამინისტრო არცერთ ეტაპზე არ აჩვენებდა რესურსს, ემოქმედება ზვიად რატიანის ღირსების დაცვის ინტერესების გათვალისწინებით.  მინისტრის და უწყების მხრიდან, ყოველ ჯერზე ხაზგასმა ზვიად რატიანის არაფხიზელ მდგომარეობაზე, პოლიციასთან ურთიერთობისას გამოყენებულ ლექსიკაზე, მუდმივად ერთ მიზანს ემსახურებოდა - საზოგადოებაში შეესუსტებინათ თანაგრძნობა და სოლიდარობა ზვიად რატიანის მიმართ. სწორედ ამ მიზანს ემსახურებოდა, 2017 წლის დეკემბერში, სამინისტროს მიერ ზვიად რატიანის უკანონოდ მოპოვებული ვიდეო ჩანაწერის მედიაში გავრცელებაც. აღსანიშნავია, რომ სამინისტროს ამ უკანონო ქმედებების საპასუხოდ, პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორმა, უწყება სამართალდამრღვევად ცნო და 2000 ლარით დააჯარიმა. სამინისტროს უკანონო ქმედებით ზვიად რატიანისთვის მიყენებული მორალური ზიანის თაობაზე კი საქმის განხილვა სასამართლოში გრძელდება.  რაც შეეხება, საქმეზე ამ დრომდე განხორციელებულ სამართლებრივ რეაგირებას - გამოძიება პროკურატურაში ერთ წელზე მეტია გრძელდება, თუმცა, კონკრეტულ შედეგამდე ამ დრომდე არ არის მისული. მიუხედავად იმისა, რომ ჩატარებულმა გამოძიებამ გამოკვეთა რამდენიმე საკვანძო და პრობლემური ეპიზოდი პოლიციელთა მოქმედებებში, ამ დრომდე პასუხისგებაში მიცემული არ არის არცერთი მათგანი. უფრო მეტიც, ხუთჯერ მიმართვის მიუხედავად, პროკურატურამ ყოველ ჯერზე სრულიად დაუსაბუთებლად უარი თქვა ზვიად რატიანისთვის დაზარალებულის სტატუსის მინიჭებაზე. მისი უფლებების აღდგენის რესურსი არ აღმოჩნდა არც სასამართლოში, რომელმაც მიმდინარე წლის 21 მარტს, ასევე უარი თქვა ზვიად რატიანის დაზარალებულად ცნობაზე.    სამწუხაროა, რომ ზვიად რატიანის უფლებების დარღვევის მძიმე ფაქტებს ქვეყნის მართლმსაჯულების სისტემის ვერცერთმა რგოლმა ვერ უპასუხა და დაზარალებული პრაქტიკულად უფლების აღდგენის მექანიზმების გარეშე დატოვა. სწორედ ამიტომ, ზვიად რატიანის სახელით EMC უახლოეს პერიოდში ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს მიმართავს", _ აღნიშნულია ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

ჟოლო გახდომაში დაგეხმარებათ

ჟოლოს ერთდღიანი დიეტა ორგანიზმს შლაკებისა...

თაფლი მხედველობას აუმჯობესებს

დღეისათვის კომპიუტერთან მუშაობა ჩვეულებრივ ამბად...

თხილის მცენარის დაავადებათა აფეთქება

თხილის დაავადების აფეთქებას ჩვენში მოსახლეობა...

მეფუტკრე და ადრიანი გაზაფხული

გაზაფხულის დადგომისთანავე განსაკუთრებული ყურადღება უნდა...

თხილის დამღუპველ დაავადებას წლევანდელი თბილი ზამთარი ეხმარება

თხილის კულტურას რომ ყოფნა-არყოფნის საფრთხე...

მოვამზადოთ სათესლე მასალა და დახურულ გრუნტში დავთესოთ

სხვადასხვა ბოსტნეულის დათესვა, უმჯობესია, თებერვლის...

სანამ გაგრძელდება მშრომელი ხალხის აბუჩად აგდება?

საქართველოში, დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, ჩვენ,...

როგორ უნდა იცხოვროთ ისე, რომ სიმსივნით არ დაავადდეთ

ადამიანები, რომლებიც სიმსივნით იტანჯებიან და...

ოხრახუშს უნარი აქვს განკურნოს დეპრესია, შიზოფრენია და ალცჰეიმერის დაავადება

ბიოაქტიური ნივთიერება, რომელსაც შეიცავს ოხრახუში,...

"ბარი უნდა იცნობდეს მთასა და საქმეზე შეყვარებული და-ძმას"

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მთისპირის მკვიდრი...
ზაფრანი

ეს „მახინჯი“ ეიფელის კოშკი

პარიზში ეიფელის კოშკის მშენებლობის დაწყებისას...

ლონდონური „ექსპერიმენტი“

ცოტა ხნის წინ, ქალაქ ლონდონის...

„ახალბედა მწერალი“

ცნობილმა მსახიობმა მეთიუ მაკკონაჰიმ ცოტა...

“უცნაური” ვარსკვლავები

ნებისმიერ პიროვნებას გარკვეული უცნაურობები ახასიათებს...

ადამიანის თვალის უსაზღვრო ხედვა

ამერიკელმა მკვლევარებმა დააფიქსირეს, რომ ადამიანის...

ინტერპოლი ეძებს კატას

რამდენიმე დღის წინ გამოცემამ „The...