კანაფი _ როდის მოჰყავდათ და როდის შეზღუდეს საქართველოში მისი წარმოება

კარმიდამო ჩემი

კანაფი _ როდის მოჰყავდათ და როდის შეზღუდეს საქართველოში მისი წარმოება

2018 დეკ 18 16:19:37

ისტორიულ წყაროებზე დაყრდნობით ირკვევა, რომ ჩვენი წელთაღრიცხვის პირველ საუკუნეში დასავლეთ საქართველოში უხვად მოჰყავდათ სელი და კანაფი.

რუსეთსა და საქართველოში საბჭოთა კავშირის დროს და უფრო ადრეც აწარმოებდნენ კანაფის პროდუქციას, როგორც ადგილობრივი მრეწველობისთვის, ის, საზღვარგარეთ გასატანად, სადაც ცნობილი იყო რუსული ქერელის სახელწოდებით. რუსული ქერელი მსოფლიო ბაზარზე დიდი პოპულარობით სარგებლობდა და მაღალ ფასებში იყიდებოდა, რაც ამ ნედლეულის ძვირფასი თვისებებით და მრავალმხრივ გამოყენების შესაძლებლობებით აიხსნებოდა.

მსოფლიო მნიშვნელობის სართავ კულტურათა შორის კანაფს მეოთხე ადგილი ეჭირა მსოფლიოში; კანაფის 78 პროცენტი საბჭოთა რესპუბლიკებზე მოდიოდა. ნათესების რაოდენობა მილიონ ორასიათას ჰექტარს, ხოლო მისი ბოჭკოს მსოფლიო წარმოება ექვსასი ათას ტონას შეადგენდა. აქედან მეოცე საუკუნის ოცდაათიანი წლების მონაცემებით საბჭოთა კავშირში კანაფის ნათესები ექვსასთერთმეტიათას ჰექტარს შეადგენდა, სადაც შედიოდა საქართველოს რესპუბლიკაც.

კანაფი ეკუთვნის ლაფანბოჭკოვან მცენარეთა ჯგუფს, რომლის ტოტები შეიცავს საუკეთესო სიმაგრის ბოჭკოს. მისგან მიიღება სხვადასხვა გრეხილი ნაწარმი, როგორიცაა: თოკები, თევზსაჭერი ბადეები, საზღვაო ბაგირები. იქსოვება ტომრები, აფრები, ავეჯის გადასაკრავი და სხვა უხეში ქსოვილები. ბოჭკოს გარდა, კანაფი იძლევა თესლს, რომელიც შეიცავს ცხიმოვან ზეთს, ცილებს, ნაცარს. ცხიმოვანი ზეთისგან მზადდება ოლიფა, საჭმელი ზეთი, რომელიც არ ჩამოუვარდება სელისა და მზესუმზირას ზეთს.

კანაფი, ასევე, გამოიყენება კოსმეტოლოგიაში საპნის საწარმოებლად. მისი თესლისგან მიიღება ფიტინი, რომელიც გამოიყენება მედიცინაში ნერვული სისტემის დაავადებათა სამკურნალოდ და ორგანიზმში ნივთიერებათა ცვლის გასაძლიერებლად. ზეთის გამოხდის ანარჩენები იხმარება პირუტყვისთვის, როგორც მაღალყუათიანი საკვები. ღეროს გადამუშავების შედეგად მიღებული ანარჩენები გამოიყენება ქაღალდის წარმოებაში და ორგანული სასუქის დასამზადებლად.

კანაფის ზოგიერთ ფორმა, განსაკუთრებით ინდური კანაფი, აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებში გამოყენებულია ორგანიზმის აღმგზნები, მეტად საშიში ნარკოტიკული სასმელის "ჰაშიშის" წარმოებაში.

პროდუქციის მისაღებად კანაფის მოყვანა შესაძლებელია ყველგან, პოლარული წრიდან დაწყებული სუბტროპიკულ ზონამდე. იგი ველურად გავრცელებულია ჩრდილოეთ კავკასიაში, შორეულ აღმოსავლეთში, შუა აზიაში, ჩინეთში, ინდოეთში, თურქეთში, ირანში, იტალიაში და სხვა.

კანაფი ეკუთვნის კანაფისებრთა ოჯახს, რომელიც ორი გვარისგან შედგება: კანაფის (Connabis) და ჰემულუსის (Humulus). ორივე წარმომადგენელია, როგორც ველური ფორმით, ასევე კულტურაში. ორივე გვარი გავრცელებულია, როგორც აზიაში, ისე ევროპაში, ყოფილი საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე, ჩრდილოეთ არხანგელსკამდე და სამხრეთით, კავკასიის ჩათვლით. კანაფის გვარი შეიცავს უფრო მაგარ ბოჭკოს, ვიდრე ჰუმულუს გვარის მცენარეები. ყვავილედში აგროვებენ განსაკუთრებულ ნივთიერებას _ ლუპულინს, რომელიც შეიცავს ალკალოიდებს, მწარე ფისს, ეთეროვან ზეთებს, ფოსფოროვან მჟავას და სხვა ნივთიერებებს, რომელიც აძლევს მას სამედიცინო და ნარკოტიკულ თვისებებს, აგრეთვე, როგორც სტიმულატორის ლუდის საფუარზე, გამოიყენება ლუდის წარმოებაში.

კანაფის გვარი უძველესი წარმოშობისაა, მისი სამშობლო ცენტრალური აზიაა. შედგება ორი სახეობისგან _ ჩვეულებრივი კანაფი და ინდური კანაფი, რომლებიც გამოყენების მიხედვით განსხვავდებიან ერთმანეთისგან. პირველი ძირითადად გამოიყენება, როგორც ტექნიკური კულტურა სართავი მრეწველობისა, მეორე კი როგორც ტექნიკური კულტურა _ "ჰაშიშის" წარმოებისთვის, აგრეთვე, სამედიცინო მიზნით.

Connabis sativa L _ სამხრეთული კანაფის ჯგუფის წარმომადგენელია. ერთწლიანი, ბალახოვანი, ბოჭკოვანი მცენარეა. ღერო სწორმდგომი, ოთხ მეტრამდე სიმაღლის მცენარეა. ფოთლები დანაკვთული, მწვანე, ღეროს ქვედა ნაწილზე მოპირდაპირედ, ხოლო ზედა ნაწილზე მორიგეობით არის განლაგებული, დამახასიათებელი ხერხკბილა ფოთოლაკებით. იგი ორბინიანი მცენარეა _ მდედრობითი და მამრობითი. მამრობითი მცენარეები 10-15 სანტიმეტრით უფრო მაღალია, ვიდრე მდედრობითი. ერთსქესიანი პატარა ზომის მდედრობითი ყვავილები შეკრებილია თავთავისებრ ყვავილედში და ფოთლის იღლიაში სხედან. მამრობითი ყვავილები შეკრებილია მტევნისებრ ყვავილედში. ორივე სქესის მცენარე ერთდროულად ყვავილობს. მამრობითი მცენარე ყვავილობის შემდეგ ამთავრებს სიცოცხლის ციკლს და ხმება. მდედრობითი კი ყვავილობის შემდეგ განაგრძობს ზრდას, დაიყვავილებს, მოამწიფებს თესლს და მამრობით მცენარეზე ერთი თვით მეტ ხანს ცოცხლობს და შემდეგ ხმება. ნაყოფი ერთთესლიანი კაკლუჭაა. კანაფის მოსავლის აღება ერთდროულად არ ხდება. სპეციალური კომბაინის საშუალებით იჭრება მამრობითი ეკზემპლარი ფესვის ყელთან. მდედრობითი კი იჭრება მაშინ, როდესაც თესლის უმეტესი ნაწილი მომწიფებულია, დილის ან საღამოს საათებში, როცა მაღალი ტენიანობის გამო თესლი ნაკლებად ცვივა. მოჭრილი ღეროები იკვრება კონებად და შრება.

კანაფი იზრდება ჭარბტენიან ნიადაგზე. სინათლეს, საკვებ ელემენტებს და და ტენს დიდ მოთხოვნილებებს უყენებს, რაც ამ მცენარის ბიოლოგიური თავისებურების შედეგია. მრავლდება თესლით და ვეგეტატიურად.

ინდური კანაფი (Conabis indico L) _ ნელამზარდი, ერთნახევარი სიმაღლის ერთწლიანი მცენარეა. ძლიერ დატოტვილი ღეროთი, პატარა ფოთლებით, პატარა მუქი ფერის კაკლუჭა ნაყოფებით. მართალია, ღერო შეიცავს ბოჭკოს, მაგრამ როგორც ბოჭკოს მომცემი მცენარე არ გამოიყენება. გამოიყენება მხოლოდ, როგორც ნარკოტიკული მცენარე "ჰაშიშის" წარმოებაში და სამედიცინო მიზნით.

როდის შეიზღუდა დასავლეთ საქართველოს სუბტროპიკულ ზონაში კანაფის კულტივირება?

ეს თანდათანობით მოხდა მეოცე საუკუნის ოცდაათიანი წლებიდან. ათას ცხრაას ოცდაცხრამეტ წელს არც ერთ გოჯა მიწაზე აღარ დაითესა. ასეთი იყო ხელისუფლების ნება. სამაგიეროდ, დასავლეთ საქართველოს სუბტროპიკული ზონის ნიადაგები სრულად იქნა ათვისებული ისეთი ძვირფასი მრავალწლიანი კულტურების ქვეშ, როგორიცაა ჩაი, ციტრუსები და სუბტროპიკული ტექნიკური კულტურები: დაფნა, ევკალიპტი, ტუნგო, ბამბუკი, ვარდი, გერანი, რეჰანი და სხვა მრავალი. სასურველია, საქართველომ დღესაც ეს გეზი აირჩიოს.

 ცისანა ქაშაკაშვილი,
სოფლის მეურნეობის ასოცირებული დოქტორი




 ახალი ამბები
  • ლისაბონში ვებპროგრამირების სამიტზე ორი ოზურგეთელი მიემგზავრება“გურია ნიუსის“ ინფორმაციით, ყოველწლიურ ვებპროგრამირების სამიტზე, რომელიც ყოველწლიურად ლისაბონში ტარდება, წელს ოზურგეთიდან ორი ქალი თამო ონიანი და იაკო თავდიშვილი მიეგზავრება. წელს, აპრილსა და მაისში სოციალური მედიისა და ვებპროგრამირების ტრენინგი ჩატარდა, რომელიც გაეროს ქალთა ფონდის ეგიდით მიერ ჩატარდა და ემსახურებოდა ქალთა ეკონომიკურ გაძლიერებას საქართველოში. პროექტი ჩატარდა დასავლეთ საქართველოში 5 რეგიონში, მათ შორის გურიაში, კონკრეტულად ოზურგეთში და ლანჩხუთში. კონკურსში მონაწილეობდა 11 ადამიანი, აქედან ოთხი იყო ოზურგეთელი _ იაკო თავდიშვილი, თამო ონიანი, სოფო კალანდაძე, მერი ეძიეშვილი. საბოლოო ჯამში, გამოვლინდა ოთხი გამარჯვებული, რომელიც ლისაბონში მიემგზარება ყოველწლიურ ტექნოლოგიების ვებსამიტზე. თამო ონიანი და იაკო თავდიშვილი პირველად არიან მსგავსი ტიპის შეხვედრაზე. “ეს არის ძალიან პრესტიჟული და საკმაოდ მნიშვნელოვანი სამიტი. სასიხარულოა, რომ სამიტზე პირველად გურიიდან ორი ქალი მიეგზავრება. საქართველოდან სამიტზე წლებია ესწრებიან ქალები", _ გვითხრა პროექტის ერთ-ერთმა ტრენერმა ხათუნა ... ...
  • ოზურგეთელი მონიკა ახვლედიანი უკრაინაში საერთაშორისო ფესტივალში მიიღებს მონაწილეობას28 ოქტომბერს, საქველმოქმედო ასოციციას “გურიას“ ბენეფიციარი მონიკა ახვლედიანი საერთაშორისო მუსიკალურ ფესტივალზე მიეგზავრება. მონიკას უკვე დაწყებული აქვს მზადება და ფესტივალზე სპეციალურად მომზადებულ სიმღერებს შეასრულებს. უკრაინში ჩასატარებელ კონკურსამდე ქუთაისში ჩატარდა სიმღერის, ცეკვისა და ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალი “ივერია ბრილიანტი“ (შესარჩევი ტური) და “გურიას“ ბენეფიციარებმა სხვადასხვა საპრიზო ადგილები დაიკავეს. პირველი ადგილი მონიკა ახვლედიანს ერგო და აქედან გამომდინარე, მიიღო მოწვევა უკრაინიდან.  “ჩემს ცხოვრებაში ძალიან ამაღელვებელი და სასიხარულოა, რომ უკრაინაში უნდა წარვადგინო ჩემი ქვეყანა, საქართველო. სხვადასხვა ქვეყნიდან ჩამოდიან შშმ პირები და დარწმუნებული ვარ, საინტერესო და კარგი ფესტივალი ჩატარდა”, _ გვითხრა მონიკა ... ...
  • ოზურგეთში, ღია დიალოგის რეჟიმში, მოსახლეობასთან შეხვედრა გაიმართა (R)ღია დიალოგის რეჟიმში, ოზურგეთში მოსახლეობასთან შეხვედრა გაიმართა. გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე იური ნოზაძე და გურიის მხარის რწმუნებული ზურაბ ნასარაია სოფელ ჯუმათის, ზვანის უბნისა და გრიბოედოვის ქუჩის მაცხოვრებლებს შეხვდნენ. ხელისუფლების წარმომადგენლებმა პრობლემების გადაჭრის გზებზე მოსახლეობასთან ერთად იმსჯელეს. ადგილობრივებს ინფორმაცია დაგეგმილ ინფრასტრუქტურულ პროექტებზე, მუნიციპალურ და სოფლის მეურნეობის პროგრამებზე მიაწოდეს. მოსახლეობისთვის პრიორიტეტული სკვერის, წყალმომარაგების, კანალიზაციის სისტემის მოწყობის და შიდა საუბნო გზების მოწესრიგების საკითხია. აღინიშნა, რომ რამდენიმე საკითხი ეტაპობრივად მოგვარდება, დამუშავდება და სამოქმედო გეგმაში აისახება. შეხვედრებს ოზურგეთის მერი კონსტანტინე შარაშენიძე, საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე გიორგი ღურჯუმელიძე და მპგ „ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველოს“ ოზურგეთის საოლქო ორგანიზაციის წევრები ესწრებოდნენ. ... ...
  • გენერალურმა პროკურატურამ პატიმრების შეწყალების ფაქტზე გამოძიება დაიწყოსაქართველოს გენერალურმა პროკურატურამ პატიმრების შეწყალების ფაქტზე გამოძიება დაიწყო. პროკურატურის ინფორმაციით, გამოძიება სამსახურებრივი უფლებამოსილების შესაძლო ბოროტად გამოყენების ფაქტზე მიმდინარეობს. „საქართველოს გენერალურმა პროკურატურამ დაიწყო გამოძიება მსჯავრდებულების: რამაზ დევაძის, ასლან ბეჟანიძის, ზურაბ ნადირაძის და სხვა პირთა შეწყალების პროცესში სამსახურებრივი უფლებამოსილების შესაძლო ბოროტად გამოყენების ფაქტზე, დანაშაული გათვალისწინებული სსკ-ის 332-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით. საზოგადოებას პერიოდულად მივაწვდით ინფორმაციას გამოძიების მიმდინარეობისა და შედეგების შესახებ“, _ ნათქვამია პროკურატურის ... ...
  • ანზორ ჩუბინიძე: ჩემი სამსახურის თანამშრომელს არანაირი იარაღი, არც ლეტალური და არც არალეტალური არ ქონიასახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის უფროსი ანზორ ჩუბინიძე 20 ივნისის მოვლენებთან დაკავშირებით გენერალურ პროკურატურაში დაიკითხა. როგორც ანზორ ჩუბინიძემ ჟურნალისტებთან საუბრისას განაცხადა, მან გამოძიებას ყველა კითხვაზე გასცა პასუხი. „20-21 ივნისის მოვლენებზე გამოვიკითხე და რაც მკითხეს, ვუპასუხე. რა დონეზე ვმონაწილეობდი, როგორ ვიყავით ჩართულები და პირადად ჩემთან ქონდათ გარკვეული კითხვები ჩემი მონაწილეობის შესახებ. მე ვარ სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის ხელმძღვანელი, პარლამენტის შენობა არის დაცვის სპეციალური სამსახურის დასაცავი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ობიექტი და აქ კითხვა არაა, თუ რატომ ვიყავი იქ. მე მითითებებს გავცემდი მხოლოდ და მხოლოდ სდსს თანამშრომლებზე. რა თქმა უნდა, არ გავცემდი არანაირ ბრძანებას სროლაზე“, – განაცხადა ანზორ ჩუბინიძემ. ამასთან სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის უფროსის თქმით, ის პასუხისმეგებლობისგან გაქცევას არ აპირებს. ​ „რაც შეეხება იმას, რომ სდსს-ის თანამშრომლები იყვნენ განლაგებული პარლამენტის სხვადასხვა შესასვლელთან, ეს ასე იყო და იქნება, სანამ მე ვიქნები ხელმძღვანელი სდსს-ის. ჩემი სამსახურის თანამშრომელს არანაირი იარაღი, არც ლეტალური და არც არალეტალური არ ქონია. არავინ გაექცევა პასუხისმგებლობას, მათ შორის არც მე, თუ დადგება ეს საკითხი. გამოძიება აუცილებლად მივა ბოლომდე და ყველა კითხვას პასუხი გაეცემა“, – განაცხადა ანზორ ჩუბინძემ. ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

როგორ გახდა იდეალური დედა იდეალური მეწარმე

ქალი, რომლის ცხოვრება საგანგებოდ შექმნილი...

საზამთრო გურიის პირობებში

ზოგადად, დასავლეთ საქართველოში საზამთროს მოყვანა...

შევარჩიოთ ტყემლის ჯიშები და მეტი ყურადღება დავუთმოთ მის გაშენებას

ტყემლის კულტურა საქართველოში უძველესი დროიდან...

სახის მოვლის ნატურალური საშუალებები

მუდამ სილამაზესა და სიკოხტავეზე მოფიქრალ...

როგორ ვუმკურნალოთ კბილებს

ხილისა და ბოსტნეულის წვენების სასიკეთო...

ჭარბი ტენიანობის მიზეზებზე მუდმივად უნდა ვისაუბროთ

თხილის კულტურის სიდამპლის და სოკოვანი...

როგორ მოვიქცეთ ჭექა-ქუხილის დროს?

წელიწადის დროებსა და თვეებს შორის,...

სეზონის შესაფერი სამუშაოებისთვის მზადყოფნა აუცილებელია

ზოგს თოხნა და სარეველებისგან ბოსტნის...

უკრაინული გოგრა _ საუკეთესო თვისებების მქონე საკვები აგრარული კულტურა

წარმატებულმა მეურნემ ნოდარ დიასამიძემ, რომელიც...
ზაფრანი

საკვები, რომელიც ხანგრძლივი სიცოცხლის საწინდარია

ადამიანის ჯანმრთელობა პირდაპირ კავშირშია კვებასთან....

მუდმივად დაამატეთ სოდა თქვენს ყავას

სოდას უამრავი სასარგებლო თვისება გააჩნია....

სიმართლე სანთლების შესახებ

ზოგიერთი სურნელოვანი სანთელი ორგანიზმისთვის მავნებელი...

სანამდე მივყავართ უძილობას

გარკვეული მიზეზების გამო, ხშირად გიწევთ...

როგორ უნდა მოხიბლოთ ქალი

ვერძი – ქალი ვერძების დიდ...

ქალები, რომელთა შეყვარებასაც მწარედ ინანებთ

ვერძი - მამაკაცური პლანეტა მარსი,...