ქართული ზამბახი დედამიწის ზურგზე ერთადერთია

კარმიდამო ჩემი

ქართული ზამბახი დედამიწის ზურგზე ერთადერთია

2018 ივნ 8 11:56:40

ქართული ზამბახის ყვავილის წარმტაცი სილამაზე, მისი ყინვა და გვალვაგამძლეობა, გამრავლების სიადვილე, მინიმალური ღონისძიებების საჭიროება, რომელსაც მოითხოვს მცენარის კულტურაში შეტანა, მას ხდის ღირსეულ დეკორაციულ მცენარედ.

თუმცა, აღნიშნული სიადვილის მიუხედავად, ქართულ ზამბახს ძალზე სათუთი და თავისებური ბიოლოგია ახასიათებს. მოვლა-დამუშავების წესითაც საკმაოდ განსხვავდება ლურჯი ზამბახისგან.

ჩვენ გვინდა, ყვავილთმოყვარულებს მივაწოდოთ ინფორმაცია ქართულ ზამბახზე, რომელიც ბოლო პერიოდში უფრო გამოჩნდა ჩვენს ეზოებში, დასავლეთ საქართველოში. უმეტესად კი ის აღმოსავლეთ საქართველოში და აზერბაიჯანშიც გვხვდება.

გასული საუკუნის დასაწყისში, მოსკოველი ბოტანიკოსი ჰოფმანი საქართველოს ესტუმრა. აქ მან უხვი ბოტანიკური მასალა მოიპოვა. თბილისის მიდამოებში მოგზაურობისას კი პირველად წააწყდა ქართულ ზამბახს. შესწავლის შედეგად გამოირკვა, რომ დედამიწის ზურგზე ის სხვაგან არსად გვხვდება და მეცნიერთათვის ახალ სახეობად იქცა. ბოტანიკოსმა მას ქართული ზამბახის სახელწოდება მიანიჭა და მას შემდეგ ლიტერატურულ წყაროებში ასე დარჩა.

ქართული ზამბახი გაყოფილია ორ ფორმად: "საქართველოს სიამაყე" და "გამარჯვება".

"საქართველოს სიამაყე", ყვავილის ძირში კვერცხისებრ-ლანცეტა ფორმის, ღეროზე შემოხვეული ორი თანაყვავილით გამოირჩევა. მარტივი ყვავილსაფარი გვირგვინისებრია, ექვსად გაყოფილი. აქედან სამი ქვევით არის დახრილი, გარეთა ფოთლებით, სამი კი ზევით არის აღმართული და ყვავილსაფრის გარეთა ფოთლები ჰქვია. ყვავილსაფრის გარეთა ფოთლები მომრგვალო-კვერცხისებრია, ცენტრში მსხვილი, მომრგვალო-კვერცხისებრი, მუქი ყავისფერ-ღვინისფერი, თითქმის მოშავო ხავერდოვანი ლაქა აქვს. ლაქის შემდეგ, ძირისკენ მუქი ყავისფერ-ღვინისფერი მოკლე ბეწვების ზოლი მოსდევს. საერთო ფონი ზოგჯერ მოცისფრო-თეთრია, ზოგჯერ კი მოყვითალო-თეთრი.

"გამარჯვება" უფრო მწვანე ფოთლებით გამოირჩევა, ყვავილის სიდიდით და შედარებით დაგვიანებული ყვავილობით. ნასკვი ქვედაა, ისე, რომ ყვავილში მხოლოდ ბუტკოს სამად გაყოფილი სვეტის ნაკვთები ჩანს, რომელიც ქვევით არის დახრილი და მჭიდროდ ებჯინება ყვავილსაფრის ქვედა ფოთოლს. სვეტის ნაკვთები ზურგჩამოზნექილია, კიდეებს ზევით აშვერილი, ყავისფერ-ღვინისფერი, ძირში უფრო მუქი.

დღეისთვის ქართული ზამბახი დასავლეთ საქართველოშიც არის გავრცელებული. ბოლო ხანს განსაკუთრებით გამოჩნდა გურიაში. ყავისფერ-ღვინისფერი, მოშავო ხავერდოვნით დამთავრებული საოცარ სილამაზეს აფრქვევს. ის ადვილად მრავლდება, როგორც თესლით, ისე ფესურათი. უმეტესად ფესურით გამრავლებას ამჯობინებენ. დაყოფილი ფესურით მეორე გაზაფხულზე უკვე ყვავილობს, თესლით გამრავლებისას კი შვიდი წელი სჭირდება.

მცენარე გაზაფხულზე, აპრილ-მაისში ხანმოკლე ყვავილობით ხასიათდება, თუმცა, თუ სათანადო პირობებს შევუქმნით, მისი ყვავილობა შეიძლება წლის თითქმის ყოველ დროში მოხდეს.

ქართულ ზამბახს მეტად თავისებური ბიოლოგია ახასიათებს. ზრდასრული მცენარე ვეგეტაციას აგვისტო_ სექტემბერში იწყებს. ამ პერიოდიდან იგი უხვად იფოთლება და ახალ ამონაყარს იძლევა. ზამთრის მოახლოებისას და თვით სუსხიანი ზამთრის პერიოდშიც ფოთოლი არ უქრება და მწვანე რჩება. იტანს მინუს 15 გრადუს ყინვას. მოსვენების პერიოდი თებერვლის ბოლოს ან მარტის დასაწყისში მთავრდება და ხშირად ჯერ კიდევ თოვლის ქვეშ მყოფი ზამბახი კვლავ იწყებს ზრდას და პირველად ახალი ფოთლების განვითარებას იძლევა. სწორედ ამიტომ არის შესაძლებელი, მას დავაკვირდეთ, შევუქმნათ სათანადო პირობები და წელიწადის ყოველ დროს გამოვიწვიოთ მისი ყვავილობა. ულამაზესი, იშვიათ ფერთა გამით გამორჩეული ქართული ზამბახი ყვავილობას აპრილის, ზოგჯერ მაისის პირველი რიცხვებიდან იწყებს. ყვავილის ხანგრძლივობა ერთი კვირაა, ხოლო ჯგუფად დარგული ერთ თვეს ყვავილობს.

საოჯახო გარემოში, გამწვანების საქმეში დეკორაციულ მებაღეობაში, შესაძლებელია უნიკალური ქართული ზამბახის ახლებურად და ყველა დროში გამოყენება. მიუხედავად იმისა, რომ დღეს უთვალავ, ზღაპრულ ყვავილთა სახეობებს ვხვდებით, ბაზარი გაჯერებულია და სავსე, ქართული ზამბახის ნიშა გამორჩეული და უალტერნატივოა. მთავარია, მივაღწიოთ ამ სახეობის წელიწადის ყველა დროში აყვავილებას, რის საშუალებასაც მცენარე თავად გვაძლევს.




 ახალი ამბები
  • ოთარ ჩრდილელი: შეიძლება ამ სერიაში გარიცხვას და სროლებს ელოდა ავის მსურველნი, მაგრამ...საპარლამენტო უმრავლესობის წევრის, ოთარ ჩრდილელის თქმით, დღეს, "ქართული ოცნების" ოფისში, ბიძინა ივანიშვილთან გამართულ შეხვედრაზე დეპუტატების გარიცხვაზე საუბარი არ ყოფილა: "პარტიის თავმჯდომარესთან შეხვედრაზე-არ ყოფილა გარიცხვაზე საუბარი, იყო მრავალ თემაზე, რაზეც სხვადასხვა აზრი გვქონდა. რამდენადაც ვიცი, ასეთი შეხვედრები პარტიის და უმრავლესობის სხვა წევრებთანაც იქნება თავისუფალ რეჟიმში.შეიძლება ამ სერიაში გარიცხვას და სროლებს ელოდა ავის მსურველნი, მაგრამ ვინც მიცნობთ იცით, რომ გულწრფელი ვარ და რაც იყო ეგ დავწერე", _ წერს ჩრდილელი. შეგახსენებთ, რომ დღეს გავრცელდა ინფორმაცია, რომლის თანახმადაც ოთარ ჩრდილელი და რამდენიმე დეპუტატი პარტიიდან გარიცხეს. ჩრდილელი ბესელიასთან და 7 დეპუტატთან ერთად იმ კანონპროექტის ავტორი იყო, რომლის მიხედვითაც მოსამართლეთა უვადოდ დანიშვნა უნდა გადადებულიყო, თუმცა, საპარლამენტო უმრავლესობამ გუშინ ... ...
  • თავდასხმა ახალსოფელში _ გავრცელებული ინფორმაციით, ბრალდებული დაკავებულიაგავრცელებული ინფორმაციით, სამართალდამცავებმა ახალსოფელში მომხდარ თავდასხმაში ბრალდებული პირი უკვე დააკავეს. თუმცა, ამ ინფორმაციას შსს სამინისტროს პრესსამსახური, ჯერჯერობით, არ ადასტურებს. ცნობისთვის, ომარ მოქიას მკვლელობასა და გია ტუღუშის დაჭრის საქმეში მათივე თანასოფლელის მ.ს. სახელი ... ...
  • "ქართული ოცნების" ცენტრალურ ოფისში უმრავლესობის შეხვედრა მიმდინარეობს"ქართული ოცნების" ცენტრალურ ოფისში უმრავლესობის შეხვედრა მიმდინარეობს, რომელსაც ის დეპუტატები ესწრებიან, ვინც "საერთო სასამართლოების შესახებ" კანონპროექტს მხარი დაუჭირა. შეხვედრის დაწყებამდე უმრავლესობის წევრმა ლევან კობერიძემ განაცხადა, რომ მისთვის უცნობია, რა თემებს შეეხება ... ...
  • „ბექა არ იქნება ბოლო, ვინც უმრავლესობა დატოვა" _ ეკა ბესელია ბექა არ იქნება ბოლო, ვინც უმრავლესობა დატოვა, - ეს განცხადება ეკა ბესელიამ ჟურნალისტებთან საუბრისას გააკეთა. ბესელიას თქმით, მას არ გაჰკვირვებია, რომ ბექა ნაცვლიშვილმა პროტესტი გამოხატა. მისივე თქმით, მდინარაძის მსგავს ადამიანებს ეს პროტესტი არ ექნებათ, რადგან ყველანაირ სიტუაციას ერგებიან. „ბექა არ იქნება ბოლო, ვინც უმრავლესობა დატოვა. მე არ მიკვირს, რომ ბექას ეს პროტესტი აქვს. მაგალითად, მდინარაძისნაირ ადამიანებს არ ექნებათ ეს პროტესტი, ისინი ერგებიან ყველანაირ სიტუაციას, ყველა დროს და ყველანაირ კომფორტს. ბექას რომ პროტესტი აქვს, ეს მე არ მიკვირს. ასე რომ, ახლა ჩანს ძალიან ჯანსაღი პროცესი. მომავალში ვხედავთ სწორედ იმ ადამიანებთან ურთიერთობას, გარკვეულ თემატურ სამუშაო პროცესს, ვისაც აქვს სწორი დამოკიდებულება მიმდინარე მოვლენებთან დაკავშირებით. დაველოდოთ, შემდეგი ვინ იქნება,"- განაცხადა ... ...
  • შსს-მ დიდი ოდენობით ნარკოტიკი ამოიღო - დაკავებულია ერთი პირიპოლიციამ ჩატარებული ოპერატიულ-საგამოძიებო ღონისძიებების შედეგად სარფში დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვის და საქართველოში უკანონოდ შემოტანის ბრალდებით   1964 წელს დაბადებული ო.თ. დააკავა.  დანაშაული 8-დან 12 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. სამართალდამცველებმა, დაკავებულისგან ნივთმტკიცებად ამოიღეს ნარკოტიკული საშუალება "სუბოქსინის" 13 აბი, რაზეც დანიშნულია შესაბამისი ექსპერტიზები. გამოძიება დიდი ოდენობით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვის და საქართველოში უკანონოდ შემოტანის ფაქტზე, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ და 262-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტებით ... ...

არქივი

კარმიდამო ჩემი

როგორ უნდა იცხოვროთ ისე, რომ სიმსივნით არ დაავადდეთ

ადამიანები, რომლებიც სიმსივნით იტანჯებიან და...

ოხრახუშს უნარი აქვს განკურნოს დეპრესია, შიზოფრენია და ალცჰეიმერის დაავადება

ბიოაქტიური ნივთიერება, რომელსაც შეიცავს ოხრახუში,...

"ბარი უნდა იცნობდეს მთასა და საქმეზე შეყვარებული და-ძმას"

ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მთისპირის მკვიდრი...

რა გავაკეთოთ შემოდგომის მიწურულს საკარმიდამო ნაკვეთებში

ნოემბერ-დეკემბერში აქტიური სამეურნეო სამუშაოები ძირითადად...

პესტიციდების გამოყენებისას უდიდესი სიფრხილეა საჭირო

არსებობს უნივერსალური პესტიციდები, რომლებსაც ერთდროულად...

სიმინდის მოვლა თავიდან უნდა ვისწავლოთ

სიმინდის მოვლა-მოყვანის წესებს დასავლეთ საქართველოს...

რატომ უნდა მოვაშენოთ ბატი

როგორც უხნესი ადამიანები ამბობენ, საქართველოში...

დედოფლის ყვავილს დედოფალივით მოვლა სულ არ სჭირდება

წარსულში ძალზე პოპულარული და მერე...

მოვამზადოთ ნესვის სასმელი

ნესვი გოგრისებრთა ოჯახის ერთ-ერთი ყველაზე...

თაფლის ღვინო _ "თაფლუჭა"

თაფლის ღვინო და არაყი უნიკალური...

"ზამთარშიც გაზაფხულს ვეძებ და "გატყავებულ" გარემოს ვმოსავ"

"კარმიდამო ჩემის" უამრავ რესპონდენტს შორის,...
ზაფრანი

ვიქტორია ბექჰემი 54 წლის მოკვდება

ცოტა ხნის წინ ბრიტანულმა მას-მედიამ...

ყველაზე სამიჯნურო სცენები

ცოტა ხნის წინ ამერიკულმა ინტერნეტ-საიტებმა...

ჰეგემონი ციფრები

ბედის ციფრის გამოთვლის ტექნიკა ჩვენი...

რატომ ეჩვენებათ მთვრალ მამაკაცებს ყველა ქალი ლამაზი

არსებობს ცნობილი რუსული გამოთქმა: ულამაზო...

დედამიწაზე ყველა ცოცხალი არსება გონიერი რომ გახდეს

ერთ მშვენიერ დღეს დედამიწაზე ყველა...