მოვუაროთ ხეხილს

ხელგარჯილობა

მოვუაროთ ხეხილს

1 ივნ. 2015, 15:09:54

კარგად მოვლილი ხეხილის ბაღი თვალსაც ახარებს და მეურნის ეკონომიკასაც აძლიერებს. ხეხილის ჭრილობის, ტანის, მექანიკური დაზიანების მოვლა, შტამბის და დედა ტოტების გასუფთავება, ამონაყრების შეცლა, ფუღუროების და ფესვის ყელის სიდამპლის აღმოფხვრა თუ მთლიანად მცენარის დაცვა მღრღნელებისგან სულ უნდა ხდებოდეს და მეურნემ ბაღში გამუდმებით უნდა იტრიალოს.

ჭრილობის მოვლა _ ხეხილზე მიყენებული ყოველგვარი  ჭრილობა წარმოადგენს მავნე სოკოებისა და ბაქტერიების განვითარების საუკეთესო სუბსტრატს. აღნიშნული მიკროორგანიზმები ჭრილობების საშუალებით იჭრება ხეხილის ორგანიზმში, რაც თავის მხრივ დამღუპველად მოქმედებს მასზე. ხეხილზე ჭრილობის მიყენება არა მარტო პერიოდული სხვლის (გაახალგაზრდავების) დროს ხდება _ არსებობს ხის დასახიჩრების არა ერთი მექანიკური თუ უნებლიე მიზეზი. ჭრილობის სწრაფად შეხორცებისთვის დაზიანებისთანავე მისი ზედაპირი ფრთხილად უნდა შემოიჭრას ბაღის დანით. მეორე პირობა, რაც უზრუნველყოფს ჭრილობის სწრაფად შეხორცებას, არის მისი იზოლირება გარემო პირობებისგან ბაღის მალამოს საშუალებით. დღესდღეობით ბაღის მალამოს მრავალი სახეობა არსებობს, რის ყიდვაც მეურნეს არ გაუჭირდება სპეციალურ მაღაზიებში. გარემოსგან იზოლაციის გარდა, ბაღის მალამოს ზემოქმედებით არ უნდა დაზიანდეს ხის ქსოვილები. რახან მალამოა, არ შეიძლება მისი წასმა მცენარის ჯანმრთელ ნაწილზე, თუნდაც ეს მცირე გადაცდომით მოხდეს. ის მხოლოდ დაზიანებულ ნაწილზე უნდა წავუსვათ და დროებით შევახვიოთ ქსოვილის ნაჭერით.

ხეხილის ტანის მოვლა _ხეხილის შტამბი და დედა ტოტები ხის ვარჯის საყრდენია. ის მიწისზედა ნაწილებს უკავშირებს ფესვთა სისტემას და  მათ შორის საკვებ ნივთიერებათა გატარების ძირითადი მაგისტრალია. მათშივე ხდება სამარაგო ნივთიერებათა შენახვა.  შტამბის და დედა ტოტების დაზიანება შესაძლოა, გამოიწვიოს ტემპერატურის რყევადობამ, სტიქიურმა მოვლენებმა, მანქანა-იარაღების დაუდევარმა გამოყენებამ, მავნე დაავადებებმა თუ მღრღნელებმა. ამიტომ დროულად უნდა მოხდეს აღნიშნული მიზეზების თავიდან აცილება, სტიქიური დაზიანების შემთხვევაში კი შემოვაცალოთ დაზიანებული ტოტები და სხვადასხვა ნაწილები _ არაერთ ბაღში გვინახავს ნახევრად მოტეხილი  თუ დაგრეხილი და ჩამოკიდული ტოტი, წვერო და ა.შ.

მექანიკური დაზიანება _ ასეთი სახის დაზიანება საბოლოოდ მაინც ჭრილობას წარმოქმნის. თუ დაზიანება მცირე ზომისაა, შეხორცება სწრაფად მიდის და დაზიანებული ადგილი ყოველგვარი ჩარევის გარეშე აღდგება. რთული მექანიკური დაზიანების დროს, განსაკუთრებული  მარტო ჭრილობის მოსუფთავება და მალამოს დადება ვერ უზრუნველყოფს დაზიანების ლიკვიდაციას. ასეთ დროს საჭიროა ქერქის გადანერგვა. ის უნდა აიჭრას ხიდან ან დედა ტოტიდან, რომელიც აღარ არის საჭირო. (ამორტიზებული ნაკვეთიდან ან ქარსაფარ ზოლში მდებარე შესაბამისი ხიდან). აღნიშნული ოპერაცია გაზაფხულის ბოლომდე უნდა ჩატარდეს. წინასწარ მომზადებული ნებისმიერი ფორმის ჭრილობის ქერქი ამოიჭრას  დამხმარე ხიდან, სწრაფად ჩაიდგას დაზიანებულ ადგილზე და მიეჭედოს მომცრო ლურსმნებით, რასაც წვრილ თოკს შემოვუჭერთ. ზემოდან კი დავადოთ სველი თიხა და შემოვახვიოთ რამდენიმე ფენა ქაღალდი, რათა თავიდან ავიცილოთ გამოშრობა.

შტამბის და დედა ტოტების შეცვლა _ ეს პროცესი ხშირად არ ხდება. დროთა განმავლობაში, როცა სისქეში ზრდის გამო ხეხილის შტამბი და დედა ტოტების ქერქის ზედა ფენა სკდება და ხეზევე რჩება, იგი წარმოადგენს მავნებლების თავშესაფარს. ამიტომ უნდა მოხდეს შტამბისა და დედა ტოტების პერიოდული გაფხეკა. სპეციალური ქერქი ხეს ისე უნდა მოსცილდეს, რომ ცოცხალი ქსოვილი არ დაზიანდეს. გაფხეკის დაწყებამდე ხის ირგვლივ უნდა გაიშალოს საფენი, რომელზეც გროვდება ჩამოცვენილი ქერქი, შემდეგ ის უნდა დაიწვას.

ამონაყრების შემოცლა _ ხეხილის ბაღში ხშირია ფესვის ამონაყრების წარმოქმნა, რომლებიც მცენარეს ართმევს საკვებს. ამიტომ გაზაფხულზე (დასაშვებია ზაფხულშიც), უნდა მოხდეს ფესვის ამონაყრების შემოცლა. ფესვის ყელთან შემოვაცალოთ მიწა და დანის საშუალებით რგოლზე ამოვაჭრათ ამონაყარი, რაც შეიძლება ძირთან ახლოს, რადგან დარჩენილ მცირე ნაწილზეც კი მუდამ უხვად არის მძინარე კვირტები. თუ ასე არ ვიზამთ, ამონაყრების სახით მცენარის შტამბის ირგვლივ მუდამ იქნება ბუჩქის სახით ამონაყართა ერთობლიობა, რაც მნიშვნელოვნად აფერხებს ხეხილის აქტივობას და რასაკვირველია, მცირდება მოსავლის რაოდენობა.

ფუღუროების აღმოფხვრა _ ხნიერ ხეებზე განსაკუთრებით შეიმჩნევა ფუღუროების მომრავლება. ხშირად ეს მექანიკური დაზიანებითაა გამოწვეული. ის საშიშია მცენარის სიცოცხლისთვის და აუცილებლად უნდა მოხდეს მისი დახურვა. დახურვამდე მერქნის დამპალი ნაწილები უნდა ამოიფხიკოს საჭრეთლით ან სხვა რაიმე მჭრელი იარაღით საღი ქსოვილის გამოჩენამდე. ამის შემდეგ, მთლიანად ამოსუფთავებულ ფუღუროს უნდა ჩაუტარდეს დეზინფექცია ხუთპროცენტიანი ძაღის ხსნარით. თუ ფუღურო პატარაა, შიგ უნდა ჩაისვას მაგარი ჯიშის ხის ხმელი მერქანი და დაიფაროს ბაღის მალამოთი. თუ დიდია, საჭიროა სპეციალური შენარევით ამოვსება. კარგ შედეგს იძლევა გუდრონისა და ხმელი ნახერხის ნარევით ფუღუროს ამოვსება ( ერთი წილი გუდრონი და ოთხი წილი ნახერხი).

ფესვის ყელის სიდამპლე _ ეს იგივე ქერქის დასკდომაა, რაც ზოგჯერ ზამთრის ყინვების ზემოქმედებითაც ხდება და ფესვის ყელთან ქერქის დასკდომის შემდეგ ლაფანი ხმება. არსებობს მრავალი სხვა მიზეზი _ ნესტიანი თუ თბილი შემოდგომა.  ასეთ დროს, ფესვთა სისტემასა და მიწისზედა ნაწილებს შორის ირღვევა წვენის მოძრაობა. ფესვის ყელი სიდამპლისგან რომ დავიცვათ,  შემოდგომით შემოვბაროთ და შემოვაყაროთ მიწა, გაზაფხულზე კი ნიადაგის გაფხვიერებისას  მიწა უნდა შემოეცალოს და გადაიყაროს.




 ახალი ამბები
  • როდისთვის დასრულდება საფეხბურთო აკადემიის მშენებლობა ლანჩხუთშილანჩხუთში,  სოფელ გვიმბალაურში, სადაც  საფეხბურთო აკადემიის მშენებლობა აქტიურ ფაზაში მიმდინარეობს და სამუშაოების დასრულება შემოდგომისთვის იგეგმება,  ფეხბურთის ფედერაციის წარმომადგენლები იმყოფებოდნენ მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელ პირებთან  და ლანჩხუთი-ჩოხატაურის მაჟორიტარ დეპუტატთან ერთად. პროექტის შესაბამისად, ადგილზე მოეწყობა ადმინისტრაციული საცხოვრებელი შენობა და სტანდარტული ზომის საფეხბურთო მოედანი განათებით. აკადემიის გუნდებთან ერთად, აქ არსებული საფეხბურთო ინფრასტრუქტურით საფეხბურთო სკოლებისა და სამოყვარულო ფეხბურთის გუნდებს შეეძლებათ ისარგებლონ. სტუმრობისას როგორც სფფ-ის პირველმა ვიცე-პრეზიდენტმა, კახა ჭუმბურიძემ აღნიშნა, ეს აკადემია გურიისა და აჭარის რეგიონს მოიცავს, სადაც 13-დან 14 წლამდე მოზარდებს საშუალება ექნებათ ივარჯონ და ... ...
  • მოვუწოდებ შინაგან საქმეთა სამინისტროს, ვინ არის ოლივია ანტონი, დაინტერესდნენ - არჩილ კაიკაციშვილიმინდა მივმართო შინაგან საქმეთა მინისტრს, რომლის უწყებაც შესანიშნავად მუშაობს არასრულწლოვანთა რეფორმის პროცესში, დაინტერესდეს, ვინ არის რუსეთის ფედერაციის მოქალაქე ოლივია ანტონი, რომლიც, საქართველოს სამართალდამცავ ორგანოების წარმოებაში არსებულ არაერთ საქმეში ფიგურირებს, წარდგენილია უტყუარი მტკიცებულებები და არც ერთ დავაზე, კანონის გასაკვირადაც, შედეგი არ ჩანს. ბუნებრივია, ასეთ დროს კონკრეტული საქმის მწარმოებელი ჩინოსანის პასუხისმგებლობაა, გამოირიცხოს ეჭვები, კავშირები, სისტემის შიგნით შესაძლო მფარველები და საქმეზე დადგეს ჭეშმარიტება - ასე ეხმაურება ორგანიზაცია „ახალგაზრდა ადვოკატების“ ხელმძღვანელი, არჩილ კაიკაციშვილი გამოცემა „პრაიმთაიმში“ უცნობი ავტორის მიერ 2020 წლის 3 ივნისს გამოქვეყნებულ მასალას, სათაურით: „თბილისში დედა 5 წლის შვილს ეძებს - ამბობს, რომ ბავშვი მამამ გაიტაცა“. არჩილ კაიკაციშვილი, იმ არასრულწლოვანის კანონიერ ინტერესებს წარმოადგენს საქართველოში, რომლის ქვეყნიდან გაყვანას, ევროკავშირისა და ჩეხეთის რესპუბლიკის მოქალაქე მეუღლისგან ოლივია ანტონი ითხოვს. „სააგენტონზე, 3 ივნისს, ოლივია ანტონის ადვოკატმა, ლოლა კურკუმულმა, რომელიც საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის მართლმსაჯულებისა და სასამართლო რეფორმის კომიტეტს ხელმძღვანელობს, პროფესიულად, ჩემდა სამწუხაროდ, არაერთი მცდარი და უსაფუძვლო ინფორმაცია გაავრცელა. ეს მას არ ეკადრება, რადგანაც კლიენტის საუკეთესო ინტერესების დაცვა, არ ნიშნავს კლიენტის იმ ქმედებების გამართლებას, რომლის უწესობაზეც საქმეში სხვადასხვა მტკიცებულებაა. საოჯახო დავა, რომელსაც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატა ამჟამად განიხილავს, მრავალწახნაგოვანია. ბავშვის ინტერესებიდან გამომდინარე, სხდომა დახურულია და მხარეებს არ გვაქვს შესაძლებლობა, დეტალურად ვისაუბროთ მტკიცებულებებზე. ლოლა კურკუმულის შეფასებები, რომ ბავშვის მუდმივ საცხოვრებელ ადგილად ითვლება კვიპროსის რესპუბლიკა, სადავოა და არ არსებობს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომელიც აღნიშნულს დაამტკიცებს. მამამ შვილი დედის ინფორმირების საფუძველზე გამოამგზავრა კვიპროსიდან საქართველოში, 2018 წლის დეკემბერში და არა - გაიტაცა, როგორც ამას კოლეგა ამტკიცებს, ჩვენ კი გვაქვს აღნიშნულის შესახებ უტყუარი მასალა. საქმის მასალებით დგინდება, რომ მეუღლეებს სწორედ ბავშვის აღზრდის საკითხების გამოც, ურთიერთობები ნამდვილად გაუფუჭდათ, შემდეგ ოლივია ანტონის მიმართ მეუღლემ შეაჩერა ფინანსური უზრუნველყოფა, მოითხოვა განქორწინება, რის გამოც, ოლივია ანტონმა გადაწყვიტა შურისძიება - საქართველოში, განქორწინების დავის წამოწყების პარალელურად, კვიპროსის პოლიციაში შეიტანა საჩივარი ბავშვის გაუჩინარებასთან დაკავშირებით. ბუნებრივია, ჩვენ გვაქვს პირდაპირი მტკიცებულება. ამჟამად, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მიღებული დროებითი განკარგულების პირობებში, რომელიც გასაჩივრებულია და მამა მოითხოვს ახალი წესით მშობლების შვილთან ურთიერთობის ჩამოყალიბებას, ბავშვი არ გამოთქვამდა სურვილს დედასთან ხშირი კონტაქტი არსებულიყო. დროებითი გადაწყვეტილების აღსრულებას პრობლემა არ ჰქონია, არსებობდა ობიექტური მიზეზები მისი შეუსრულებლობის ცალკეული ეპიზოდების გამო“ - აცხადებს არჩილ კაიკაციშვილი. არჩილ კაიკაციშვილის განცხადებით, ლოლა კურკუმული არ საუბრობს იმ საფრთხეზე, რომელიც დაკავშირებულია ევროკავშირის მოქალაქის საქართველოდან არალეგალური გზით გაყვანის საფრთხეზე. მაშინ, როდესაც ლოლა კურკუმული საუბრობდა დედის მხრიდან ბავშვის „ქუჩა-ქუჩა“ ძებნის გარემოებაზე და ცდილობდა საკუთარი დაცვის ქვეშ მყოფი პირის მიმართ საზოგადოებაში თანაგრძობის გამოწვევას, სინამდვილეში, არასრულწლოვანი დედასთან იმყოფებოდა. რაც შეეხება გამოცემას, მასალის გამოქვეყნების მომენტისთვის, არასრულწლოვანს „არავინ ეძებდა“, ვინაიდან სსიპ სახელმწიფო ზრუნვისა და ტრეფიკინგის მსხვერპლთა,  დაზარალებულთა დახმარების სააგენტოსა და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის პოლიციის დეპარტამენტის ვაკე-საბურთალოს სამმართველოს პოლიციის მეოთხე განყოფილების მხრიდან 2020 წლის 2 ივნისს განხორციელდა შეთანხმებული ოპერაცია, რამაც გამოიწვია ბავშვის ერთი კანონიერი მშობლიდან მეორე კანონერ მშობელზე, ბავშვის ნების საწინააღმდეგოდ, გადაცემა და წართმევა. ამასთან, გამოცემა „პრაიმთაიმმა“ უარი თქვა არჩილ კაიკაციშვილის იმ შეფასების გამოქვეყნებაზე, რომელიც შეეხებოდა შინაგან საქმეთა სამინისტროსადმი მიმართვას. გამოცემამ 5 ივნისს კვლავ გამოაქვეყნა მასალა, რომელშიც აღნიშნულია, რომ ბავშვი დედასთან ერთად, ნათესავის აგარაკზე იმყოფება. მასალაში თავის აზრს გამოთქვამს სოციალური მუშაკი ნინო იობაშვილი, რომელიც არაერთ უკანონო ქმედებაშია მხილებული და ღიად ლობირებს ოლივია ანტონის ინტერესებს. ბავშვს მის მიმართ არ გააჩნია ნდობა. 2020 წლის 5 თებერვალს, არასრულწლოვანმა ნინო იობაშვილს საცხოვრებელ მისამართზე ღიად განუცხადა უნდობლობა და სახლიდან გააძევა, 2019 წლის ნოემბერში კი, ნინო იობაშვილმა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში დაკითხვის დროს აღიარა, რომ ბავშვის მიმართ ფსიქოლოგიურად იძალადა და შემთხვევას უწოდა „ემოციური გადაცდომა“. ასევე, საქმეში წარმოდგენილია პოლიციის განყოფილებაში სოციალური მუშაკის მხრიდან ბავშვზე ზემოქმედების აღწერაც, რომელიც ფსიქოლოგმა აღწერა. ყველა მხილებაზე ჯანდაცვის უწყების მაკონტროლებელი ორგანოები საეჭვოდ ... ...
  • საქართველოს უმეტეს ნაწილზე მოსალოდნელია ცხელი და უნალექო ამინდიგარემოს ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, 6 ივნისიდან 9 ივნისამდე საქართველოს ტერიტორიის უმეტეს ნაწილზე მოსალოდნელია ცხელი და უმეტესად უნალექო ამინდი. (მხოლოდ აღმოსავლეთ საქართველოს ცალკეულ რაიონში შესაძლოა ხანმოკლე წვიმა ელჭექით აღინიშნოს.) ჰაერის ტემპერატურა 7-8 ივნისს დასავლეთ საქართველოს დაბლობში +32, +37 გრადუსამდე მოიმატებს, ხოლო აღმოსავლეთ საქართველოს ბარში +27, +32 გრადუსია მოსალოდნელი. თბილისში მოსალოდნელია თბილი და უნალექო ამინდი. ჰაერის ტემპერატურა +30, +32 გრადუსი ... ...
  • რაში უსწრებს საქართველო ამერიკას კომუნიკაციების კომისიის მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, ფიქსირებული ინტერნეტის აბონენტების რაოდენობამ ბოლო 6 წელიწადში გაორმაგდა და შინამეურნეობის 82% შეადგინა. მათივე ინფომაციით, საქართველო ფიქსირებული ინტერნეტის პენეტრაციის საერთო წილით ამერიკის შეერთებულ შტატებს უსწრებს. “2019 წლის მონაცემებით, ფიქსირებული ინტერნეტის ბაზარზე აბონენტების რაოდენობა კვლავ დინამიურად მზარდია. 2019 წელს ფიქსირებული ინტერნეტის პენეტრაციამ - 80.8% შეადგინა და აბონენტების რაოდენობა 73 ათასით გაიზარდა. 2013 წელს ინტერნეტთან წვდომა მხოლოდ 42%-ს ჰქონდა, დღეს ეს რიცხვი გაორმაგებულია. 2019 წელს საქართველოში ფიქსირებულ ინტერნეტთან წვდომა 896 ათას ოჯახს ჰქონდა, 2020 წლის პირველი კვარტლის მონაცემებით, ეს მაჩვენებელი 914 ათასამდე გაიზარდა და 82% შეადგინა. მნიშვნელოვანია, რომ ტელეკომუნიკაციის საერთაშორისო კავშირის (ITU) ბოლო ანგარიშის მიხედვით, საქართველო ფიქსირებული ინტერნეტის პენეტრაციის საერთო წილით,  ევროპის მოწინავე ქვეყნების რიგებშია, ამერიკას კი ამავე პარამეტრით უსწრებს”,_ ნათქვამია ... ...
  • როგორ უნდა მოიქცნენ თურქეთში სამკურნალოდ წასვლის მსურველი საქართველოს მოქალაქეებისაქართველოში თურქეთის საელჩო თურქეთში სამკურნალოდ წასვლის მსურველი საქართველოს მოქალაქეების საყურადღებოდ განცხადებას ავრცელებს. კოვიდ-19-ის პანდემიის პერიოდში სამედიცინო მომსახურების მისაღებად თურქეთში წამსვლელ პაციენტებთან დაკავშირებით მიღებული ახალი რეგულაციის თანახმად, მათ უნდა მიმართონ ს.ს. საერთაშორისო სამედიცინო მომსახურების სააგენტოს“ (USHAŞ). „ისინი უნდა დარეგისტრირდნენ პაციენტების მონიტორინგის სისტემაში, მისამართზე: “http://covid19st.ushas.com.tr”. სისტემაში თავად პაციენტმა, მისმა ახლობელმა, საავადმყოფომ ამ საშუამავლო ორგანიზაციამ უნდა გახსნას მომხმარებლის ანგარიში. რეგისტრაციასთან დაკავშირებით ინფორმაცია მოცემულია USHAŞ-ის ვებგვერდზე:http://www.ushas.com.tr. USHAŞ-ი თავად დაუკავშირდება და მიაწვდის საჭირო ინფორმაციას იმ პაციენტებს, რომლებიც დაიშვებიან თურქეთში სამკურნალოდ. ჩვეულებრივად, თურქეთში სამკურნალოდ წამსვლელმა პაციენტებმა უნდა მიმართონ თურქეთის ყველაზე ახლომდებარე წარმომადგენლობას და აიღონ სამკურნალო-მიზნობრივი ვიზა. კოვიდ-19-ის პანდემიის პერიოდში კი, თუ სამედიცინო მომსახურების მიღების მიზნით თურქეთში წამსვლელი საქართველოს მოქალაქეები სასაზვრო-გამშვებ პუნქტებზე წარადგენენ USHAŞ-ის მოსაწვევ წერილს, ისინი გამონაკლისის სახით, ვიზის გარეშე, დაიშვებიან თურქეთის ტერიტორიაზე. ერთ პაციენტთან ერთად დაიშვება არა უმეტეს 2 პირისა. უცხოელმა პაციენტებსა და თანმხლებ პირებს თურქეთში ჩამოსასვლელად შეუძლიათ ისარგებლონ სტამბოლის აეროპორტით, სტამბოლის ათათურქის სახელობის აეროპორტით, სტამბოლის საბიჰა გოქჩენის სახელობის აეროპორტით, ანკარის ესენბოღას აეროპორტით, ანტალიის აეროპორტით, საავტომობილო გზით, კერძოდ, სარფის, ქაფიქულეს, ჰაბურის სასაზღვრო-გამშვები პუნქტებით. აეროპორტში და საზღვარზე პაციენტებსა და მათ თანმხლებ პირებს გაუკეთდებათ ფასიანი კოვიდ-19-ის „პი სი არ“ (PCR) ტესტი ან მოხდება ტესტის მასალის აღება. აღნიშნული რეგულაციის შესახებ ეცნობათ საქართველოს უწყებებს“, - ნათქვამია საელჩოს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში. ... ...

არქივი


ხვალ რომ საპარლამენტო არჩევნები იყოს, რომელ პარტიას მისცემდით ხმას?