ვარდი _ ყვავილების დედოფალი

კულინარია

ვარდი _ ყვავილების დედოფალი

3 მაი. 2012, 06:43:45
ვარდი ვარდისებრთა ოჯახის წარმომადგენელია. ცნობილია დაახლოებით 400 ველური სახეობა (ასკილი), რომელიც ძირითადად გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. საქართველოში 40-ზე მეტი სახეობაა. ვარდი მარადმწვანე ან ფოთოლმცვენი ბუჩქია, რომლის სიმაღლე 15 სმ-დან 2,5 მ-მდე აღწევს. ზოგიერთ სახეობას გრძელი, 10-12 მ ხვიარა ტოტები აქვს. ღერო დაფარულია ეკლებით. ფოთოლი კენტფრთისებრია, ღეროზე მორიგეობით განლაგებული. ყვავილი მარტივია ან ბუთხუზა (2-15 სმ დიამეტრის), არომატული ან უსუნო; ფერად ვარდისფერი, წითელი, თეთრი, ყვითელი, ნარინჯისფერი ან იასამნისფერი; შეკრებილია ქოლგისებრსაგველა ყვავილედებად ან ერთეულია. ნაყოფი ერთთესლიანი (ზოგჯერ რამდენიმეთესლიანი) კაკლუჭაა, რომელიც ხორცოვან ცრუნაყოფშია.

ვარდის გვარი იყოფა ოთხ ქვეგვარად, რომელთაგან ყველაზე დიდია ღოსა, იგი მოიცავს 192 სახეობას. აქედან განვითარდა შემდგომში ბაღის ვარდები. ბაღის ვარდების ბევრი ჯიში წარმოიშვა კვირტოვანი მუტაციისა და მათგან შერჩეული ძვირფასი სამეურნეო ფორმებისგან. ვარდის ბევრი სახეობა ბუნებრივ პირობებში ადვილად ეჯვარება ერთმანეთს და წარმოქმნის სახეობათაშორის ჰიბრიდებს. ვარდის ჯიშების დიდი მრავალფეროვნებით გამოირჩევა აზია (ჩინეთი, შუა აზია, ამიერკავკასია), უფრო ნაკლებია ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. ცნობილია ვარდის 25 ათასი ჯიში და ფორმა, რომლებიც იყოფა 3 ქვეჯგუფად: მარადმწვანე ბუჩქები, ფოთოლმცვენი ბუჩქები და ლიანები.

ვარდი მრავლდება საკუთარ ფესვზე დაკალმებით, ამონაყრით, ბუჩქის დაყოფითა და გადაწვენით; ბაღისა და საპარკე ვარდების უმეტესობა _ კვირტით მყნობით და კალმით. საქართველოში მყნობა ტარდება ივნისიდან _ ოქტომბრამდე, ხოლო რგვა _ გაზაფხულსა და შემოდგომაზე. მის მოსაშენებლად საუკეთესოა დაწრეტილი (დრენირებული) თიხნარი, ქვიშნარი, თიხიანი და ქვიშიანი ნიადაგები.

ვარდს იყენებენ დეკორატიულ მებაღეობაში და ჰიბრიდიზაციისთვის. ზოგიერთი სახეობა (მაგ. კაზანლიკური ვარდი) გამოიყენება ეთეროვანი ზეთების მისაღებად. ვარდისგან ამზადებენ ნაყენს, მურაბას. ბევრი სახეობის ცრუ ნაყოფის რბილობი შეიცავს C, ნაწილობრივ P ვიტამინს.

საქართველოში ვარდი უძველესი დროიდანაც კულტივირებული. 1948 წლიდან თბილისის, ბათუმისა და სოხუმის ბოტანიკურ ბაღებში მიმდინარეობდა სამეცნიერო _ კვლევითი მუშაობა ვარდის ინტროდუქციასა და ჰიბრიდულ სელექციაში.

ვარდის გავრცელებული დაავადებებია; ნაცარი, ჟანგა, ნაცრისფერი სიდამპლე, ფოთლების შავი ლაქიანობა და სხვა. მავნებლებიდან ვარდს აზიანებს ბუგრი, ხერხია, ფოთლიხვევია და სხვა, რომელთაც ებრძვიან ბი-58 და ფოსფორორგანული პრეპარატებით.

ვარდის შარბათი

ვარდის ფურცლები გარეცხეთ ცივი წყლით, ჩაყარეთ ემალის ქვაბში, მჭიდროდ დაახურეთ თავსახური, ძალიან ნელ ცეცხლზე შედგით, მიიყვანეთ ადუღებამდე და მაშინვე გადმოდგით. გააცივეთ (თავდახურული), გაწურეთ, დაუმატეთ შაქარი და ისევ დადგით ნელ ცეცხლზე შაქრის გადნობამდე. არ აადუღოთ. გააცივეთ, ჩაუმატეთ ვარდის სიროფი და ლიმონის წვენი. მოურიეთ.

საჭიროა: 250 გრ. მაისის ვარდის ან ასკილის ვარდის ფურცლები, 15-20 ჩ.კ. შაქარი (ან ამდენივე ნატეხი), 1/2 ლიმონის წვენი ან 1/2 ჩ.კ. ლიმონმჟავა, 1 ს.კ, ვარდის სიროფი, 400-500 მლ. წყალი.

ვარდის ლიქიორი

საჭიროა: 400 გრ. შაქარი, 4 ჩ.ჭ. წყალი, 300 გრ. ვარდის ფურცლები, 1 ც. ლიმონი, 2 ჩ.ჭ. არაყი.

400 გრ. შაქრით და 4 ჩ.ჭ. წყლით მოვადუღოთ საშუალო სისქის სიროფი. შიგ ჩავყაროთ 300 გრ. ვარდის ფურცლები, ჩავაწუროთ 1 ც. ლიმონი და 2-3-ჯერ წამოვადუღოთ. გავაცივოთ და ჩავასხათ 2ჩ.ჭ. არაყი. ეს ნარევი გადავიტანოთ შუშისსაცობიან ქილაში და დავხუროთ პერმეტულად. 3 კვირის შემდეგ გავწუროთ, ჩავასხათ ბოთლებში და შევინახოთ.

ვარდის სიროფი

საჭიროა: 300 გრ. მაისის წითელი ვარდის ფურცლები, 600 მლ წყალი, 600 გრ. შაქარი.

აიღეთ მაისის წითელი ვარდის ფურცლები, გარეცხეთ, მოაჭერით ქვედა მოთეთრო ნაწილი, ჩაყარეთ ქილაში. დაასხით იმდენი ცხელი წყალი, რომ ფურცლები შიგ ცურავდეს; დაახურეთ და დადგით 24 საათით. ფრთხილად ამოწურეთ ვარდის ფურცლები. წვენი გაწურეთ, ჩაყარეთ 600 გრ. შაქარი და შესქელებამდე ადუღეთ ნელ ცეცხლზე. გააცივეთ და ჩაასხით ბოთლებში.

 

 

 




 ახალი ამბები
  • რატომ არ ფიქსირდება გეოგრაფიაში უმაღლესი ქულა?ერთიანი ეროვნული გამოცდების შედეგები ქვეყნდება, სამტრედიელმა იოანე მახარაძემ გეოგრაფიაში ერთ-ერთი უმაღლესი შედეგი აჩვენა, ის პირველი საჯარო სკოლის მოსწავლეა, რომელსაც საერთაშორისო ურთიერთობებზე სურს ჩაბარება. იოანე ოთხ საგანს აბარებს: ქართული ენა, ისტორია, გეოგრაფია და უცხოური ენა.  "გურია ნიუსი" დაუკავშირდა იოანე მახარაძეს- " გეოგრაფიაში 60-დან  50 ქულა დავაგროვე, ერთი შეხედვით, ეს ციფრი არ არის ძალიან მაღალი, თუმცა ერთიანი ეროვნული გამოცდების ისტორიაში გეოგრაფიაში მაქსიმალური ქულა არ დაფიქსირებულა, ამას რამდენიმე მიზეზი აქვს, პირველი არის ის, რომ ადამიანებს ჩამოუყალიბდათ სტერეოტიპი, თითქოს გეოგრაფია 1 თვეში მოსამზადებელი საგანია და მეორე ის, რომ ამ საგნის ტესტის სირთულე ძალიან მაღალია. ჩემი შედეგი ერთ-ერთი საუკეთესოა საქართველოში, ჩაბარება კი საერთაშორისო ურთიერთობებზე მსურს, სულ ოთხი საგანი ჩავაბარე, რომელთაგან ორის შედეგი უკვე ცნობილია, სიმართლე რომ ვთქვა, ველოდი ამ შედეგს, მინდა ვისარგებლო შემთხვევით და ძალიან დიდი მადლობა გადავუხადო პედაგოგებს, დირექტორსა და ოჯახს, რომელთა დამსახურებითაც მე დღეს, 6 აგვისტოს, შევძელი მიმეღწია დასახული ... ...
  • "ჩვენს თვალწინ 12 წლის ბავშვი იხრჩობოდა" _ რა მოხდა გრიგოლეთშიცოტა ხნის წინ, "გურია ნიუსს" ფეისბუქის ოფიციალურ გვერდზე დაუკავშირდა ფეისბუქმომხმარებელი თაკო შარუხია, რომელმაც ვებგვერდზე გამოქვეყნებული მასალის წაშლა ითხოვა იმ მოტივით, რომ აღწერილი სიტუაცია სიმართლეს არ შეესაბამებოდა. კონკრეტულად, საქმე ეხება სტატიას ("ლანჩხუთელმა მაშველებმა დილით ცოლი იხსნეს დახრჩობისგან, საღამოს _ ქმარი), რომელიც "გურია ნიუსმა" მაშველის მონათხრობზე დაყრდნობით გამოაქვეყნა. როგორც შარუხიამ მოგვწერა, საქმე სულ სხვაგვარად იყო, რაზეც აღნიშნულ სტატიაში საუბარი არაა. "რეალურად ის მოხდა, რომ მართლაც აფრთხილებდენ მაშველები ხალხს, არ შესულიყვნენ სიღრმეში, მაგრამ მაინც შედიოდნენ. წითელი ალამიც იყო აღმართული, _ ეს სიმართლეა, მაგრამ დილით ცოლი იხსნეს დახრჩობისგან და საღამოს _ ქმარი, ეს ტყუილია. ჩვენ 5 საათზე მივედით და უკვე წამოსვლას ვაპირებდით, რომ ჩვენს თვალწინ 12 წლის ბავშვი იხრჩობოდა. ჩემმა მეუღლემ მოახერხა ბავშვს დახმარებოდა, თითონ კი ვერ გამოდიოდა და მაშველებს ვთხოვე დახმარება. ეს იყო სიმართლე. მადლობის ნიშნად მივართვით ტორტი და სამახსოვრო ფოტოებიც გადავიღეთ (შარუხიამ აღნიშნული ფოტოებიც მოგვაწოდა) ეს იყო სიმართლე _ ჩემმა ქმარმა სხვისი სიცოცხლე იხსნა, თითონ კი ეწირებოდა", _ გვწერს თაკო ... ...
  • კოვიდგადატანილი უსიმპტომო პაციენტები _ საქართველოში მასშტაბური კვლევა დაიწყებასულ მალე დაიწყება მასშტაბური კვლევა საქართველოში, რათა გამოვლენილი იყოს ყველა ის შესაძლო პაციენტი, რომელსაც აქვს კოვიდი გადატანილი უსიმპტომო ფორმით, - ამის შესახებ განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა, ეკატერინე ტიკარაძემ განაცხადა. მისივე თქმით, ქვეყანაში დღევანდელი ეპიდემიოლოგიური ვითარება საყურადღებოა, თუმცა სტაბილური, რადგან მისი მართვა ხდება. მინისტრმა კიდევ ერთხელ მოუწოდა მოსახლეობას დამყოლობისკენ. „ჩვენ კიდევ ერთხელ მოვუწოდებთ მოქალაეებს დამყოლობაზე, რადგან ვიცით, კიდევ არის რეგიონები, სადაც მოქალაქეებთან თანამშრომლობა ძალიან რთულდება. რა თქმა უნდა, ეს მნიშვნელოვნად აისახე ვირუსის გამოვლენაზე“, - განაცხადა ტიკარაძემ. მისივე თქმით, მაღალი დამყოლობის შედეგადა სწორედ საქართველოში დადებითი დინამიკა და მნიშვნელოვანია ამ კუთხით აქტივობების გაგრძელება. „ჩვენ დღესაც ვგეგმავთ შერჩევით ტესტირებას და სულ მალე დაიწყება მასშტაბური კვლევა საქართველოში, რათა გამოვლენილი იყოს ყველა ის შესაძლო პაციენტი, რომელსაც აქვს კოვიდი გადატანილი უსიმპტომო ფორმით“, - განაცახდა მინისტრმა. საქართველოში კორონავირუსის კიდევ 9 ახალი შემთხვევა გამოვლინდა, გამოჯანმრთელდა 13 ადამიანი. ამ დროისთვის საქართველოში კორონავირუსის 1 206 შემთხვევაა დადასტურებული. განკურნებულთა რაოდენობა სულ 987-ს შეადგენს. ამასთან, უცხოეთიდან სამკურნალოდ გადმოყვანილია საქართველოს 41 მოქალაქე. კორონავირუსის შედეგად, ქვეყანაში 17 პაციენტი გარდაიცვალა. კარანტინის რეჟიმში იმყოფება 7071 მოქალაქე, ხოლო სტაციონარში მეთვალყურეობის ქვეშ - 294. ვირუსით ინფიცირების პირველი შემთხვევა ქვეყანაში 2020 წლის 26 თებერვალს დადასტურდა. 21 მარტს საქართველოში საგანგებო მდგომარეობა ამოქმედდა, 31 მარტიდან კი - საყოველთაო კარანტინის რეჟიმი. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ კორონავირუსთან დაკავშირებით პანდემია 2020 წლის 11 მარტს გამოაცხადა. მანამდე კი, 30 იანვარს ჯანმომ კორონავირუსი გლობალურ საფრთხედ გამოაცხადა. ჩინეთში პნევმონიის აფეთქება 2019 წლის დეკემბერში დაიწყო. ის გამოწვეულია კორონავირუსის აქამდე უცნობი შტამით. 21 იანვარს ჩინეთმა დაადასტურა, რომ კორონავირუსი გადამდებია. მომხდარის გამო ქვეყნის ორ ქალაქში ... ...
  • ფეისბუქი პოლიტიკური რეკლამის რეგულირების სტანდარტებს აქვეყნებსფეისბუქი 32 ქვეყანაში, მათ შორის, საქართველოშიც საარჩევნო და პოლიტიკურ რეკლამაზე შეზღუდვების გამკაცრების შესახებ განცხადებას ავრცელებს, რომლის თანახმადაც, საარჩევნო და პოლიტიკური რეკლამის გავრცელების საშუალება მხოლოდ ავტორიზებულ მომხმარებლებს შეეძლებათ. კერძოდ კი, აუცილებელი იქნება რეკლამის განმთავსებელმა მიუთითოს რომელი ორგანიზაცია ან პიროვნებაა პასუხისმგებელი კონრეტულ რეკლამაზე.  ამ მიმართულებით პირველი გადაწყვეტილება სოციალური ქსელის ადმინისტრაციამ 2019 წლის ივნისში მიიღო, როდესაც მან მსოფლიო მასშტაბით გამჭვირვალე გახადა სარეკლამო ინსტრუმენტები. ფეისბუქის ახალი შეზღუდვის თანახმად, პოლიტიკური რეკლამის ყველა განმთავსებელი ავტორიზებული უნდა იყოს იმ ქვეყანაში, სადაც მისი სამიზნე აუდიტორია ცხოვრობს. შეზღუდვა ეხება ნებისმიერ რეკლამას, რომელიც შექმნილია საჯარო სამსახურის წარმომადგენლის, პოლიტიკური ფიგურის, პარტიის, კომიტეტის ან მისი წარმომადგენლის სახელით და მიზნით, რომ შემდგომში რეკლამამ გავლენა მოახდინოს არჩევნების შედეგებზე ან პირის მოღვაწეობაზე საჯარო სამსახური. ასევე, რეკლამა ეხება ნებისმიერ არჩევნებს, რეფერენდუმს, კენჭისყრას, მოწოდებას "ხმა მიეცი" და საარჩევნო საინფორმაციო კამპანიას.  რეკლამის განმთავსებელმა მომხმარებელმა ავტორიზაცია პირადობის მოწმობით უნდა გაიაროს. ასევე, უნდა მიუთითოს, თუ ვინ არის პასუხისმგებელი რეკლამის ხარჯის ანაზღაურებაზე. აქ იგულისხმება საკუთარი თავი, გვერდი რომელსაც მართავს ან ორგანიზაცია, სადაც მუშაობს. ორგანიზაციის შემთხვევაში აუცილებელია ორგანიზაციის დამატებითი მონაცემების: მისამართის, ტელეფონის ნომერის, ელ ფოსტისა და ვებ გვერდის მითითებაც.  ამ პროცედურების გავლას შესაძლოა რამდენიმე დღე დაჭირდეს.  რეკლამის ავტორიზებულ განმთავსებლებს საკუთარი რეკლამისა და მასზე პასუხისმგებელი პირის ან ორგანიზაციის შესახებ ინფორმაციის შენახვა შვიდი წლის განმავლობაში შეეძლებათ.  აღსანიშნავია, რომ ფეისბუქის ადმინისტრაცია აქტიურად მუშაობს მსოფლიო ქვეყნების საარჩევნო პროცესების დაცულობაზე. ამისთვის კომპანია მომხმარებლებს სთავაზობს საჯარო წვდომას სარეკლამო ბიბლიოთეკის აპლიკაციასთან Ad Library API, რომელსაც მალე საქართველოში განთავსებული რეკლამებიც დაემატება. ასევე, სარეკლამო ბიბლიოთეკის ანგარიშიდან Ad Library Report შესაძლებელი იქნება საარჩევნო და პოლიტიკური რეკლამების ... ...
  • "სოლიდური თანხის სანაცვლოდ ინფორმაცია მომაწოდონ" _ თამარ ბაჩალიაშვილის დედამ შიმშილობა დაიწყოგარდაცვლილი თამარ ბაჩალიაშვილის დედამ შიმშილობა დაიწყო. ოჯახი გენერალურ პროკურატურასთან იმყოფება და მთავარ პროკურორთან შეხვედრას ითხოვს. „ემიგრანტებმა მომწერეს, რომ ფულს აგროვებენ და სოლიდური გასამრჯელოს ფასად, ჩემი შვილის მკვლელობის შესახებ თუკი ვინმემ რამე იცის, ინფორმაცია მომაწოდონ. არ მჯერა შინაგან საქმეთა სამინისტროს განცხადების. კიდევ ერთხელ დავრწმუნდი, რომ არიან მატყუარები დარბიან და, ალბათ, ღამე არ სძინავთ იმაზე ფიქრით, სად რა გამოთხარონ, რათა თვითმკვლელობის ვერსია გაამყარონ. თვითონ არიან გარეულები და გასვრილი აქვთ ხელი ჩემი შვილის მკვლელობაში. აქ იმიტომ მოვედი, რომ განვაცხადო, მივმართავ პროტესტის რადიკალურ ფორმას და ვიწყებ შიმშილობას“, _ განაცხადა ბაჩალიაშვილის ... ...

არქივი