მანჭკვალას გამოყენება ძველებური და განახლებული მეთოდით

კულინარია

მანჭკვალას გამოყენება ძველებური და განახლებული მეთოდით

10 დეკ. 2018, 09:52:56

როგორც ვიცით, სოკოები უმდაბლესი უქლოროფილო მცენარეებია. თუმცა, მეცნიერები აქაც ვერ თანხმდებიან. სოკოებს ქლოროფილიანი მწვანე მცენარეებისგან განსხვავებით, ორგანული ნივთიერებების სინთეზი არ შეუძლიათ. პირიქით, არსებობისთვის სხვადასხვა ორგანულ ნაშთს იყენებენ. ადამიანი უხსოვარი დროიდან ფლობს სოკოს სახალხო მეურნეობაში გამოყენების ხერხებს და ოდითგან მიჩნეულია კვების მნიშვნელოვან პროდუქტად. საჭმელ სოკოებზე, ასევე უძველესი დროიდან არსებობს ინფორმაცია.

საჭმელი სოკოების კვებითი ღირებულება ჯერ კიდევ არაა კარგად შესწავლილი. საქართველოში კი კიდევ უფრო სუსტად არსებობს ინფორმაცია. ცნობილია ის, რომ საქართველოს საჭმელი სოკოების უმრავლესობა ცილების რაოდენობის მიხედვით, აღემატება კომბოსტოს, ჭარხალს, პომიდორს და სტაფილოს.

საჭმელი სოკოების ყუათიანობაზე მიგვანიშნებს ის ფაქტიც, რომ მათი გამოყენებით ადამიანის ორგანიზმი საკმაო რაოდენობით იღებს საჭირო მიკროელემენტებს. მაგალითად, დღე-ღამის განმავლობაში თუთიას და სპილენძს ასი გრამი მანჭკვალასგან იღებს.

ჩვენში ასე კარგად გავრცელებული მანჭკვალა, რომელიც, ძირითადად, ნოემბერში იზრდება _ გვიანი შემოდგომის სტუმარია. თუმცა, ფოთლოვანი და წიწვოვანი ჯიშების ჯირკებზე ივლისშიც გვხვდება. სხვათა შორის, მანჭკვალას შეუძლია ორასამდე ჯიშის მერქნიანი მცენარის დაზიანება.

ზოგადად, მანჭკვალა ხეების, როგორც ხმელ, ისე ნედლ ფესვებზეც იზრდება. ნედლად არ იჭმება,

მანჭკვალას შენახვა ზამთრისთვის ადვილად შეგვიძლია მარტივი ხალხური წესით, რომელსაც ადრიდან ხშირად იყენებდნენ ჩვენში _ უმეტესად აშრობდნენ მზეზე, თუმცა, გურიის პირობებში, მხოლოდ მზეზე ადვილი არ არის მის სრულფასოვანი გაშრობა. ამიტომ დავიხმაროთ ღუმელი.

გთავაზობთ ჩვენ მიერ ნაცად მეთოდს, რომლის მიხედვით მომზადებული და შენახული მანჭკვალა სრულიად საიმედოა საკვებად.

კარგად გარჩეული მანჭკვალა გავრეცხოთ, დავყაროთ ცხაურზე და გავაშროთ მზეზე. დღის განმავლობაში გადავაბრუნოთ, რომ სისველე არც ერთ მხარეს არ დარჩეს. საღამოს შინ შევიტანოთ. ლანგარზე დავაფინოთ სუფთა ქაღალდი. არ გამოიყენოთ გაზეთი. შემდეგ დავალაგოთ სოკო ისე, რომ ერთმანეთზე არ დავაწყოთ. დავდოთ ღუმელთან ახლოს. თუ ღუმელის ზემოთ მოვაწყობთ საკიდს და ისე დავდებთ, უფრო სწრაფად გაშრება. შეგიძლიათ ელექტროღუმელშიც გააშროთ, საშუალო ტემპერატურაზე, ოღონდ ტაფაზე არ დაალაგოთ _ გამოიყენეთ ცხაური. თუ მზიანი და მშრალი ამინდებია, დღის განმავლობაში ყოველთვის გაიტანეთ გარეთ. ათი დღე საკმარისია მანჭკვალას სრულად გამოსაშრობად. ასეთ დროს ნატურალურ ფერსაც ინარჩუნებს.

მშრალი სოკოს მასალა ჩავყაროთ მარლის ტომსიკაში და აუცილებლად მეორე სართულზე, მშრალ ადგილზე შევინახოთ. ასევე, კარგად გამომშრალი სოკო შეიძლება ჩავალაგოთ ჰერმეტულსახურავიან მინის ქილებში.

მანჭკვალა სოკო კარგად მოხარ­­­­შული, ხმელ სუნელებსა და ხახ­­ვში მოხრაკული, ბროწეულითა და ერთად დანაყული ნედლი პიტნითა და ნივრით ძალიან გემრიელია.

გაცილებით გემრიელია მანჭკვალა მწვადის მსგავსად შემწვარი. დარეცხილ და დაწრეტილ მასალას ცოტა მარილი, ქონდარი და წიწაკა მოაყარეთ. შემდეგ სათითაოდ წამოაცვით შამფურზე და შეწვით ბუხარში.

მანჭკვალას, ძირითადად, ხარშავენ და ჩახრაკულად აკეთებენ, თუმცა, ასე შემწვარი, ანუ საპიკნიკო ფორმა, უფრო გემრიელია.

ასევე, გთავაზობთ ჩვენ მიერ მარტივად მომზადებულ მანჭკვალას გამონაწური წვენის მიღების წესს. ახლად მოკრეფილ, კარგად გასუფთავებულ-გარეცხილი მანჭკვალა დავჭრათ წვრილად. დავაყაროთ ცოტა მარილი, გავაჩეროთ ორი საათით მაინც. ერთი კგ სოკოსთვის საკმარისია ერთი ჩაის ჭიქა წყალი. დავასხათ ამ მასალას და ვშუშოთ ნახევარი საათის განმავლობაში დაბალ ტემპერატურაზე. შემდეგ გადმოვწუროთ გამოყოფილი წყალი ცალკე ჭურჭელში და ჩვენი გემოვნებით მოვამზადოთ სუპი.

დარჩენილი სოკო თქვენი გემოვნებით შეკმაზეთ და გამოიყენეთ გარნირად.

ეს გამოცდილება ემყარება სისუფთავის მაღალ ხარისხს და რაც მთავარია, ახლად დაკრეფილ მანჭკვალას. მიუხედავად იმისა, რომ მანჭკვალა ყველაზე უვნებელ სოკოდ არის მიჩნეული და როგორც ხის ფესვებზე მობინადრე, ნაკლებადაა ტოქსიკური, მაინც სიფრთხილეს თავი არ ტკივა და მკაცრად დაიცავით მითითებული წესი. მოამზადეთ მოკრეფისთანავე, დღის განმავლობაში. თუ შეინახავთ, მხოლოდ ერთი დღით და ისიც კარგად გასუფთავებული მოათავსეთ წყლიან ჭურჭელში. ასევე, მოკრეფის დროს არ დაგავიწყდეთ დაკვირვება, რომ არ იყოს დაჭიანებული. მთლიანად გაშლილი ქორდა როცა აქვს ის უფრო უვარგისია. ქუდის ფორმიანები დაკრიფეთ, ნახევრად გაშლილი.




 ახალი ამბები
  • თიბისი კაპიტალმა განახლებული მაკრო-სექტორული მიმოხილვა წარადგინა (R)თიბისი კაპიტალმა მეხუთედ უმასპინძლა ონლაინ კონფერენციას ეკონომიკასა და  ბიზნესსექტორებზე COVID-19-ის გავლენის შესაფასებლად. შეხვედრაზე, ბიზნესისა და საჯარო სექტორის წარმომადგენლებთან ერთად, მიმდინარე მდგომარეობა, ძირითადი მაკრო-პარამეტრების უახლესი დინამიკა და  მოლოდინები განიხილეს. ასევე, წარმოდგენილი იყო 2020-2022 წლების მოლოდინები ცალკეულ ბიზნესსექტორთან დაკავშირებით.  კვლევის თანახმად, საქართველოში ეკონომიკის აღდგენა, ტურიზიმსა და მასთან დაკავშირებული ინდუსტრიების გარდა, მოსალოდნელზე სწრაფია. მიუხედავად არატურისტული ეკონომიკის დაგეგმილზე სავარაუდოდ უფრო მეტი ფისკალური სტიმულისა, ეპიდემიოლოგიური ვითარება და რეგიონული კონფლიქტი, ზრდის პროგნოზზე ნეგატიურად მოქმედებს. საბაზო სცენარის მიხედვით, 2021 წლის მეორე ნახევრამდე რეფინანსირების განაკვეთის შემცირება არ არის მოსალოდნელი. ასევე, საგარეო დაფინანსების არსებული გეგმის პირობებში, სავალუტო ინტერვენციების გასაგრძელებლად რესურსი საკმარისია, თუმცა ევრობონდის დაფარვის გეგმა გარკვეულ რისკებთან შეიძლება იყოს დაკავშირებული. ლარის ეფექტური კურსის არსებულ დონეზე შენარჩუნების პირობებში ინფლაცია მომდევნო თვეებში სამიზნე მაჩვენებელთან ახლოს დარჩება. აქტიური ტურისტული სეზონის დასრულებისა და ვირუსის ახალი შემთხვევების მატების ფონზე, ქვეყნებში სასტუმროების საშუალო დატვირთულობის დონე შემცირებულია. მსხვილი სასტუმროების გამოკითხვიდან ჩანს, რომ ოქტომბრის დატვირთულობამ საშუალოდ 14% შეადგინა, რაც სექტემბრის მონაცემებთან შედარებით, ნაკლებია. არსებული ჯავშნების მიხედვით, ოქტომბერში ყველა კატეგორიის ოთახის დღიური ფასი წლიურად 33%-ითაა შემცირებული. თიბისი კაპიტალის პროგნოზით, 2021 წელს ოთახის შემოსავლის 60%-ით კლებაა მოსალოდნელი 2019 წელთან შედარებით. რაც შეეხება ტურისტული შემოდინებების აღდგენას, პროგნოზი კვლავ გაუარესებულია და ეტაპობრივი აღდგენა 2021 წლის მეორე ნახევრიდანაა ნავარაუდევი. თიბისი კაპიტალი თბილისის საცხოვრებელი უძრავი ქონების 2020 წლის გაყიდვების ჯამურ კლებას ელოდება. კვლევის თანახმად, მოთხოვნა ახალ ბინებზე ძველ ბინებთან შედარებით მეტი იქნება. 2021 წელს აღდგენის პროცესი გაგრძელდება, 2022 წელს კი მოსალოდნელია გაყიდვებმა 2019 წლის ნიშნულს გადააჭარბოს. კვლევაში აღნიშნულია, რომ სახელმწიფო სუბსიდირების პროგრამის გაგრძელებას, ამ დინამიკის გაუმჯობესება შეუძლია. თიბისი კაპიტალი ბათუმის საცხოვრებელი უძრავი ქონების გაყიდვების კლებასაც ელოდება - ახალ ბინებში 30%-ით, ძველ ბინებში კი - 25%-ით. გაყიდვებთან ერთად, მოსალოდნელია ბინების ფასის კლებაც. ბათუმში ბინებზე მოთხოვნის დაბრუნება ტურიზმის აღდგენასთანაა დაკავშირებული. 2019 წლის გაყიდვების ნიშნულთან დაბრუნება და გადაჭარბება 2022 წელსაა მოსალოდნელი. კვლევაში აღნიშნულია, რომ თებერვალ-მარტის პერიოდთან შედარებით, ხელფასის მიმღებთა პროცენტულად ყველაზე მკვეთრი შემცირება გართობის, პროფესიული მომსახურებისა და HORECA სექტორებში შეინიშნება, თუმცა რაოდენობრივად ყველაზე მეტად ვაჭრობის სექტორია შემცირებული. შემოსავლების სამსახურის მონაცემებით, სექტემბერში ხელფასი წლიურად 2%-ით ნაკლებმა დაქირავებით დასაქმებულმა მიიღო. კლება მეტწილად დაბალანაზღაურებადი სეგმენტის (<1200 ლარი) შემცირებითაა განპირობებული. მაშინ, როდესაც სხვა საშემოსავლო კატეგორიებში დასაქმებულთა რაოდენობა თებერვალთან შედარებით ზრდის დინამიკას აჩვენებს. თიბისი კაპიტალის მიერ წარდგენილი ანალიზი ქართულ და ინგლისურ ენებზე შეგიძლიათ იხილოთ ვებ-გვერდზე: Tbccapital.ge  ... ...
  • გურულის არჩევანი არჩევნების წინუძველესი გურული ვაზის  ჯიშების ერთ-ერთი პირველი მომძიებელი სოსო ხინთიბიძე, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქაქუთში (ჭანიეთის თემი) ცხოვრობს. ახლა  თავის კარმიდამოში რთველის შუაგულშია და ჩქარობს,  ტონობით ყურძნის დაკრეფა მოასწროს. თეთრიშა, საკმიელა, ტაკიძურა, ჩხავერი, ქაქუთურა... რომელ ჯიშის ვაზს არ ნახავთ  მის კარმიდამოში, სადაც ასევე უხვადაა მანდარინი, ხურმა, თითქმის ყველა მრავალწლოვანი ხეხილოვანები. ასევე ფუტკარი და შინაური ფრინველები. ვაზზე კი, განსაკუთრებით გურულ ჯიშებზე, როგორც თავად ამბობს, „ჭკუა ეკეტება“. _არჩევნებზე კი უნდა გავიქცე, შინ ვერ დავჯდები, თუმცა მალევე  უკანვე უნდა მოვბრუნდე. სამი-ოთხი დღე მაინც მინდა, რომ ყურძნის კრეფა დავასრულო. ადამიანის არჩევანი,  პოლიტიკურ არჩევნებზე უფრო,  თავდადებული შრომა უნდა იყოს.  მხოლოდ მაშინ გვექნება დოვლათიც საუცხოო და ეგ არჩევნებიც,  _ ღიმილით გადმოგვძახის გიდელით ხელში, ტალავერზე მიყუდებულ კიბეზე მდგარი სოსო ხინთიბიძე და    სრულიად სამყაროსთან მოკითხვას გვაბარებს:  „მთის წვერზე ვცხოვრობ და  აქედან მოძღვნილს სხვა ხიბლი ... ...
  • გიორგი გახარია: ვუსამძიმრებ ზუგდიდს, ხობს, ჩხოროწყუს, განსაკუთრებულად ოჯახებსსაქართველოს პრემიერ-მინისტრი, გიორგი გახარია გუშინ, გვიან ღამით, გორთან  მომხდარ ავტოსაგზაო შემთხვევას გამოეხმაურა. როგორც მთავრობის მეთაურმა აღნიშნა, ექიმები ყველაფერს აკეთებენ იმისთვის, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად დაშავებული მოქალაქეების სიცოცხლე გადაარჩინონ. „პირველ რიგში, მინდა გამოვეხმაურო იმ მძიმე ტრაგედიას, რომელიც გუშინ, გორის მახლობლად დატრიალდა. რა თქმა უნდა, პირველ რიგში, უნდა მივუსამძიმროთ დაღუპულების ოჯახებს. მე ხაზგასმით მინდა მივუსამძიმრო ზუგდიდს, ხობს, ჩხოროწყუს. ჩვენ არ გვყავს დასაკარგი ჩვენი მოქალაქეები. ჩვენი ექიმები ყველაფერს აკეთებენ იმისთვის, რომ ჩვენი მოქალაქეების სიცოცხლე გადაარჩინონ", - განაცხადა გიორგი ... ...
  • „ქართული ოცნება“ დამაჯერებელი გამარჯვებისთვის ემზადება"„ქართული ოცნება“ ერთადერთი ძალაა, რომელსაც შეუძლია ხალხისა და ქვეყნის წინაშე არსებულ პრობლემებსა და გამოწვევებს წარმატებით უპასუხოს“, - ამის შესახებ დედაქალაქის მერმა ისნის მაჟორიტარობის კანდიდატად კახა კახიშვილის წარდგენისას განაცხადა. კახა კალაძემ აღნიშნა, რომ „ქართულმა ოცნებამ“ წინა არჩევნებზე დაადასტურა, რომ ერთადერთი ძალაა, რომელსაც შეუძლია შეინარჩუნოს მშვიდობა, სტაბილურობა და სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი რეფორმები განახორციელოს. „ჩვენ განვახორციელეთ მნიშვნელოვანი რეფორმები, ყველას კარგად გვახსოვს, რა მდგომარეობა იყო ჯანდაცვის სექტორში“. ... ...
  • რატომ მიუვიდათ მომხმარებლებს გაზრდილი კომუნალური გადასახადები სუბსიდიის ამოწურვის შემდეგ„არცერთი მომხმარებელი არ დარჩა მისთვის კუთვნილი დახმარების გარეშე“, - ამის შესახებ ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის წევრმა გიორგი ფანგანმა რადიო „პალიტრისა“ და „პალიტრანუსის“ გადაცემაში „საქმე“ განაცხადა. აღნიშნულით ის კომუნალურებზე შეღავათების პროგრამის პირველ ეტაპზე მომხმარებლების მხრიდან გამოთქმულ პრეტენზიებს გამოეხმაურა. კერძოდ, როგორც მოქალაქეები წერდნენ, საშეღავათო პერიოდის ამოწურვის შემდეგ, მათ გაზრდილი კომუნალური გადასახადები მიუვიდათ. როგორც გიორგი ფანგანმა განმარტა, ყველა კომპანიის შემთხვევაში, სააგნარიშო პერიოდი თვის სხვადასხვა რიცხვიდან იწყება, შესაბამისად, დარიცხვებიც სწორედ ამ თარიღის მიხედვით მოხდა. „არცერთი მომხმარებელი არ დარჩა მისთვის კუთვნილი დახმარების გარეშე“, - ამის შესახებ ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის წევრმა გიორგი ფანგანმა რადიო „პალიტრისა“ და „პალიტრანუსის“ გადაცემაში „საქმე“ განაცხადა. აღნიშნულით ის კომუნალურებზე შეღავათების პროგრამის პირველ ეტაპზე მომხმარებლების მხრიდან გამოთქმულ პრეტენზიებს გამოეხმაურა. კერძოდ, როგორც მოქალაქეები წერდნენ, საშეღავათო პერიოდის ამოწურვის შემდეგ, მათ გაზრდილი კომუნალური გადასახადები მიუვიდათ. როგორც გიორგი ფანგანმა განმარტა, ყველა კომპანიის შემთხვევაში, სააგნარიშო პერიოდი თვის სხვადასხვა რიცხვიდან იწყება, შესაბამისად, დარიცხვებიც სწორედ ამ თარიღის მიხედვით მოხდა. ცნობისთვის, საქართველოს მოქალაქეებს კომუნალურ გადასახადებს მთავრობა მეორე ეტაპზეც - მიმდინარე წლის ნოემბერში, დეკემბერში, იანვარსა და თებერვალშიც აუნაზღაურებს. კომუნალურებზე შეღავათების პროგრამა იგივე პრინციპით განხორციელდება, როგორც აქამდე იყო - 200 კილოვატ საათი ელექტროენერგიის და 200 კუბური მეტრი გაზის მოხმარება იქნება მთავრობის მიერ კომპენსირებული. შედარებით შეძლებულ მოქალაქეებს კი ექნებათ შესაძლებლობა ასეთ დახმარებაზე უარი თქვან. მთავრობის გადაწყვეტილებით, მოქალაქეებმა სუბსიდირებით მიმდინარე წლის მარტში, აპრილსა და მაისშიც ისარგებლეს. მაშინ მოსახლეობის კომუნალური გადასახადების სუბსიდირებაზე 170 მილიონ ლარზე მეტი დაიხარჯა. ხოლო სახელმწიფოს მხრიდან კომუნალური გადასახადების დაფინანსებაზე უარი სამი თვის განმავლობაში 9 600-მა მოქალაქემ თქვა. „ბევრმა მომხმარებელმა არასწორად გაიგო 3 და 4 თვის სუბსიდირება. მოგეხსენებათ, საანგარიშო პერიოდი კომპანიებისთვის არ არის 1-ლი რიცხვიდან 31-რიცხვამდე. ყველა კომპანიას აქვს თავის საანაგარიშო პერიოდი, ეს შეიძლება დაიწყოს 10, 15 ან 28 რიცხვიდან. შესაბამისად, როდესაც დასრულდა პირველი პროგრამა სუბსიდირების და ივნისში მიუვიდათ მაისის თვის დარიცხვა, მომხმარებლებმა გააპროტესტეს. ჩვენ კარგად შევისწავლეთ საკითხი, ძალიან ბევრი საჩივარი იყო შემოსული. ინდივიდუალურად შევისწავლეთ ყველა და გავუგზავნეთ პასუხები, სადაც მოყვანილი იყო როდის დაუსუბსიდირდათ. ანუ მაგალითად 1-ლი მარტიდან რომ იწყებოდა პროექტი, რეალურად ბევრს 15 თებერვლიდან 15 მარტამდე რაც მოიხმარა, ის დაუსუბსიდირდა. ჩვენ შევისწავლეთ ასეულობით საკითხი და ყველა შემთხვევაში სწორად იყო დაანგარიშებული. აქ პასუხისმგებლობა გადადის კომპანიებზე, რომ სწორი ინფორმაცია მიაწოდონ მთავრობას, ვინც ახდენს სუბსიდირებას. იმ თვეებში, როცა ეკუთვნოდა მომხმარებელს სუბსიდიის მიღება, ეს გაკეთებული იყო, არცერთი მომხმარებელი არ დარჩა მისთვის კუთვნილი დახმარების გარეშე. ეს ძალიან მკაცრად გაკონტროლდა და ახლაც გაგრძელდება. მითუმეტეს, რომ უკვე შესწავლილი გვაქვს საკითხი და უფრო მომზადებულები შევხვდებით“,- განაცხადა გიორგი ფანგანმა. წყარო: ... ...

არქივი